Interakcje / Akalabrutynib
Akalabrutynib – interakcje
44 opisane interakcje z lekami, opis połączenia z alkoholem. Marki: Calquence.
1 przeciwwskazane · 40 niekorzystne · 1 niejasne · 3 nieistotne
Interakcje z innymi lekami 44
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane1
Połączenie przeciwwskazaneAkalabrutynib+ KlozapinaKlozapiny nie włącza się u pacjenta przyjmującego akalabrutynib.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków sam i upewnij się, że twój psychiatra i hematolog wiedzą, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków sam i upewnij się, że twój psychiatra i hematolog wiedzą, że przyjmujesz oba.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Lek na nowotwór może też osłabiać działanie klozapiny. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarze zdecydują inaczej, potrzebne są częste badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub częste infekcje
- nawrót niepokoju, omamów lub urojeń
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie włącza się u pacjenta przyjmującego akalabrutynib[1]. Jednoczesne stosowanie klozapiny z lekami o istotnym działaniu mielosupresyjnym jest przeciwwskazane[2]. U pacjenta stabilnego na klozapinie, u którego hematolog planuje akalabrutynib, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog. Jeśli korzyść z obu leków przeważa ryzyko, konieczna jest częstsza kontrola morfologii z rozmazem, ustalenie z góry progów przerwania leczenia oraz oznaczanie stężenia klozapiny po włączeniu i odstawieniu akalabrutynibu. Inne leki przeciwpsychotyczne nie zastąpią klozapiny w schizofrenii lekoopornej, dlatego zamianę rozważa się indywidualnie.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. Neutropenia wywołana akalabrutynibem utrudnia interpretację obowiązkowej kontroli morfologii u pacjenta leczonego klozapiną, bo trudno ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofili. Może to prowadzić do przeoczenia agranulocytozy po klozapinie albo do niepotrzebnego jej odstawienia. Indukcja CYP1A2 może dodatkowo obniżać stężenie klozapiny i zwiększać ryzyko nawrotu psychozy.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania hamującego czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a akalabrutynib jako lek przeciwnowotworowy często powoduje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych, nie stosuje się jednocześnie z klozapiną[2]. Drugi mechanizm jest farmakokinetyczny. Akalabrutynib w badaniach in vitro indukuje CYP1A2 i może zmniejszać ekspozycję na substraty tego enzymu[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a induktory tego enzymu mogą zmniejszać jej stężenie w osoczu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- stężenie klozapiny w osoczu
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- stan psychiczny pod kątem nawrotu psychozy
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperydonpaliperydon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina stosowana przewlekle przed włączeniem akalabrutynibukolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | U pacjenta stabilnego na klozapinie odstawienie grozi nawrotem psychozy. Decyzję o kontynuacji przy leczeniu akalabrutynibem podejmuje wspólnie psychiatra i hematolog, z częstszą kontrolą morfologii, ustalonymi progami przerwania i oznaczaniem stężenia klozapiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcja40
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpłytkowego i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić, że leczenie przeciwpłytkowe jest rzeczywiście wskazane, ograniczyć je do najmniejszej skutecznej liczby leków i najkrótszego czasu oraz ściśle kontrolować objawy krwawienia.Nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z tych leków na własną rękę, powiedz każdemu lekarzowi i dentyście, że bierzesz oba, i nie stosuj bez porady farmaceuty leków przeciwbólowych typu ibuprofen.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z tych leków na własną rękę, powiedz każdemu lekarzowi i dentyście, że bierzesz oba, i nie stosuj bez porady farmaceuty leków przeciwbólowych typu ibuprofen.
Leki na chorobę nowotworową krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, same trochę osłabiają krzepnięcie krwi. Leki przeciwpłytkowe, na przykład kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, działają podobnie. Gdy bierzesz je razem, łatwiej o siniaki i krwawienia, czasem poważne. Lekarz może jednak uznać, że oba leki są ci potrzebne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustępuje
- duże lub liczne siniaki bez urazu
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpłytkowego i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić, że leczenie przeciwpłytkowe jest rzeczywiście wskazane, ograniczyć je do najmniejszej skutecznej liczby leków i najkrótszego czasu oraz ściśle kontrolować objawy krwawienia[1]. Kwas acetylosalicylowy stosowany wyłącznie w prewencji pierwotnej warto odstawić po rozmowie z lekarzem prowadzącym. Podwójnej terapii przeciwpłytkowej, na przykład kwasu acetylosalicylowego z klopidogrelem, tikagrelorem lub prasugrelem, należy w miarę możliwości unikać albo skracać ją do minimum ustalonego przez kardiologa i hematologa, a spośród inhibitorów P2Y12 preferowany jest klopidogrel jako lek o słabszym działaniu. Dożylne leki o silnym działaniu, czyli kangrelor i eptyfibatyd, wymagają szczególnej ostrożności i nadzoru szpitalnego. Należy unikać dokładania leku przeciwkrzepliwego, a jeśli jest niezbędny, nie stosuje się antagonistów witaminy K. Przed planowanymi zabiegami inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z ChPL. Warto rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł po ciężkie krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrzczaszkowe, w tym krwiaki podtwardówkowe. Ryzyko jest największe przy podwójnej terapii przeciwpłytkowej, przy silnych lekach dożylnych oraz gdy dochodzi lek przeciwkrzepliwy, który u chorych leczonych ibrutynibem bywa potrzebny z powodu migotania przedsionków. Pochodne prostacykliny podawane wziewnie działają przeciwpłytkowo słabiej niż leki przeciwpłytkowe stosowane w kardiologii.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona same osłabiają czynność płytek krwi, bo hamują sygnał z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda, co upośledza przyleganie i agregację płytek. Leki przeciwpłytkowe hamują agregację innymi drogami, czyli przez blokadę cyklooksygenazy, receptora P2Y12, glikoproteiny IIb/IIIa, fosfodiesterazy 3 albo przez pobudzenie receptora prostacykliny. Efekty obu grup sumują się, a skutkiem jest silniejsze zaburzenie hemostazy pierwotnej niż przy każdym leku osobno. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Brak części par w bazach, na przykład z kwasem acetylosalicylowym lub seleksypagiem, wynika z luki w danych, a nie z braku interakcji.
Monitorować
- objawy krwawienia i siniaki przy każdej wizycie
- morfologia krwi z liczbą płytek
- hemoglobina przy podejrzeniu krwawienia utajonego
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
- rytm serca w kierunku migotania przedsionków
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna (kangrelor, eptyfibatyd, epoprostenol)droga podania · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Dożylne leki przeciwpłytkowe działają silnie i szybko, dlatego łączenie ich z inhibitorem kinazy Brutona wymaga nadzoru szpitalnego, częstej oceny krwawień i rozważenia wstrzymania inhibitora kinazy Brutona na czas zabiegu. |
| Wziewna (iloprost, treprostynil)droga podania · leki przeciwpłytkowe | ryzyko maleje | Wziewne pochodne prostacykliny mają słabsze ogólnoustrojowe działanie przeciwpłytkowe, ale ryzyko krwawienia nadal należy monitorować, zwłaszcza przy innych lekach wpływających na hemostazę. |
| Podwójna terapia przeciwpłytkowadawka · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Połączenie dwóch leków przeciwpłytkowych z inhibitorem kinazy Brutona znacznie zwiększa ryzyko ciężkich krwawień i powinno być ograniczone do najkrótszego niezbędnego czasu po uzgodnieniu między kardiologiem a hematologiem. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia, upadki i choroby współistniejące, dlatego wskazania do leczenia przeciwpłytkowego należy oceniać szczególnie krytycznie. |
| Planowany zabieg lub operacjaodstep · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przed planowanym zabiegiem inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z ChPL, a decyzję o przerwie w leczeniu przeciwpłytkowym podejmuje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Lenihan D, Bloom M, Copeland-Halperin R, Fleming MR, Fradley M, O'Quinn R, et al. Considerations for the practical management of cardiovascular risk with Bruton's tyrosine kinase inhibitors for patients with chronic lymphocytic leukemia. Oncologist. 2025;30(9). doi: 10.1093/oncolo/oyaf237. PMID: 40737507.
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora kinazy Brutona należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono decyzji lekarza prowadzącego, ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń i cytopenii oraz rozważenia profilaktyki przeciwinfekcyjnej.Jeśli przyjmujesz lek hamujący odporność razem z inhibitorem kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia samodzielnie, upewnij się, że każdy twój lekarz wie o obu lekach, i od razu zgłoś gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek hamujący odporność razem z inhibitorem kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia samodzielnie, upewnij się, że każdy twój lekarz wie o obu lekach, i od razu zgłoś gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Oba leki osłabiają odporność, każdy w inny sposób, więc razem mogą obniżyć ją na tyle, że łatwiej złapiesz poważne zakażenie. Dotyczy to na przykład połączenia natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu lub tofacytynibu z ibrutynibem, akalabrutynibem albo zanubrutynibem. Takie zakażenie może przebiegać ciężej niż zwykle, a rzadko może dotknąć mózgu. Przy ibrutynibie z fingolimodem, ozanimodem lub ponesimodem serce może też bić wolniej albo nierówno.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne osłabienie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nowe kłopoty z mówieniem, widzeniem, równowagą lub osłabienie ręki albo nogi
- dezorientacja lub zmiana zachowania
- kołatanie serca, bardzo wolne tętno, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora kinazy Brutona należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono decyzji lekarza prowadzącego, ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń i cytopenii oraz rozważenia profilaktyki przeciwinfekcyjnej. Połączenia tolebrutynibu z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem nie należy stosować, ponieważ oznacza ono podwójne hamowanie kinazy Brutona bez uzasadnienia klinicznego. Przy zamianie natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno 1 fosforanu, teriflunomidu lub leflunomidu na inhibitor kinazy Brutona trzeba uwzględnić długi czas ustępowania ich działania, a w przypadku teriflunomidu i leflunomidu rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji. Przed włączeniem leczenia należy wykonać badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, zakażenia HIV i gruźlicy oraz uzupełnić szczepienia, unikając szczepionek żywych. Przy łączeniu ibrutynibu z fingolimodem, ozanimodem lub ponesimodem należy ocenić EKG i czynność serca przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych takich jak zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, reaktywacja wirusa półpaśca, zapalenie wątroby typu B czy cytomegalowirus. Szczególnie groźne jest postępujące wieloogniskowe zapalenie mózgu wywołane wirusem JC, którego ryzyko rośnie zwłaszcza przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno 1 fosforanu. Możliwe jest pogłębienie cytopenii, hipogammaglobulinemii i osłabienie odpowiedzi na szczepienia. Przy ibrutynibie łączonym z modulatorami receptora sfingozyno 1 fosforanu dochodzi dodatkowe ryzyko zaburzeń rytmu i przewodzenia serca, ponieważ ibrutynib sprzyja migotaniu przedsionków i innym arytmiom, a fingolimod, ozanimod i ponesimod zwalniają czynność serca.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału z receptora limfocytów B, upośledzają odpowiedź humoralną, a część z nich wywołuje także neutropenię i hipogammaglobulinemię. Leki z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych działają na inne elementy odporności – modulatory receptora sfingozyno 1 fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, natalizumab blokuje migrację limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, teriflunomid i leflunomid hamują proliferację limfocytów, mykofenolany hamują syntezę puryn w limfocytach, tofacytynib hamuje kinazy JAK, abatacept i belatacept blokują kostymulację limfocytów T, inebilizumab usuwa limfocyty B, efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie immunoglobulin G, a rawulizumab blokuje dopełniacz. Tolebrutynib sam jest inhibitorem kinazy Brutona, więc jego połączenie z lekami grupy B oznacza dublowanie tego samego mechanizmu. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy B i dla leków grupy A z wyjątkiem apremilastu i nerandomilastu. Nie jest istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy, choć inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane przez CYP3A4 i należy osobno ocenić inne leki pacjenta wpływające na ten enzym.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
- stężenie immunoglobulin w surowicy
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, duszność, zmiany skórne
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępujące wieloogniskowe zapalenie mózgu
- markery wirusowego zapalenia wątroby typu B i aktywność aminotransferaz
- tętno i EKG przy łączeniu ibrutynibu z modulatorami receptora sfingozyno 1 fosforanu
Kiedy ocena się zmienia
| Okres utrzymywania się działania po odstawieniu natalizumabu, modulatora receptora sfingozyno 1 fosforanu, teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Działanie natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, teriflunomidu i leflunomidu utrzymuje się długo po odstawieniu, dlatego włączenie inhibitora kinazy Brutona krótko po ich zakończeniu nadal wiąże się z addycją immunosupresji. Przy teriflunomidzie i leflunomidzie należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji, a przy pozostałych lekach uwzględnić okres wymywania i powrót liczby limfocytów. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz zaburzeń rytmu serca przy ibrutynibie jest większe, co wymaga szczególnie ścisłego monitorowania. |
| Pojedyncza dawka imlifidazydawka · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Imlifidaza podawana jednorazowo przed przeszczepieniem nerki obniża immunoglobuliny G przejściowo, więc addycja z inhibitorem kinazy Brutona dotyczy głównie okresu bezpośrednio po podaniu, choć w praktyce pacjent otrzymuje równocześnie inne leki immunosupresyjne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy HIV i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne – zmodyfikować dawkę lub czasowo wstrzymać inhibitor kinazy Brutona i ściśle monitorować pacjenta.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj samodzielnie dawek i upewnij się, że lekarz prowadzący leczenie HIV oraz hematolog wiedzą o obu lekach.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj samodzielnie dawek i upewnij się, że lekarz prowadzący leczenie HIV oraz hematolog wiedzą o obu lekach.
Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają rozkładanie leków przeciwnowotworowych, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Przez to lek przeciwnowotworowy gromadzi się w organizmie i może działać za mocno. Rośnie wtedy ryzyko krwawień, zakażeń, spadku krwinek i zaburzeń rytmu serca. Lekarz zwykle zmienia dawkę, robi przerwę w leczeniu albo dobiera inny lek na HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez powodu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu, czarne stolce
- silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, duszność lub zawroty głowy
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nasilona biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy HIV i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne – zmodyfikować dawkę lub czasowo wstrzymać inhibitor kinazy Brutona i ściśle monitorować pacjenta. Przed włączeniem leczenia warto razem z lekarzem prowadzącym terapię HIV rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie hamuje CYP3A4. Dla ibrutynibu i zanubrutynibu ChPL przewidują zmniejszenie dawki przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, a przy krótkotrwałym leczeniu inhibitorem można rozważyć przerwę w podawaniu. Dla akalabrutynibu zaleca się unikanie silnych inhibitorów CYP3A4, a przy ich krótkotrwałym stosowaniu wstrzymanie akalabrutynibu. Przy fosamprenawirze lub atazanawirze bez rytonawiru, będących umiarkowanymi inhibitorami, zalecenia ChPL dotyczące dawkowania są łagodniejsze, ale kontrola pacjenta pozostaje konieczna. Po odstawieniu inhibitora proteazy powrót do pełnej dawki inhibitora kinazy Brutona należy zaplanować z uwzględnieniem stopniowego wygasania hamowania enzymu.
Skutek kliniczny
Połączenie prowadzi do wzrostu stężenia inhibitora kinazy Brutona i nasilenia jego działań niepożądanych zależnych od dawki. Rośnie ryzyko krwawień, w tym poważnych, cytopenii z neutropenią i małopłytkowością oraz zakażeń. Nasilić się mogą też biegunka, bóle mięśni i stawów oraz nadciśnienie tętnicze. Rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza migotania przedsionków, co najwyraźniej opisano dla ibrutynibu. Przy typranawirze dochodzi dodatkowe ryzyko krwawień, bo sam lek wiąże się z doniesieniami o krwawieniach wewnątrzczaszkowych.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona są w głównej mierze metabolizowane przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup. Rytonawir jako wzmacniacz jest silnym inhibitorem CYP3A4 nawet w małej dawce. Fosamprenawir i atazanawir podawane bez rytonawiru hamują CYP3A4 słabiej, ale wciąż w stopniu istotnym klinicznie. Typranawir podawany z rytonawirem w stanie stacjonarnym także daje przewagę hamowania CYP3A4.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia
- EKG i tętno – w kierunku migotania przedsionków
- ciśnienie tętnicze
- objawy zakażenia
- biegunka i nawodnienie
- próby wątrobowe
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor proteazy bez wzmocnienia rytonawirem (fosamprenawir lub atazanawir)dawka · inhibitory proteazy | ryzyko maleje | Fosamprenawir i atazanawir stosowane bez rytonawiru są umiarkowanymi, a nie silnymi inhibitorami CYP3A4, więc wzrost ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona jest mniejszy. Zalecenia ChPL dotyczące dawkowania są wtedy łagodniejsze, ale połączenie nadal wymaga kontroli pacjenta. |
| Odstawienie inhibitora proteazy w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory proteazy | inne zalecenie | Po odstawieniu inhibitora proteazy hamowanie CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka dni, a przy rytonawirze nawet dłużej. Powrót do pełnej dawki inhibitora kinazy Brutona należy zaplanować z tym opóźnieniem, a przy zmianie na schemat z induktorem CYP3A4, np. efawirenzem, trzeba liczyć się z kolejnym spadkiem stężenia. |
| Typranawirpostać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Typranawir z rytonawirem sam w sobie wiąże się z doniesieniami o krwawieniach, w tym wewnątrzczaszkowych, oraz hamuje agregację płytek, co sumuje się z działaniem przeciwpłytkowym inhibitorów kinazy Brutona. To połączenie wymaga szczególnie ostrożnej oceny ryzyka krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego skojarzenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłym nadzorem lekarzy prowadzących obie choroby z oceną ryzyka zakażeń.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek blokujący TNF i inhibitor kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia na własną rękę, upewnij się, że każdy z twoich lekarzy wie o obu lekach, i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek blokujący TNF i inhibitor kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia na własną rękę, upewnij się, że każdy z twoich lekarzy wie o obu lekach, i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, ale w różny sposób, więc razem mocniej zmniejszają odporność na zakażenia. Dotyczy to leków blokujących TNF, takich jak adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab czy certolizumab pegol, przyjmowanych razem z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem. Zakażenia mogą być wtedy cięższe, nietypowe i rozwijać się szybko. Lekarze zwykle starają się unikać takiego połączenia albo zmieniają jedno z leczeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, który nie mija, albo duszność
- nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- zażółcenie skóry lub oczu
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub dezorientacja
- pieczenie przy oddawaniu moczu albo rany, które się nie goją
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika martwicy nowotworów i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego skojarzenia, a jeśli jest ono konieczne, prowadzić je pod ścisłym nadzorem lekarzy prowadzących obie choroby z oceną ryzyka zakażeń. Najczęściej problem dotyczy chorego leczonego adalimumabem, etanerceptem, golimumabem, infliksymabem lub certolizumabem pegol z powodu choroby autoimmunologicznej, u którego rozpoznano przewlekłą białaczkę limfocytową lub inny nowotwór z limfocytów B i planuje się ibrutynib, akalabrutynib albo zanubrutynib. W takiej sytuacji zwykle rozważa się odstawienie leku z grupy A lub zamianę na leczenie o mniejszym działaniu immunosupresyjnym, z uwzględnieniem tego, że działanie inhibitorów TNF utrzymuje się jeszcze przez dłuższy czas po ostatniej dawce. Przed rozpoczęciem skojarzenia należy wykluczyć utajoną gruźlicę, sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i C oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane. Należy rozważyć profilaktykę zakażeń oportunistycznych zgodnie z oceną hematologa i nie podawać szczepionek żywych. Przy objawach zakażenia lek z grupy A zwykle wstrzymuje się do czasu wyleczenia, a decyzję o przerwie w leczeniu inhibitorem kinazy Brutona podejmuje hematolog.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, takich jak pneumocystozowe zapalenie płuc, aspergiloza inwazyjna, kryptokokoza, gruźlica i jej reaktywacja, reaktywacja wirusa zapalenia wątroby typu B, półpasiec oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Zakażenia mogą mieć nietypowy, skąpoobjawowy przebieg i szybko prowadzić do sepsy. Dodatkowym problemem jest to, że inhibitory TNF wymagają ostrożności u chorych z nowotworem złośliwym, w tym chłoniakiem, a inhibitory kinazy Brutona stosuje się właśnie w nowotworach limfoidalnych.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego obu grup leków. Inhibitory czynnika martwicy nowotworów blokują TNF-alfa, cytokinę kluczową dla tworzenia ziarniniaków, kontroli zakażeń wewnątrzkomórkowych oraz odpowiedzi na grzyby i prątki. Inhibitory kinazy Brutona hamują sygnalizację receptora limfocytów B i upośledzają odpowiedź humoralną, a część z nich zaburza także funkcję makrofagów, neutrofilów i odporność przeciwgrzybiczą. Dodatkowo mogą wywoływać neutropenię. Jednoczesne zahamowanie obu szlaków nasila ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ przeciwciała i białka fuzyjne z grupy A nie są metabolizowane przez cytochrom P450 i nie hamują go bezpośrednio. Teoretycznie wygaszenie stanu zapalnego przez lek z grupy A może przywrócić aktywność CYP3A4 i nieznacznie obniżyć ekspozycję na lek z grupy B, ale nie ma to potwierdzonego znaczenia klinicznego. Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup, w tym certolizumabu pegol, dla którego brak części par w bazie wynika z luki w danych, a nie z odmiennej farmakologii.
Monitorować
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność, zmiany skórne i objawy neurologiczne
- morfologia krwi z rozmazem ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofilów
- przesiewowe badanie w kierunku gruźlicy przed włączeniem skojarzenia i czujność kliniczna w trakcie leczenia
- antygen HBs, przeciwciała anty-HBc i w razie potrzeby HBV DNA przed leczeniem oraz okresowo u nosicieli
- stężenie immunoglobulin u chorych z nawracającymi zakażeniami
- zmiany w obrazie radiologicznym płuc przy objawach ze strony układu oddechowego
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń przy obu grupach leków jest wyższe, a objawy zakażenia bywają mniej wyraźne, dlatego skojarzenie jest u nich szczególnie niekorzystne i wymaga ściślejszego nadzoru. |
| Po odstawieniu leku z grupy Aodstep · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | inne zalecenie | Inhibitory TNF mają długi okres półtrwania, a ich działanie immunosupresyjne utrzymuje się przez kilka tygodni po ostatniej dawce, dlatego po odstawieniu leku z grupy A i włączeniu inhibitora kinazy Brutona czujność w kierunku zakażeń należy utrzymać przez ten okres. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu triazolu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia albo, jeśli leczenie przeciwgrzybicze triazolem jest konieczne, dostosować dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL i ściśle monitorować działania niepożądane.Jeśli przyjmujesz lek na nowotwór krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zaczynaj żadnego leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli, nawet jednej tabletki na grzybicę pochwy, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na nowotwór krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zaczynaj żadnego leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli, nawet jednej tabletki na grzybicę pochwy, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne.
Leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, pozakonazol, worykonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu leków na nowotwory krwi, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek na nowotwór może wtedy gromadzić się w organizmie i działać zbyt silnie. Zwiększa to ryzyko krwawień, siniaków, zaburzeń rytmu serca, biegunki i zakażeń. Lekarz może zmienić dawkę, zrobić przerwę w leczeniu albo wybrać inny lek przeciwgrzybiczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub drobne wybroczyny na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, duszność lub zawroty głowy
- silny ból głowy
- nasilona lub długotrwała biegunka
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu triazolu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia albo, jeśli leczenie przeciwgrzybicze triazolem jest konieczne, dostosować dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL i ściśle monitorować działania niepożądane. Przy silnych inhibitorach CYP3A4, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu, ChPL zalecają unikanie połączenia, zmniejszenie dawki inhibitora kinazy Brutona albo czasowe wstrzymanie leczenia, przy czym zakres zaleceń różni się dla ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu. Przy flukonazolu i izawukonazolu, jako umiarkowanych inhibitorach CYP3A4, zwykle wystarcza zmniejszenie dawki lub ścisła obserwacja zgodnie z ChPL danego inhibitora kinazy Brutona. Przy krótkotrwałym leczeniu przeciwgrzybiczym warto rozważyć przerwę w podawaniu inhibitora kinazy Brutona na czas terapii triazolem. Po odstawieniu triazolu do wcześniejszej dawki inhibitora kinazy Brutona wraca się stopniowo, pamiętając, że hamowanie CYP3A4 przez itrakonazol i pozakonazol utrzymuje się jeszcze przez kilka dni. Decyzję o modyfikacji leczenia powinien podjąć lekarz prowadzący leczenie hematologiczne.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona nasila jego działania niepożądane zależne od dawki. Rośnie ryzyko krwawień, cytopenii, zwłaszcza neutropenii i małopłytkowości, migotania przedsionków i innych zaburzeń rytmu serca, nadciśnienia tętniczego, biegunki oraz zakażeń. Ryzyko jest szczególnie istotne, bo triazole stosuje się zwykle u pacjentów hematologicznych z neutropenią lub małopłytkowością, u których dodatkowe działania niepożądane są szczególnie groźne.
Mechanizm
Wszystkie inhibitory kinazy Brutona dostępne w Polsce są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i mają znaczny efekt pierwszego przejścia. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, więc zmniejszają metabolizm ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu, co prowadzi do wzrostu ich stężenia we krwi. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, a różni się tylko siłą. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4 i dają największy wzrost ekspozycji. Flukonazol i izawukonazol są umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, a efekt flukonazolu narasta wraz z dawką. Najsilniej na hamowanie CYP3A4 reaguje ibrutynib ze względu na bardzo duży efekt pierwszego przejścia.
Monitorować
- objawy krwawienia i skłonność do siniaków
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i płytek krwi
- rytm serca i EKG, w kierunku migotania przedsionków
- ciśnienie tętnicze
- biegunka i odwodnienie
- objawy zakażenia
- próby wątrobowe przy długotrwałym leczeniu triazolem
Kiedy ocena się zmienia
| Silny inhibitor CYP3A4: itrakonazol, pozakonazol, worykonazoldawka · triazole | ryzyko rośnie | Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol najsilniej zwiększają ekspozycję na inhibitory kinazy Brutona. ChPL zalecają przy nich unikanie połączenia, wyraźne zmniejszenie dawki lub czasowe wstrzymanie leczenia inhibitorem kinazy Brutona. |
| Flukonazol w dużej dawcedawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach stosowanych w leczeniu grzybic układowych wzrost ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona jest większy niż przy dawkach małych. |
| Pojedyncza dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótkotrwałe hamowanie CYP3A4 i mniejsze ryzyko niż leczenie przewlekłe, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu efekt utrzymuje się przez kilka dni i wymaga obserwacji działań niepożądanych. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się kilka dni po odstawieniu triazolu, najdłużej po itrakonazolu, pozakonazolu i izawukonazolu. Powrót do pełnej dawki inhibitora kinazy Brutona należy zaplanować z uwzględnieniem tego okresu. |
| Triazol dołączany do trwającego leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Dołączenie triazolu u pacjenta ustabilizowanego na inhibitorze kinazy Brutona wymaga zmniejszenia dawki lub wstrzymania inhibitora kinazy Brutona od początku leczenia przeciwgrzybiczego, bo stężenie inhibitora szybko rośnie. Gdy inhibitor kinazy Brutona włącza się u pacjenta już leczonego triazolem, od razu stosuje się dawkę dostosowaną zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Heparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu heparyny i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić wskazanie do leczenia przeciwkrzepliwego, wybrać najmniejszą skuteczną dawkę heparyny i ściśle monitorować pacjenta w kierunku krwawień.Jeśli stosujesz heparynę razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, przyjmuj je dokładnie tak, jak zalecił lekarz, chodź na zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz niepokojące krwawienie.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz heparynę razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, przyjmuj je dokładnie tak, jak zalecił lekarz, chodź na zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz niepokojące krwawienie.
Heparyny, takie jak enoksaparyna czy nadroparyna, rozrzedzają krew, a leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib osłabiają działanie płytek krwi. Gdy przyjmujesz je razem, łatwiej możesz zacząć krwawić albo mieć siniaki. Lekarz często łączy te leki celowo, ale wtedy dobiera dawkę i zleca badania krwi. Nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych, takich jak ibuprofen, naproksen czy kwas acetylosalicylowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustaje
- liczne lub duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- czerwony lub brunatny mocz
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie jednej strony ciała
- duży, bolesny krwiak w miejscu wstrzyknięcia
- nietypowe osłabienie, bladość lub zawroty głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu heparyny i inhibitora kinazy Brutona należy potwierdzić wskazanie do leczenia przeciwkrzepliwego, wybrać najmniejszą skuteczną dawkę heparyny i ściśle monitorować pacjenta w kierunku krwawień. Połączenie z dawką profilaktyczną heparyny drobnocząsteczkowej jest zwykle akceptowalne przy prawidłowej liczbie płytek, natomiast dawki lecznicze wymagają indywidualnej oceny korzyści i ryzyka we współpracy z hematologiem. Przy dawkowaniu enoksaparyny, nadroparyny, dalteparyny i bemiparyny należy uwzględnić czynność nerek i masę ciała. Należy unikać dodatkowych leków nasilających krwawienie, takich jak leki przeciwpłytkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne i antagoniści witaminy K. Przed planowanymi zabiegami i po nich ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib wstrzymuje się na kilka dni zgodnie z ChPL, a moment wznowienia ustala się z uwzględnieniem stosowanej heparyny i ryzyka krwawienia. Należy ocenić liczbę płytek przed rozpoczęciem skojarzenia i regularnie w jego trakcie.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, od drobnych krwawień śluzówkowych i podbiegnięć krwawych po ciężkie krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego i wewnątrzczaszkowe. Ryzyko jest największe przy dawkach leczniczych heparyny, u osób starszych, przy małopłytkowości, niewydolności nerek oraz w okresie okołozabiegowym. Najsilniejsze działanie przeciwpłytkowe przypisuje się ibrutynibowi, ale ryzyko krwawień dotyczy również akalabrutynibu i zanubrutynibu.
Mechanizm
Heparyny i leki pokrewne działają przeciwzakrzepowo przez wzmacnianie działania antytrombiny i hamowanie czynnika Xa oraz trombiny. Antytrombina ludzka uzupełnia ten naturalny inhibitor krzepnięcia, a sulodeksyd wykazuje podobne, choć słabsze działanie. Inhibitory kinazy Brutona upośledzają czynność płytek krwi, ponieważ hamują przekazywanie sygnału z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda, co zaburza adhezję i agregację płytek. Połączenie hamowania krzepnięcia osoczowego z zaburzeniem czynności płytek sumuje się i zwiększa ryzyko krwawień. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami. Mechanizm dotyczy wszystkich leków obu grup, a różnice w sile efektu wynikają głównie z dawki heparyny i z siły działania przeciwpłytkowego danego inhibitora kinazy Brutona.
Monitorować
- objawy krwawienia (śluzówki, skóra, przewód pokarmowy, drogi moczowe)
- morfologia krwi z liczbą płytek
- hemoglobina
- czynność nerek (eGFR, klirens kreatyniny)
- aktywność anty-Xa przy dawkach leczniczych heparyny drobnocząsteczkowej u pacjentów z niewydolnością nerek, otyłością lub małą masą ciała
- APTT przy stosowaniu heparyny niefrakcjonowanej lub antytrombiny ludzkiej
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka leczniczadawka · heparyny | ryzyko rośnie | Dawki lecznicze heparyny drobnocząsteczkowej w skojarzeniu z inhibitorem kinazy Brutona wiążą się z wyraźnie większym ryzykiem krwawień niż dawki profilaktyczne i wymagają indywidualnej oceny korzyści i ryzyka z udziałem hematologa oraz ścisłego monitorowania. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | W ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, co nasila ryzyko krwawień w skojarzeniu z inhibitorem kinazy Brutona. Należy zmniejszyć dawkę heparyny zgodnie z ChPL, rozważyć oznaczanie aktywności anty-Xa lub zastosowanie heparyny niefrakcjonowanej. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawień przy tym skojarzeniu jest większe ze względu na częstsze pogorszenie czynności nerek, współchorobowość i wielolekowość. Wskazana jest ostrożność w doborze dawki heparyny i częstsza kontrola. |
| Okres okołozabiegowyodstep · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przed planowanymi zabiegami i po nich inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni zgodnie z ChPL. Pomostowanie lub profilaktyczne stosowanie heparyny w tym okresie należy zaplanować tak, aby nie nakładało się z pełnym działaniem przeciwpłytkowym inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika Xa i inhibitora kinazy Brutona przed włączeniem leczenia trzeba ocenić bilans korzyści i ryzyka krwawienia oraz ściśle monitorować chorego w trakcie terapii.Jeśli przyjmujesz lek przeciwkrzepliwy razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, unikaj leków przeciwbólowych typu ibuprofen czy kwas acetylosalicylowy bez zgody lekarza i od razu zgłaszaj lekarzowi każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwkrzepliwy razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, unikaj leków przeciwbólowych typu ibuprofen czy kwas acetylosalicylowy bez zgody lekarza i od razu zgłaszaj lekarzowi każde nietypowe krwawienie.
Leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, oraz leki stosowane w leczeniu niektórych nowotworów krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, każdy na swój sposób utrudniają krzepnięcie krwi. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko krwawień, na przykład siniaków, krwawień z nosa lub dziąseł, a rzadziej poważnych krwawień wewnętrznych. Lekarze często celowo łączą te leki, bo oba są potrzebne, ale wtedy trzeba uważniej obserwować organizm. Nie przerywaj żadnego z nich na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- krew w moczu albo czerwony lub brązowy mocz
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustępuje
- liczne lub duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- duże osłabienie, zawroty głowy, bladość lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora czynnika Xa i inhibitora kinazy Brutona przed włączeniem leczenia trzeba ocenić bilans korzyści i ryzyka krwawienia oraz ściśle monitorować chorego w trakcie terapii. Inhibitory czynnika Xa są preferowane względem antagonistów witaminy K, których z ibrutynibem nie należy łączyć. Należy unikać dodatkowych leków przeciwpłytkowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych i innych leków zwiększających ryzyko krwawień, jeśli nie są bezwzględnie wskazane. Dawkę inhibitora czynnika Xa trzeba dobrać zgodnie z jego ChPL, z uwzględnieniem czynności nerek, masy ciała i wieku, bez arbitralnego zwiększania jej z powodu inhibitora kinazy Brutona. W okresie okołozabiegowym inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z jego ChPL, niezależnie od przerwy w antykoagulacji. U chorych z wysokim ryzykiem krwawienia hematolog może rozważyć inną strategię leczenia nowotworu, a przy wyborze inhibitora kinazy Brutona u chorego z migotaniem przedsionków akalabrutynib i zanubrutynib rzadziej wywołują tę arytmię niż ibrutynib.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł po poważne krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowe. Ryzyko jest największe w pierwszych miesiącach leczenia inhibitorem kinazy Brutona, przy małopłytkowości, niewydolności nerek, w starszym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Połączenie jest często konieczne klinicznie, bo inhibitory kinazy Brutona, zwłaszcza ibrutynib, sprzyjają migotaniu przedsionków wymagającemu antykoagulacji.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona upośledzają czynność płytek krwi. Hamują przekazywanie sygnału z receptora kolagenowego glikoproteiny VI oraz adhezję płytek zależną od czynnika von Willebranda. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i ograniczają wytwarzanie trombiny. Te dwa mechanizmy sumują się, co zwiększa ryzyko krwawień. Efekt przeciwpłytkowy jest wspólny dla wszystkich inhibitorów kinazy Brutona, a działanie przeciwkrzepliwe dla wszystkich inhibitorów czynnika Xa, dlatego interakcja dotyczy każdej pary z obu grup. Składowa farmakokinetyczna ma znaczenie drugorzędne. Rywaroksaban i apiksaban są substratami CYP3A4 i glikoproteiny P, a edoksaban głównie glikoproteiny P. Inhibitory kinazy Brutona nie są silnymi inhibitorami tych szlaków. Ibrutynib może hamować jelitową glikoproteinę P, a zanubrutynib słabo indukuje CYP3A4, ale nie zmienia to istotnie oceny interakcji.
Monitorować
- objawy krwawienia przy każdej wizycie (siniaki, wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- czynność nerek (kreatynina, klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
- czynność wątroby
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe
- przegląd leków dodatkowo zwiększających ryzyko krwawień (leki przeciwpłytkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny)
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50pacjent | ryzyko rośnie | Przy pogorszonej czynności nerek inhibitory czynnika Xa kumulują się, a ryzyko krwawień przy połączeniu z inhibitorem kinazy Brutona rośnie. Dawkę antykoagulantu trzeba dostosować zgodnie z jego ChPL i regularnie kontrolować czynność nerek. |
| wiek ≥ 75pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień, w tym śródczaszkowych, jest większe, a częściej współistnieją małopłytkowość, niewydolność nerek i wielolekowość. Wymaga to szczególnie starannej oceny bilansu korzyści i ryzyka oraz przeglądu pozostałych leków. |
| Zabieg operacyjny lub inwazyjny w trakcie leczeniakolejność włączenia · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przed planowanym zabiegiem inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu zgodnie z jego ChPL, a przerwę w stosowaniu inhibitora czynnika Xa planuje się osobno, według ryzyka krwawienia zabiegu i czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ NLPZ – pochodne kwasu propionowego (np. ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, stosować NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas i kontrolować objawy krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, tylko wybierz paracetamol albo zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, tylko wybierz paracetamol albo zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen zmniejszają krzepliwość krwi i mogą podrażniać żołądek. Leki na nowotwory krwi takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib również zwiększają skłonność do krwawień. Przyjmowane razem mogą wyraźnie zwiększyć ryzyko siniaków, krwawień z nosa lub dziąseł, a nawet groźnego krwawienia z żołądka. Bezpieczniejszym wyborem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha
- liczne siniaki pojawiające się bez urazu
- przedłużające się krwawienie z nosa, dziąseł lub drobnych ran
- krew w moczu
- nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne, stosować NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas i kontrolować objawy krwawienia. W pierwszej kolejności w leczeniu bólu i gorączki warto zastosować paracetamol lub NLPZ w postaci miejscowej na skórę. Jeśli ogólnoustrojowy NLPZ jest niezbędny, na przykład ibuprofen lub naproksen, należy rozważyć ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej i unikać jednoczesnego stosowania innych leków zwiększających ryzyko krwawienia. U pacjentów leczonych ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem należy przed zaleceniem NLPZ sprawdzić liczbę płytek krwi oraz to, czy pacjent nie przyjmuje leków przeciwzakrzepowych. Należy kontrolować ciśnienie tętnicze i czynność nerek przy dłuższym stosowaniu NLPZ.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn i siniaków po poważne krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowe. Ryzyko jest największe u osób starszych, z przebytą chorobą wrzodową, małopłytkowością, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe. Dodatkowo NLPZ mogą nasilać nadciśnienie tętnicze, które jest znanym działaniem niepożądanym inhibitorów kinazy Brutona, oraz pogarszać czynność nerek.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinazy Brutona hamują sygnalizację w płytkach krwi zależną od receptora kolagenowego i czynnika von Willebranda, przez co upośledzają adhezję i agregację płytek. NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę typu 1 w płytkach, co zmniejsza wytwarzanie tromboksanu A2 i dodatkowo osłabia agregację. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń będących źródłem krwawienia. Efekty obu grup sumują się. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ NLPZ z tej grupy nie hamują w istotnym stopniu CYP3A4, który metabolizuje inhibitory kinazy Brutona.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, smoliste stolce, krew w moczu)
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, wymioty z krwią)
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny przy dłuższym stosowaniu NLPZ
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na niewielką powierzchnię skóry osiągają małe stężenia w osoczu i nie wpływają istotnie na czynność płytek ani na błonę śluzową żołądka, dlatego ryzyko interakcji jest małe. |
| Kilka dni lub stosowanie regularneczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Regularne i dłuższe stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego, krwawień, wzrostu ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek. W takiej sytuacji należy rozważyć ochronę żołądka i kontrolę morfologii oraz kreatyniny. |
| Dawka przeciwzapalnadawka · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Wyższe, przeciwzapalne dawki NLPZ silniej hamują czynność płytek i bardziej uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego niż pojedyncze małe dawki przeciwbólowe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba wrzodowa, zaburzenia czynności nerek i jednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, co zwiększa ryzyko poważnego krwawienia przy tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Trombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy Brutona ryzyko ciężkiego krwawienia znacznie rośnie, dlatego trombolizę u pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy Brutona należy prowadzić wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, a gdy to możliwe, wybrać metodę leczenia niewymagającą fibrynolizy.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, zawsze mów o tym lekarzom i ratownikom, zwłaszcza w nagłej sytuacji w szpitalu lub w karetce, bo podanie leku rozpuszczającego zakrzepy może wtedy wywołać groźne krwawienie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, zawsze mów o tym lekarzom i ratownikom, zwłaszcza w nagłej sytuacji w szpitalu lub w karetce, bo podanie leku rozpuszczającego zakrzepy może wtedy wywołać groźne krwawienie.
Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, stosowane w leczeniu niektórych białaczek i chłoniaków, osłabiają działanie płytek krwi, które pomagają tamować krwawienie. Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza, tenekteplaza, reteplaza czy urokinaza, podaje się w szpitalu, na przykład przy udarze mózgu lub zawale serca. Połączenie obu rodzajów leków może wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarze muszą wiedzieć o twoim leczeniu, aby wybrać najbezpieczniejszą metodę pomocy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- czarne, smoliste stolce albo wymioty z krwią
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia
- duże, niewyjaśnione siniaki
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy Brutona ryzyko ciężkiego krwawienia znacznie rośnie, dlatego trombolizę u pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy Brutona należy prowadzić wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, a gdy to możliwe, wybrać metodę leczenia niewymagającą fibrynolizy. W ostrym udarze niedokrwiennym należy rozważyć trombektomię mechaniczną, a w zawale serca pierwotną przezskórną interwencję wieńcową zamiast leczenia fibrynolitycznego. Jeśli tromboliza jest konieczna, inhibitor kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) należy wstrzymać i nie wznawiać go, dopóki ryzyko krwawienia nie zmaleje, w porozumieniu z hematologiem. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy trzeba ocenić liczbę płytek krwi, fibrynogen oraz stosowanie innych leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, a także starannie kontrolować ciśnienie tętnicze. Przy planowych procedurach wymagających fibrynolizy inhibitor kinazy Brutona należy odstawić z wyprzedzeniem zgodnym z ChPL. Miejscowe podanie małej dawki urokinazy lub alteplazy w celu udrożnienia cewnika naczyniowego wiąże się z mniejszym ryzykiem, jednak również wymaga obserwacji w kierunku krwawienia.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym krwotoku wewnątrzczaszkowego, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz krwawień z miejsc wkłucia i z ran pooperacyjnych. Krwawienie może być trudne do opanowania, ponieważ zaburzona czynność płytek utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu inhibitora kinazy Brutona. Ryzyko zwiększa nadciśnienie tętnicze, które często towarzyszy leczeniu ibrutynibem, a także małopłytkowość oraz jednoczesne leczenie przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe.
Mechanizm
Leki trombolityczne (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozkłada fibrynę w skrzeplinie i w czopach hemostatycznych. Obniżają też stężenie fibrynogenu i czynników krzepnięcia. Inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) hamują sygnalizację płytkową zależną od receptora kolagenowego GPVI i od czynnika von Willebranda. Skutkiem jest upośledzona adhezja i agregacja płytek, a często współistnieje małopłytkowość związana z chorobą rozrostową. Jednoczesne osłabienie hemostazy płytkowej i rozpuszczanie fibryny sumuje się i zwiększa ryzyko krwawienia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich inhibitorów kinazy Brutona oraz wszystkich leków fibrynolitycznych. Akalabrutynib i zanubrutynib są bardziej wybiórcze niż ibrutynib, jednak również wiążą się z krwawieniami. Białko C ludzkie i radamts nie są fibrynolitykami i nie dzielą tego mechanizmu.
Monitorować
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- stan neurologiczny w kierunku krwotoku wewnątrzczaszkowego
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- stężenie fibrynogenu i parametry krzepnięcia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do cewnika naczyniowego w małej dawcedroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Podanie urokinazy lub alteplazy w małej dawce wyłącznie w celu udrożnienia zamkniętego cewnika daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze niż przy trombolizie dożylnej. Nadal wskazana jest obserwacja w kierunku krwawienia, szczególnie przy małopłytkowości. |
| Wstrzymanie inhibitora kinazy Brutona z wyprzedzeniem zgodnym z ChPL przed planową procedurąodstep · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko maleje | Odstawienie ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu z wyprzedzeniem zalecanym w ChPL przed planowym zabiegiem pozwala na odnowę puli sprawnych płytek i zmniejsza ryzyko krwawienia. W stanach nagłych taki odstęp jest niemożliwy, a wstrzymanie leku bezpośrednio przed trombolizą nie usuwa ryzyka. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwotoku wewnątrzczaszkowego po trombolizie jest większe, a jednoczesne leczenie inhibitorem kinazy Brutona dodatkowo je zwiększa. U tych pacjentów szczególnie należy rozważyć metody leczenia niewymagające fibrynolizy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora kinazy BCR-ABL i inhibitora kinazy Brutona należy unikać poza sytuacjami uzasadnionymi przez hematologa, a jeśli połączenie jest konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów krwawienia i układu krążenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na białaczkę szpikową i lek z grupy ibrutynibu, nie zmieniaj dawek na własną rękę, rób regularnie zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi krwawienia, gorączkę lub kołatanie serca.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na białaczkę szpikową i lek z grupy ibrutynibu, nie zmieniaj dawek na własną rękę, rób regularnie zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi krwawienia, gorączkę lub kołatanie serca.
