Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Abirateron / Abirateron i azytromycyna

Abirateron i azytromycyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii.

Powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że bierzesz abirateron, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli poczujesz kołatanie serca, zawroty głowy lub zasłabniesz.

Niekorzystna interakcjaAbirateron+ AzytromycynaPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii.Powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że bierzesz abirateron, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli poczujesz kołatanie serca, zawroty głowy lub zasłabniesz.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że bierzesz abirateron, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli poczujesz kołatanie serca, zawroty głowy lub zasłabniesz.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. U większości osób połączenie jest bezpieczne, ale rzadko może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie, gdy masz niski poziom potasu, chorujesz na serce albo bierzesz inne leki działające na rytm serca. Antybiotyk działa w organizmie jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie zasłabnięcia
  • osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli czynników ryzyka arytmii. Przed włączeniem azytromycyny u pacjenta leczonego abirateronem sprawdź stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory. U pacjentów z chorobą serca, bradykardią, wydłużonym QT w wywiadzie lub przyjmujących inne leki wydłużające QT wykonaj EKG z oceną QTc albo rozważ antybiotyk niewydłużający QT. Uwzględnij długi okres półtrwania azytromycyny, bo ryzyko utrzymuje się kilka dni po zakończeniu kuracji[1].

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT i rzadko groźne komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca lub przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Azytromycynę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi QT[1]. Terapia supresji androgenowej może wydłużać odstęp QT, dlatego abirateron łączy się ostrożnie z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes[2]. Abirateron przez nadmiar mineralokortykosteroidów może powodować hipokaliemię, która dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo nawet silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol nie zmieniał istotnie farmakokinetyki abirateronu[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], abirateron – substrat CYP3A4[4]
  • Abirateron: słaby inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP3A4[4]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Po zakończeniu kuracjiczas leczenia · azytromycynainne zalecenieZe względu na długi okres półtrwania azytromycyny czujność wobec objawów arytmii należy utrzymać kilka dni po odstawieniu antybiotyku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAbiraterona alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego, niewielkiego spożycia alkoholu, ale najlepiej go unikać lub mocno ograniczyć, zwłaszcza gdy wyniki prób wątrobowych są nieprawidłowe.Najlepiej nie pić alkoholu albo pić go tylko okazjonalnie i w małej ilości, a tabletki zawsze przyjmować bez jedzenia.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Najlepiej nie pić alkoholu albo pić go tylko okazjonalnie i w małej ilości, a tabletki zawsze przyjmować bez jedzenia.

Producent leku nie podaje informacji o alkoholu, a badań nad tym połączeniem brak. Zarówno ten lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę, więc najlepiej alkohol ograniczyć lub go unikać. Lek bierze się na czczo, czyli nie razem z posiłkiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • silne zmęczenie, brak apetytu, nudności
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • uporczywy świąd skóry
  • obrzęki nóg, bóle głowy lub kołatanie serca
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wchłanianie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego, niewielkiego spożycia alkoholu, ale najlepiej go unikać lub mocno ograniczyć, zwłaszcza gdy wyniki prób wątrobowych są nieprawidłowe. Tabletek abirateronu nie przyjmuje się razem z posiłkiem ani z napojem alkoholowym podanym do jedzenia. Chory powinien powiedzieć lekarzowi o regularnym piciu alkoholu, aby prawidłowo interpretować wyniki badań wątrobowych.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym piciu małych ilości alkoholu nie opisano szczególnych szkód. Regularne lub większe picie może zwiększać obciążenie wątroby i utrudniać ocenę, czy ewentualny wzrost enzymów wątrobowych wynika z leku, czy z alkoholu. Możliwe jest też nasilenie dolegliwości żołądkowych, senności i zawrotów głowy.

Mechanizm

ChPL nie zawiera żadnej wzmianki o alkoholu[1]. Brak badań nad połączeniem abirateronu z etanolem. Możliwy jest teoretyczny addycyjny wpływ na wątrobę, ponieważ abirateron może uszkadzać wątrobę, a ciężka niewydolność wątroby (klasa C wg Child-Pugh) jest przeciwwskazaniem do jego stosowania[1]. Alkohol jest dodatkowo hepatotoksyczny. Abirateron podaje się z prednizonem lub prednizolonem, więc alkohol może też nasilać podrażnienie żołądka wywołane glikokortykosteroidem. Osobna kwestia praktyczna: wchłanianie abirateronu rośnie znacząco w obecności jedzenia, dlatego tabletki nie wolno przyjmować razem z posiłkiem[1]. Picie alkoholu do posiłku nie zmienia tej zasady, a przyjęcie leku przy okazji „kolacji z lampką wina” jest błędem.

