Interakcje / Agoniści receptora imidazolinowego / Agoniści receptora imidazolinowego i alfa- i beta-blokery
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności.
Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.
Interakcja klasy Alfa- i beta-blokery + agoniści receptora imidazolinowego
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- Alfa- i beta-blokery
- karwedylol
- Agoniści receptora imidazolinowego
- moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna, klonidyna
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna)+ Alfa- i beta-blokery (np. karwedylol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności.Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki regularnie, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i mierz ciśnienie oraz tętno, a gdy zauważysz zawroty głowy lub bardzo wolne tętno, skontaktuj się z lekarzem.
Karwedylol oraz leki takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna czy guanfacyna obniżają ciśnienie i zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą obniżyć ciśnienie lub tętno za bardzo, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem albo omdleniem. Groźne jest też nagłe odstawienie klonidyny lub podobnego leku, bo ciśnienie może wtedy gwałtownie skoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- duże zmęczenie lub osłabienie
- silny ból głowy, kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie po pominięciu dawki leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku blokującego receptory alfa i beta oraz agonisty receptora imidazolinowego należy kontrolować ciśnienie i tętno, a leczenie odstawiać stopniowo i we właściwej kolejności. Agonistę włącza się w małej dawce i zwiększa ją powoli. Gdy trzeba zakończyć leczenie obydwoma lekami, najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a dopiero po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. Klonidyny nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego karwedylol, a jej dawkę zmniejsza się stopniowo. Moksonidynę, rylmenidynę i guanfacynę również odstawia się stopniowo, choć efekt z odbicia jest przy nich słabiej wyrażony. Połączenia należy unikać u pacjentów z bradykardią, chorobą węzła zatokowego lub blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia. Guanfacyna stosowana w ADHD u dzieci i młodzieży z karwedylolem łączona jest rzadko, a jeśli tak, to wymaga kontroli tętna i ciśnienia.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierne obniżenie ciśnienia, zwłaszcza ortostatyczne, a także zawroty głowy, omdlenia, istotną bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia z bólem głowy, kołataniem serca i ryzykiem przełomu nadciśnieniowego. Ryzyko jest większe u osób starszych, u pacjentów z chorobą węzła zatokowego lub blokiem przewodzenia, z niewydolnością serca i przy stosowaniu innych leków zwalniających rytm.
Mechanizm
Agoniści ośrodkowych receptorów alfa-2 i imidazolinowych zmniejszają napięcie układu współczulnego. Obniżają przez to ciśnienie tętnicze i zwalniają czynność serca. Karwedylol blokuje receptory beta i alfa-1, więc dodatkowo zwalnia rytm, hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe i rozszerza naczynia. Oba mechanizmy się sumują. Drugi, groźniejszy element dotyczy odstawienia agonisty, a najsilniej klonidyny. Nagłe przerwanie leczenia powoduje wyrzut katecholamin. Gdy receptory beta są zablokowane, katecholaminy pobudzają głównie receptory alfa, co nasila skurcz naczyń i nadciśnienie z odbicia. Blokada alfa-1 przez karwedylol może ten efekt częściowo osłabiać, ale go nie znosi. Interakcja ma podłoże farmakodynamiczne i dotyczy wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie. Ryzyko z odbicia jest największe dla klonidyny, mniejsze dla guanfacyny, a dla moksonidyny i rylmenidyny słabiej udokumentowane.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- EKG przy objawach bradykardii lub zaburzeń przewodzenia
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdleń
- ciśnienie tętnicze w kolejnych dniach po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu agonisty
- przestrzeganie regularnego przyjmowania leków przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawianie agonisty przy kontynuacji karwedylolukolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie agonisty, szczególnie klonidyny, u pacjenta nadal przyjmującego karwedylol nasila nadciśnienie z odbicia. Najpierw stopniowo odstawia się karwedylol, a po kilku dniach powoli zmniejsza dawkę agonisty. |
| Dożylnadroga podania · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Klonidyna podana dożylnie działa szybko i silniej obniża ciśnienie i tętno. U pacjenta przyjmującego karwedylol wymaga to ciągłego monitorowania hemodynamicznego. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne, bradykardia i upadki. Należy zaczynać od małych dawek agonisty i częściej kontrolować ciśnienie w pozycji stojącej. |
Alkohol przy tych lekach
Agoniści receptora imidazolinowego a alkohol: brak opisu w bazie.
Alfa- i beta-blokery a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 43
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. guanfacyna)+ Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz, newirapina, etrawiryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy o działaniu indukującym należy liczyć się ze słabszym działaniem agonisty i w razie potrzeby stopniowo zwiększyć jego dawkę w zakresie dopuszczonym w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy guanfacyny razem z lekiem na HIV, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz lekarzowi, gdy zauważysz, że lek działa słabiej lub mocniej niż zwykle.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy guanfacyny razem z lekiem na HIV, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz lekarzowi, gdy zauważysz, że lek działa słabiej lub mocniej niż zwykle.