Leki na przewlekłą białaczkę szpikową, takie jak imatynib, dazatynib czy nilotynib, oraz leki na białaczkę limfocytową i chłoniaki, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, mogą osłabiać szpik kostny i zwiększać skłonność do krwawień. Gdy przyjmujesz leki z obu tych grup razem, te działania się sumują i łatwiej o infekcje, krwawienia oraz zaburzenia rytmu serca. Niektóre z nich, na przykład imatynib i nilotynib, dodatkowo podnoszą we krwi poziom leku z drugiej grupy, dlatego lekarz może zmienić jego dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez powodu lub drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce lub krew w moczu
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub duszność
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora kinazy BCR-ABL i inhibitora kinazy Brutona należy unikać poza sytuacjami uzasadnionymi przez hematologa, a jeśli połączenie jest konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów krwawienia i układu krążenia. Przy imatynibie i nilotynibie trzeba sprawdzić w ChPL konkretnego inhibitora kinazy Brutona zalecenia dotyczące umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 – dla ibrutynibu i zanubrutynibu przewidują one zmniejszenie dawki, a dla akalabrutynibu ścisłą obserwację działań niepożądanych. Po odstawieniu imatynibu lub nilotynibu dawkę inhibitora kinazy Brutona przywraca się do wcześniejszej zgodnie z ChPL. Należy unikać dokładania innych leków zwiększających ryzyko krwawienia, takich jak leki przeciwkrzepliwe, przeciwpłytkowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne, a także leków wydłużających odstęp QT, zwłaszcza przy nilotynibie. Przed planowanymi zabiegami trzeba uwzględnić zalecenia dotyczące czasowego wstrzymania inhibitora kinazy Brutona.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich cytopenii z zakażeniami, poważnych krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych i z przewodu pokarmowego, oraz zaburzeń rytmu serca i innych powikłań sercowo-naczyniowych. Przy imatynibie i nilotynibie dochodzi do tego wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona, który nasila jego działania niepożądane, takie jak krwawienia, biegunka, infekcje i arytmie.
Mechanizm
Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, ponieważ jej główny składnik jest farmakodynamiczny. Wszystkie inhibitory kinazy BCR-ABL i wszystkie inhibitory kinazy Brutona hamują krwiotworzenie w szpiku i mogą powodować neutropenię, małopłytkowość oraz niedokrwistość, a ich działania się sumują. Inhibitory kinazy Brutona dodatkowo upośledzają czynność płytek krwi, co nakłada się na małopłytkowość i zaburzenia funkcji płytek wywoływane przez inhibitory BCR-ABL, szczególnie dazatynib i ponatynib. Obie grupy działają niekorzystnie na układ krążenia. Inhibitory kinazy Brutona sprzyjają migotaniu przedsionków, innym arytmiom i nadciśnieniu, a część inhibitorów BCR-ABL wydłuża odstęp QT, podnosi ciśnienie tętnicze lub zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej. Składnik farmakokinetyczny różni się w obrębie grupy A. Inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a imatynib i nilotynib hamują ten enzym umiarkowanie i mogą wyraźnie zwiększać ich stężenie, przy czym najbardziej wrażliwy jest ibrutynib. Dazatynib i asciminib hamują CYP3A4 słabo, a bosutynib i ponatynib nie mają istotnego klinicznie działania hamującego, dlatego przy nich przeważa samo nakładanie się działań niepożądanych.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia i siniaki
- EKG z oceną rytmu serca i odstępu QT
- ciśnienie tętnicze
- objawy zakażenia i gorączka
- stężenia potasu i magnezu
- próby wątrobowe
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie imatynibu albo nilotynibu u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL | inne zalecenie | Włączenie imatynibu lub nilotynibu wymaga przeglądu dawki ibrutynibu i zanubrutynibu zgodnie z zaleceniami ChPL dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 oraz ścisłej obserwacji przy akalabrutynibie. Po odstawieniu inhibitora CYP3A4 dawkę inhibitora kinazy Brutona przywraca się do wcześniejszej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują migotanie przedsionków, nadciśnienie, choroby serca i leczenie przeciwkrzepliwe, co zwiększa ryzyko krwawień i powikłań sercowych tego połączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ NLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest niezbędny, stosować go jak najkrócej w najmniejszej skutecznej dawce z osłoną inhibitorem pompy protonowej i kontrolą objawów krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z oksykamem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj na własną rękę tabletek, czopków ani zastrzyków z oksykamem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki na nowotwory krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, osłabiają działanie płytek krwi i ułatwiają krwawienia. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak meloksykam, piroksykam czy lornoksykam, działają podobnie i dodatkowo mogą podrażniać żołądek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko krwawienia, szczególnie z żołądka i jelit. Na ból zwykle bezpieczniejszy jest paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- liczne siniaki pojawiające się bez urazu
- przedłużające się krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest niezbędny, stosować go jak najkrócej w najmniejszej skutecznej dawce z osłoną inhibitorem pompy protonowej i kontrolą objawów krwawienia. Pierwszym wyborem w leczeniu bólu u pacjenta przyjmującego ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib powinien być paracetamol albo NLPZ stosowany miejscowo na skórę. Piroksykam ma szczególnie niekorzystny profil żołądkowo‑jelitowy i nie powinien być wybierany u tych pacjentów. Należy ocenić liczbę płytek krwi, czynność nerek i jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych przed włączeniem NLPZ. Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym należy uwzględnić zarówno przerwę w stosowaniu inhibitora kinazy Brutona, jak i odstawienie oksykamu z wyprzedzeniem odpowiednim do jego długiego okresu półtrwania.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, krwiaków, krwawień z nosa i dziąseł oraz rzadziej poważnych krwawień wewnętrznych. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie, z małopłytkowością, z niewydolnością nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych lub glikokortykosteroidów. Oksykamy mogą dodatkowo podnosić ciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, co nakłada się na nadciśnienie obserwowane w trakcie leczenia inhibitorami kinazy Brutona.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału w płytkach krwi zależne od receptorów kolagenu i czynnika von Willebranda, przez co upośledzają ich adhezję i agregację. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, zmniejszają wytwarzanie tromboksanu w płytkach i uszkadzają ochronną barierę błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Sumowanie zaburzeń hemostazy pierwotnej z uszkodzeniem śluzówki zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Nie ma istotnej klinicznie interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami. Brak par lornoksykamu w bazie oznacza brak danych, a nie inny profil, ponieważ lornoksykam działa tym samym mechanizmem co pozostałe oksykamy.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł, krwiomocz)
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i liczby płytek
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamy | ryzyko maleje | Oksykam stosowany miejscowo na skórę daje małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko krwawienia jest znacznie mniejsze niż przy postaciach doustnych, doodbytniczych i pozajelitowych. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie skóry i na uszkodzoną skórę. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek po NLPZ jest większe, dlatego połączenie z inhibitorem kinazy Brutona wymaga szczególnie stanowczego unikania. |
| Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamy | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie z czasem stosowania NLPZ. Długi okres półtrwania oksykamów sprawia, że działanie utrzymuje się także po odstawieniu. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | inne zalecenie | W ciężkiej niewydolności nerek oksykamy są przeciwwskazane niezależnie od interakcji, a mocznica dodatkowo upośledza funkcję płytek i nasila ryzyko krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ NLPZ – pochodne kwasu octowego (np. diklofenak, diklofenak epolamina, aceklofenak) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień.Jeśli leczysz się lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków z grupy NLPZ, także tych bez recepty, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli leczysz się lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj samodzielnie przeciwbólowych leków z grupy NLPZ, także tych bez recepty, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Leki stosowane w leczeniu niektórych nowotworów krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, zmniejszają zdolność krwi do krzepnięcia. Popularne leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak czy indometacyna, działają podobnie i mogą też podrażniać żołądek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko krwawień, także groźnych krwawień z żołądka. Bezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- krew w moczu
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- silny ból brzucha lub nagłe osłabienie i zawroty głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości unikać tego połączenia, a jeśli NLPZ jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i obserwować pacjenta pod kątem krwawień. Lekiem przeciwbólowym pierwszego wyboru u pacjentów leczonych ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem powinien być paracetamol. Ogólnoustrojowe postacie diklofenaku, aceklofenaku, indometacyny i acemetacyny wymagają szczególnej ostrożności, natomiast miejscowe stosowanie diklofenaku, w tym diklofenaku epolaminy w plastrach, na niewielką powierzchnię skóry wiąże się z mniejszym ryzykiem. Jeśli NLPZ ogólnoustrojowy jest niezbędny u pacjenta z czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego, warto rozważyć osłonę żołądka, pamiętając, że akalabrutynib w postaci kapsułek nie powinien być łączony z inhibitorami pompy protonowej. Należy unikać jednoczesnego stosowania kilku leków zwiększających ryzyko krwawień i uwzględnić okresowe odstawienie inhibitora kinazy Brutona przed zabiegami zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, od drobnych wybroczyn, siniaków i krwawień z nosa lub dziąseł po poważne krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia wewnątrzczaszkowe. Ryzyko jest największe u osób starszych, u pacjentów z małopłytkowością w przebiegu choroby nowotworowej, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz u przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe. Długotrwałe stosowanie NLPZ może też utrudniać kontrolę ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona osłabiają czynność płytek krwi, ponieważ zaburzają przekazywanie sygnału z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego hamują cyklooksygenazę typu 1 w płytkach, przez co zmniejszają wytwarzanie tromboksanu i dodatkowo osłabiają agregację. NLPZ uszkadzają też błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, a to tworzy miejsce, z którego może dojść do krwawienia. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko krwawień. Interakcja jest farmakodynamiczna, dlatego dotyczy wszystkich leków obu grup. Dodatkowo NLPZ mogą podnosić ciśnienie tętnicze i pogarszać czynność nerek, a nadciśnienie jest znanym działaniem niepożądanym inhibitorów kinazy Brutona, zwłaszcza ibrutynibu.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym siniaki, wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, w tym smoliste stolce i fusowate wymioty
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu NLPZ
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko maleje | Miejscowe stosowanie diklofenaku w żelu lub diklofenaku epolaminy w plastrach na niewielką powierzchnię skóry daje małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko krwawień jest mniejsze niż przy postaciach doustnych, doodbytniczych i do wstrzykiwań. Ryzyko rośnie przy stosowaniu na duże powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez długi czas. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego | ryzyko rośnie | Dłuższe stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ zwiększa ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego i krwawienia, a także wzrostu ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego po NLPZ jest większe, a współistniejące choroby i inne leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe dodatkowo je zwiększają. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, brygatynib, cerytynib) klasaJednoczesne stosowanie inhibitora kinazy ALK i inhibitora kinazy Brutona wymaga oceny wpływu leku z grupy ALK na metabolizm inhibitora kinazy Brutona i dostosowania dawki albo unikania połączenia zgodnie z zaleceniami ChPL inhibitora kinazy Brutona.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy inhibitorów ALK i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach, nie zmieniaj samodzielnie dawek i zgłaszaj się na zlecone badania EKG i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy inhibitorów ALK i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach, nie zmieniaj samodzielnie dawek i zgłaszaj się na zlecone badania EKG i krwi.
Leki na raka płuca z grupy inhibitorów ALK (np. kryzotynib, cerytynib, lorlatynib) mogą zmieniać ilość leku na białaczkę lub chłoniaka z grupy inhibitorów kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) we krwi. Niektóre z nich zwiększają jego ilość i ryzyko działań niepożądanych, takich jak krwawienia czy zaburzenia rytmu serca, a inne zmniejszają ją i mogą osłabiać leczenie. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na pracę serca, np. zwalniać lub zaburzać jego rytm. Dlatego takie połączenie wymaga dobrania dawek przez lekarza i regularnych badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno, zawroty głowy albo omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- gorączka lub objawy zakażenia
- silna lub uporczywa biegunka
- powiększenie węzłów chłonnych albo nawrót objawów choroby krwi
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie inhibitora kinazy ALK i inhibitora kinazy Brutona wymaga oceny wpływu leku z grupy ALK na metabolizm inhibitora kinazy Brutona i dostosowania dawki albo unikania połączenia zgodnie z zaleceniami ChPL inhibitora kinazy Brutona. Przy cerytynibie (silny inhibitor CYP3A4) należy unikać połączenia lub stosować obniżoną dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL, a przy kryzotynibie (umiarkowany inhibitor CYP3A4) zmniejszyć dawkę ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów. Przy lorlatynibie (umiarkowany induktor CYP3A4) należy unikać połączenia, szczególnie z zanubrutynibem i ibrutynibem, a jeśli jest konieczne, monitorować skuteczność leczenia hematologicznego. Brygatynib ma słabszy wpływ indukujący, więc wystarcza zwykle obserwacja skuteczności. Rozdzielenie dawek w czasie nie zapobiega interakcji. Ze względu na addycyjne ryzyko kardiologiczne przed włączeniem i w trakcie terapii należy kontrolować EKG, tętno, ciśnienie tętnicze i elektrolity oraz unikać innych leków zwalniających rytm serca lub wydłużających odstęp QT. Decyzję powinien podjąć onkolog i hematolog wspólnie, najlepiej z udziałem farmaceuty klinicznego.
Skutek kliniczny
Przy połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona zwiększa ryzyko jego działań toksycznych, takich jak krwawienia, cytopenie, zakażenia, migotanie przedsionków, biegunka i bóle mięśniowo-stawowe. Przy połączeniu z lorlatynibem, a w mniejszym stopniu z brygatynibem, spadek stężenia inhibitora kinazy Brutona może prowadzić do utraty kontroli nad chorobą hematologiczną. W obu kierunkach sumują się działania na rytm serca, co może skutkować bradykardią, zaburzeniami przewodzenia albo arytmią nadkomorową.
Mechanizm
Jednoczesne stosowanie inhibitora kinazy ALK i inhibitora kinazy Brutona może zmienić stężenie inhibitora kinazy Brutona. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a ibrutynib jest substratem szczególnie wrażliwym. Kierunek zmiany zależy od leku z grupy ALK. Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kryzotynib umiarkowanym inhibitorem zależnym od czasu, więc oba zwiększają ekspozycję na inhibitor kinazy Brutona. Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4, a brygatynib słabym induktorem, więc mogą obniżać stężenie inhibitora kinazy Brutona i osłabiać jego działanie. Niezależnie od farmakokinetyki obie grupy wywierają działania niepożądane na układ krążenia – inhibitory kinazy ALK (zwłaszcza kryzotynib, cerytynib, brygatynib i alektynib) powodują bradykardię, a kryzotynib i cerytynib również wydłużenie odstępu QT, natomiast inhibitory kinazy Brutona sprzyjają migotaniu przedsionków, innym zaburzeniom rytmu i nadciśnieniu, co daje addycyjne ryzyko kardiologiczne.
Monitorować
- EKG z oceną rytmu, częstości serca i odstępu QTc przed włączeniem i okresowo w trakcie leczenia
- tętno i ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z rozmazem (neutropenia, małopłytkowość)
- objawy krwawienia
- stężenie potasu i magnezu
- skuteczność leczenia hematologicznego (limfocytoza, wielkość węzłów chłonnych) przy połączeniu z lorlatynibem lub brygatynibem
- parametry wątrobowe
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lub włączenie leku z grupy ALK w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez kryzotynib jest zależne od czasu, a indukcja przez lorlatynib i brygatynib narasta i ustępuje stopniowo. Po włączeniu, odstawieniu lub zmianie leku z grupy ALK stężenie inhibitora kinazy Brutona zmienia się z opóźnieniem, dlatego jego dawkę należy ponownie ocenić według ChPL i zwiększyć czujność w kolejnych tygodniach. |
| Przyjmowanie leków o różnych porach dniaodstep · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Interakcja ma charakter metaboliczny i ogólnoustrojowy, więc rozdzielenie dawek w czasie jej nie ogranicza. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz z chorobą serca, nadciśnieniem lub wcześniejszymi zaburzeniami rytmu ryzyko migotania przedsionków i bradykardii przy tym połączeniu jest większe, co uzasadnia częstszą kontrolę EKG i ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu doustnego chelatora żelaza i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono konieczne, ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo w tabletkach razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub czarne stolce.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo w tabletkach razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj leczenia na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub czarne stolce.
Leki usuwające nadmiar żelaza przyjmowane doustnie, takie jak deferazyroks i deferypron, oraz leki stosowane w niektórych nowotworach krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, mogą obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń i krwawień, także z żołądka i jelit. Z tego powodu lekarz zwykle unika takiego połączenia albo zleca częstsze badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- nietypowe siniaki lub drobne czerwone plamki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- silny ból brzucha
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu doustnego chelatora żelaza i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono konieczne, ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy krwawienia. Charakterystyka produktu leczniczego deferypronu wymienia jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać neutropenię lub agranulocytozę jako przeciwwskazanie, dlatego połączenie deferypronu z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem w praktyce nie powinno być stosowane. Przy deferazyroksie należy rozważyć zmianę chelatora na deferoksaminę, a jeśli leczenie jest kontynuowane, oceniać morfologię z rozmazem i liczbę płytek częściej niż zwykle oraz unikać dodatkowych leków zwiększających ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, takich jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy i leki przeciwzakrzepowe. Decyzję o wyborze chelatora warto podjąć wspólnie z hematologiem prowadzącym leczenie przeciwnowotworowe.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, małopłytkowości oraz krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego. Ryzyko jest największe u pacjentów z nowotworami hematologicznymi, którzy już mają obniżone parametry morfologii.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Inhibitory kinazy Brutona często wywołują neutropenię i małopłytkowość oraz upośledzają czynność płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks może powodować cytopenie oraz owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Połączenie leków z obu grup sumuje więc ryzyko ciężkiej neutropenii z zakażeniami oraz ryzyko krwawień. Deferazyroks słabo indukuje CYP3A4, przez który metabolizowane są wszystkie inhibitory kinazy Brutona, ale znaczenie kliniczne ewentualnego spadku ich stężenia nie jest potwierdzone. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów kinazy Brutona oraz doustnych chelatorów żelaza, nie dotyczy natomiast deferoksaminy.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce i krwiste wymioty
- czynność nerek i wątroby przy stosowaniu deferazyroksu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, zwłaszcza z zaawansowaną chorobą hematologiczną i małą liczbą płytek, ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego podczas leczenia deferazyroksem jest większe, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Antyandrogeny (np. enzalutamid, apalutamid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu indukującego CYP3A4 i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a gdy nie jest to możliwe, leczenie trzeba uzgodnić między urologiem lub onkologiem a hematologiem i ściśle monitorować skuteczność BTK-inhibitora.Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zmieniaj samodzielnie dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zmieniaj samodzielnie dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków.
Niektóre leki na raka prostaty, takie jak enzalutamid i apalutamid, przyspieszają usuwanie z organizmu leków na białaczkę i chłoniaki, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek na nowotwór krwi może wtedy działać słabiej, a choroba może zacząć postępować. Inne leki na prostatę, na przykład darolutamid, bikalutamid czy flutamid, nie dają tego efektu w takim stopniu. Działanie tej interakcji utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po odstawieniu leku na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększające się węzły chłonne na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- gorączka bez wyraźnej przyczyny, nocne poty, chudnięcie
- narastające zmęczenie i osłabienie
- po odstawieniu leku na prostatę – łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł, czarne stolce
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu indukującego CYP3A4 i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, a gdy nie jest to możliwe, leczenie trzeba uzgodnić między urologiem lub onkologiem a hematologiem i ściśle monitorować skuteczność BTK-inhibitora. Dotyczy to enzalutamidu i apalutamidu w połączeniu z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem. Jeśli możliwa jest zmiana antyandrogenu, preferowany jest darolutamid, który nie indukuje istotnie CYP3A4. ChPL ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu zalecają unikanie silnych induktorów CYP3A4, a jakiekolwiek zwiększanie dawki BTK-inhibitora powinno wynikać z decyzji hematologa i aktualnej ChPL. Przy odstawianiu enzalutamidu lub apalutamidu trzeba zaplanować powrót do standardowej dawki BTK-inhibitora z uwzględnieniem stopniowego wygasania indukcji. Bikalutamid i flutamid nie wywołują tej interakcji.
Skutek kliniczny
Obniżenie ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona grozi niepełnym hamowaniem BTK, utratą odpowiedzi na leczenie i progresją nowotworu hematologicznego, np. przewlekłej białaczki limfocytowej, chłoniaka z komórek płaszcza lub makroglobulinemii Waldenströma. Utrata skuteczności rozwija się po cichu i bywa zauważona dopiero przy progresji. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu u pacjenta, który ma zwiększoną dawkę BTK-inhibitora, indukcja stopniowo wygasa, a stężenie BTK-inhibitora rośnie, co zwiększa ryzyko krwawień, migotania przedsionków, nadciśnienia, infekcji i cytopenii.
Mechanizm
Enzalutamid i apalutamid są silnymi induktorami CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a ibrutynib i akalabrutynib podlegają ponadto silnemu efektowi pierwszego przejścia. Indukcja enzymu znacznie przyspiesza ich eliminację i obniża stężenie leku oraz jego aktywnego metabolitu. Indukcja narasta stopniowo przez kilka pierwszych tygodni i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu induktora. Interakcja dotyczy wszystkich trzech inhibitorów kinazy Brutona, ale tylko tych antyandrogenów, które indukują CYP3A4, czyli enzalutamidu i apalutamidu.