Metabolizm i transportery

  • Abirateron: słaby inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i stężenie bilirubiny zgodnie ze schematem monitorowania w ChPL
  • objawy uszkodzenia wątroby: żółtaczka, ciemny mocz, silny świąd, ból w prawym podżebrzu
  • ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i obrzęki (działania związane z abirateronem i prednizonem, które alkohol może nasilać)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne, częste picie lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym piciu rośnie ryzyko addycyjnego uszkodzenia wątroby i trudniejsza jest interpretacja wzrostu enzymów wątrobowych. Zalecaj abstynencję i częstszą kontrolę prób wątrobowych. Przy cechach ciężkiej niewydolności wątroby (Child-Pugh C) abirateron jest przeciwwskazany.
Tabletka przyjęta razem z posiłkiem lub napojem spożywanym do posiłkuodstep · pacjentryzyko rośnieJedzenie znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu, a skuteczność i bezpieczeństwo takiego podania nie zostały ustalone. Picie alkoholu do posiłku nie powinno być okazją do przyjęcia leku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieAzytromycynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia.Najlepiej zrezygnować z alkoholu do końca kuracji, a jeśli się go wypiło, nie przerywać przyjmowania antybiotyku.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Najlepiej zrezygnować z alkoholu do końca kuracji, a jeśli się go wypiło, nie przerywać przyjmowania antybiotyku.

Z dostępnych danych nie wynika, żeby alkohol wchodził w groźne połączenie z azytromycyną. Podczas infekcji alkohol może jednak osłabiać organizm i nasilać nudności lub biegunkę, które czasem występują po tym antybiotyku. Okazjonalny kieliszek nie wymaga przerywania leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone nudności lub wymioty
  • ból brzucha lub uporczywa biegunka
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
  • kołatanie serca lub omdlenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia. Warto doradzić ograniczenie alkoholu na czas infekcji, bo osłabia on organizm i może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Skutek kliniczny

Brak potwierdzonego klinicznie skutku połączenia. Teoretycznie alkohol może nasilać nudności, ból brzucha lub biegunkę, które są częstymi działaniami niepożądanymi azytromycyny, oraz pogarszać ogólne samopoczucie podczas infekcji.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między azytromycyną a etanolem. ChPL nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Azytromycyna nie hamuje dehydrogenazy aldehydowej, więc nie wywołuje reakcji typu disulfiramowego. Teoretycznie oba czynniki mogą niezależnie obciążać przewód pokarmowy i wątrobę, a azytromycyna może wydłużać odstęp QT, ale połączenie nie ma potwierdzenia w badaniach klinicznych.

Metabolizm i transportery

  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 69

Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EscytalopramNależy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tego antybiotyku zwykle nie łączy się z tym lekiem przeciwdepresyjnym. Lekarz najczęściej może przepisać inny antybiotyk, który nie ma takiego działania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta przyjmującego escytalopram trzeba wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna makrolid za niezbędny, decyzję podejmuje świadomie poza zapisami charakterystyki, po wykonaniu EKG z oceną QTc oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod obserwacją. Ze względu na długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki[2].