Niektóre leki na HIV, takie jak efawirenz, newirapina czy etrawiryna, sprawiają, że organizm szybciej usuwa guanfacynę stosowaną w ADHD. Przez to guanfacyna może działać słabiej. Gdy przestaniesz brać taki lek na HIV, guanfacyna może stopniowo zacząć działać mocniej niż wcześniej. Inne leki tej grupy, jak klonidyna, moksonidyna czy rylmenidyna, oraz leki na HIV takie jak rylpiwiryna czy dorawiryna zwykle nie powodują tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów ADHD, takich jak trudności ze skupieniem, impulsywność czy niepokój ruchowy
- nadmierna senność lub zmęczenie, zwłaszcza po odstawieniu leku na HIV
- zawroty głowy, uczucie omdlewania lub omdlenie
- wyraźnie wolne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy o działaniu indukującym należy liczyć się ze słabszym działaniem agonisty i w razie potrzeby stopniowo zwiększyć jego dawkę w zakresie dopuszczonym w ChPL. Dotyczy to guanfacyny przyjmowanej z efawirenzem, newirapiną lub etrawiryną. Ocenę skuteczności warto przeprowadzić po kilku tygodniach od włączenia NNRTI, gdy indukcja osiągnie pełne nasilenie. Przy odstawianiu lub zamianie induktora na lek nieindukujący należy rozważyć stopniowe zmniejszenie dawki guanfacyny i obserwować pacjenta pod kątem senności, niedociśnienia i bradykardii. Jeśli schemat przeciwwirusowy ma być dopiero ustalany, warto rozważyć rylpiwirynę, dorawirynę lub inhibitor integrazy bez wzmacniacza farmakokinetycznego. Schematy wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem działają odwrotnie i podnoszą stężenie guanfacyny.
Skutek kliniczny
Obniżenie stężenia guanfacyny może osłabić jej skuteczność w leczeniu ADHD, co objawia się nawrotem lub nasileniem nieuwagi, impulsywności i nadruchliwości. Po odstawieniu induktora stężenie guanfacyny stopniowo rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi sennością, niedociśnieniem, bradykardią i omdleniami. Nagłe przerwanie lub gwałtowne zmniejszenie dawki guanfacyny w odpowiedzi na wahania stężenia może z kolei wywołać odbicie ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Guanfacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4. Efawirenz, newirapina i etrawiryna indukują CYP3A4, przez co przyspieszają metabolizm guanfacyny i obniżają jej stężenie we krwi. Indukcja narasta stopniowo przez kilka tygodni od włączenia NNRTI i podobnie powoli ustępuje po jego odstawieniu. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna są w dużej mierze wydalane przez nerki w postaci niezmienionej i nie zależą od CYP3A4. Rylpiwiryna i dorawiryna nie mają istotnego działania indukującego. W praktyce interakcja dotyczy więc guanfacyny w połączeniu z efawirenzem, newirapiną lub etrawiryną.
Monitorować
- kontrola objawów ADHD po kilku tygodniach od włączenia NNRTI i po każdej zmianie dawki
- ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po odstawieniu lub zamianie NNRTI
- senność, zawroty głowy i omdlenia w okresie wygasania indukcji
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lub zamiana induktora na lek nieindukujący u pacjenta na ustalonej dawce guanfacynykolejność włączenia · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | inne zalecenie | Po odstawieniu efawirenzu, newirapiny lub etrawiryny indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni, a stężenie guanfacyny rośnie. Jeśli dawkę guanfacyny wcześniej zwiększono, należy ją stopniowo zmniejszyć i monitorować ciśnienie tętnicze, tętno oraz senność. Nie należy nagle przerywać guanfacyny ze względu na ryzyko odbicia ciśnienia. |
| Włączenie induktora u pacjenta na ustalonej dawce guanfacynykolejność włączenia · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | inne zalecenie | Po włączeniu efawirenzu, newirapiny lub etrawiryny osłabienie działania guanfacyny narasta stopniowo, dlatego skuteczność leczenia ADHD warto ocenić dopiero po kilku tygodniach, a dawkę zwiększać stopniowo w zakresie dopuszczonym w ChPL. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, brygatynib, cerytynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy ALK należy rozważyć zamianę leku hipotensyjnego na lek niezwalniający rytmu serca, a jeśli połączenie jest konieczne, regularnie kontrolować tętno, ciśnienie tętnicze i EKG.Jeśli przyjmujesz lek na ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, mierz regularnie tętno i ciśnienie, zapisuj wyniki i pokaż je lekarzowi, a leku na ciśnienie nie odstawiaj nagle na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, mierz regularnie tętno i ciśnienie, zapisuj wyniki i pokaż je lekarzowi, a leku na ciśnienie nie odstawiaj nagle na własną rękę.