Monitorować
- odpowiedź hematologiczna – morfologia z rozmazem, liczba limfocytów
- objawy progresji choroby – wielkość węzłów chłonnych i śledziony, objawy ogólne
- po odstawieniu induktora – objawy krwawienia, EKG lub tętno w kierunku migotania przedsionków, ciśnienie tętnicze
- pełna lista przyjmowanych leków przy każdej zmianie terapii hormonalnej
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidu u pacjenta kontynuującego inhibitor kinazy Brutonakolejność włączenia · antyandrogeny | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora aktywność CYP3A4 wraca do normy stopniowo, więc stężenie BTK-inhibitora rośnie z opóźnieniem. Jeśli dawka BTK-inhibitora była zwiększona, jej redukcję do standardowej trzeba zaplanować z hematologiem i w tym okresie obserwować pacjenta pod kątem krwawień, arytmii i cytopenii. |
| Włączenie enzalutamidu lub apalutamidu u pacjenta ze stabilną odpowiedzią na inhibitor kinazy Brutonakolejność włączenia · antyandrogeny | ryzyko rośnie | Włączenie silnego induktora u pacjenta dobrze kontrolowanego BTK-inhibitorem stwarza największe ryzyko utraty odpowiedzi, które ujawnia się po kilku tygodniach. Przed włączeniem należy rozważyć darolutamid i uzgodnić leczenie z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona i inhibitora kinaz janusowych należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono decyzji lekarzy prowadzących obie choroby i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń i cytopenii.Jeśli przyjmujesz oba te leki, upewnij się, że wie o tym zarówno hematolog, jak i lekarz leczący twoje stawy lub skórę, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz oba te leki, upewnij się, że wie o tym zarówno hematolog, jak i lekarz leczący twoje stawy lub skórę, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki na białaczkę lub chłoniaka, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, oraz leki stosowane w chorobach stawów, skóry i włosów, takie jak barycytynib, upadacytynib, filgotynib, deukrawacytynib czy ritlecytynib, osłabiają układ odpornościowy. Gdy przyjmujesz je razem, ich działanie się sumuje i łatwiej możesz złapać ciężkie zakażenie, na przykład zapalenie płuc albo półpasiec. Może też spaść liczba białych krwinek i płytek krwi, przez co łatwiej o siniaki i krwawienia. Dlatego takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy obaj lekarze o nim wiedzą i regularnie badają twoją krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej przy oddychaniu
- bolesna wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza po jednej stronie ciała
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- owrzodzenia w jamie ustnej lub biały nalot w ustach
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona i inhibitora kinaz janusowych należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono decyzji lekarzy prowadzących obie choroby i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń i cytopenii. Charakterystyki produktów leczniczych inhibitorów kinaz janusowych nie zalecają łączenia ich z silnymi lekami immunosupresyjnymi, a ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib należy do tej kategorii traktować. Przed rozpoczęciem skojarzenia trzeba ocenić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i gruźlicy, rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciw pneumocystozie zgodnie z zaleceniami hematologicznymi oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane, w tym przeciw półpaścowi. Szczepionek żywych nie należy podawać. W razie ciężkiego zakażenia lub istotnej cytopenii inhibitor kinaz janusowych zwykle odstawia się w pierwszej kolejności, ponieważ leczy on chorobę o mniejszym znaczeniu dla przeżycia. Deukrawacytynib ma prawdopodobnie najmniejszy wpływ na parametry hematologiczne w grupie, ale nie zwalnia z ostrożności.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym zapalenia płuc, półpaśca, reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń grzybiczych i pneumocystozowego zapalenia płuc. Możliwe jest też nasilenie neutropenii, limfopenii i małopłytkowości, a przy małopłytkowości rośnie ryzyko krwawień, które inhibitory kinazy Brutona zwiększają już same. Ryzyko dotyczy wszystkich leków obu grup, a jest szczególnie istotne u chorych z nowotworami hematologicznymi, którzy już mają upośledzoną odporność.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału z receptora limfocytów B i upośledzają odporność humoralną, a część z nich działa także na inne kinazy komórek odpornościowych. Inhibitory kinaz janusowych blokują przekazywanie sygnału wielu cytokin, co osłabia odpowiedź limfocytów T, komórek NK i odporność przeciwwirusową. Połączenie obu klas sumuje działanie immunosupresyjne i mielosupresyjne, czyli jest to addycja farmakodynamiczna wspólna dla całej klasy. Ritlecytynib hamuje dodatkowo kinazy z rodziny TEC, do której należy kinaza Brutona, więc nakładanie się działania może być u niego jeszcze wyraźniejsze. Deukrawacytynib jako selektywny allosteryczny inhibitor TYK2 słabiej wpływa na parametry morfologii, ale nadal zwiększa podatność na zakażenia. Interakcje farmakokinetyczne między lekami obu grup nie mają zasadniczego znaczenia klinicznego i nie są głównym powodem ostrzeżenia.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów i limfocytów
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
- objawy zakażenia, w tym gorączka, objawy ze strony układu oddechowego i moczowego
- przesiewowo HBsAg i anty-HBc przed leczeniem oraz kontrola DNA HBV u osób z przebytym zakażeniem
- badanie w kierunku gruźlicy przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych
- aktywność aminotransferaz
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w wieku co najmniej 65 lat ryzyko ciężkich zakażeń podczas leczenia inhibitorami kinaz janusowych jest większe, a charakterystyki tych leków zalecają ich stosowanie w tej grupie tylko wtedy, gdy brak odpowiednich alternatyw. W skojarzeniu z inhibitorem kinazy Brutona przemawia to jeszcze silniej za wyborem innego leczenia choroby zapalnej. |
| Najwyższa dawka zarejestrowanadawka · inhibitory kinaz janusowych | ryzyko rośnie | Działanie immunosupresyjne inhibitorów kinaz janusowych zależy od dawki, dlatego przy konieczności skojarzenia z inhibitorem kinazy Brutona należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę leku z grupy B, a u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek uwzględnić zalecaną w charakterystyce redukcję dawki, szczególnie barycytynibu i filgotynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inne leki przeciwwymiotne (np. aprepitant, fosaprepitant) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu lub fosaprepitantu z inhibitorem kinazy Brutona należy zweryfikować dawkę inhibitora kinazy Brutona według zaleceń ChPL dotyczących umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i ściśle monitorować działania niepożądane.Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy Brutona i masz dostać aprepitant lub fosaprepitant, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i nie zmieniaj dawek samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinazy Brutona i masz dostać aprepitant lub fosaprepitant, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Aprepitant i fosaprepitant to leki przeciw nudnościom i wymiotom podawane przy chemioterapii. Mogą one spowalniać usuwanie z organizmu leków takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, przez co ich ilość we krwi rośnie. Zwiększa to ryzyko działań niepożądanych, na przykład krwawień, infekcji albo nierównego bicia serca. Często wystarczy, że lekarz na kilka dni zmieni dawkę albo wybierze inny lek przeciwwymiotny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe krwawienia, krew w moczu lub stolcu, łatwe powstawanie siniaków
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, duszność lub zawroty głowy
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- silna lub długotrwała biegunka
- silny ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu aprepitantu lub fosaprepitantu z inhibitorem kinazy Brutona należy zweryfikować dawkę inhibitora kinazy Brutona według zaleceń ChPL dotyczących umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i ściśle monitorować działania niepożądane. Przy ibrutynibie i zanubrutynibie ChPL przewiduje zmniejszenie dawki na czas stosowania umiarkowanego inhibitora CYP3A4. Przy akalabrutynibie zalecenia różnią się między charakterystykami produktu i obejmują ścisłe monitorowanie albo zmniejszenie dawki, dlatego decyzję należy oprzeć na aktualnej ChPL. Gdy schemat przeciwwymiotny na to pozwala, warto rozważyć lek przeciwwymiotny bez wpływu na CYP3A4. Po zakończeniu podawania leku przeciwwymiotnego należy wrócić do wcześniejszej dawki inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych zależnych od dawki. Dotyczy to zwłaszcza krwawień, cytopenii, zakażeń, biegunki, nadciśnienia tętniczego oraz zaburzeń rytmu serca, w tym migotania przedsionków. Interakcja jest zwykle krótkotrwała, bo leki przeciwwymiotne z tej grupy podaje się przez kilka dni w okresie chemioterapii, ale powtarza się w kolejnych cyklach leczenia.
Mechanizm
Aprepitant i fosaprepitant, który w organizmie szybko przekształca się w aprepitant, hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi rośnie przy jednoczesnym podaniu. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Największego wzrostu ekspozycji należy oczekiwać przy ibrutynibie, który ma bardzo intensywny metabolizm pierwszego przejścia przez CYP3A4. Siła hamowania zależy od schematu leku przeciwwymiotnego. Kilkudniowy doustny schemat aprepitantu działa jak umiarkowany inhibitor CYP3A4, a pojedyncza dawka dożylna fosaprepitantu działa słabiej i krócej. Po zakończeniu podawania aprepitant może przejściowo i słabo indukować CYP3A4, co ma ograniczone znaczenie kliniczne.
Monitorować
- objawy krwawienia i siniaczenia
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy zakażenia i gorączka
- rytm serca i objawy migotania przedsionków
- ciśnienie tętnicze
- biegunka i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza dawka dożylna fosaprepitantudroga podania · inne leki przeciwwymiotne | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka dożylna fosaprepitantu hamuje CYP3A4 słabiej i krócej niż kilkudniowy doustny schemat aprepitantu, dlatego wzrost ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona jest mniejszy, choć monitorowanie działań niepożądanych pozostaje wskazane. |
| Schemat wielodniowy lub powtarzany w kolejnych cyklachczas leczenia · inne leki przeciwwymiotne | ryzyko rośnie | Kilkudniowy doustny schemat aprepitantu, zwłaszcza powtarzany w każdym cyklu chemioterapii, wymaga zaplanowania dawki inhibitora kinazy Brutona na każdy okres jednoczesnego stosowania zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinaz janusowych (np. ruksolitynib, fedratynib) klasaJednoczesne stosowanie inhibitora kinaz janusowych i inhibitora kinazy Brutona należy rozważać tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, i prowadzić pod ścisłą kontrolą morfologii krwi oraz objawów zakażeń i krwawień.Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak ustalił hematolog, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, nietypowe siniaki lub krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak ustalił hematolog, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, nietypowe siniaki lub krwawienia.
Leki takie jak ruksolitynib czy fedratynib oraz leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń oraz krwawień i siniaków. Fedratynib dodatkowo podnosi ilość ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu we krwi, dlatego lekarz zwykle zmniejsza ich dawkę. Takie leczenie wymaga regularnych badań krwi i stałej opieki hematologa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie choroby jak przy grypie
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne stolce, krew w moczu lub wymioty z krwią
- silne osłabienie, bladość lub zawroty głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie inhibitora kinaz janusowych i inhibitora kinazy Brutona należy rozważać tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, i prowadzić pod ścisłą kontrolą morfologii krwi oraz objawów zakażeń i krwawień. Połączenie powinno być nadzorowane przez hematologa, który ustala profilaktykę przeciwinfekcyjną zgodnie z lokalnymi standardami, w tym ocenę statusu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem. Przy fedratynibie należy zmniejszyć dawkę ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu zgodnie z zaleceniami ChPL dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i przywrócić dawkę dopiero po odstawieniu fedratynibu i wygaśnięciu jego działania. Przy ruksolitynibie modyfikacja dawek wynika z wyników morfologii, a nie z interakcji farmakokinetycznej. U wszystkich pacjentów należy w miarę możliwości unikać dodatkowych leków przeciwpłytkowych, przeciwzakrzepowych i niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a przed planowanymi zabiegami rozważyć czasowe wstrzymanie inhibitora kinazy Brutona.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nasilonej mielosupresji, zwłaszcza małopłytkowości i neutropenii, oraz zakażeń, w tym oportunistycznych, takich jak półpasiec, pneumocystozowe zapalenie płuc, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B czy postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Rośnie też ryzyko krwawień, ponieważ małopłytkowość wywołana inhibitorem kinaz janusowych nakłada się na zaburzenie czynności płytek wywołane inhibitorem kinazy Brutona. Przy fedratynibie dodatkowo zwiększona ekspozycja na inhibitor kinazy Brutona może nasilać jego działania niepożądane, takie jak krwawienia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i biegunka.
Mechanizm
Główny mechanizm jest farmakodynamiczny i wspólny dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinaz janusowych hamują sygnalizację cytokin i czynników wzrostu krwiotworzenia, przez co wywołują małopłytkowość, niedokrwistość i neutropenię oraz osłabiają odporność komórkową. Inhibitory kinazy Brutona również działają immunosupresyjnie i mielosupresyjnie, a ponadto upośledzają czynność płytek krwi przez hamowanie sygnalizacji receptorów płytkowych. Działania te sumują się, dając większe ryzyko cytopenii, zakażeń i krwawień niż każdy lek osobno. Przy fedratynibie dochodzi składowa farmakokinetyczna, ponieważ fedratynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib są substratami CYP3A4, więc ich stężenie we krwi rośnie. Ruksolitynib nie hamuje CYP3A4 w istotnym stopniu, dlatego w jego parach z inhibitorami kinazy Brutona dominuje wyłącznie sumowanie działań farmakodynamicznych.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba płytek i neutrofilów, częściej w pierwszych tygodniach skojarzenia
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń układu oddechowego
- objawy krwawienia i siniaczenia
- przy fedratynibie – rytm serca i ciśnienie tętnicze oraz działania niepożądane inhibitora kinazy Brutona
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie fedratynibu u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinaz janusowych | inne zalecenie | Włączenie fedratynibu wymaga zmniejszenia dawki ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu zgodnie z ChPL dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4. Po odstawieniu fedratynibu dawkę inhibitora kinazy Brutona przywraca się z opóźnieniem, ponieważ hamowanie CYP3A4 wygasa stopniowo. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i zaburzeń rytmu serca jest większe, co uzasadnia częstszą kontrolę morfologii i stanu klinicznego. |
| eGFR ≤ 30inhibitory kinaz janusowych | ryzyko rośnie | Ciężka niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ruksolitynib i fedratynib, co nasila mielosupresję, a przy fedratynibie także hamowanie metabolizmu inhibitora kinazy Brutona. Dawkę inhibitora kinaz janusowych należy dostosować zgodnie z ChPL. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi) klasaSzczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy Brutona, ponieważ w trakcie leczenia odpowiedź na szczepionkę jest wyraźnie słabsza.Zanim zaszczepisz się przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz albo masz zacząć przyjmować lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, taki jak ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaszczepisz się przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz albo masz zacząć przyjmować lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, taki jak ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib.
Leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib osłabiają część układu odpornościowego, która wytwarza przeciwciała po szczepieniu. Dlatego szczepionka przeciw półpaścowi albo ospie prawdziwej może chronić cię słabiej niż u zdrowej osoby, choć zwykle i tak warto ją przyjąć. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera żywego, osłabionego wirusa i w czasie takiego leczenia może wywołać ciężką chorobę, dlatego nie wolno jej wtedy przyjmować. Najlepiej zaszczepić się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze, także po jednej stronie ciała
- gorączka lub dreszcze po szczepieniu
- silny, piekący ból skóry w jednym miejscu
- kaszel i duszność
- silny ból głowy, sztywność karku lub splątanie
- kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpasiec
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy Brutona, ponieważ w trakcie leczenia odpowiedź na szczepionkę jest wyraźnie słabsza. U chorego już leczonego ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi oraz nieżywą szczepionkę przeciw ospie prawdziwej można i warto podać zgodnie ze wskazaniami, bez przerywania leczenia przeciwnowotworowego, ale nie należy zakładać pełnej ochrony. Żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutona. Jeśli jest wskazana, podaje się ją przed włączeniem leku z odpowiednim wyprzedzeniem albo dopiero po jego odstawieniu i odbudowie odporności, w uzgodnieniu z hematologiem. Po kontakcie seronegatywnego chorego z ospą wietrzną lub półpaścem należy rozważyć swoistą immunoglobulinę przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca albo profilaktykę przeciwwirusową. Decyzję o szczepieniu warto zawsze uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem wspólnym dla całej klasy jest osłabiona lub brakująca odpowiedź humoralna na szczepienie. Chory może pozostać niechroniony przed półpaścem, ospą wietrzną lub ospą prawdziwą mimo formalnie wykonanego szczepienia. Szczepionki nieżywe nie powodują zakażenia, a problem dotyczy wyłącznie ich skuteczności. Po żywej szczepionce przeciw ospie wietrznej u chorego leczonego inhibitorem kinazy Brutona istnieje ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia wirusem szczepionkowym, w tym zajęcia skóry, płuc, wątroby lub ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona blokują przekazywanie sygnału z receptora limfocytów B. Hamują przez to aktywację, proliferację i różnicowanie limfocytów B do komórek plazmatycznych, a także wytwarzanie swoistych przeciwciał po szczepieniu. Upośledzają też współpracę limfocytów B i T, która jest potrzebna do wytworzenia pamięci immunologicznej. Efekt dotyczy wszystkich leków grupy B, czyli ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu, oraz wszystkich szczepionek grupy A. Nakłada się na niego niedobór odporności związany z samą chorobą podstawową, najczęściej przewlekłą białaczką limfocytową lub innym chłoniakiem z komórek B. W przypadku szczepionki żywej przeciw ospie wietrznej dochodzi dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania się wirusa szczepionkowego.
Monitorować
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, takie jak pęcherzykowa wysypka, gorączka, ból o charakterze nerwobólu
- status serologiczny przeciw wirusowi ospy wietrznej przed planowanym leczeniem
- w wybranych przypadkach ocena odpowiedzi serologicznej po szczepieniu
- objawy uogólnionego zakażenia po omyłkowym podaniu szczepionki żywej
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa, zawierająca wirusa zdolnego do namnażaniapostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionki żywe, czyli atenuowana szczepionka przeciw ospie wietrznej oraz ewentualne replikujące szczepionki przeciw ospie prawdziwej lub półpaścowi, są przeciwwskazane w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutona z powodu ryzyka uogólnionego zakażenia wirusem szczepionkowym. |
| Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu daje lepszą odpowiedź immunologiczną. Szczepionkę żywą trzeba podać z odpowiednim wyprzedzeniem, uzgodnionym z hematologiem. |
| Czas od odstawienia inhibitora kinazy Brutona potrzebny do odbudowy odporności, ustalony przez hematologaodstep · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia inhibitorem kinazy Brutona szczepionkę żywą można rozważyć dopiero po odbudowie odporności humoralnej, a szczepionki nieżywe mogą wtedy dać lepszą odpowiedź. Termin ustala się indywidualnie z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy Brutona w postaci kapsułek, a jeśli ochrona żołądka jest potrzebna, trzeba zmienić lek zmniejszający kwasowość albo postać leku przeciwnowotworowego.Nie przyjmuj leku na zgagę z grupy inhibitorów pompy protonowej razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów kinazy Brutona, dopóki nie zapytasz lekarza prowadzącego lub farmaceuty, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj leku na zgagę z grupy inhibitorów pompy protonowej razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów kinazy Brutona, dopóki nie zapytasz lekarza prowadzącego lub farmaceuty, czy w twoim przypadku jest to bezpieczne.
Niektóre leki na zgagę i chorobę wrzodową, takie jak pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają kwasowość w żołądku. Przez to akalabrutynib w kapsułkach, stosowany w leczeniu białaczki i chłoniaków, słabiej się wchłania i może działać gorzej. Tabletki akalabrutynibu oraz leki ibrutynib i zanubrutynib nie mają tego problemu. Na zgagę możesz potrzebować innego leku lub innej postaci leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się węzłów chłonnych na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- nawracająca gorączka bez wyraźnej przyczyny
- nocne poty
- niezamierzone chudnięcie
- narastające zmęczenie i osłabienie
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy Brutona w postaci kapsułek, a jeśli ochrona żołądka jest potrzebna, trzeba zmienić lek zmniejszający kwasowość albo postać leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to akalabrutynibu w kapsułkach w połączeniu z każdym z inhibitorów pompy protonowej, czyli z pantoprazolem, omeprazolem, ezomeprazolem, rabeprazolem, lanzoprazolem i dekslanzoprazolem. Najprostszym rozwiązaniem jest zamiana kapsułek akalabrutynibu na tabletki, które można przyjmować razem z inhibitorem pompy protonowej. Jeśli pacjent pozostaje na kapsułkach, można zastosować antagonistę receptora H2, na przykład famotydynę, przyjmując akalabrutynib co najmniej 2 godziny przed nim, albo lek zobojętniający kwas żołądkowy z zachowaniem co najmniej 2 godzin odstępu od akalabrutynibu. Warto też ocenić, czy wskazanie do stosowania inhibitora pompy protonowej nadal istnieje. Ibrutynib i zanubrutynib można łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez zmiany dawkowania.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie akalabrutynibu może obniżyć jego stężenie we krwi i osłabić hamowanie kinazy Brutona, co grozi gorszą kontrolą przewlekłej białaczki limfocytowej lub chłoniaka i wcześniejszą progresją choroby. Interakcja nie nasila działań niepożądanych, a jej znaczenie polega na ryzyku utraty skuteczności leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH soku żołądkowego przez większą część doby. Akalabrutynib w postaci kapsułek (wolna zasada) rozpuszcza się w sposób silnie zależny od pH i w środowisku mało kwaśnym rozpuszcza się słabo, co zmniejsza jego wchłanianie i ekspozycję ogólnoustrojową. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozdzielenie dawek w czasie nie usuwa tego efektu. Interakcja jest wspólna dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ale w grupie inhibitorów kinazy Brutona dotyczy tylko akalabrutynibu w kapsułkach – ibrutynib i zanubrutynib nie są nią istotnie objęte, a tabletki akalabrutynibu (sól maleinianowa) mają rozpuszczalność niezależną od pH.
Monitorować
- kontrola odpowiedzi na leczenie hematologiczne (morfologia krwi z rozmazem, liczba limfocytów)
- ocena objawów progresji choroby (powiększenie węzłów chłonnych, śledziony, objawy ogólne)
- okresowa weryfikacja wskazań do stosowania inhibitora pompy protonowej
- weryfikacja postaci akalabrutynibu (kapsułki czy tabletki) przy każdej zmianie leczenia lub realizacji recepty
Kiedy ocena się zmienia
| Tabletki powlekane akalabrutynibu (maleinian akalabrutynibu)postać · inhibitory kinazy Brutona | interakcja nie dotyczy | Tabletki akalabrutynibu zawierają sól maleinianową o rozpuszczalności niezależnej od pH żołądka, dlatego można je stosować razem z inhibitorami pompy protonowej bez ograniczeń. |
| Kapsułki akalabrutynibupostać · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przy kapsułkach akalabrutynibu należy unikać inhibitorów pompy protonowej, a w razie potrzeby zastosować antagonistę receptora H2 lub lek zobojętniający z zachowaniem odstępu albo zamienić kapsułki na tabletki. |
| Dowolny odstęp czasowyodstep · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Rozdzielenie w czasie dawek inhibitora pompy protonowej i kapsułek akalabrutynibu nie zapobiega interakcji, ponieważ hamowanie wydzielania kwasu utrzymuje się przez całą dobę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ NLPZ okulistyczne (np. bromfenak, nepafenak, pranoprofen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu okulistycznego NLPZ i inhibitora kinazy Brutona połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji w kierunku krwawień w obrębie oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym.Jeśli stosujesz przeciwzapalne krople do oczu i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz okuliście o swoim leczeniu przed każdym zabiegiem na oku i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz krew w oku, ból lub pogorszenie widzenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz przeciwzapalne krople do oczu i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz okuliście o swoim leczeniu przed każdym zabiegiem na oku i od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz krew w oku, ból lub pogorszenie widzenia.
Leki na nowotwory krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, ułatwiają powstawanie krwawień. Przeciwzapalne krople do oczu, takie jak bromfenak, nepafenak, pranoprofen czy ketorolak, też mogą nieco zwiększać skłonność do krwawienia w oku. Razem mogą sprzyjać krwawieniu w oku, zwłaszcza po operacji oka, na przykład zaćmy. Te leki można zwykle stosować razem, ale lekarze powinni o tym wiedzieć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w oku lub czerwona plama na białku oka
- ból oka
- nagłe pogorszenie lub zamglenie widzenia
- przedłużające się krwawienie po zabiegu na oku
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu okulistycznego NLPZ i inhibitora kinazy Brutona połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji w kierunku krwawień w obrębie oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Przed planowym zabiegiem okulistycznym okulista powinien wiedzieć o leczeniu ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem, a decyzję o ewentualnym czasowym wstrzymaniu inhibitora kinazy Brutona podejmuje hematolog zgodnie z ChPL. Krople z bromfenakiem, nepafenakiem, pranoprofenem lub ketorolakiem należy stosować możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej częstości. Szczególną ostrożność trzeba zachować, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo leki przeciwpłytkowe lub przeciwkrzepliwe albo ma małopłytkowość. Gdy ryzyko krwawienia jest wysokie, można rozważyć przeciwzapalny glikokortykosteroid do oka zamiast NLPZ.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko krwawienia w obrębie oka, takiego jak krwawienie do komory przedniej, wylew podspojówkowy lub krwawienie po zabiegu okulistycznym. Ryzyko jest największe w okresie okołooperacyjnym, na przykład po operacji zaćmy. U części pacjentów może wystąpić też opóźnione gojenie. Istotne klinicznie krwawienia ogólnoustrojowe wywołane samymi kroplami są mało prawdopodobne.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory kinazy Brutona upośledzają czynność płytek krwi, ponieważ hamują sygnalizację zależną od receptora kolagenowego i czynnika von Willebranda. Same zwiększają ryzyko krwawień, w tym krwawień w obrębie oka. NLPZ stosowane do oka hamują cyklooksygenazę w tkankach oka i mogą wydłużać czas krwawienia. Wchłanianie ogólnoustrojowe z kropli jest niewielkie, dlatego dodatkowy wpływ na hemostazę ogólną jest mały. Istotne pozostaje sumowanie się działania przeciwpłytkowego w tkankach oka, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym. Brak danych o interakcji farmakokinetycznej i nie jest ona spodziewana. Brak par z pranoprofenem w bazie wynika z braku danych, a nie z innej farmakologii, więc pranoprofen nie jest wyjątkiem.