Skutek kliniczny

Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, w chorobach serca, przy bradykardii, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzeń z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego[1]. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT, wymieniając wśród nich leki przeciwdepresyjne, takie jak citalopram, czyli racemiczna postać escytalopramu[2]. Składowa farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A4[2], a ten izoenzym ma tylko poboczny udział w metabolizmie escytalopramu, który przebiega głównie z udziałem CYP2C19[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · azytromycynaryzyko rośniePodanie dożylne daje wyższe stężenia azytromycyny i może nasilać wpływ na odstęp QT, dlatego połączenie wymaga jeszcze większej czujności i monitorowania EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EfawirenzNie łącz azytromycyny z efawirenzem i wybierz antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT.Nie zaczynaj azytromycyny, jeśli przyjmujesz efawirenz, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj azytromycyny, jeśli przyjmujesz efawirenz, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem to działanie się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Zwykle można wybrać inny antybiotyk, który jest bezpieczny razem z twoim lekiem na HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz azytromycyny z efawirenzem i wybierz antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT[1]. Jeśli makrolid jest jedyną możliwą opcją, decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe po ocenie EKG i elektrolitów, a pacjent pozostaje pod kontrolą EKG przez cały okres leczenia i jeszcze kilka dni po nim z uwagi na długi okres półtrwania azytromycyny[2].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a ich działanie na repolaryzację serca sumuje się. Efawirenzu nie stosuje się z lekami wydłużającymi QTc, w tym z antybiotykami makrolidowymi[1]. Azytromycynę stosuje się ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie ma – azytromycyna w pojedynczej dawce 600 mg podana z efawirenzem 400 mg na dobę przez 7 dni nie zmieniła istotnie klinicznie ekspozycji na żaden z leków[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], efawirenz – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]
  • Efawirenz: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], umiarkowany induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[6], induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azimycin 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azimycin-100120600/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AzytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania.Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.

Cytalopram i azytromycyna mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, a nawet omdlenia. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk, który nie ma takiego wpływu na serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Gdy azytromycyna jest jedyną rozsądną opcją, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, a pacjent powinien pozostawać pod obserwacją. Odstawianie cytalopramu na czas krótkiej antybiotykoterapii zwykle nie jest korzystne ze względu na ryzyko objawów odstawienia i nawrotu depresji. Azytromycyna ma stosunkowo długi okres półtrwania, więc jej działanie utrzymuje się także po zakończeniu kuracji[4].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. ChPL cytalopramu podaje, że ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. ChPL cytalopramu podaje, że nie badano łączenia go z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL azytromycyny wymienia cytalopram wśród leków wydłużających odstęp QT, przy których azytromycynę należy stosować ostrożnie[4][5]. Azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450 i według ChPL nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[7]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie, jeśli połączenie jest nieuniknione
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azimycin 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azimycin-100120600/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.

Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
  • Kołatanie serca
  • Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
  • Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
  • Silne nudności lub zaburzenia widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.

Skutek kliniczny

Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.

Mechanizm

Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.

Monitorować

  • Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
  • Stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
  • Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidyinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną.

Źródła

  1. Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.

Leki na zaburzenia rytmu serca takie jak amiodaron i dronedaron oraz antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna i klarytromycyna, mogą razem groźnie zaburzyć pracę serca. Takie połączenie może wywołać bardzo szybkie i nieregularne bicie serca, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Klarytromycyna dodatkowo zwiększa ilość leku na serce w organizmie. Amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko dotyczy też osób, które niedawno go przestały brać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub bardzo szybkie, nieregularne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie lub utrata przytomności
  • bardzo wolne bicie serca i duże osłabienie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT. Połączenie dronedaronu z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu ze względu na silne hamowanie CYP3A4, a ChPL dronedaronu przeciwwskazuje też leki wywołujące torsade de pointes, w tym niektóre makrolidy. ChPL amiodaronu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków mogących wywoływać torsade de pointes, w tym spiramycyny podawanej dożylnie. Jeśli makrolid jest jedyną rozsądną opcją, na przykład azytromycyna u pacjenta leczonego amiodaronem, decyzję podejmuje lekarz po ocenie ryzyka, a leczenie prowadzi się przy wykonanym wcześniej EKG, wyrównanych elektrolitach i kontroli EKG w trakcie terapii. Należy pamiętać, że amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, więc interakcja może wystąpić także wiele tygodni po jego odstawieniu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Przy skojarzeniu z klarytromycyną dochodzi do wzrostu stężenia leku przeciwarytmicznego, co nasila bradykardię, zaburzenia przewodzenia i działania niepożądane dronedaronu oraz amiodaronu. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, u kobiet i u osób starszych.