Leki na ciśnienie działające na ośrodek w mózgu, takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna czy guanfacyna, zwalniają bicie serca i obniżają ciśnienie. Leki stosowane w raku płuca, takie jak kryzotynib, alektynib, brygatynib, cerytynib czy lorlatynib, też często zwalniają serce. Razem mogą zbyt mocno zwolnić tętno i obniżyć ciśnienie, co grozi zawrotami głowy i omdleniem. Guanfacyna może też działać silniej przy kryzotynibie lub cerytynibie i słabiej przy lorlatynibie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nadmierna senność
- silny ból głowy i wysokie ciśnienie po pominięciu dawki leku na ciśnienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy ALK należy rozważyć zamianę leku hipotensyjnego na lek niezwalniający rytmu serca, a jeśli połączenie jest konieczne, regularnie kontrolować tętno, ciśnienie tętnicze i EKG. Kontrolę wykonuje się przed włączeniem inhibitora ALK i regularnie w trakcie leczenia, bo bradykardia może narastać przez kilka tygodni. Przy objawowej bradykardii zmniejsza się dawkę lub odstawia agonistę receptora imidazolinowego, zawsze stopniowo, aby uniknąć nadciśnienia z odbicia, szczególnie po klonidynie. Należy unikać dokładania innych leków zwalniających rytm serca, takich jak beta-adrenolityki, werapamil, diltiazem czy digoksyna. U chorych na guanfacynie, którym włącza się kryzotynib lub cerytynib, rozważa się zmniejszenie dawki guanfacyny, a przy lorlatynibie trzeba liczyć się z osłabieniem jej działania i ewentualną potrzebą korekty dawki po ocenie klinicznej.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko objawowej bradykardii, niedociśnienia, zawrotów głowy, omdleń i zaburzeń przewodzenia w sercu. Bradykardia sprzyja też groźnym arytmiom u chorych przyjmujących kryzotynib lub cerytynib, które mogą wydłużać odstęp QT. Przy guanfacynie z kryzotynibem lub cerytynibem nasila się również senność i spadek ciśnienia, a przy guanfacynie z lorlatynibem można spodziewać się słabszej kontroli ciśnienia lub objawów ADHD. Gwałtowne odstawienie klonidyny lub innego leku z tej grupy w odpowiedzi na bradykardię może wywołać nagły wzrost ciśnienia z odbicia.
Mechanizm
Wszystkie leki z obu grup zwalniają czynność serca, a interakcja jest wspólna dla całej klasy. Agoniści receptora imidazolinowego i receptora alfa-2 zmniejszają napięcie układu współczulnego, przez co zwalniają rytm serca i obniżają ciśnienie tętnicze. Inhibitory kinazy ALK często same wywołują bradykardię zatokową, a lorlatynib dodatkowo wydłuża przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Te działania się sumują. W przypadku guanfacyny dochodzi składowa farmakokinetyczna, bo guanfacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4. Kryzotynib i cerytynib hamują CYP3A4 i mogą zwiększać stężenie guanfacyny. Lorlatynib indukuje CYP3A4 i może zmniejszać jej stężenie oraz skuteczność. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna nie zależą istotnie od CYP3A4, więc u nich dominuje wyłącznie sumowanie działania na serce i ciśnienie.
Monitorować
- tętno spoczynkowe
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- EKG z oceną odstępów PR i QT
- elektrolity – potas i magnez
- objawy omdlenia, zawrotów głowy i nadmiernej senności
- skuteczność guanfacyny przy jednoczesnym stosowaniu lorlatynibu
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor ALK dołączany do stosowanego wcześniej agonisty receptora imidazolinowegokolejność włączenia · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Gdy inhibitor ALK włącza się choremu stale przyjmującemu agonistę receptora imidazolinowego, należy wykonać EKG i pomiar tętna przed rozpoczęciem leczenia oraz kontrolować je przez pierwsze tygodnie. Jeśli lek hipotensyjny trzeba wycofać, robi się to stopniowo. |
| Dawki z górnego zakresu terapeutycznegodawka · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Większe dawki agonisty receptora imidazolinowego silniej zwalniają rytm serca i obniżają ciśnienie, co zwiększa ryzyko objawowej bradykardii przy leczeniu inhibitorem ALK. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia przewodzenia, niedociśnienie ortostatyczne i upadki, dlatego skutki sumowania bradykardii są u nich groźniejsze. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. guanfacyna)+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy PI3K należy sprawdzić, czy para obejmuje lek zależny od CYP3A4 i lek hamujący ten enzym.Jeśli przyjmujesz lek z grupy agonistów receptora imidazolinowego razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów kinazy PI3K, powiedz o tym lekarzowi, bo przy guanfacynie łączonej z idelalizybem lub duwelisybem może być potrzebna mniejsza dawka guanfacyny, a samodzielnie jej nie odstawiaj.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy agonistów receptora imidazolinowego razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów kinazy PI3K, powiedz o tym lekarzowi, bo przy guanfacynie łączonej z idelalizybem lub duwelisybem może być potrzebna mniejsza dawka guanfacyny, a samodzielnie jej nie odstawiaj.