Monitorować
- objawy krwawienia w obrębie oka, w tym krwawienie do komory przedniej i wylewy podspojówkowe
- gojenie rany pooperacyjnej oka
- liczba płytek krwi u pacjentów z małopłytkowością
- jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych i przeciwkrzepliwych
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna lub pozajelitowa, np. ketorolak w zastrzykach lub tabletkach)droga podania · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe podanie NLPZ, w tym ketorolaku, wyraźnie hamuje czynność płytek i uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego, co przy inhibitorze kinazy Brutona istotnie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, także z przewodu pokarmowego. Takiego połączenia należy unikać, a w razie konieczności leczenia przeciwbólowego preferować paracetamol. |
| Dłużej niż zalecany okres leczenia pooperacyjnegoczas leczenia · NLPZ okulistyczne | ryzyko rośnie | Przedłużone stosowanie okulistycznych NLPZ zwiększa ryzyko działań miejscowych, w tym zaburzeń gojenia i powikłań rogówkowych, a przy jednoczesnym leczeniu inhibitorem kinazy Brutona także ryzyko krwawień w obrębie oka. Leczenie należy ograniczyć do okresu wskazanego przez okulistę. |
| Krople włączane w okresie okołooperacyjnym zabiegu okulistycznegokolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | W okresie okołooperacyjnym ryzyko krwawienia w obrębie oka jest największe. Planowy zabieg wymaga uzgodnienia z hematologiem postępowania z inhibitorem kinazy Brutona zgodnie z ChPL oraz rozważenia, czy NLPZ do oka jest niezbędny, czy wystarczy glikokortykosteroid. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy PI3K (np. idelalizyb, duwelisyb) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona z inhibitorem PI3K hamującym CYP3A4 należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, trzeba zmodyfikować dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL i ściśle monitorować toksyczność.Jeśli przyjmujesz ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib, nie zaczynaj przyjmowania leku z drugiej grupy bez wyraźnego zalecenia hematologa i przyjmuj oba leki tylko w dawkach przez niego ustalonych.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib, nie zaczynaj przyjmowania leku z drugiej grupy bez wyraźnego zalecenia hematologa i przyjmuj oba leki tylko w dawkach przez niego ustalonych.
Leki na białaczkę i chłoniaki takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib mogą działać zbyt silnie, gdy przyjmujesz je razem z idelalizybem albo duwelisybem, bo te drugie spowalniają ich usuwanie z organizmu. Oba rodzaje leków mają też podobne działania niepożądane, więc razem łatwiej o zakażenia, biegunkę, krwawienia i uszkodzenie wątroby. Lekarz zwykle nie łączy tych leków albo zmienia dawkę i częściej kontroluje twoje wyniki badań. Alpelisyb, stosowany w raku piersi, nie wpływa w ten sposób na stężenie leków z pierwszej grupy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, kaszel lub duszność
- częsta albo krwista biegunka, ból brzucha
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, czarne stolce
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- rozległa wysypka, pęcherze na skórze lub w jamie ustnej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona z inhibitorem PI3K hamującym CYP3A4 należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, trzeba zmodyfikować dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z ChPL i ściśle monitorować toksyczność. Idelalizyb jako silny inhibitor CYP3A4 wymaga podejścia jak przy silnych inhibitorach, co dla akalabrutynibu oznacza zalecenie unikania połączenia, a dla ibrutynibu i zanubrutynibu unikanie albo istotne zmniejszenie dawki. Duwelisyb jako umiarkowany inhibitor CYP3A4 wymaga zmniejszenia dawki inhibitora kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów. Przy zmianie leczenia z jednej grupy na drugą najlepiej stosować leki sekwencyjnie, a nie równolegle. Alpelisyb nie wymaga korekty dawki z powodu metabolizmu, ale nakładające się działania niepożądane trzeba obserwować.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona zwiększa ryzyko jego typowych działań niepożądanych, w tym krwawień, migotania przedsionków i innych zaburzeń rytmu, nadciśnienia, cytopenii i zakażeń. Nakładają się na to działania niepożądane inhibitora PI3K, przede wszystkim ciężka biegunka i zapalenie jelita grubego, hepatotoksyczność, zapalenie płuc, ciężkie reakcje skórne oraz zakażenia oportunistyczne. Połączenie nie jest standardowym schematem leczenia, a jednoczesne stosowanie najczęściej wynika z nakładania się terapii przy zmianie leczenia.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i ich ekspozycja silnie zależy od aktywności tego enzymu. Idelalizyb, poprzez swój główny metabolit, jest silnym inhibitorem CYP3A4, a duwelisyb hamuje ten enzym w umiarkowanym stopniu, dlatego oba leki podnoszą stężenie ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu. Dodatkowo obie grupy hamują sygnalizację receptora limfocytów B i mają nakładające się działania niepożądane, takie jak zakażenia, neutropenia, biegunka, uszkodzenie wątroby i odczyny skórne, co prowadzi do addycji toksyczności niezależnie od interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i płytek krwi
- aktywność AlAT i AspAT oraz stężenie bilirubiny
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i reaktywacji CMV
- nasilenie biegunki i objawy zapalenia jelita grubego
- objawy krwawienia
- rytm serca i ciśnienie tętnicze, w razie objawów EKG
- objawy ze strony układu oddechowego wskazujące na zapalenie płuc
- zmiany skórne
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor kinazy Brutona włączany wkrótce po odstawieniu idelalizybu lub duwelisybukolejność włączenia · inhibitory kinazy PI3K | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez idelalizyb i duwelisyb może utrzymywać się przez kilka dni po ich odstawieniu, dlatego przy szybkiej zmianie terapii należy rozważyć ostrożne dawkowanie inhibitora kinazy Brutona i wzmożone monitorowanie w pierwszym okresie leczenia. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują migotanie przedsionków, krwawienia, ciężkie zakażenia i odwodnienie w przebiegu biegunki, co zwiększa kliniczne znaczenie zarówno wzrostu ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona, jak i addycji toksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Barbiturany (np. fenobarbital, prymidon) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia i w miarę możliwości zamienić barbituran na lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający, który nie indukuje CYP3A4.Jeśli przyjmujesz barbituran (fenobarbital lub prymidon) i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym hematologowi i neurologowi, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz barbituran (fenobarbital lub prymidon) i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym hematologowi i neurologowi, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.
Fenobarbital i prymidon przyspieszają w wątrobie rozkład wielu innych leków. Leki na nowotwory krwi, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, są wtedy szybciej usuwane z organizmu i mogą działać słabiej. Może to osłabić leczenie choroby. Efekt pojawia się po kilku dniach i utrzymuje się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększające się węzły chłonne
- gorączka lub nocne poty bez wyraźnej przyczyny
- niezamierzone chudnięcie i narastające zmęczenie
- po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu – siniaki, krwawienia, kołatanie serca lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia i w miarę możliwości zamienić barbituran na lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający, który nie indukuje CYP3A4. Dotyczy to zarówno fenobarbitalu, jak i prymidonu, a także ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu. Zmianę leku przeciwpadaczkowego przeprowadza neurolog stopniowo, aby nie wywołać napadów, w porozumieniu z hematologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję o ewentualnym zwiększeniu dawki inhibitora BTK podejmuje wyłącznie hematolog, a pacjenta trzeba ściśle monitorować pod kątem odpowiedzi na leczenie. Po odstawieniu barbituranu indukcja wygasa przez kilka tygodni, dlatego zwiększoną wcześniej dawkę inhibitora BTK trzeba przywrócić do standardowej i obserwować działania niepożądane.
Skutek kliniczny
Obniżenie ekspozycji na inhibitor kinazy Brutona może prowadzić do utraty skuteczności leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej, chłoniaka z komórek płaszcza, makroglobulinemii Waldenströma lub innych wskazań – z ryzykiem progresji choroby i wtórnej oporności. Po odstawieniu barbituranu indukcja stopniowo wygasa w ciągu kilku tygodni, więc jeśli dawkę inhibitora BTK wcześniej zwiększono, rośnie ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak krwawienia, migotanie przedsionków, nadciśnienie, infekcje czy biegunka.
Mechanizm
Barbiturany są silnymi induktorami enzymów wątrobowych i jelitowych, przede wszystkim CYP3A4. Prymidon działa tak samo, bo w organizmie przekształca się w fenobarbital i sam także indukuje enzymy. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a ibrutynib ma dodatkowo duży efekt pierwszego przejścia. Indukcja przyspiesza ich eliminację w jelicie i wątrobie, przez co stężenie inhibitora BTK we krwi wyraźnie spada. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup. Rzadsze kodowanie tej pary jako mniej istotnej dla prymidonu z ibrutynibem nie ma uzasadnienia farmakologicznego, bo prymidon indukuje CYP3A4 w takim samym stopniu jak fenobarbital.
Monitorować
- odpowiedź na leczenie choroby nowotworowej (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, wielkość węzłów chłonnych i śledziony)
- objawy progresji choroby (gorączka, poty nocne, utrata masy ciała)
- kontrola napadów padaczkowych przy zamianie barbituranu na inny lek
- po odstawieniu barbituranu – krwawienia, zaburzenia rytmu serca, ciśnienie tętnicze, biegunka i infekcje
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza dawkaczas leczenia · barbiturany | ryzyko maleje | Indukcja enzymów wymaga wielodniowego podawania barbituranu, więc jednorazowa dawka, na przykład do sedacji, nie powinna istotnie obniżyć stężenia inhibitora BTK. |
| Odstawienie barbituranu w trakcie leczenia inhibitorem BTKkolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu indukcja wygasa przez kilka tygodni, a stężenie inhibitora BTK stopniowo rośnie. Jeśli jego dawkę wcześniej zwiększono, trzeba ją przywrócić do standardowej i monitorować działania niepożądane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Pochodne karboksamidu (np. karbamazepina, eslikarbazepina, okskarbazepina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpadaczkowego z grupy pochodnych karboksamidu i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwpadaczkowy, a gdy nie jest to możliwe – ściśle kontrolować skuteczność leczenia przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę lub chłoniaka z grupy inhibitorów kinazy Brutona i lekarz przepisał ci lek przeciwpadaczkowy z tej grupy, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę lub chłoniaka z grupy inhibitorów kinazy Brutona i lekarz przepisał ci lek przeciwpadaczkowy z tej grupy, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Niektóre leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepina, okskarbazepina, eslikarbazepina i rufinamid, przyspieszają usuwanie z organizmu leków na białaczkę i chłoniaki, takich jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib. Lek przeciwnowotworowy może wtedy działać słabiej i choroba może postępować. Najsilniej działa tak karbamazepina. Po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego lek przeciwnowotworowy może zacząć działać mocniej niż wcześniej i nasilić działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększenie węzłów chłonnych
- nawracająca gorączka lub nocne poty
- niezamierzona utrata masy ciała
- duże zmęczenie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpadaczkowego z grupy pochodnych karboksamidu i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości wybrać inny lek przeciwpadaczkowy, a gdy nie jest to możliwe – ściśle kontrolować skuteczność leczenia przeciwnowotworowego. Karbamazepiny nie łączy się z ibrutynibem, akalabrutynibem ani zanubrutynibem. Przy okskarbazepinie, eslikarbazepinie i rufinamidzie połączenie jest możliwe pod kontrolą hematologa, zwłaszcza przy wyższych dawkach okskarbazepiny i eslikarbazepiny. Gdy połączenia z silnym induktorem nie da się uniknąć, decyzję o ewentualnej modyfikacji dawki inhibitora kinazy Brutona podejmuje hematolog. Po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego trzeba obserwować pacjenta przez kilka tygodni pod kątem nasilenia działań niepożądanych inhibitora kinazy Brutona.
Skutek kliniczny
Stężenie ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu może się istotnie zmniejszyć, co grozi utratą skuteczności leczenia przewlekłej białaczki limfocytowej lub chłoniaka i postępem choroby. Ryzyko jest największe przy karbamazepinie, a mniejsze przy okskarbazepinie, eslikarbazepinie i rufinamidzie. Po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego indukcja stopniowo wygasa i stężenie inhibitora kinazy Brutona rośnie, co może nasilić jego działania niepożądane, takie jak krwawienia, biegunka, infekcje i zaburzenia rytmu serca.
Mechanizm
Pochodne karboksamidu pobudzają wątrobę i jelito do szybszego rozkładu innych leków przez nasilenie aktywności izoenzymu CYP3A4. Działają tak wszystkie leki tej grupy, choć z różną siłą. Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A4. Okskarbazepina i eslikarbazepina działają słabiej, a ich efekt rośnie wraz z dawką. Rufinamid jest słabym induktorem. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego szlaku obniża ich stężenie we krwi. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i różni się tylko nasileniem.
Monitorować
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe (wielkość węzłów chłonnych i śledziony, objawy ogólne)
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów
- objawy krwawienia po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego
- EKG lub tętno w kierunku migotania przedsionków po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego
- kontrola napadów padaczkowych po zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie leku przeciwpadaczkowego w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · pochodne karboksamidu | inne zalecenie | Po odstawieniu pochodnej karboksamidu indukcja CYP3A4 wygasa w ciągu kilku tygodni, a ekspozycja na inhibitor kinazy Brutona rośnie. Jeśli dawka inhibitora była wcześniej zwiększona, hematolog powinien przywrócić dawkę standardową, a pacjenta należy obserwować pod kątem krwawień, cytopenii i arytmii. |
| Wysokie dawki okskarbazepiny lub eslikarbazepinydawka · pochodne karboksamidu | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A4 przez okskarbazepinę i eslikarbazepinę zależy od dawki i przy wysokich dawkach zbliża się do istotnej klinicznie, dlatego wymaga ściślejszej kontroli skuteczności inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Fluorochinolony (np. cyprofloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy Brutona najlepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu inhibitora, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę inhibitora kinazy Brutona na czas antybiotykoterapii i ściśle obserwować działania niepożądane.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona i masz dostać antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przed rozpoczęciem antybiotyku, bo może być potrzebna zmiana antybiotyku albo dawki.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona i masz dostać antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przed rozpoczęciem antybiotyku, bo może być potrzebna zmiana antybiotyku albo dawki.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, przede wszystkim cyprofloksacyna, spowalniają usuwanie z organizmu leków takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek przeciwnowotworowy może się wtedy kumulować i silniej działać, co zwiększa ryzyko krwawień, zakażeń i zaburzeń rytmu serca. Inne antybiotyki z tej grupy, na przykład lewofloksacyna, zwykle nie dają takiego efektu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienia (z nosa, dziąseł, w moczu, czarny stolec)
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub duszność
- gorączka, dreszcze lub inne objawy nowego zakażenia
- silna lub uporczywa biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy Brutona najlepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu inhibitora, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę inhibitora kinazy Brutona na czas antybiotykoterapii i ściśle obserwować działania niepożądane. Dotyczy to cyprofloksacyny jako umiarkowanego inhibitora CYP3A4. Dawkę ibrutynibu i zanubrutynibu zmniejsza się zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4. Przy akalabrutynibie dawkę zmienia się lub utrzymuje zależnie od stanu pacjenta, ale zawsze wymagane jest ścisłe monitorowanie. Po zakończeniu cyprofloksacyny wraca się do wcześniejszej dawki inhibitora kinazy Brutona. Jeśli wskazanie na to pozwala, lepszym wyborem jest lewofloksacyna albo antybiotyk spoza fluorochinolonów.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych zależnych od dawki. Należą do nich krwawienia, cytopenie, ciężkie zakażenia, migotanie przedsionków i inne zaburzenia rytmu, biegunka oraz nadciśnienie tętnicze. Ryzyko jest największe u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe oraz u osób z chorobą serca.
Mechanizm
Cyprofloksacyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 (oraz silnym inhibitorem CYP1A2). Wszystkie inhibitory kinazy Brutona – ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib – są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich klirens maleje, a ekspozycja rośnie. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy fluorochinolonów – lewofloksacyna, norfloksacyna i delafloksacyna nie hamują CYP3A4 w stopniu istotnym klinicznie. Po stronie inhibitorów kinazy Brutona interakcja dotyczy wszystkich trzech leków, choć wielkość wzrostu ekspozycji jest różna.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł, smoliste stolce, krwiomocz)
- morfologia krwi z rozmazem
- tętno i rytm serca, w razie kołatania EKG
- ciśnienie tętnicze
- biegunka i nasilenie innych działań niepożądanych inhibitora kinazy Brutona
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Cyprofloksacyna stosowana do oka lub ucha osiąga znikome stężenia w krwi i nie hamuje CYP3A4 w stopniu istotnym klinicznie, więc nie wpływa na ekspozycję na inhibitory kinazy Brutona. |
| Po zakończeniu kuracjiczas leczenia · fluorochinolony | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez cyprofloksacynę ustępuje w ciągu kilku dni po jej odstawieniu, dlatego po zakończeniu antybiotykoterapii przywraca się wcześniejszą dawkę inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, asenapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i inhibitora kinazy Brutona regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem i reaguj na każdy objaw zakażenia, bo oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka, regularnie rób badania krwi, powiedz o obu lekach hematologowi i psychiatrze, a przy gorączce lub bólu gardła od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka, regularnie rób badania krwi, powiedz o obu lekach hematologowi i psychiatrze, a przy gorączce lub bólu gardła od razu skontaktuj się z lekarzem.
Leki na białaczkę i chłoniaki, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Podobnie, choć zwykle słabiej, działają niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład olanzapina czy kwetiapina, a najsilniej klozapina. Razem zwiększają ryzyko poważnych infekcji. Dlatego lekarze częściej sprawdzają wtedy wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
- częste lub nietypowo długie infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i inhibitora kinazy Brutona regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem i reaguj na każdy objaw zakażenia, bo oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili. Klozapiny nie należy włączać choremu leczonemu inhibitorem kinazy Brutona, a gdy pacjent już ją przyjmuje, decyzję o dalszym leczeniu podejmuje psychiatra razem z hematologiem, z zachowaniem obowiązkowej kontroli morfologii i progów odstawienia klozapiny. Przy olanzapinie, kwetiapinie i asenapinie wystarczy częstsza kontrola morfologii, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia inhibitorem kinazy Brutona. Doraźna inhalacja loksapiny nie wymaga dodatkowych działań. Wyboru między ibrutynibem, akalabrutynibem a zanubrutynibem nie uzależnia się od tej interakcji, bo wszystkie trzy mogą wywołać neutropenię.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko neutropenii, w skrajnym przypadku agranulocytozy, oraz ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. U chorego na przewlekłą białaczkę limfocytową lub chłoniaka obniżenie liczby neutrofili trudniej przypisać jednemu lekowi, co może opóźnić rozpoznanie agranulocytozy polekowej. Przy klozapinie ryzyko jest największe i może wymusić przerwanie leczenia przeciwpsychotycznego.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania hamującego granulopoezę. Inhibitory kinazy Brutona często wywołują neutropenię, również ciężką, a ponadto zwiększają podatność na zakażenia przez wpływ na odporność humoralną. Neuroleptyki z tej grupy mogą powodować leukopenię i neutropenię, najsilniej i najczęściej klozapina, rzadziej olanzapina i kwetiapina, sporadycznie asenapina. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie oczekuje się. Inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, ale ani neuroleptyki z tej grupy nie hamują tego enzymu w istotnym stopniu, ani inhibitory kinazy Brutona nie zmieniają klinicznie istotnie metabolizmu klozapiny i olanzapiny, które przebiega głównie przez CYP1A2. Kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich par, ale jej siła zależy przede wszystkim od neuroleptyku.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- owrzodzenia jamy ustnej i ból gardła
- u pacjentów leczonych klozapiną – morfologia według obowiązującego schematu dla klozapiny
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna, dawka jednorazowadroga podania · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny | ryzyko maleje | Jednorazowa inhalacja loksapiny w leczeniu pobudzenia nie powoduje kumulacyjnego działania na szpik, więc addycja mielosupresji nie ma znaczenia klinicznego. |
| Pierwsze miesiące leczeniaczas leczenia · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko rośnie | Neutropenia po inhibitorach kinazy Brutona pojawia się najczęściej na początku leczenia, dlatego w tym okresie kontrola morfologii powinna być najczęstsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy (np. werapamil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i inhibitora kinazy Brutona najlepiej zastąpić werapamil lekiem niehamującym CYP3A4, a gdy to niemożliwe – dostosować dawkę inhibitora kinazy Brutona i ściśle monitorować pacjenta.Jeśli przyjmujesz werapamil razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwnowotworowe i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz werapamil razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwnowotworowe i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.
Werapamil, lek na nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca, spowalnia usuwanie z organizmu leków przeciwnowotworowych takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Ich stężenie we krwi rośnie, a wraz z nim ryzyko krwawień, zakażeń i zaburzeń rytmu serca. Oba leki mogą też razem zbyt mocno zwalniać serce. Często lekarz zmienia wtedy dawkę leku przeciwnowotworowego albo zamienia werapamil na inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- siniaki bez przyczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- silna lub uporczywa biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i inhibitora kinazy Brutona najlepiej zastąpić werapamil lekiem niehamującym CYP3A4, a gdy to niemożliwe – dostosować dawkę inhibitora kinazy Brutona i ściśle monitorować pacjenta. Dawkę ibrutynibu i zanubrutynibu zmniejsza się na czas skojarzenia z umiarkowanym inhibitorem CYP3A4. Akalabrutynib zwykle stosuje się w niezmienionej dawce, ale wymaga on ścisłej obserwacji działań niepożądanych, a w razie ich wystąpienia rozważa się zmniejszenie dawki lub zmianę leczenia. Po odstawieniu werapamilu wraca się do dawki standardowej. Do kontroli częstości rytmu w migotaniu przedsionków lepiej wybrać beta-adrenolityk, a do leczenia nadciśnienia pochodną dihydropirydyny. Diltiazem nie jest dobrą alternatywą, bo również umiarkowanie hamuje CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie inhibitora kinazy Brutona nasila jego działania niepożądane zależne od dawki. Należą do nich krwawienia, neutropenia z zakażeniami, biegunka, bóle mięśni i stawów, migotanie przedsionków oraz inne zaburzenia rytmu. Przy ibrutynibie opisywano też ciężkie komorowe zaburzenia rytmu i nagłe zgony sercowe, a ryzyko to rośnie przy większej ekspozycji. Jednoczesne zwolnienie rytmu i przewodzenia przez werapamil może utrudniać rozpoznanie i leczenie arytmii.
