Interakcje / Alprazolam / Alprazolam i melatonina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem oceny nasilenia sedacji po włączeniu drugiego leku i ostrzeżenia pacjenta przed prowadzeniem pojazdów oraz obsługą maszyn.
Nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak działają na ciebie oba leki razem, a przy silnej senności w ciągu dnia powiedz o tym lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MelatoninaPołączenie można stosować pod warunkiem oceny nasilenia sedacji po włączeniu drugiego leku i ostrzeżenia pacjenta przed prowadzeniem pojazdów oraz obsługą maszyn.Nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak działają na ciebie oba leki razem, a przy silnej senności w ciągu dnia powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie prowadź samochodu i nie pij alkoholu, dopóki nie sprawdzisz, jak działają na ciebie oba leki razem, a przy silnej senności w ciągu dnia powiedz o tym lekarzowi.
Alprazolam i melatonina działają uspokajająco i ułatwiają zasypianie. Przyjmowane razem mogą bardziej osłabiać uwagę, pamięć i koordynację ruchów niż każdy z nich osobno. Starsze osoby są bardziej narażone na zawroty głowy i upadki. Alkohol dodatkowo nasila to działanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- kłopoty z pamięcią lub koncentracją
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem oceny nasilenia sedacji po włączeniu drugiego leku i ostrzeżenia pacjenta przed prowadzeniem pojazdów oraz obsługą maszyn. Przy jednoczesnym stosowaniu alprazolamu z lekami nasennymi należy zachować ostrożność.[1] Jeśli senność w ciągu dnia lub zaburzenia koordynacji są wyraźne, należy przekazać pacjenta lekarzowi w celu oceny dawkowania alprazolamu. W trakcie leczenia nie należy spożywać alkoholu.[1][2]
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilać senność oraz zaburzenia uwagi, pamięci i koordynacji ruchowej. Przy jednoczesnym podaniu melatoniny i zolpidemu nasilone zaburzenia uwagi, pamięci i koordynacji wystąpiły godzinę po podaniu i miały charakter przemijający.[2] U osób starszych rośnie ryzyko upadków, a przy dodatkowym stosowaniu opioidów lub alkoholu nasila się ryzyko depresji oddechowej.[1]
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna – oba leki działają uspokajająco i nasennie, więc ich wpływ na ośrodkowy układ nerwowy się sumuje. Melatonina może nasilać działanie uspokajające benzodiazepin.[2] Jednoczesne stosowanie alprazolamu z lekami nasennymi może nasilać depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Melatonina indukuje CYP3A in vitro tylko w stężeniach przekraczających terapeutyczne, a znaczenie kliniczne tej obserwacji jest nieznane.[2] Alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a melatonina głównie przez CYP1A, dlatego istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności w ciągu dnia
- zaburzenia uwagi, pamięci i koordynacji ruchowej
- upadki u osób starszych
- zaburzenia oddychania przy jednoczesnym stosowaniu opioidów
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku nasilona sedacja i zaburzenia koordynacji zwiększają ryzyko upadków, a połączenie z lekami działającymi depresyjnie na oddychanie wymaga szczególnej ostrożności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sental-100402735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sental-100402735/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolama alkoholPacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.
Alprazolam działa uspokajająco i usypiająco, a alkohol mocno nasila to działanie. Połączenie może wywołać silną senność, zawroty głowy, chwiejny chód, upadki, a nawet groźne spowolnienie oddychania. Opisywano zgony u osób, które łączyły ten lek z alkoholem. Dlatego w czasie leczenia nie wolno pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- sine usta lub utrata przytomności – wezwij pogotowie (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia. Charakterystyka produktu stanowi, że nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia alprazolamem[1]. Alprazolamu nie należy stosować u osoby w stanie ostrego zatrucia alkoholem[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu w przeszłości benzodiazepiny należy stosować z bardzo dużą ostrożnością[1]. Pacjentom należy przepisywać jak najmniejszą ilość leku oraz poinformować ich o właściwym przechowywaniu i pozbywaniu się niewykorzystanych tabletek[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń równowagi i koordynacji, depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki i zgonu. Zgłaszano zgony związane z przedawkowaniem, gdy alprazolam był nadużywany z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z alkoholem[1]. Alkohol nasila sedację wywoływaną przez alprazolam, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu rośnie ponadto ryzyko uzależnienia od benzodiazepin[1].
Mechanizm
Alkohol i alprazolam sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym na ośrodek oddechowy. Benzodiazepiny wykazują addytywne działanie depresyjne na OUN, włączając depresję oddechową, gdy są stosowane jednocześnie z alkoholem[1]. Oba związki nasilają hamującą neurotransmisję zależną od receptora GABA-A, co tłumaczy nasilenie sedacji, zaburzeń koordynacji i osłabienia napędu oddechowego. Charakterystyki produktów alprazolamu różnią się siłą zapisu. Jedna wymienia ostre zatrucie alkoholem lub innymi substancjami działającymi na OUN wśród przeciwwskazań[1]. Inna stanowi, że „nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia”[1]. Kolejna zaleca pamiętać o możliwości addytywnego działania alprazolamu i alkoholu[1].