Niektóre leki przeciwnowotworowe, takie jak idelalizyb i duwelisyb, spowalniają usuwanie guanfacyny z organizmu. Guanfacyna może wtedy działać silniej niż zwykle i za bardzo obniżyć ciśnienie lub zwolnić pracę serca. Inne leki z tej grupy, czyli moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna, a także alpelisyb, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne bicie serca
- nadmierna senność lub osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy PI3K należy sprawdzić, czy para obejmuje lek zależny od CYP3A4 i lek hamujący ten enzym. Dotyczy to guanfacyny łączonej z idelalizybem lub duwelisybem – w takiej sytuacji należy zmniejszyć dawkę guanfacyny i monitorować ciśnienie tętnicze, tętno oraz objawy sedacji. Gdy inhibitor PI3K zostaje włączony u pacjenta już leczonego guanfacyną, dawkę guanfacyny zmniejsza się w momencie rozpoczęcia terapii przeciwnowotworowej. Po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybu dawkę guanfacyny stopniowo przywraca się do wcześniejszej. Guanfacyny nie odstawia się nagle, bo grozi to wzrostem ciśnienia z odbicia. Połączenia z moksonidyną, rylmenidyną i klonidyną oraz połączenia z alpelisybem nie wymagają zmiany dawkowania z powodu tego mechanizmu.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie guanfacyny może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, niedociśnienia ortostatycznego, bradykardii, omdleń oraz nasilonej senności i sedacji. Ryzyko jest większe przy idelalizybie niż przy duwelisybie ze względu na silniejsze hamowanie CYP3A4. Po odstawieniu inhibitora PI3K stężenie guanfacyny spada, co może osłabić jej działanie.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy guanfacyny, która jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, w połączeniu z idelalizybem, silnym inhibitorem CYP3A4 działającym przez swój główny metabolit, oraz z duwelisybem, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4. Zahamowanie metabolizmu guanfacyny zwiększa jej stężenie we krwi i nasila działanie farmakologiczne. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna nie zależą od CYP3A4, a alpelisyb nie hamuje tego enzymu w istotnym stopniu, dlatego pozostałe pary nie podlegają temu mechanizmowi.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- tętno i objawy bradykardii
- senność, zawroty głowy, omdlenia
- skuteczność guanfacyny po odstawieniu inhibitora PI3K
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor PI3K włączany u pacjenta leczonego guanfacynąkolejność włączenia · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Przy włączaniu idelalizybu lub duwelisybu u pacjenta stosującego guanfacynę należy od razu zmniejszyć dawkę guanfacyny i kontrolować ciśnienie oraz tętno w pierwszych tygodniach leczenia. |
| Guanfacyna włączana w trakcie leczenia inhibitorem PI3Kkolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | inne zalecenie | Gdy guanfacynę rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego idelalizyb lub duwelisyb, zwiększanie dawki prowadzi się ostrożnie i do niższej dawki docelowej niż zwykle. |
| Odstawienie inhibitora PI3Kczas leczenia · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia idelalizybem lub duwelisybem hamowanie CYP3A4 ustępuje i stężenie guanfacyny maleje, dlatego dawkę guanfacyny należy stopniowo przywrócić do wcześniejszej i ocenić jej skuteczność. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna)+ Inhibitory kinazy BRAF (np. dabrafenib, enkorafenib, toworafenib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy BRAF kontroluj tętno i ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia.Przyjmując oba leki naraz, regularnie mierz ciśnienie i tętno, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich i powiedz lekarzowi o zawrotach głowy, omdleniu lub kołataniu serca.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmując oba leki naraz, regularnie mierz ciśnienie i tętno, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich i powiedz lekarzowi o zawrotach głowy, omdleniu lub kołataniu serca.
Leki z tej grupy, takie jak klonidyna, moksonidyna, rylmenidyna czy guanfacyna, zwalniają pracę serca i obniżają ciśnienie. Niektóre leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów BRAF, np. wemurafenib i enkorafenib, mogą zaburzać rytm serca, a wolne tętno to ryzyko zwiększa. Dabrafenib, enkorafenib i wemurafenib mogą też osłabiać działanie guanfacyny, a po ich odstawieniu guanfacyna może działać silniej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tętno wolniejsze niż zwykle lub poniżej 50 uderzeń na minutę
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nadmierna senność i osłabienie
- wyraźny wzrost ciśnienia lub ból głowy po pominięciu dawki klonidyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy BRAF kontroluj tętno i ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia. Przy wemurafenibie i enkorafenibie wykonaj EKG przed skojarzeniem i okresowo w trakcie leczenia, wyrównuj potas i magnez oraz unikaj dokładania kolejnych leków zwalniających rytm serca lub wydłużających QT. U chorego przyjmującego guanfacynę oceń jej skuteczność po włączeniu dabrafenibu, enkorafenibu lub wemurafenibu i w razie potrzeby zwiększ dawkę guanfacyny. Po odstawieniu inhibitora BRAF stopniowo wróć do wcześniejszej dawki guanfacyny, obserwując ciśnienie, tętno i senność. Klonidyny nie odstawia się nagle, więc przy uporczywych wymiotach rozważ czasowe przejście na inną drogę podania lub inny lek.