Mechanizm
Połączenie podnosi stężenie inhibitora kinazy Brutona we krwi, ponieważ werapamil umiarkowanie hamuje CYP3A4. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu w wątrobie i ścianie jelita zmniejsza ich klirens i efekt pierwszego przejścia. Werapamil hamuje też glikoproteinę P, co może dodatkowo zwiększać wchłanianie leków z grupy b będących jej substratami. Dochodzi do tego składnik farmakodynamiczny. Werapamil zwalnia czynność serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe oraz obniża ciśnienie, a inhibitory kinazy Brutona mogą wywoływać migotanie przedsionków i inne zaburzenia rytmu. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- EKG z oceną rytmu, częstości i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- ciśnienie tętnicze i tętno
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi)
- objawy krwawienia
- objawy zakażenia
- tolerancja przewodu pokarmowego (biegunka)
Kiedy ocena się zmienia
| Werapamil włączany u pacjenta już leczonego inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy | inne zalecenie | Dołączenie werapamilu do ustalonego leczenia inhibitorem kinazy Brutona wymaga przeglądu dawki tego leku już w chwili włączenia werapamilu. Po odstawieniu werapamilu przywraca się dawkę standardową. |
| Rozdzielenie godzin przyjmowania lekówodstep · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy | inne zalecenie | Rozdzielenie pór przyjmowania obu leków nie zmniejsza interakcji, ponieważ hamowanie CYP3A4 przez werapamil utrzymuje się przez całą dobę. |
| Podeszły wiek lub choroba serca w wywiadziewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz z chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia lub przebytym migotaniem przedsionków ryzyko groźnych zaburzeń rytmu i krwawień przy tym skojarzeniu jest wyraźnie większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Makrolidy (np. klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i inhibitora kinazy Brutona należy w pierwszej kolejności wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4, a jeśli makrolid jest konieczny – dostosować schemat leczenia inhibitorem BTK i ściśle monitorować działania niepożądane.Jeśli przyjmujesz ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie i nie zmieniaj samodzielnie dawki leku przeciwnowotworowego.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz ibrutynib, akalabrutynib lub zanubrutynib i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie i nie zmieniaj samodzielnie dawki leku przeciwnowotworowego.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, a w mniejszym stopniu roksytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu leków takich jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib. Lek przeciwnowotworowy gromadzi się wtedy we krwi i łatwiej wywołuje działania niepożądane, na przykład krwawienia, zakażenia czy kołatanie serca. Azytromycyna i spiramycyna nie działają w ten sposób. Lekarz może zmienić antybiotyk albo na czas kuracji wstrzymać lub zmniejszyć dawkę leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu albo czarny stolec
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub duszność
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- silna lub uporczywa biegunka
- silny ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i inhibitora kinazy Brutona należy w pierwszej kolejności wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4, a jeśli makrolid jest konieczny – dostosować schemat leczenia inhibitorem BTK i ściśle monitorować działania niepożądane. Klarytromycyny nie należy łączyć z ibrutynibem ani akalabrutynibem, a przy krótkiej, niezbędnej antybiotykoterapii zaleca się czasowe wstrzymanie inhibitora BTK do zakończenia kuracji i ustąpienia hamowania enzymu. Przy zanubrutynibie dopuszcza się leczenie skojarzone z klarytromycyną po zmniejszeniu dawki zanubrutynibu i z powrotem do dawki wyjściowej po odstawieniu antybiotyku. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, ale u pacjentów leczonych inhibitorem BTK również wymaga uważnej obserwacji, a w razie nasilenia działań niepożądanych zmiany antybiotyku. Azytromycyna i spiramycyna nie powodują tej interakcji i są preferowanymi makrolidami u tych chorych.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia inhibitora kinazy Brutona nasila jego działania niepożądane zależne od dawki. Rośnie ryzyko krwawień, cytopenii, ciężkich zakażeń, migotania przedsionków i innych zaburzeń rytmu serca, nadciśnienia tętniczego, biegunki oraz bólów głowy. Największe znaczenie ma połączenie z klarytromycyną, a przy roksytromycynie efekt jest słabszy.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a roksytromycyna hamuje ten enzym słabiej. Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego zahamowanie tego enzymu w wątrobie i ścianie jelita zwiększa ich stężenie we krwi. Klarytromycyna hamuje CYP3A4 w sposób zależny od mechanizmu, więc efekt narasta w ciągu kilku dni i utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu. Interakcja dotyczy wszystkich trzech inhibitorów kinazy Brutona, natomiast wśród makrolidów nie dotyczy azytromycyny i spiramycyny.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z nosa i dziąseł, krew w moczu lub stolcu)
- morfologia krwi z rozmazem
- rytm serca i EKG w kierunku migotania przedsionków
- ciśnienie tętnicze
- objawy zakażeń
- biegunka i bóle głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka antybiotykoterapia klarytromycynączas leczenia · makrolidy | inne zalecenie | Przy krótkiej, niezbędnej kuracji klarytromycyną ibrutynib i akalabrutynib wstrzymuje się na czas antybiotykoterapii zamiast stosować je jednocześnie, a zanubrutynib kontynuuje się w zmniejszonej dawce. |
| Kilka dni po odstawieniu klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego powrót do pełnej dawki inhibitora BTK warto zaplanować z odpowiednim odstępem i po ocenie tolerancji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy BRAF (np. dabrafenib, enkorafenib, toworafenib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy BRAF i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia albo, gdy oba leki są konieczne, ściśle kontrolować skuteczność inhibitora BTK i objawy krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów BRAF razem z lekiem z grupy inhibitorów BTK, upewnij się, że wiedzą o tym zarówno twój onkolog, jak i hematolog, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów BRAF razem z lekiem z grupy inhibitorów BTK, upewnij się, że wiedzą o tym zarówno twój onkolog, jak i hematolog, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.
Leki na czerniaka lub raka jelita z tej grupy, takie jak dabrafenib czy enkorafenib, mogą przyspieszać rozkład leków na białaczkę i chłoniaki, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek na chorobę krwi może wtedy działać słabiej. Oba rodzaje leków mogą też zwiększać skłonność do krwawień. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy oba leki są naprawdę potrzebne, i pod ścisłą kontrolą lekarzy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy, omdlenie
- powiększające się węzły chłonne, nocne poty, gorączka bez infekcji, chudnięcie
- nowe lub szybko zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy BRAF i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia albo, gdy oba leki są konieczne, ściśle kontrolować skuteczność inhibitora BTK i objawy krwawienia. Decyzję podejmują wspólnie onkolog i hematolog, bo obu leków nie da się zwykle zastąpić bez zmiany planu leczenia. Przy dabrafenibie i enkorafenibie trzeba liczyć się z wyraźnym spadkiem stężenia ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu, a zwiększenie dawki inhibitora BTK rozważa się tylko w ramach zaleceń producenta dla induktorów CYP3A4. Toworafenib traktuje się ostrożnie tak samo jak dabrafenib, mimo braku bezpośrednich danych o tym połączeniu. Wemurafenib słabiej obniża stężenie inhibitorów BTK, ale wymaga kontroli EKG, zwłaszcza przy ibrutynibie, który sam wywołuje zaburzenia rytmu. Po odstawieniu inhibitora BRAF dawkę inhibitora BTK, jeśli była zwiększona, wraca się do standardowej po wygaśnięciu indukcji. Leków przeciwpłytkowych, przeciwzakrzepowych i NLPZ należy w tym skojarzeniu unikać lub stosować je tylko przy wyraźnych wskazaniach.
Skutek kliniczny
Główny skutek to spadek stężenia inhibitora kinazy Brutona i ryzyko utraty kontroli przewlekłej białaczki limfocytowej lub chłoniaka. Drugim skutkiem jest większa skłonność do krwawień, od siniaków po krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrzczaszkowe. Po odstawieniu inhibitora BRAF działanie indukcyjne wygasa stopniowo, więc stężenie inhibitora BTK rośnie z opóźnieniem.
Mechanizm
Dabrafenib, enkorafenib i prawdopodobnie toworafenib pobudzają CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Ibrutynib, akalabrutynib (razem z czynnym metabolitem) i zanubrutynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc ich stężenie we krwi spada. Najbardziej wrażliwy jest ibrutynib, który ma duży efekt pierwszego przejścia. Dodatkowo inhibitory BTK upośledzają czynność płytek krwi, a dabrafenib i enkorafenib (zwłaszcza w skojarzeniu z inhibitorem MEK) same zwiększają ryzyko krwawień, co daje sumowanie działania. Obie grupy wiążą się też z ryzykiem nowych nowotworów skóry. Mechanizm indukcyjny dotyczy całej grupy a poza wemurafenibem, który pobudza CYP3A4 słabo, i całej grupy b.
Monitorować
- odpowiedź hematologiczna – morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, wielkość węzłów chłonnych i śledziony
- objawy krwawienia, morfologia z płytkami krwi
- EKG i rytm serca (szczególnie przy ibrutynibie i wemurafenibie)
- elektrolity – potas i magnez
- badanie skóry pod kątem nowych zmian nowotworowych
- po odstawieniu inhibitora BRAF – działania niepożądane inhibitora BTK wynikające ze wzrostu jego stężenia
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie inhibitora BRAF w trakcie leczenia inhibitorem BTKkolejność włączenia · inhibitory kinazy BRAF | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu, enkorafenibu lub toworafenibu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka do kilkunastu dni. Jeśli dawka inhibitora BTK była zwiększona, trzeba ją przywrócić do standardowej i obserwować działania niepożądane wynikające ze wzrostu stężenia. |
| Włączenie inhibitora BRAF u pacjenta stabilnie leczonego inhibitorem BTKkolejność włączenia · inhibitory kinazy BRAF | inne zalecenie | Spadek stężenia inhibitora BTK narasta stopniowo wraz z rozwojem indukcji, więc utrata kontroli choroby hematologicznej może ujawnić się dopiero po kilku tygodniach. Kontrolę morfologii i objawów choroby należy zaplanować w pierwszych tygodniach skojarzenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny (np. diltiazem) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu diltiazemu i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości zastąpić diltiazem lekiem bez wpływu na metabolizm inhibitora, a gdy połączenie jest konieczne – zmniejszyć dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i ściśle monitorować działania niepożądane.Jeśli przyjmujesz diltiazem razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka z tej grupy, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz o obu lekach hematologowi lub farmaceucie, bo zwykle potrzebna jest zmiana dawki albo zamiana diltiazemu na inny lek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz diltiazem razem z lekiem na białaczkę lub chłoniaka z tej grupy, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz o obu lekach hematologowi lub farmaceucie, bo zwykle potrzebna jest zmiana dawki albo zamiana diltiazemu na inny lek.
Diltiazem, lek na serce i ciśnienie, spowalnia usuwanie z organizmu leków na białaczkę i chłoniaki, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek przeciwnowotworowy gromadzi się wtedy we krwi i łatwiej wywołuje działania niepożądane. Mogą to być krwawienia i siniaki, kołatanie serca, biegunka albo częstsze infekcje. Lekarz często może zamienić diltiazem na inny lek albo zmniejszyć dawkę leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarne stolce
- kołatanie lub nierówne bicie serca, zawroty głowy, omdlenie
- bardzo wolne tętno lub duże osłabienie
- nasilona biegunka
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu diltiazemu i inhibitora kinazy Brutona należy w miarę możliwości zastąpić diltiazem lekiem bez wpływu na metabolizm inhibitora, a gdy połączenie jest konieczne – zmniejszyć dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i ściśle monitorować działania niepożądane. Dla ibrutynibu i zanubrutynibu zaleca się zmniejszenie dawki dobowej na czas leczenia diltiazemem. Dla akalabrutynibu korekta dawki zależy od przyjętego schematu, a niezależnie od niej konieczna jest ścisła obserwacja działań niepożądanych. Po odstawieniu diltiazemu dawkę inhibitora kinazy Brutona przywraca się do wcześniejszej po kilku dniach. Jeśli diltiazem miałby kontrolować częstość rytmu w migotaniu przedsionków wywołanym inhibitorem kinazy Brutona, preferuje się beta-adrenolityk. W leczeniu nadciśnienia lepszym wyborem jest pochodna dihydropirydyny, inhibitor konwertazy angiotensyny lub sartan.
Skutek kliniczny
Większe stężenie inhibitora kinazy Brutona nasila jego działania niepożądane zależne od dawki. Należą do nich krwawienia i siniaki, migotanie przedsionków i inne zaburzenia rytmu, biegunka, cytopenie z zakażeniami, bóle mięśni i stawów oraz nadciśnienie tętnicze. Diltiazem sam zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co u pacjenta z zaburzeniami rytmu wywołanymi inhibitorem kinazy Brutona może dodatkowo sprzyjać bradykardii.
Mechanizm
Diltiazem umiarkowanie hamuje CYP3A4, a w mniejszym stopniu także glikoproteinę P. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc diltiazem zmniejsza ich metabolizm w jelicie i w wątrobie. W efekcie rośnie ich stężenie we krwi oraz stężenie aktywnych metabolitów. Hamowanie narasta w ciągu kilku dni regularnego przyjmowania diltiazemu i ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup, różni się jedynie skala koniecznej korekty dawki poszczególnych inhibitorów kinazy Brutona.
Monitorować
- objawy krwawienia i siniaki
- morfologia krwi z płytkami krwi
- częstość i miarowość rytmu serca, EKG przy kołataniu serca
- ciśnienie tętnicze
- biegunka i odwodnienie
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie diltiazemu w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny | inne zalecenie | Po odstawieniu diltiazemu hamowanie metabolizmu ustępuje w ciągu kilku dni, więc zmniejszoną dawkę inhibitora kinazy Brutona należy przywrócić do wcześniejszej, aby nie osłabić skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. |
| Diltiazem dołączany do kontroli rytmu w migotaniu przedsionków wywołanym inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny | ryzyko rośnie | U pacjenta z migotaniem przedsionków wywołanym inhibitorem kinazy Brutona wzrost stężenia inhibitora może nasilać arytmię, a diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie, dlatego do kontroli częstości rytmu preferuje się beta-adrenolityk. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora kinazy Brutona połączenie wymaga decyzji hematologa, ścisłego monitorowania morfologii oraz aktywnej profilaktyki zakażeń i krwawień.Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i inhibitor kinazy Brutona, regularnie rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub nietypowe siniaki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i inhibitor kinazy Brutona, regularnie rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub nietypowe siniaki.
Leki takie jak kladrybina, fludarabina czy merkaptopuryna oraz leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek. Przyjmowane razem lub jeden po drugim nasilają to działanie. Łatwiej wtedy o poważne zakażenie, a także o krwawienia i siniaki. Lekarz może zalecić leki chroniące przed zakażeniami i częstsze badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarne stolce
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie kończyn
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora kinazy Brutona połączenie wymaga decyzji hematologa, ścisłego monitorowania morfologii oraz aktywnej profilaktyki zakażeń i krwawień. Kladrybiny doustnej w stwardnieniu rozsianym nie rozpoczyna się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi lub mielosupresyjnymi, w tym ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem. Po wcześniejszym leczeniu fludarabiną, kladrybiną lub klofarabiną limfopenia może utrzymywać się miesiącami. Uwzględnij to przy włączaniu inhibitora kinazy Brutona. Rozważ profilaktykę zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii i profilaktykę przeciwwirusową, a przed leczeniem wykonaj badania w kierunku HBV. Unikaj dodatkowych leków przeciwpłytkowych i przeciwzakrzepowych, jeśli nie są konieczne. Przed zabiegami ustal z lekarzem prowadzącym przerwę w podawaniu inhibitora kinazy Brutona. Merkaptopuryna i tioguanina w małych dawkach podtrzymujących mielosupresję wywołują zwykle słabiej, ale nadal wymagają kontroli morfologii.
Skutek kliniczny
Pogłębiona i przedłużona mielosupresja oraz limfopenia. Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, w tym zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii, reaktywacji CMV, HBV i VZV oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Przy małopłytkowości po analogu puryn rośnie ryzyko krwawień, bo inhibitor kinazy Brutona dodatkowo zaburza czynność płytek.
Mechanizm
Analogi puryn uszkadzają szpik i limfocyty. Powodują neutropenię, małopłytkowość i długotrwałą limfopenię, zwłaszcza spadek limfocytów CD4. Inhibitory kinazy Brutona hamują sygnalizację receptora limfocytów B, osłabiają odporność humoralną i wrodzoną oraz zaburzają czynność płytek krwi. Mogą też same powodować cytopenie. Efekty obu grup sumują się, dlatego ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz krwawień rośnie. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Nie wynika z hamowania enzymów ani transporterów.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofili i płytek krwi
- liczba limfocytów i subpopulacja CD4
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, duszność i opryszczka
- markery HBV oraz w razie wskazań DNA HBV i CMV
- objawy krwawienia i siniaki
- nowe objawy neurologiczne (podejrzenie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii)
- czynność nerek przy analogach puryn wydalanych przez nerki
Kiedy ocena się zmienia
| Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianympostać · analogi puryn | ryzyko rośnie | Kladrybiny doustnej w stwardnieniu rozsianym nie rozpoczyna się u pacjentów otrzymujących leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne, w tym inhibitor kinazy Brutona. |
| Inhibitor kinazy Brutona włączany po wcześniejszym leczeniu fludarabiną, kladrybiną lub klofarabinąkolejność włączenia · analogi puryn | inne zalecenie | Limfopenia po tych analogach puryn utrzymuje się długo. Przed włączeniem inhibitora kinazy Brutona oceń liczbę limfocytów i CD4 oraz potrzebę dalszej profilaktyki przeciwinfekcyjnej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują ciężkie zakażenia i krwawienia. Wymagają one częstszej kontroli morfologii i rozważnej profilaktyki przeciwinfekcyjnej. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²analogi puryn | ryzyko rośnie | Fludarabina, kladrybina i klofarabina są wydalane głównie przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek ich ekspozycja i mielotoksyczność rosną, co nasila skutki skojarzenia. Dawkę dostosuj do czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy stosowaniu inhibitora kinazy Brutona nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek.Jeśli przyjmujesz inhibitor kinazy Brutona, nie przyjmuj szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek, a po kontakcie z pieluchą niedawno zaszczepionego niemowlęcia dokładnie umyj ręce.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz inhibitor kinazy Brutona, nie przyjmuj szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek, a po kontakcie z pieluchą niedawno zaszczepionego niemowlęcia dokładnie umyj ręce.
Leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib osłabiają odporność. Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy i u osoby ze słabszą odpornością może nie zadziałać albo wywołać uporczywą biegunkę. Tę szczepionkę dostają niemowlęta, a zaszczepione dziecko przez pewien czas wydala wirusa z kupką, więc możesz się od niego zarazić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka trwająca dłużej niż dwa dni
- wymioty, przez które nie możesz pić
- gorączka
- oznaki odwodnienia, takie jak silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu lub zawroty głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu inhibitora kinazy Brutona nie podaje się szczepionki przeciw rotawirusom ani innych żywych szczepionek. Gdy szczepienie żywą szczepionką jest konieczne, wykonuje się je przed rozpoczęciem leczenia ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem albo po odstawieniu leku i odbudowie odporności, a termin ustala lekarz prowadzący leczenie hematologiczne. Nie ma nieżywej szczepionki przeciw rotawirusom, którą można by podać zamiast żywej. Zaszczepionych niemowląt w otoczeniu chorego nie trzeba wykluczać ze szczepień, ale chory powinien unikać kontaktu z ich kałem lub starannie myć ręce po zmianie pieluchy, najlepiej przez kilka tygodni po szczepieniu. Jeżeli matka przyjmowała inhibitor kinazy Brutona w ciąży lub w okresie karmienia piersią, decyzję o szczepieniu niemowlęcia podejmuje lekarz po ocenie jego odporności.
Skutek kliniczny
Odpowiedź na szczepienie może być słaba lub żadna. U osoby z obniżoną odpornością wirus szczepionkowy może namnażać się dłużej i wywołać przewlekłą lub ciężką biegunkę z odwodnieniem. Ryzyko jest w praktyce głównie teoretyczne, bo szczepionkę podaje się wyłącznie niemowlętom, a inhibitory kinazy Brutona stosuje się u dorosłych. Realnym problemem jest wydalanie wirusa szczepionkowego z kałem przez zaszczepione niemowlę i przeniesienie go na domownika leczonego inhibitorem kinazy Brutona.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy, które namnażają się w przewodzie pokarmowym. Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib hamują kinazę Brutona, czyli enzym niezbędny do dojrzewania i aktywacji limfocytów B. Upośledzają więc wytwarzanie przeciwciał, a choroba podstawowa, najczęściej przewlekła białaczka limfocytowa lub inny chłoniak B-komórkowy, dodatkowo osłabia odporność. Efekt dotyczy wszystkich leków z obu grup jednakowo, bo wynika z działania farmakodynamicznego całej klasy, a nie z właściwości pojedynczej substancji.
Monitorować
- biegunka, wymioty lub gorączka u chorego leczonego inhibitorem kinazy Brutona po kontakcie z niedawno zaszczepionym niemowlęciem
- objawy odwodnienia
- przebieg biegunki trwającej dłużej niż kilka dni
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko maleje | Żywą szczepionkę podaną z odpowiednim wyprzedzeniem przed włączeniem inhibitora kinazy Brutona uznaje się za bezpieczną, a odpowiedź immunologiczna jest lepsza niż w trakcie leczenia. |
| Czas od odstawienia inhibitora kinazy Brutona wystarczający do odbudowy odpornościodstep · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia ryzyko maleje stopniowo wraz z odbudową odporności. Termin podania żywej szczepionki ustala hematolog na podstawie stanu klinicznego chorego. |
| Niemowlę, którego matka przyjmowała inhibitor kinazy Brutona w ciąży lub w okresie karmienia piersiąwiek · pacjent | inne zalecenie | Narażenie płodu lub niemowlęcia na lek immunosupresyjny może osłabiać odporność dziecka. Przed podaniem szczepionki przeciw rotawirusom lekarz powinien ocenić ryzyko i zdecydować o szczepieniu lub jego odroczeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Pochodne hydantoiny (np. fenytoina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu pochodnej hydantoiny i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, bo pochodna hydantoiny znacznie osłabia działanie inhibitora BTK.Jeśli przyjmujesz lek na padaczkę z grupy pochodnych hydantoiny razem z lekiem na nowotwór krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym hematologowi i neurologowi, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na padaczkę z grupy pochodnych hydantoiny razem z lekiem na nowotwór krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym hematologowi i neurologowi, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Fenytoina, lek na padaczkę, przyspiesza rozkładanie w organizmie leków na nowotwory krwi, takich jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib. Przez to w organizmie zostaje ich za mało i mogą przestać skutecznie leczyć chorobę. Zwykle lekarz zamienia fenytoinę na inny lek przeciwpadaczkowy, który nie daje takiego efektu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się węzłów chłonnych
- nawrót nocnych potów, gorączki lub chudnięcia
- narastające zmęczenie
- napady padaczkowe w trakcie zmiany leku przeciwpadaczkowego
- po odstawieniu fenytoiny – siniaki, krwawienia, kołatanie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnej hydantoiny i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, bo pochodna hydantoiny znacznie osłabia działanie inhibitora BTK. U pacjenta leczonego ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem fenytoinę warto zamienić na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych, w porozumieniu z neurologiem. Zamiany nie wolno robić nagle, bo grozi nawrotem napadów, dlatego fenytoinę odstawia się stopniowo pod osłoną nowego leku. Indukcja wygasa przez około dwa tygodnie po odstawieniu fenytoiny, a w tym czasie stężenie inhibitora BTK rośnie. Gdy połączenia nie da się uniknąć, decyzję o ewentualnej modyfikacji dawki inhibitora BTK podejmuje hematolog, a pacjenta trzeba ściśle obserwować pod kątem skuteczności leczenia przeciwnowotworowego.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu ekspozycja na inhibitor kinazy Brutona może spaść tak bardzo, że lek przestaje skutecznie hamować chorobę nowotworową (przewlekłą białaczkę limfocytową, chłoniaka z komórek płaszcza, makroglobulinemię Waldenströma). Grozi to brakiem odpowiedzi lub progresją choroby. Zwiększenie dawki inhibitora BTK nie zawsze pozwala wyrównać tak silną indukcję. Po odstawieniu fenytoiny indukcja ustępuje stopniowo i stężenie inhibitora BTK rośnie z powrotem.