Mechanizm

Amiodaron i dronedaron blokują kanały potasowe w sercu i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Makrolidy również wydłużają odstęp QT, więc ich działanie sumuje się z działaniem leku przeciwarytmicznego. Dotyczy to wszystkich makrolidów z listy, choć siła tego efektu jest różna. Klarytromycyna jest dodatkowo silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie dronedaronu i podnosi stężenie amiodaronu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4, więc u nich dominuje składowa farmakodynamiczna. Dronedaron i amiodaron hamują glikoproteinę P, co może nieznacznie zwiększać ekspozycję na niektóre makrolidy.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • czynność nerek i wątroby u pacjentów z ich niewydolnością

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy IIIinne zalecenieZe względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu i jego metabolitu interakcja z makrolidem może wystąpić jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu leku, dlatego zalecenia stosuje się także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli leczenie amiodaronem.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu wiąże się z szybkim osiągnięciem wysokich stężeń i większym ryzykiem wydłużenia QT oraz torsade de pointes, dlatego przy tej drodze podania skojarzenia należy bezwzględnie unikać.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaNie należy łączyć makrolidu z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT i u pacjenta przyjmującego taki lek przeciwpsychotyczny trzeba wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, zawsze powiedz lekarzowi i farmaceucie o nim, zanim dostaniesz antybiotyk z grupy makrolidów, bo zwykle trzeba wybrać inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, zawsze powiedz lekarzowi i farmaceucie o nim, zanim dostaniesz antybiotyk z grupy makrolidów, bo zwykle trzeba wybrać inny antybiotyk.

Antybiotyki z grupy makrolidów, takie jak azytromycyna, klarytromycyna czy roksytromycyna, mogą razem z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, na przykład zyprazydonem i sertindolem, zaburzać pracę serca. Takie połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia. Klarytromycyna dodatkowo zwiększa ilość niektórych z tych leków we krwi. Lurazydon jest tu wyjątkiem, bo nie wolno go łączyć tylko z klarytromycyną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
  • silna senność, niepokój ruchowy lub sztywność mięśni
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć makrolidu z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT i u pacjenta przyjmującego taki lek przeciwpsychotyczny trzeba wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenie zyprazydonu lub sertindolu z którymkolwiek makrolidem jest przeciwwskazane w ChPL leków przeciwpsychotycznych ze względu na sumowanie wpływu na QT. Najbardziej niebezpieczne jest połączenie sertindolu z klarytromycyną, bo klarytromycyna dodatkowo zwiększa stężenie sertindolu. Spiramycyna ma słabszy wpływ na QT, ale również nie powinna być łączona z zyprazydonem ani sertindolem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po wykonaniu EKG, wyrównaniu potasu i magnezu oraz przy kontroli QTc w trakcie leczenia. Lurazydon stanowi wyjątek, bo nie łączy się z klarytromycyną z powodu interakcji metabolicznej, natomiast z azytromycyną i spiramycyną może być stosowany bez zmiany dawkowania.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń, a nawet nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe dla połączeń sertindolu z klarytromycyną, gdzie sumują się oba mechanizmy. W przypadku lurazydonu z klarytromycyną skutkiem jest istotny wzrost stężenia lurazydonu z nasileniem senności, akatyzji, objawów pozapiramidowych i niedociśnienia ortostatycznego.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy, poza lurazydonem, jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy blokują kanały potasowe hERG i same wydłużają repolaryzację komór, a zyprazydon i sertindol należą do leków przeciwpsychotycznych o wyraźnym, zależnym od stężenia działaniu wydłużającym QT. Najsilniej działa sertindol, którego ChPL przeciwwskazuje łączenie z lekami wydłużającymi QT. Drugim mechanizmem, różnicującym leki grupy A, jest hamowanie CYP3A4. Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 i zwiększa stężenie sertindolu (metabolizowanego przez CYP3A4 i CYP2D6) oraz lurazydonu, co dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczności lub działań niepożądanych. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabo, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie wcale, więc u nich dominuje wyłącznie mechanizm farmakodynamiczny. Zyprazydon jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową, a CYP3A4 ma u niego mniejsze znaczenie, dlatego jego interakcja z makrolidami wynika przede wszystkim z sumowania wpływu na QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli połączenie jest nieuniknione
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
  • inne przyjmowane leki wydłużające QT lub powodujące hipokaliemię, np. diuretyki pętlowe i tiazydowe
  • przy lurazydonie z roksytromycyną nasilenie senności, akatyzji i objawów pozapiramidowych