Skutek kliniczny
Przy wemurafenibie i enkorafenibie bradykardia wywołana lekiem z grupy A może zwiększać ryzyko arytmii komorowych związanych z wydłużeniem QT. U chorych z biegunką, wymiotami lub odwodnieniem w trakcie leczenia przeciwnowotworowego nasila się ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i omdleń. U chorych przyjmujących guanfacynę z induktorem z grupy B możliwe jest osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego lub kontroli objawów ADHD, a po odstawieniu inhibitora BRAF senność, niedociśnienie i bradykardia. Wymioty utrudniające regularne przyjmowanie klonidyny mogą wywołać nadciśnienie z odbicia.
Mechanizm
Wspólny dla całej klasy jest mechanizm farmakodynamiczny. Agoniści receptora imidazolinowego i alfa2-adrenergicznego zmniejszają napięcie układu współczulnego, zwalniają czynność serca i obniżają ciśnienie tętnicze. Wemurafenib i enkorafenib wydłużają odstęp QT, a bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes. Dla guanfacyny dochodzi mechanizm farmakokinetyczny – dabrafenib, enkorafenib i wemurafenib indukują CYP3A4 i przyspieszają jej metabolizm. Pozostałe leki grupy A nie są istotnie metabolizowane przez CYP3A4.
Monitorować
- tętno
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- EKG z oceną QTc przy wemurafenibie i enkorafenibie
- stężenie potasu i magnezu
- skuteczność guanfacyny (ciśnienie lub objawy ADHD) po włączeniu i odstawieniu inhibitora BRAF
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu, enkorafenibu lub wemurafenibu u chorego przyjmującego guanfacynękolejność włączenia · inhibitory kinazy BRAF | inne zalecenie | Działanie indukujące CYP3A4 ustępuje stopniowo przez około dwa tygodnie po odstawieniu inhibitora BRAF. Jeśli dawkę guanfacyny wcześniej zwiększono, zmniejszaj ją stopniowo, kontrolując ciśnienie, tętno i senność. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna)+ Psychostymulanty (np. metylofenidat, atomoksetyna, dimezylan lisdeksamfetaminy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i psychostymulantu kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki któregokolwiek z leków.Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem pobudzającym, regularnie mierz ciśnienie i tętno, a klonidyny ani guanfacyny nigdy nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem pobudzającym, regularnie mierz ciśnienie i tętno, a klonidyny ani guanfacyny nigdy nie odstawiaj nagle bez rozmowy z lekarzem.
Leki takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna i guanfacyna obniżają ciśnienie krwi i zwalniają pracę serca. Leki pobudzające, np. metylofenidat, lisdeksamfetamina, atomoksetyna czy modafinil, działają odwrotnie i mogą podnosić ciśnienie oraz przyspieszać tętno. Przez to lek na ciśnienie może działać słabiej. U dzieci i dorosłych z ADHD lekarz czasem celowo łączy guanfacynę lub klonidynę z lekiem pobudzającym i wtedy regularnie sprawdza ciśnienie oraz tętno.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie w pomiarach domowych
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie tętno
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- nasilenie objawów ADHD przy jednoczesnym przyjmowaniu guanfacyny i modafinilu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i psychostymulantu kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno na początku leczenia oraz po każdej zmianie dawki któregokolwiek z leków. Jeśli nadciśnienie leczone moksonidyną, rylmenidyną lub klonidyną przestaje być kontrolowane, rozważ korektę dawki leku hipotensyjnego albo zmianę leczenia. Klonidyny i guanfacyny nie odstawia się nagle, zwłaszcza gdy chory nadal przyjmuje psychostymulant. Dawkę zmniejsza się stopniowo. Gdy guanfacynę łączy się z modafinilem, oceń jej skuteczność i w razie potrzeby rozważ zwiększenie dawki guanfacyny albo wybór psychostymulantu bez działania indukującego, np. metylofenidatu. U dzieci i młodzieży z ADHD połączenie guanfacyny lub klonidyny z psychostymulantem jest dopuszczalne i stosowane celowo, pod regularną kontrolą parametrów krążenia.
Skutek kliniczny
Działanie hipotensyjne moksonidyny, rylmenidyny, klonidyny i guanfacyny może być osłabione, co grozi gorszą kontrolą nadciśnienia. Przy nagłym odstawieniu klonidyny lub guanfacyny u chorego, który nadal przyjmuje psychostymulant, odbicie z nadciśnieniem i tachykardią może być nasilone. Zgłaszano pojedyncze poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe u dzieci leczonych klonidyną z metylofenidatem, ale związku przyczynowego nie potwierdzono. W leczeniu ADHD guanfacynę lub klonidynę celowo łączy się z psychostymulantem, a przeciwstawne działanie na ciśnienie i tętno jest wtedy oczekiwane i kontrolowane. W parze guanfacyna i modafinil może dodatkowo słabnąć skuteczność guanfacyny.