Mechanizm
Fenytoina silnie indukuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie dostępne inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc indukcja przyspiesza ich eliminację i znacznie zmniejsza ich stężenie w osoczu. Dotyczy to też czynnego metabolitu akalabrutynibu. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo fenytoina jest jedyną pochodną hydantoiny na liście, a każdy inhibitor BTK zależy od tego samego szlaku. Inhibitory BTK nie wpływają istotnie na stężenie fenytoiny.
Monitorować
- skuteczność leczenia hematologicznego – morfologia z liczbą limfocytów, wielkość węzłów chłonnych i śledziony
- kontrola napadów padaczkowych w trakcie zamiany leku przeciwpadaczkowego
- stężenie fenytoiny przy jej zmniejszaniu lub odstawianiu
- działania niepożądane inhibitora BTK (krwawienia, zaburzenia rytmu serca, infekcje) w ciągu kilku tygodni po odstawieniu fenytoiny
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fenytoiny w trakcie leczenia inhibitorem BTKkolejność włączenia · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Po odstawieniu fenytoiny indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez około dwa tygodnie i ekspozycja na inhibitor BTK wraca do typowej. Jeśli dawkę inhibitora BTK wcześniej zwiększono, trzeba ją przywrócić do standardowej, a pacjenta obserwować pod kątem krwawień, arytmii i infekcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona i modulatora receptora S1P należy unikać, a gdy jest ono nieuniknione, decyzję podejmuje wspólnie hematolog i lekarz prowadzący leczenie stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.Jeśli przyjmujesz lek z jednej z tych grup, a lekarz przepisał ci lek z drugiej, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z jednej z tych grup, a lekarz przepisał ci lek z drugiej, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib, stosowane w niektórych nowotworach krwi, osłabiają odporność. Siponimod i etrasymod, stosowane w stwardnieniu rozsianym i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, również ją obniżają. Przyjmowane razem mogą znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zakażeń, a także wpływać na rytm serca i ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- kołatanie serca lub bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub omdlenie
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora kinazy Brutona i modulatora receptora S1P należy unikać, a gdy jest ono nieuniknione, decyzję podejmuje wspólnie hematolog i lekarz prowadzący leczenie stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. U pacjenta, który zaczyna leczenie ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem z powodu nowotworu krwi, zwykle odstawia się siponimod lub etrasymod i rozważa leczenie modyfikujące przebieg choroby o mniejszym działaniu immunosupresyjnym. Przy zmianie modulatora S1P na inhibitor kinazy Brutona warto odczekać do powrotu liczby limfocytów do normy. Jeśli połączenie jest kontynuowane, przed włączeniem modulatora S1P wykonuje się EKG, a pacjenta z migotaniem przedsionków lub innymi zaburzeniami rytmu, zwłaszcza przy ibrutynibie, kwalifikuje się do obserwacji po pierwszych dawkach. Należy sprawdzić odporność na wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciw Pneumocystis zgodnie z zaleceniami hematologicznymi.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym zakażeń wirusem ospy wietrznej i półpaśca, zakażeń grzybiczych, zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Przy włączaniu modulatora S1P u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy Brutona możliwa jest nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy lub zaostrzenie istniejących zaburzeń rytmu, a w dłuższym okresie trudniejsza kontrola ciśnienia tętniczego. Połączenie nie było badane klinicznie, a czynna choroba nowotworowa, z powodu której zwykle stosuje się inhibitory kinazy Brutona, sama w sobie przemawia przeciw włączaniu modulatora S1P.
Mechanizm
Modulatory receptora S1P zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i obniżają ich liczbę we krwi, a inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału w limfocytach B i w innych komórkach odporności wrodzonej. Oba efekty sumują się i dają głębsze osłabienie odporności niż każdy lek osobno. Dochodzi do tego sumowanie działań na układ krążenia. Modulatory S1P na początku leczenia zwalniają rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe oraz mogą podnosić ciśnienie tętnicze, a inhibitory kinazy Brutona sprzyjają migotaniu przedsionków, innym zaburzeniom rytmu i nadciśnieniu. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, choć siponimod i etrasymod są częściowo metabolizowane przez CYP3A4, a zanubrutynib słabo go indukuje.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- EKG i tętno przy włączaniu modulatora S1P
- ciśnienie tętnicze
- aktywność aminotransferaz
Kiedy ocena się zmienia
| Powrót liczby limfocytów do normy po odstawieniu modulatora S1Podstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | ryzyko maleje | Działanie siponimodu i etrasymodu na liczbę limfocytów utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu. Rozpoczęcie leczenia inhibitorem kinazy Brutona dopiero po powrocie liczby limfocytów do normy zmniejsza ryzyko sumowania się immunosupresji. |
| Modulator S1P włączany u pacjenta już leczonego inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu | inne zalecenie | Przed włączeniem modulatora S1P u pacjenta leczonego inhibitorem kinazy Brutona należy wykonać EKG i ocenić zaburzenia rytmu. Przy migotaniu przedsionków, bloku przewodzenia lub wolnym rytmie, zwłaszcza w trakcie leczenia ibrutynibem, wskazana jest obserwacja tętna i EKG po pierwszych dawkach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy HER2 (np. lapatynib, tukatynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy HER2 i inhibitora kinazy Brutona trzeba przed rozpoczęciem leczenia ocenić dawkę inhibitora kinazy Brutona i ściśle monitorować działania niepożądane obu leków.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy HER2 razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj sam dawek i upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy HER2 razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie zmieniaj sam dawek i upewnij się, że onkolog i hematolog wiedzą o obu lekach.
Leki na raka piersi z grupy inhibitorów kinazy HER2, zwłaszcza tukatynib i w mniejszym stopniu lapatynib, mogą zwiększać ilość w organizmie leków stosowanych w białaczkach i chłoniakach, takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Przez to łatwiej o krwawienia, siniaki, zaburzenia rytmu serca, zakażenia i biegunkę. Lekarz może zmienić dawkę albo dobrać inny lek. Neratynib nie zwiększa ilości tych leków, ale razem z nimi może nasilać biegunkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki albo krwawienia z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy albo omdlenie
- duszność albo obrzęki nóg
- silna lub długotrwała biegunka
- gorączka, dreszcze albo inne objawy zakażenia
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy HER2 i inhibitora kinazy Brutona trzeba przed rozpoczęciem leczenia ocenić dawkę inhibitora kinazy Brutona i ściśle monitorować działania niepożądane obu leków. Z tukatynibem nie łączy się akalabrutynibu. Ibrutynibu z tukatynibem należy unikać, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejsza się dawkę ibrutynibu. Dawkę zanubrutynibu przy tukatynibie się zmniejsza. Po odstawieniu tukatynibu wraca się do wcześniejszej dawki inhibitora kinazy Brutona dopiero po kilku dniach, gdy minie działanie hamujące. Przy lapatynibie zwykle nie zmienia się z góry dawki inhibitora kinazy Brutona, ale potrzebne jest monitorowanie EKG, ciśnienia tętniczego, morfologii i prób wątrobowych. Neratynib nie zwiększa stężenia inhibitorów kinazy Brutona, a przy tym połączeniu kontroluje się głównie biegunkę i nawodnienie. Decyzję warto uzgodnić między onkologiem a hematologiem.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie inhibitora kinazy Brutona nasila jego działania niepożądane: krwawienia i siniaki, cytopenie, zakażenia, migotanie przedsionków i inne zaburzenia rytmu, nadciśnienie tętnicze oraz biegunkę. Ryzyko jest największe przy tukatynibie, umiarkowane przy lapatynibie. Dodatkowo przy lapatynibie rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca i niewydolności lewej komory, a przy tukatynibie i lapatynibie – uszkodzenia wątroby. Połączenia nie badano bezpośrednio, a skutek wynika z dobrze udokumentowanego wpływu silnych inhibitorów CYP3A4 na inhibitory kinazy Brutona.
Mechanizm
Wszystkie inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i ich ekspozycja silnie rośnie po zahamowaniu tego enzymu. Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P, więc wyraźnie zwiększa stężenie inhibitorów kinazy Brutona. Lapatynib hamuje CYP3A4 słabiej, w sposób zależny od czasu, a także hamuje glikoproteinę P i BCRP, przez co zwiększa ich stężenie w mniejszym stopniu. Niezależnie od farmakokinetyki obie grupy sumują część działań niepożądanych: biegunkę, hepatotoksyczność oraz działanie na serce (lapatynib wydłuża odstęp QT i może obniżać frakcję wyrzutową, inhibitory kinazy Brutona sprzyjają migotaniu przedsionków i innym zaburzeniom rytmu). Interakcja farmakokinetyczna nie jest wspólna dla całej grupy A – dotyczy tukatynibu i w mniejszym stopniu lapatynibu, nie dotyczy neratynibu. Po stronie grupy B wszystkie trzy leki są podatne w podobny sposób.
Monitorować
- objawy krwawienia i siniaki
- morfologia krwi z płytkami
- EKG – rytm serca i odstęp QT, szczególnie przy lapatynibie
- ciśnienie tętnicze
- frakcja wyrzutowa lewej komory przy lapatynibie
- próby wątrobowe (ALT, AST, bilirubina)
- biegunka, nawodnienie i elektrolity
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor kinazy HER2 dołączany do stabilnie stosowanego inhibitora kinazy Brutonakolejność włączenia · inhibitory kinazy HER2 | inne zalecenie | Przy dołączaniu tukatynibu do trwającego leczenia inhibitorem kinazy Brutona dawkę ibrutynibu lub zanubrutynibu trzeba zmniejszyć od początku skojarzenia, a akalabrutynib zamienić albo wstrzymać. Przy dołączaniu lapatynibu wystarcza zwykle ścisłe monitorowanie w pierwszych tygodniach. |
| Po odstawieniu tukatynibuodstep · inhibitory kinazy HER2 | inne zalecenie | Działanie hamujące tukatynibu na CYP3A4 utrzymuje się jeszcze kilka dni po odstawieniu, dlatego do wcześniejszej dawki inhibitora kinazy Brutona wraca się z opóźnieniem, a nie w dniu odstawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inhibitory kinazy MEK (np. selumetynib, trametynib, binimetynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy MEK i inhibitora kinazy Brutona połączenie należy stosować tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, i pod ścisłą kontrolą objawów krwawienia oraz czynności serca.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy inhibitorów kinazy MEK i inhibitor kinazy Brutona, nie bierz bez zgody lekarza żadnych leków przeciwbólowych, rozrzedzających krew ani suplementów i od razu zgłaszaj lekarzowi każde krwawienie lub kłopoty z sercem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy inhibitorów kinazy MEK i inhibitor kinazy Brutona, nie bierz bez zgody lekarza żadnych leków przeciwbólowych, rozrzedzających krew ani suplementów i od razu zgłaszaj lekarzowi każde krwawienie lub kłopoty z sercem.
Leki przeciwnowotworowe z tych dwóch grup, na przykład trametynib lub binimetynib oraz ibrutynib lub zanubrutynib, przyjmowane razem mogą zwiększać skłonność do krwawień. Oba rodzaje leków mogą też obciążać serce, powodując zaburzenia rytmu, osłabienie pracy serca albo wzrost ciśnienia. Ryzyko jest większe, gdy dodatkowo bierzesz leki rozrzedzające krew, leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen czy kwas acetylosalicylowy albo suplementy z rybimi olejami lub witaminą E.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- różowy lub czerwony mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- duszność, obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy MEK i inhibitora kinazy Brutona połączenie należy stosować tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, i pod ścisłą kontrolą objawów krwawienia oraz czynności serca. Przed włączeniem leczenia należy ocenić frakcję wyrzutową lewej komory, rytm serca, ciśnienie tętnicze i liczbę płytek krwi oraz przejrzeć listę leków pod kątem leków przeciwkrzepliwych, przeciwpłytkowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych i suplementów zwiększających krwawienie, takich jak preparaty z rybich olejów czy witamina E. Jednoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego lepiej unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono szczególnej ostrożności. Przed planowanym zabiegiem inhibitor kinazy Brutona zwykle odstawia się na kilka dni przed i po zabiegu, zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego. Przy poważnym krwawieniu lub objawowym pogorszeniu czynności serca leczenie przerywa się i ponownie ocenia jego zasadność.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora kinazy MEK i inhibitora kinazy Brutona rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i pooperacyjnych. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych ze strony serca, takich jak spadek frakcji wyrzutowej, niewydolność serca, zaburzenia rytmu i nadciśnienie tętnicze. Ryzyko dodatkowo rośnie u osób przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe, z małopłytkowością albo z chorobą serca.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla całej klasy. Inhibitory kinazy Brutona zaburzają przekazywanie sygnału w płytkach krwi zależne od receptora kolagenowego i czynnika von Willebranda, przez co osłabiają ich agregację. Inhibitory kinazy MEK same zwiększają ryzyko krwawień, w tym krwotoków z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych. Selumetynib w postaci kapsułek zawiera dodatkowo witaminę E, która nasila skłonność do krwawień. Obie grupy działają też niekorzystnie na serce. Inhibitory kinazy MEK mogą obniżać frakcję wyrzutową lewej komory, a inhibitory kinazy Brutona, zwłaszcza ibrutynib, sprzyjają migotaniu przedsionków, niewydolności serca i nadciśnieniu tętniczemu. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest typowa dla klasy, ponieważ inhibitory kinazy Brutona nie hamują silnie enzymów metabolizujących inhibitory kinazy MEK. Słabe działanie indukujące zanubrutynibu może jedynie nieznacznie obniżać stężenie kobimetynibu i selumetynibu.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce, krwiomocz, rozległe siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł
- morfologia krwi z liczbą płytek
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przed leczeniem i okresowo w jego trakcie
- rytm serca i EKG, zwłaszcza w kierunku migotania przedsionków
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i szybki przyrost masy ciała
- objawy neurologiczne mogące wskazywać na krwawienie śródczaszkowe
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują migotanie przedsionków, niewydolność serca, nadciśnienie oraz jednoczesne leczenie przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe, co zwiększa ryzyko krwawień i powikłań sercowych tego połączenia. Wymagają one szczególnie starannej oceny serca przed leczeniem i częstszej kontroli w jego trakcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Antagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna) klasaJednoczesnego stosowania antagonisty witaminy K i inhibitora kinazy Brutona należy unikać, a gdy pacjent wymaga leczenia przeciwkrzepliwego, preferuje się inny lek przeciwkrzepliwy.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy antagonistów witaminy K i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej powiedz o tym połączeniu lekarzowi, który leczy cię z powodu choroby krwi, i lekarzowi, który przepisał lek przeciwzakrzepowy.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy antagonistów witaminy K i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej powiedz o tym połączeniu lekarzowi, który leczy cię z powodu choroby krwi, i lekarzowi, który przepisał lek przeciwzakrzepowy.
Leki przeciwzakrzepowe takie jak acenokumarol i warfaryna oraz leki stosowane w niektórych nowotworach krwi takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib utrudniają krzepnięcie krwi, każdy w inny sposób. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawień, także groźnych, na przykład do mózgu lub z żołądka. Wynik INR może być prawidłowy, a ryzyko krwawienia i tak jest większe. Dlatego lekarze zwykle unikają tego połączenia i wybierają inny lek przeciwzakrzepowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub nietypowy ból głowy, zwłaszcza po uderzeniu w głowę
- zaburzenia mowy, widzenia, osłabienie ręki lub nogi, splątanie
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- czerwony lub brązowy mocz
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- długotrwałe krwawienie z nosa, dziąseł lub drobnych ran
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania antagonisty witaminy K i inhibitora kinazy Brutona należy unikać, a gdy pacjent wymaga leczenia przeciwkrzepliwego, preferuje się inny lek przeciwkrzepliwy. Warfaryny, acenokumarolu ani innych antagonistów witaminy K nie podaje się jednocześnie z ibrutynibem. U pacjentów leczonych akalabrutynibem lub zanubrutynibem połączenie z antagonistą witaminy K nie było badane i można je rozważyć tylko wyjątkowo, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka krwawienia. Przed włączeniem inhibitora kinazy Brutona u pacjenta przyjmującego antagonistę witaminy K należy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwkrzepliwe rozważyć zmianę na apiksaban lub heparynę drobnocząsteczkową. Jeśli połączenie jest nieuniknione, należy częściej kontrolować INR i morfologię krwi, unikać dodatkowych leków przeciwpłytkowych i NLPZ oraz edukować pacjenta w zakresie objawów krwawienia. Przed planowanymi zabiegami inwazyjnymi inhibitor kinazy Brutona wstrzymuje się na kilka dni przed i po zabiegu, zgodnie z zaleceniami dla danej substancji.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, takich jak krwiak podtwardówkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego czy krwiomocz. Ciężkie krwawienia wewnątrzczaszkowe u pacjentów przyjmujących warfarynę z ibrutynibem doprowadziły do wykluczania chorych wymagających antagonistów witaminy K z badań klinicznych kolejnych inhibitorów kinazy Brutona. Ryzyko rośnie u osób starszych, z małopłytkowością, po urazach i zabiegach oraz przy dodatkowym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub NLPZ. Ibrutynib wiąże się z większą częstością krwawień niż akalabrutynib i zanubrutynib, ale żaden lek tej grupy nie jest od ryzyka wolny.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona hamują przekazywanie sygnału z receptorów płytkowych dla kolagenu (glikoproteina VI) i czynnika von Willebranda (glikoproteina Ib). Osłabiają przez to adhezję i agregację płytek, a w części przypadków nasilają małopłytkowość związaną z chorobą podstawową. Antagoniści witaminy K hamują syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (II, VII, IX, X). Oba efekty sumują się i zaburzają jednocześnie hemostazę pierwotną i wtórną. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Nie wynika ze zmiany stężeń leków, dlatego INR może pozostawać w zakresie terapeutycznym mimo zwiększonego ryzyka krwawienia. Brak danych dla par z acenokumarolem wynika z braku badań, a nie z odmiennej farmakologii, bo acenokumarol działa tak samo jak warfaryna.
Monitorować
- INR częściej niż zwykle, szczególnie po włączeniu inhibitora kinazy Brutona
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- objawy krwawienia, w tym objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
- jednoczesne stosowanie leków przeciwpłytkowych, NLPZ i innych leków wpływających na hemostazę
- planowane zabiegi inwazyjne i urazy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie inhibitora kinazy Brutona u pacjenta już przyjmującego antagonistę witaminy Kkolejność włączenia · inhibitory kinazy Brutona | inne zalecenie | Przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy Brutona u pacjenta stosującego acenokumarol lub warfarynę należy zaplanować zmianę leczenia przeciwkrzepliwego na apiksaban lub heparynę drobnocząsteczkową, w uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym antykoagulację. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Ryfamycyny (np. ryfampicyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ryfamycyny i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, bo stężenie inhibitora kinazy Brutona spada tak bardzo, że leczenie przeciwnowotworowe może przestać działać.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona i lekarz zaleca ci ryfamycynę, nie zaczynaj jej brać, zanim nie porozmawiasz z hematologiem, i nie odstawiaj sam leku na nowotwór.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona i lekarz zaleca ci ryfamycynę, nie zaczynaj jej brać, zanim nie porozmawiasz z hematologiem, i nie odstawiaj sam leku na nowotwór.
Ryfampicyna to antybiotyk stosowany m.in. w gruźlicy, który sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa leki na nowotwory krwi z grupy inhibitorów kinazy Brutona, takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek na nowotwór może wtedy przestać działać, a choroba może się nasilić. Działanie ryfampicyny utrzymuje się jeszcze przez około dwa tygodnie po jej odstawieniu. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się węzłów chłonnych na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- gorączka lub nocne poty bez wyraźnej przyczyny
- niezamierzona utrata masy ciała
- narastające osłabienie i zmęczenie
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ryfamycyny i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia, bo stężenie inhibitora kinazy Brutona spada tak bardzo, że leczenie przeciwnowotworowe może przestać działać. Jeśli to możliwe, zastosuj leczenie zakażenia bez ryfamycyny, a decyzję o schemacie przeciwgruźliczym podejmij wspólnie z ftyzjatrą i hematologiem. Zwiększanie dawki ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu nie jest rutynowym sposobem kompensacji i wymaga decyzji hematologa. Gdy ryfampicyna jest niezbędna, rozważ z hematologiem czasowe przerwanie lub zmianę leczenia nowotworu oraz ściśle oceniaj odpowiedź choroby. Po odstawieniu ryfampicyny pamiętaj, że indukcja wygasa stopniowo przez około dwa tygodnie, a w tym czasie stężenie inhibitora kinazy Brutona wraca do zwykłych wartości.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie grozi utratą skuteczności inhibitora kinazy Brutona. Może to prowadzić do braku odpowiedzi lub progresji przewlekłej białaczki limfocytowej, chłoniaka z komórek płaszcza, makroglobulinemii Waldenströma lub innego leczonego nowotworu. Efekt indukcyjny narasta stopniowo przez kilka dni do dwóch tygodni i utrzymuje się jeszcze przez około dwa tygodnie po odstawieniu ryfampicyny.
Mechanizm
Ryfampicyna jest silnym induktorem CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory kinazy Brutona dostępne w Polsce (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i mają wyraźny efekt pierwszego przejścia. Indukcja przyspiesza ich metabolizm i silnie obniża stężenie leku we krwi, a w przypadku akalabrutynibu także jego aktywnego metabolitu. Interakcja jest wspólna dla całej klasy i wynika z tego samego szlaku eliminacji wszystkich leków grupy B.