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie azytromycyny lub klarytromycyny daje wyższe stężenia szczytowe i silniej wydłuża QT niż podanie doustne, co zwiększa ryzyko torsade de pointes w połączeniu z zyprazydonem lub sertindolem.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa podatność na wydłużenie QT i arytmie.
Kilka dni po odstawieniu makroliduodstep · makrolidyinne zalecenieAzytromycyna ma bardzo długi okres półtrwania i utrzymuje się w tkankach przez kilka dni po zakończeniu leczenia, a hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę ustępuje stopniowo. Włączenie zyprazydonu, sertindolu lub lurazydonu (po klarytromycynie) wkrótce po odstawieniu makrolidu nadal wiąże się z ryzykiem interakcji.
Maksymalna dawka zalecana w ChPLdawka · przeciwpsychotyczne pochodne indoluryzyko rośnieWpływ zyprazydonu i sertindolu na QT zależy od stężenia, dlatego przy wyższych dawkach ryzyko arytmii w połączeniu z makrolidem jest większe.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaNie należy łączyć makrolidu z haloperydolem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT, a połączenie jest przeciwwskazane w charakterystyce produktu leczniczego haloperydolu.Nie łącz antybiotyku z grupy makrolidów z haloperydolem bez wiedzy lekarza – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz haloperydol, żeby mógł dobrać inny antybiotyk.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz antybiotyku z grupy makrolidów z haloperydolem bez wiedzy lekarza – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz haloperydol, żeby mógł dobrać inny antybiotyk.

Antybiotyki z grupy makrolidów, np. klarytromycyna czy azytromycyna, oraz haloperydol mogą zmieniać pracę serca. Gdy bierzesz je razem, rośnie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą powodować zasłabnięcia, a rzadko nawet zatrzymanie krążenia. Klarytromycyna dodatkowo zwiększa ilość haloperydolu w organizmie, przez co możesz odczuwać silniejszą senność, drżenie lub sztywność mięśni. Zwykle można wybrać inny antybiotyk, który nie wchodzi w taką interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
  • silna senność, drżenie, sztywność mięśni lub niepokój ruchowy
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć makrolidu z haloperydolem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT, a połączenie jest przeciwwskazane w charakterystyce produktu leczniczego haloperydolu. U pacjenta leczonego haloperydolem zakażenie najlepiej leczyć antybiotykiem spoza grupy makrolidów, który nie wydłuża QT. Najbardziej niekorzystna jest klarytromycyna, bo poza wydłużeniem QT zwiększa też stężenie haloperydolu. Azytromycyna, roksytromycyna i spiramycyna też wydłużają QT, więc nie są bezpieczną zamianą w obrębie klasy. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, np. przy braku alternatywy antybiotykowej, trzeba przed leczeniem i w jego trakcie wykonać EKG, wyrównać potas i magnez, odstawić inne leki wydłużające QT i stosować najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu. Długi okres półtrwania azytromycyny i postaci depot haloperydolu sprawia, że ryzyko może się utrzymywać kilka dni po odstawieniu jednego z leków.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Przy klarytromycynie dochodzi większe ryzyko działań niepożądanych haloperydolu, takich jak sedacja, drżenie, sztywność mięśni i akatyzja. Charakterystyka produktu leczniczego haloperydolu wymienia jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT wśród przeciwwskazań.

Mechanizm

Makrolidy i haloperydol wydłużają odstęp QT, bo hamują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za repolaryzację komór serca. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie na odstęp QT się sumuje. Ten mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup. Klarytromycyna dodatkowo silnie hamuje CYP3A4, który bierze udział w metabolizmie haloperydolu. Rośnie wtedy stężenie haloperydolu, a z nim ryzyko wydłużenia QT i objawów pozapiramidowych. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabo. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4, więc w ich przypadku interakcja jest tylko farmakodynamiczna. Z tego powodu nie traktujemy ich jako wyjątków.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja, zwłaszcza przy klarytromycynie
  • inne leki wydłużające QT przyjmowane przez pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · butyrofenonyryzyko rośnieDożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. Połączenia z makrolidem trzeba bezwzględnie unikać, a jeśli jest konieczne, wymagane jest ciągłe monitorowanie EKG.
Depot (dekanian haloperydolu)postać · butyrofenonyinne zalecenieHaloperydol w postaci depot utrzymuje się w organizmie przez kilka tygodni, więc interakcji nie da się uniknąć przez czasowe odstawienie leku. U takiego pacjenta trzeba wybrać antybiotyk spoza grupy makrolidów.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy połączeniu makrolidu z haloperydolem.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.