Mechanizm
Agoniści receptorów imidazolinowych I1 i alfa-2-adrenergicznych zmniejszają ośrodkowe napięcie współczulne, co obniża ciśnienie tętnicze i zwalnia czynność serca. Psychostymulanty i atomoksetyna zwiększają dostępność noradrenaliny i dopaminy w synapsach. Solriamfetol i modafinil działają podobnie, choć słabiej. W efekcie podnoszą ciśnienie tętnicze i przyspieszają czynność serca, czyli działają przeciwstawnie do leków z grupy a. Antagonizm hemodynamiczny dotyczy wszystkich par obu grup. Dodatkowo w parze guanfacyna i modafinil występuje składowa farmakokinetyczna. Modafinil indukuje CYP3A4, przez co może obniżać stężenie guanfacyny.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- EKG przy kołataniu serca, omdleniach lub bólu w klatce piersiowej
- senność i zawroty głowy
- objawy odbicia nadciśnienia po zmniejszeniu dawki klonidyny lub guanfacyny
- skuteczność guanfacyny przy jednoczesnym stosowaniu modafinilu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | U dzieci i młodzieży z ADHD połączenie guanfacyny lub klonidyny z psychostymulantem jest stosowane celowo. Celem leczenia nie jest wtedy obniżenie ciśnienia, ale kontrola objawów. Zalecenie sprowadza się do regularnej kontroli ciśnienia, tętna i wzrostu oraz do stopniowego odstawiania leku z grupy a. |
| Odstawienie klonidyny lub guanfacyny przy dalszym przyjmowaniu psychostymulantukolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie klonidyny lub guanfacyny może wywołać odbicie z nadciśnieniem i tachykardią, które psychostymulant może dodatkowo nasilić. Dawkę należy zmniejszać stopniowo i kontrolować ciśnienie oraz tętno w okresie odstawiania. |
| Kilka dni stosowania modafinilu z guanfacynączas leczenia · psychostymulanty | inne zalecenie | Działanie indukujące modafinilu narasta stopniowo, więc spadek stężenia guanfacyny może ujawnić się z opóźnieniem. Po odstawieniu modafinilu stężenie guanfacyny może z kolei wzrosnąć, co grozi sennością, niedociśnieniem i bradykardią. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. guanfacyna)+ Inhibitory kinazy HER2 (np. lapatynib, tukatynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy HER2 kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie w okresach biegunki.Jeśli przyjmujesz lek na ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka piersi z grupy inhibitorów HER2, regularnie mierz ciśnienie i tętno, pij dużo płynów przy biegunce i powiedz lekarzowi o wszystkich swoich lekach, a guanfacyny nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka piersi z grupy inhibitorów HER2, regularnie mierz ciśnienie i tętno, pij dużo płynów przy biegunce i powiedz lekarzowi o wszystkich swoich lekach, a guanfacyny nie odstawiaj samodzielnie.
Niektóre leki przeciwnowotworowe stosowane w raku piersi, zwłaszcza tukatynib i w mniejszym stopniu lapatynib, mogą zwiększać ilość guanfacyny we krwi. Może to powodować zbyt niskie ciśnienie, wolne tętno, zawroty głowy i silną senność. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna nie mają tej interakcji, podobnie jak neratynib. Przy każdym z tych leków na raka może wystąpić biegunka, która razem z lekami na ciśnienie sprzyja jego spadkom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- nadmierna senność lub osłabienie
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinazy HER2 kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie w okresach biegunki. Połączenia guanfacyny z tukatynibem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, zmniejsz dawkę guanfacyny i ostrożnie ją miareczkuj pod kontrolą ciśnienia, tętna i senności. Przy lapatynibie zachowaj podobną ostrożność, choć efekt jest słabszy. Po odstawieniu inhibitora stopniowo przywróć wcześniejszą dawkę guanfacyny. Nie odstawiaj guanfacyny ani klonidyny nagle ze względu na ryzyko odbicia nadciśnienia. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna oraz neratynib nie wymagają zmiany dawki z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Przy połączeniu guanfacyny z tukatynibem, w mniejszym stopniu z lapatynibem, możliwe są niedociśnienie, w tym ortostatyczne, bradykardia, zawroty głowy, omdlenia i nadmierna senność. Po odstawieniu inhibitora stężenie guanfacyny spada, co może osłabić kontrolę ciśnienia albo objawów ADHD. U pozostałych par istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ale biegunka wywołana inhibitorem kinazy HER2 może sprzyjać niedociśnieniu przy każdym agoniście receptora imidazolinowego.