Monitorować
- kontrola odpowiedzi choroby nowotworowej (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów, wielkość węzłów chłonnych i śledziony)
- objawy progresji choroby (gorączka, poty nocne, utrata masy ciała, powiększanie węzłów chłonnych)
- po odstawieniu ryfampicyny powrót pełnego działania inhibitora kinazy Brutona, w tym ryzyko krwawień, migotania przedsionków i zakażeń
- przegląd całej listy leków pod kątem innych induktorów i inhibitorów CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie od odstawienia ryfampicynyryfamycyny | ryzyko maleje | Indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez około dwa tygodnie po odstawieniu ryfampicyny. Po tym czasie inhibitor kinazy Brutona można stosować w zwykłej dawce bez wpływu interakcji, a jeśli w czasie leczenia ryfampicyną dawkę zmieniano, hematolog powinien ją ponownie ustalić. |
| Ryfampicyna włączana u pacjenta już leczonego inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · ryfamycyny | inne zalecenie | Włączenie ryfampicyny u pacjenta ze stabilną chorobą na inhibitorze kinazy Brutona grozi utratą kontroli nad nowotworem po kilku dniach od rozpoczęcia antybiotyku. Przed włączeniem konieczna jest konsultacja hematologa i rozważenie leczenia zakażenia bez ryfamycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz, newirapina, etrawiryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy o działaniu indukującym i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia i w miarę możliwości zmienić schemat przeciwretrowirusowy.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na HIV z tej grupy i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek na HIV z tej grupy i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie zmieniaj ani nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Niektóre leki na HIV, takie jak efawirenz, newirapina i etrawiryna, sprawiają, że organizm szybciej usuwa leki na nowotwory krwi, np. ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Lek przeciwnowotworowy może wtedy działać słabiej. Gdy lek na HIV zostanie odstawiony, ilość leku przeciwnowotworowego w organizmie wzrasta i mogą częściej pojawiać się działania niepożądane. Rylpiwiryna i dorawiryna nie powodują tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększanie się węzłów chłonnych lub uczucie pełności pod lewym łukiem żebrowym
- nocne poty, gorączka bez infekcji, niezamierzona utrata masy ciała
- narastające zmęczenie
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy o działaniu indukującym i inhibitora kinazy Brutona należy unikać tego połączenia i w miarę możliwości zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Najbardziej wyraźnie dotyczy to zanubrutynibu i ibrutynibu w połączeniu z efawirenzem, newirapiną lub etrawiryną. Zamiana na rylpiwirynę, dorawirynę lub inhibitor integrazy niewzmacniany farmakokinetycznie rozwiązuje problem i wymaga uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Gdy zmiana leczenia przeciwwirusowego nie jest możliwa, należy ściśle monitorować odpowiedź hematologiczną. Przy odstawieniu induktora trzeba pamiętać, że stężenie inhibitora kinazy Brutona stopniowo wzrośnie. Nie należy zastępować induktora schematem wzmacnianym rytonawirem lub kobicystatem bez korekty dawki inhibitora kinazy Brutona, bo daje to odwrotną, groźniejszą interakcję.
Skutek kliniczny
Obniżone stężenie inhibitora kinazy Brutona może osłabić kontrolę nowotworu (przewlekłej białaczki limfocytowej, chłoniaka z komórek płaszcza, makroglobulinemii Waldenströma) i sprzyjać progresji choroby. Po odstawieniu induktora stężenie inhibitora kinazy Brutona wraca do wyższych wartości. Może to zwiększyć ryzyko działań niepożądanych, takich jak krwawienia, migotanie przedsionków i cytopenie. Wpływ na stężenia leków przeciwretrowirusowych jest nieistotny klinicznie.
Mechanizm
Efawirenz, newirapina i etrawiryna indukują CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a ibrutynib i zanubrutynib mają przy tym wyraźny efekt pierwszego przejścia. Indukcja przyspiesza ich metabolizm i obniża stężenie w osoczu. Efekt narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu induktora. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich trzech inhibitorów kinazy Brutona, natomiast w grupie nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy dotyczy tylko leków o działaniu indukującym.
Monitorować
- odpowiedź na leczenie hematologiczne (morfologia z rozmazem, liczba limfocytów)
- objawy progresji choroby (wielkość węzłów chłonnych i śledziony, objawy ogólne)
- po odstawieniu induktora: objawy krwawienia, rytm serca (migotanie przedsionków), morfologia
- wiremia HIV i liczba limfocytów CD4 przy zmianie schematu przeciwretrowirusowego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie induktora w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutonakolejność włączenia · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | inne zalecenie | Po odstawieniu efawirenzu, newirapiny lub etrawiryny indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni. Stężenie inhibitora kinazy Brutona rośnie, dlatego jeśli dawkę zwiększano z powodu indukcji, trzeba ją przywrócić do standardowej. W tym okresie należy obserwować pacjenta pod kątem krwawień, arytmii i cytopenii. |
| Zamiana induktora na schemat wzmacniany rytonawirem lub kobicystatemkolejność włączenia · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | inne zalecenie | Przejście z induktora na schemat zawierający silny inhibitor CYP3A4 odwraca kierunek interakcji. Stężenie inhibitora kinazy Brutona może wtedy znacznie wzrosnąć. Wymaga to redukcji dawki lub unikania połączenia, zgodnie z zaleceniami dla danego inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ Inne witaminy proste (np. tokoferol, tokofersolan) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu witaminy E (tokoferolu lub tokofersolanu) i inhibitora kinazy Brutona unika się suplementacji witaminy E w dużych dawkach, a gdy jest ona uzasadniona medycznie – kontroluje się objawy krwawienia.Jeśli przyjmujesz witaminę E i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj suplementów witaminy E bez zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich przyjmowanych preparatach witaminowych.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz witaminę E i lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, nie stosuj suplementów witaminy E bez zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich przyjmowanych preparatach witaminowych.
Leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib osłabiają działanie płytek krwi, przez co łatwiej o siniaki i krwawienia. Witamina E w postaci suplementów w dużych dawkach działa podobnie, więc razem mogą zwiększać ryzyko krwawień. Dotyczy to tokoferolu i tokofersolanu, a nie innych witamin, na przykład witamin z grupy B. Witamina E z codziennego jedzenia nie stanowi problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- różowy lub czerwony mocz
- silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu witaminy E (tokoferolu lub tokofersolanu) i inhibitora kinazy Brutona unika się suplementacji witaminy E w dużych dawkach, a gdy jest ona uzasadniona medycznie – kontroluje się objawy krwawienia. Zalecenie dotyczy ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu. Suplementów witaminy E przyjmowanych bez wskazań nie należy rozpoczynać w trakcie leczenia inhibitorem kinazy Brutona, a przyjmowane wcześniej warto odstawić. Tokofersolan stosowany w potwierdzonym niedoborze witaminy E, na przykład w cholestazie, można kontynuować przy ścisłej obserwacji, zwłaszcza przy współistniejącej małopłytkowości lub leczeniu przeciwkrzepliwym. Przed planowanym zabiegiem odstawia się zarówno inhibitor kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami hematologa, jak i suplementy witaminy E. Biotyna, nikotynamid, kwas pantotenowy, pirydoksyna i ryboflawina nie wchodzą w tę interakcję.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień – od siniaków, wybroczyn i krwawień z nosa lub dziąseł po rzadkie, ale poważne krwawienia z przewodu pokarmowego lub wewnątrzczaszkowe. Ryzyko rośnie u pacjentów z małopłytkowością, przyjmujących leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe oraz w okresie okołozabiegowym.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona upośledzają przekazywanie sygnału z receptorów płytkowych dla kolagenu i czynnika von Willebranda, przez co osłabiają agregację płytek i same zwiększają ryzyko krwawień. Witamina E w dużych dawkach hamuje agregację płytek i może nasilać działanie przeciwzakrzepowe przez antagonizm wobec witaminy K. Oba efekty sumują się. Tokofersolan jest rozpuszczalną w wodzie postacią witaminy E i po wchłonięciu dostarcza tokoferol, więc dotyczy go ten sam mechanizm. Interakcja jest wspólna dla wszystkich trzech inhibitorów kinazy Brutona, ponieważ zaburzenie czynności płytek jest efektem klasy, choć ryzyko krwawień może być nieco mniejsze przy lekach bardziej wybiórczych. Pozostałe witaminy z grupy A nie biorą udziału w tej interakcji.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, wybroczyny, krwawienia z nosa i dziąseł, smoliste stolce, krwiomocz)
- morfologia krwi z liczbą płytek
- parametry krzepnięcia u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe
- stężenie witaminy E przy długotrwałym leczeniu tokofersolanem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (kremy, maści z witaminą E)droga podania · inne witaminy proste | interakcja nie dotyczy | Witamina E stosowana miejscowo na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych wpływać na czynność płytek, więc interakcja jej nie dotyczy. |
| Dawka typowa dla standardowego preparatu wielowitaminowego lub dietydawka · inne witaminy proste | ryzyko maleje | Niewielkie ilości witaminy E w standardowych preparatach wielowitaminowych i w diecie mają małe znaczenie kliniczne, a działanie przeciwpłytkowe dotyczy głównie dużych dawek suplementacyjnych. |
| Planowany zabieg lub operacjakolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przed zabiegiem inwazyjnym odstawia się zarówno inhibitor kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami hematologa, jak i suplementy witaminy E, aby ograniczyć ryzyko krwawienia okołozabiegowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Interakcja nieistotna klinicznie3
Interakcja nieistotna klinicznieAkalabrutynib+ Heparyny do stosowania miejscowego (np. heparyna, polisiarczan mukopolisacharydowy, polisiarczan mukopolisacharydów) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu heparyny do stosowania miejscowego i inhibitora kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawkowania żadnego z leków.Możesz stosować żel lub maść z heparyną razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, ale nakładaj je tylko na nieuszkodzoną skórę i nie smaruj nimi ran ani krwawiących miejsc.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz stosować żel lub maść z heparyną razem z lekiem z grupy inhibitorów kinazy Brutona, ale nakładaj je tylko na nieuszkodzoną skórę i nie smaruj nimi ran ani krwawiących miejsc.
Żele i maści z heparyną lub polisiarczanem mukopolisacharydów działają głównie w miejscu nałożenia i prawie nie przenikają do krwi. Dlatego nie nasilają w istotny sposób skłonności do krwawień, którą mogą powodować leki takie jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Ważne jest, aby nakładać je tylko na zdrową, nieuszkodzoną skórę. Jeśli siniaki pojawiają się często lub bez uderzenia, może to być działanie leku przeciwnowotworowego i warto powiedzieć o tym lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez uderzenia albo bardzo liczne
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- krwawienie lub powiększający się siniak w miejscu smarowania
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu heparyny do stosowania miejscowego i inhibitora kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawkowania żadnego z leków. Preparat miejscowy należy nakładać wyłącznie na nieuszkodzoną skórę, z pominięciem ran, owrzodzeń, krwawiących zmian i błon śluzowych. Nie zaleca się stosowania pod opatrunkiem okluzyjnym ani na bardzo dużą powierzchnię skóry przez długi czas. Krwiaki u pacjentów leczonych ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem mogą być objawem działania leku przeciwnowotworowego i wymagają oceny lekarskiej, gdy są liczne, duże lub pojawiają się bez urazu.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnego wzrostu ryzyka krwawienia przy miejscowym stosowaniu heparyny lub polisiarczanu mukopolisacharydów u osób leczonych ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem. Teoretycznie możliwe jest nasilenie krwawienia miejscowego przy nakładaniu preparatu na uszkodzoną skórę, rany lub błony śluzowe.
Mechanizm
Inhibitory kinazy Brutona hamują aktywację płytek krwi zależną od kolagenu i czynnika von Willebranda, co zwiększa skłonność do krwawień. Heparyna i polisiarczan mukopolisacharydów nałożone na nieuszkodzoną skórę wchłaniają się do krążenia w ilościach zbyt małych, aby wpłynąć na krzepnięcie krwi. Teoretyczne sumowanie się działania przeciwkrzepliwego i przeciwpłytkowego dotyczy więc głównie heparyny podawanej ogólnoustrojowo, a nie postaci miejscowych. Ocena dotyczy w jednakowym stopniu wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- Wygląd skóry w miejscu nakładania preparatu – krwawienie, nasilanie się krwiaka
- Ogólnoustrojowe objawy krwawienia – krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu, liczne siniaki bez urazu
Kiedy ocena się zmienia
| Na uszkodzoną skórę, rany lub błony śluzowedroga podania · heparyny do stosowania miejscowego | ryzyko rośnie | Nakładanie preparatu na uszkodzoną skórę, rany, owrzodzenia lub błony śluzowe zwiększa wchłanianie i może nasilić krwawienie miejscowe u pacjenta z zaburzoną funkcją płytek. Takiego stosowania należy unikać. |
| Duża powierzchnia skóry lub opatrunek okluzyjny przez dłuższy czasdawka · heparyny do stosowania miejscowego | ryzyko rośnie | Stosowanie na rozległe powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez długi czas może zwiększyć ilość leku wchłanianą do krążenia. Należy wtedy obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia. |
| Podskórna lub dożylnadroga podania · heparyny do stosowania miejscowego | inne zalecenie | Heparyna podawana podskórnie lub dożylnie w połączeniu z inhibitorem kinazy Brutona istotnie zwiększa ryzyko poważnych krwawień. Takie leczenie wymaga oceny korzyści i ryzyka przez lekarza oraz ścisłego monitorowania objawów krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Interakcja nieistotna klinicznieAkalabrutynib+ Azole do stosowania miejscowego (np. ketokonazol, klotrymazol, izokonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu azolu na skórę, paznokcie, skórę głowy lub dopochwowo i inhibitora kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawek ani przerywać leczenia.Lek przeciwgrzybiczy na skórę, paznokcie, skórę głowy lub dopochwowo możesz stosować razem z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem, ale zanim użyjesz żelu do jamy ustnej z mikonazolem albo tabletek przeciwgrzybiczych, zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Lek przeciwgrzybiczy na skórę, paznokcie, skórę głowy lub dopochwowo możesz stosować razem z ibrutynibem, akalabrutynibem lub zanubrutynibem, ale zanim użyjesz żelu do jamy ustnej z mikonazolem albo tabletek przeciwgrzybiczych, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Kremy, maści, szampony i globulki z lekami przeciwgrzybiczymi, takimi jak klotrymazol, ketokonazol, bifonazol czy izokonazol, prawie nie przechodzą do krwi. Dlatego nie wpływają na działanie leków takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Inaczej jest z żelem z mikonazolem do smarowania jamy ustnej, bo jest on połykany i może zwiększyć ilość leku przeciwnowotworowego we krwi. Problem dotyczy też leków przeciwgrzybiczych w tabletkach, które nie należą do tej grupy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienia, na przykład z nosa lub dziąseł
- czarne lub krwiste stolce
- silna biegunka
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- gorączka lub objawy infekcji
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu azolu na skórę, paznokcie, skórę głowy lub dopochwowo i inhibitora kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawek ani przerywać leczenia. Ketokonazol w kremie lub szamponie, klotrymazol, izokonazol, bifonazol oraz mikonazol na skórę lub dopochwowo można stosować z ibrutynibem, akalabrutynibem i zanubrutynibem. Mikonazolu w żelu do jamy ustnej lepiej unikać u pacjentów przyjmujących inhibitor kinazy Brutona, a przy kandydozie jamy ustnej rozważyć nystatynę w zawiesinie. Należy upewnić się, że pacjent nie przyjmuje azolu doustnie, bo ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol i worykonazol podane ogólnie wymagają unikania połączenia albo zmniejszenia dawki inhibitora kinazy Brutona.
Skutek kliniczny
Przy azolu na skórę lub dopochwowo nie oczekuje się zmian stężenia inhibitora kinazy Brutona ani nasilenia jego działań niepożądanych. Przy połykanym mikonazolu w żelu do jamy ustnej możliwe jest zwiększenie stężenia inhibitora kinazy Brutona i nasilenie jego działań niepożądanych, takich jak krwawienia, biegunka, zaburzenia rytmu serca i infekcje.
Mechanizm
Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i są wrażliwe na jego inhibitory. Azole są inhibitorami CYP3A4, ale po nałożeniu na skórę, paznokcie, skórę głowy lub błonę śluzową pochwy przenikają do krwi w ilościach zbyt małych, aby hamować ten enzym w wątrobie lub jelicie. Dotyczy to ketokonazolu, mikonazolu, klotrymazolu, izokonazolu i bifonazolu w postaciach na skórę i dopochwowych. Inaczej jest w przypadku mikonazolu w żelu do jamy ustnej, który jest połykany i może działać ogólnoustrojowo. Interakcja istotna klinicznie dotyczy azoli podawanych doustnie, a nie postaci miejscowych.
Monitorować
- przy mikonazolu w żelu do jamy ustnej – krwawienia, siniaki, biegunka, kołatanie serca
- potwierdzenie, że azol jest stosowany wyłącznie miejscowo, a nie doustnie
Kiedy ocena się zmienia
| Żel do jamy ustnej (mikonazol)postać · azole do stosowania miejscowego | ryzyko rośnie | Mikonazol w żelu do jamy ustnej jest połykany i wchłania się z przewodu pokarmowego, przez co może hamować CYP3A4 i zwiększać ekspozycję na inhibitor kinazy Brutona. Należy unikać połączenia albo ściśle obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, a przy kandydozie jamy ustnej rozważyć nystatynę. |
| Doustna (ketokonazol w tabletkach)droga podania · azole do stosowania miejscowego | ryzyko rośnie | Ketokonazol podany ogólnie jest silnym inhibitorem CYP3A4 i znacząco zwiększa stężenie ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu. Połączenia z ibrutynibem i akalabrutynibem należy unikać, a przy zanubrutynibie konieczne jest zmniejszenie dawki zgodnie z zaleceniami producenta. |
| Duża powierzchnia skóry, opatrunek okluzyjny lub uszkodzona skóradawka · azole do stosowania miejscowego | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu azolu na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry albo pod opatrunkiem okluzyjnym wchłanianie może się teoretycznie zwiększyć. Warto wtedy zwrócić uwagę na objawy nasilonego działania inhibitora kinazy Brutona. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Interakcja nieistotna klinicznieAkalabrutynib+ Miejscowe antybiotyki przeciwtrądzikowe (np. erytromycyna) klasaPrzy stosowaniu miejscowego antybiotyku przeciwtrądzikowego na skórę razem z inhibitorem kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawkowania żadnego z leków.Możesz stosować antybiotyk na trądzik na skórę razem ze swoim lekiem onkologicznym, ale zanim weźmiesz erytromycynę w tabletkach, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz stosować antybiotyk na trądzik na skórę razem ze swoim lekiem onkologicznym, ale zanim weźmiesz erytromycynę w tabletkach, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Erytromycyna w żelu lub płynie na trądzik działa tylko na skórze i prawie nie dostaje się do krwi. Dlatego nie zmienia działania leków takich jak ibrutynib, akalabrutynib czy zanubrutynib. Inaczej jest z erytromycyną w tabletkach, która może zwiększać ilość tych leków w organizmie i nasilać ich działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- kołatanie serca albo nieregularne bicie serca
- nasilona biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu miejscowego antybiotyku przeciwtrądzikowego na skórę razem z inhibitorem kinazy Brutona nie trzeba zmieniać dawkowania żadnego z leków. Dotyczy to jednakowo ibrutynibu, akalabrutynibu i zanubrutynibu w połączeniu z erytromycyną w żelu, roztworze lub preparatach złożonych do stosowania na skórę. Jeśli erytromycyna ma być podana doustnie lub dożylnie, ocenę trzeba przeprowadzić od nowa, bo wtedy połączenie wymaga zmiany dawki inhibitora kinazy Brutona albo wyboru innego antybiotyku.
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu erytromycyny na zmiany trądzikowe nie należy spodziewać się wzrostu stężenia ibrutynibu, akalabrutynibu ani zanubrutynibu ani nasilenia ich działań niepożądanych. Klinicznie istotny problem pojawia się dopiero przy erytromycynie podanej doustnie lub dożylnie, kiedy rośnie ryzyko krwawień, zaburzeń rytmu serca, biegunki i cytopenii.
Mechanizm
Erytromycyna podana ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4, przez który metabolizowane są wszystkie inhibitory kinazy Brutona, i może zwiększać ich stężenie we krwi. Erytromycyna nałożona na skórę w żelu lub roztworze przeciwtrądzikowym wchłania się do krwi w ilościach znikomych, które nie wystarczają do istotnego zahamowania CYP3A4 w wątrobie ani w jelicie. Dlatego mechanizm opisany dla erytromycyny doustnej i dożylnej nie przenosi się na postać miejscową.
Monitorować
- brak potrzeby rutynowego monitorowania przy stosowaniu erytromycyny wyłącznie na skórę
- weryfikacja drogi podania erytromycyny przy każdym nowym zleceniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · miejscowe antybiotyki przeciwtrądzikowe | ryzyko rośnie | Erytromycyna ogólnoustrojowa umiarkowanie hamuje CYP3A4 i zwiększa ekspozycję na wszystkie inhibitory kinazy Brutona. Należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora kinazy Brutona zgodnie z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i ściśle monitorować działania niepożądane. Lepszym wyborem jest antybiotyk niehamujący CYP3A4, na przykład azytromycyna lub doksycyklina. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Alkohol
Interakcja o niejasnym znaczeniuAkalabrutyniba alkoholPacjent może okazjonalnie spożyć niewielką ilość alkoholu, ale powinien unikać picia dużych ilości naraz i picia codziennego.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy przyjmujesz też leki rozrzedzające krew, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz pić w ogóle.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy przyjmujesz też leki rozrzedzające krew, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz pić w ogóle.
Alkohol nie zmienia działania tego leku w istotny sposób, ale może nasilać niektóre jego działania niepożądane. Lek może zwiększać skłonność do krwawień i powodować nierówne bicie serca, a alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach, działa podobnie. Alkohol może też podrażniać żołądek. Dlatego najlepiej pić rzadko i niewiele.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- nietypowe siniaki
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silny ból brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent może okazjonalnie spożyć niewielką ilość alkoholu, ale powinien unikać picia dużych ilości naraz i picia codziennego. Należy poinformować pacjenta o objawach krwawienia i zaburzeń rytmu serca, które wymagają kontaktu z lekarzem. U pacjentów z małopłytkowością, chorobą wątroby, przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego lub leczonych przeciwkrzepliwie zaleca się ograniczenie alkoholu do minimum.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy się spodziewać istotnych skutków klinicznych. Przy częstym lub dużym spożyciu teoretycznie wzrasta ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, a także ryzyko napadu migotania przedsionków i nasilenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Ryzyko jest większe u pacjentów z małopłytkowością lub przyjmujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe albo przeciwpłytkowe.
Mechanizm
Niewielkie ilości alkoholu prawdopodobnie nie zmieniają działania akalabrutynibu, a obawy dotyczą głównie sumowania się działań niepożądanych. ChPL akalabrutynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Akalabrutynib i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez CYP3A4.[1] Etanol nie jest uznawanym silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Inhibitory kinazy Brutona osłabiają czynność płytek krwi i zwiększają ryzyko krwawień, a akalabrutynib może też powodować migotanie przedsionków, cytopenie i zakażenia. Alkohol drażni błonę śluzową żołądka, przy przewlekłym nadużywaniu może obniżać liczbę płytek i upośledzać czynność wątroby, a picie dużych ilości naraz może wywołać zaburzenia rytmu serca. Te działania mogą się sumować z działaniami niepożądanymi akalabrutynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce i siniaki
- morfologia krwi z liczbą płytek
- kołatanie serca i niemiarowe tętno
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe
- parametry czynności wątroby przy przewlekłym piciu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu wypite jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko napadu migotania przedsionków i krwawienia z przewodu pokarmowego, co sumuje się z działaniami niepożądanymi akalabrutynibu. Należy zalecić unikanie takiego spożycia. |
| Regularne, codzienne picie lub nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może powodować małopłytkowość, uszkodzenie wątroby i zmiany błony śluzowej żołądka, co zwiększa ryzyko krwawień w czasie leczenia akalabrutynibem. Wskazane jest ograniczenie alkoholu oraz kontrola morfologii i parametrów wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
Metabolizm i transportery
Enzymy i transportery, przez które ten lek wchodzi w interakcje farmakokinetyczne. Inhibitor zwiększa, a induktor zmniejsza stężenie leków, które są substratami tego samego enzymu albo transportera.
| Enzym lub transporter | Rola | Źródło |
|---|---|---|
| BCRP | inhibitor | ChPL |
| CYP3A4 | inhibitor | ChPL |
| CYP1A2 | induktor | ChPL |
| BCRP | substrat | ChPL |
| CYP3A4 | wrażliwy substrat | ChPL |
| P-gp | substrat | ChPL |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.