Mechanizm
Guanfacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4. Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lapatynib hamuje ten enzym słabiej, w sposób zależny od czasu. Zahamowanie rozkładu guanfacyny zwiększa jej stężenie we krwi i nasila działanie hipotensyjne, bradykardizujące i sedatywne. Pozostali agoniści receptora imidazolinowego (moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna) nie zależą istotnie od CYP3A4, a neratynib nie hamuje tego enzymu w stopniu istotnym klinicznie, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dodatkowo wszystkie inhibitory kinazy HER2 często wywołują biegunkę, która może prowadzić do odwodnienia i nasilać spadki ciśnienia przy każdym leku przeciwnadciśnieniowym.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- tętno
- senność i zawroty głowy
- nasilenie biegunki i objawy odwodnienia
- kontrola ciśnienia lub objawów ADHD po odstawieniu inhibitora kinazy HER2
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor kinazy HER2 dołączany do stałego leczenia guanfacynąkolejność włączenia · inhibitory kinazy HER2 | inne zalecenie | Przy dołączaniu tukatynibu lub lapatynibu do stałej dawki guanfacyny rozważ jej zmniejszenie i kontroluj ciśnienie oraz tętno w pierwszych tygodniach, bo hamowanie CYP3A4 narasta stopniowo. Po odstawieniu inhibitora dawkę guanfacyny trzeba stopniowo zwiększyć do wcześniejszej. |
| Guanfacyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy HER2kolejność włączenia · agoniści receptora imidazolinowego | inne zalecenie | U pacjenta przyjmującego tukatynib lub lapatynib zacznij guanfacynę od małej dawki i zwiększaj ją wolniej niż zwykle albo wybierz moksonidynę, rylmenidynę lub klonidynę. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści receptora imidazolinowego (np. moksonidyna, guanfacyna, rylmenidyna)+ Inhibitory kinaz zależnych od cyklin (np. palbocyklib, rybocyklib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinaz zależnych od cyklin kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek.Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka piersi z grupy inhibitorów kinaz, regularnie mierz ciśnienie i tętno, nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu o wszystkich lekach, które bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek obniżający ciśnienie z tej grupy razem z lekiem na raka piersi z grupy inhibitorów kinaz, regularnie mierz ciśnienie i tętno, nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu o wszystkich lekach, które bierzesz.
Leki na nadciśnienie lub ADHD takie jak moksonidyna, rylmenidyna, klonidyna i guanfacyna zwalniają pracę serca i obniżają ciśnienie. Niektóre leki na raka piersi, zwłaszcza rybocyklib, mogą zaburzać rytm serca, a wolne tętno to ryzyko zwiększa. Rybocyklib i w mniejszym stopniu palbocyklib mogą też zwiększać ilość guanfacyny we krwi, przez co jej działanie staje się silniejsze. Abemacyklib zwykle nie powoduje tych problemów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- nasilona senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty receptora imidazolinowego i inhibitora kinaz zależnych od cyklin kontroluj tętno, ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek. Połączenia guanfacyny z rybocyklibem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, zmniejsz dawkę guanfacyny i stopniowo dostosuj ją do odpowiedzi klinicznej. Po odstawieniu rybocyklibu dawkę guanfacyny można stopniowo zwiększyć do wcześniejszej. Przy rybocyklibie z moksonidyną, rylmenidyną lub klonidyną wykonaj EKG przed rozpoczęciem leczenia i kilkakrotnie w pierwszych cyklach, wyrównaj stężenia potasu i magnezu oraz nie dopuszczaj do bradykardii. Przy palbocyklibie z guanfacyną wystarczy obserwacja ciśnienia, tętna i senności. Agonistów receptora imidazolinowego nie odstawia się nagle, bo grozi to gwałtownym wzrostem ciśnienia, więc ewentualna zmiana leczenia hipotensyjnego wymaga stopniowego zmniejszania dawki.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym możliwym skutkiem jest połączenie bradykardii z wydłużeniem odstępu QT podczas leczenia rybocyklibem, co zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Przy guanfacynie dochodzi do tego wzrost jej stężenia z ryzykiem nadmiernego spadku ciśnienia, omdleń, zawrotów głowy i nasilonej senności. Z palbocyklibem istotne klinicznie może być jedynie umiarkowane nasilenie działania guanfacyny.
Mechanizm
Interakcja ma dwa składniki o różnym zasięgu w obrębie klasy. Składnik farmakokinetyczny dotyczy guanfacyny, jedynego leku grupy a metabolizowanego głównie przez CYP3A4. Rybocyklib hamuje CYP3A4 silnie, a palbocyklib słabo i w sposób zależny od czasu. Oba leki mogą więc zwiększać stężenie guanfacyny i nasilać jej działanie hipotensyjne, bradykardizujące i sedatywne. Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna są wydalane głównie przez nerki lub metabolizowane innymi szlakami, więc tego składnika nie dotyczą. Składnik farmakodynamiczny dotyczy wszystkich agonistów receptora imidazolinowego w połączeniu z rybocyklibem. Leki grupy a zwalniają rytm serca, a bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes u pacjentów przyjmujących lek wydłużający odstęp QT, jakim jest rybocyklib. Palbocyklib nie wydłuża istotnie odstępu QT, więc z lekami grupy a innymi niż guanfacyna nie wchodzi w istotną interakcję.
Monitorować
- tętno spoczynkowe
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- EKG z oceną odstępu QTc przy leczeniu rybocyklibem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- senność, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia elektrolitowe i choroby serca, które zwiększają ryzyko arytmii przy rybocyklibie i ryzyko upadków przy nasilonym działaniu guanfacyny. |
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | Moksonidyna, rylmenidyna i klonidyna są wydalane głównie przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek ich stężenie rośnie, a bradykardia i niedociśnienie są silniejsze. Moksonidyny nie stosuje się w ciężkiej niewydolności nerek. |
| Rybocyklib lub palbocyklib dołączany do stałego leczenia guanfacynąkolejność włączenia · inhibitory kinaz zależnych od cyklin | inne zalecenie | Przy dołączaniu rybocyklibu do guanfacyny zmniejsz dawkę guanfacyny w chwili włączenia rybocyklibu. Przy odwrotnej kolejności rozpoczynaj guanfacynę od małej dawki i zwiększaj ją ostrożnie. Po odstawieniu rybocyklibu działanie guanfacyny słabnie w ciągu kilku dni, więc jej dawkę trzeba wtedy ponownie ocenić. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory czynnika Xa (np. edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu.Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz karwedylol razem z edoksabanem, przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza, nie odstawiaj ich samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi każdy objaw krwawienia.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i serce, może zwiększać ilość edoksabanu, leku przeciwzakrzepowego, we krwi. Przez to edoksaban może działać mocniej i łatwiej może dojść do krwawienia. Dotyczy to głównie edoksabanu, a przy rywaroksabanie i apiksabanie ten problem jest mało prawdopodobny. Ryzyko jest większe, jeśli masz chore nerki, jesteś w starszym wieku albo bierzesz inne leki rozrzedzające krew lub przeciwbólowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- czarny, smolisty stolec lub krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu karwedylolu i edoksabanu należy monitorować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia lub po zwiększeniu dawki karwedylolu. Rutynowa zmiana dawki edoksabanu z powodu samego karwedylolu nie jest wymagana, ale dawkę edoksabanu trzeba dobrać zgodnie z czynnością nerek, masą ciała i innymi lekami hamującymi glikoproteinę P. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia warto rozważyć beta-bloker niehamujący glikoproteiny P albo inny inhibitor czynnika Xa. Skojarzenie karwedylolu z rywaroksabanem lub apiksabanem nie wymaga szczególnych działań poza standardową kontrolą leczenia przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia edoksabanu i nasilenie działania przeciwkrzepliwego ze zwiększonym ryzykiem krwawień, w tym z przewodu pokarmowego. Ryzyko jest większe u osób z upośledzoną czynnością nerek, w podeszłym wieku i przy innych lekach zwiększających ryzyko krwawienia. Wielkość efektu oceniana jest głównie na podstawie mechanizmu, a nie bezpośrednich obserwacji klinicznych.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P w jelicie i nerkach. Edoksaban jest substratem glikoproteiny P i w niewielkim stopniu podlega metabolizmowi wątrobowemu, dlatego jego wchłanianie i eliminacja zależą głównie od tego transportera. Zahamowanie glikoproteiny P może zwiększać wchłanianie i zmniejszać wydalanie edoksabanu, co podnosi jego stężenie we krwi. Mechanizm nie jest wspólny dla całej grupy inhibitorów czynnika Xa w tym samym stopniu, bo rywaroksaban i apiksaban mają ważne dodatkowe drogi eliminacji niezależne od glikoproteiny P.
Monitorować
- objawy krwawienia (krwawienia z nosa i dziąseł, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca po zmianie dawki karwedylolu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50pacjent | ryzyko rośnie | Edoksaban jest w znacznej części wydalany przez nerki, a jego dawkowanie zależy od klirensu kreatyniny. Przy upośledzonej czynności nerek dodatkowe hamowanie glikoproteiny P przez karwedylol w większym stopniu zwiększa ekspozycję na edoksaban i ryzyko krwawienia. Konieczna jest kontrola czynności nerek i dostosowanie dawki edoksabanu zgodnie z ChPL. |
| wiek ≥ 75pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występuje pogorszenie czynności nerek, mała masa ciała i wielolekowość, co zwiększa ryzyko krwawienia przy wzroście ekspozycji na edoksaban. Wskazana jest częstsza ocena objawów krwawienia i czynności nerek. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki karwedylolu u pacjenta leczonego edoksabanemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Największa czujność jest potrzebna w pierwszych tygodniach po dołączeniu karwedylolu do edoksabanu lub po zwiększeniu jego dawki, gdy zmienia się ekspozycja na edoksaban. W tym okresie warto aktywnie pytać pacjenta o objawy krwawienia. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.