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
- objawy nadużywania alkoholu lub alprazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność podczas łączenia alprazolamu z substancjami działającymi depresyjnie na układ oddechowy. Osoby starsze są też bardziej narażone na upadki i złamania przy nasilonej sedacji. |
| Ostre zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem do podania alprazolamu. Nie należy podawać leku osobie nietrzeźwej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMelatoninaa alkoholNie należy przyjmować melatoniny po spożyciu alkoholu ani spożywać alkoholu w trakcie jej stosowania.W dniu, w którym pijesz alkohol, nie przyjmuj melatoniny i wróć do niej następnego wieczoru bez podwajania dawki.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
W dniu, w którym pijesz alkohol, nie przyjmuj melatoniny i wróć do niej następnego wieczoru bez podwajania dawki.
Melatoniny nie należy przyjmować po wypiciu alkoholu. Alkohol osłabia działanie melatoniny, więc lek gorzej pomaga zasnąć. Połączenie może też nasilić senność, zawroty głowy i problemy z koordynacją, także następnego dnia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność rano
- zawroty głowy
- problemy z koordynacją lub koncentracją
- brak poprawy snu mimo przyjmowania melatoniny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy przyjmować melatoniny po spożyciu alkoholu ani spożywać alkoholu w trakcie jej stosowania[1]. Jeśli pacjent wypił alkohol wieczorem, powinien pominąć dawkę melatoniny tej nocy i przyjąć kolejną zgodnie ze schematem następnego wieczoru, bez podwajania dawki. U osób regularnie pijących alkohol, które zgłaszają problemy ze snem, należy zalecić konsultację lekarską, ponieważ alkohol sam jest częstą przyczyną bezsenności.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest brak oczekiwanej poprawy zasypiania i jakości snu, ponieważ alkohol zmniejsza skuteczność działania nasennego melatoniny[1]. Możliwe jest też nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, także następnego dnia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków, szczególnie u osób starszych i kierowców. Interakcja nie stanowi zagrożenia życia, ale stosowanie melatoniny po spożyciu alkoholu jest ujęte w przeciwwskazaniach części charakterystyk[1].
Mechanizm
Alkohol osłabia działanie nasenne melatoniny i może nasilać jej działania niepożądane, dlatego obu substancji nie należy łączyć. Charakterystyki produktów melatoniny podają, że alkohol zmniejsza skuteczność działania nasennego melatoniny[1]. Alkohol wpływa na wydzielanie endogennej melatoniny, ale nie badano, czy zmienia właściwości farmakokinetyczne lub farmakodynamiczne melatoniny przyjmowanej jako lek[1]. Etanol zaburza architekturę snu, zwłaszcza w drugiej połowie nocy, co działa przeciwnie do zamierzonego efektu melatoniny. Oba związki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc senność i zaburzenia sprawności psychomotorycznej mogą się sumować. Zapisy ChPL różnią się między produktami – w części charakterystyk stosowanie melatoniny po spożyciu alkoholu figuruje w przeciwwskazaniach w punkcie 4.3, a w innych alkohol wymieniono tylko w punkcie 4.5 jako substancję, której nie należy spożywać podczas przyjmowania melatoniny[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia bezsenności
- nadmierna senność i zaburzenia koordynacji następnego dnia
- częstość i ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób regularnie spożywających alkohol bezsenność może być skutkiem samego alkoholu, a melatonina nie usunie tej przyczyny. Należy zalecić konsultację lekarską zamiast samoleczenia melatoniną. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie senności i zaburzeń koordynacji zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sental-100402735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sental-100402735/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 172
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.
Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
- napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
- regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolam | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. |
| Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Przed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ TopiramatPołączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.
Oba leki działają uspokajająco i mogą powodować senność. Przyjmowane razem mogą silniej spowalniać, osłabiać koncentrację i powodować zawroty głowy. Zwiększa to ryzyko upadków i wypadków, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- kłopoty z pamięcią, koncentracją lub mową
- spowolniony lub płytki oddech
- nagły ból oka lub pogorszenie widzenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu alprazolamu z lekami przeciwdrgawkowymi należy zachować ostrożność[2]. Dawki obu leków warto zwiększać stopniowo i nie zmieniać ich jednocześnie. Pacjent nie może pić alkoholu[2]. Na początku terapii należy odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn do czasu oceny reakcji na połączenie.
Skutek kliniczny
Można spodziewać się nasilonej senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego, zaburzeń koncentracji i pamięci oraz zaburzeń koordynacji z ryzykiem upadków. Benzodiazepiny w połączeniu z innymi lekami hamującymi OUN mogą nasilać depresję oddechową[2]. Ryzyko jest największe na początku leczenia, przy zwiększaniu dawek oraz u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i spowalniające się sumuje. Benzodiazepiny nasilają depresyjny wpływ innych leków działających hamująco na OUN, w tym leków przeciwdrgawkowych[2]. Topiramatu nie zaleca się łączyć z innymi lekami hamującymi OUN, a połączenia tego nie badano klinicznie[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, bo topiramat hamuje CYP2C19[1], a alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi, upadki
- funkcje poznawcze – koncentracja, pamięć, spowolnienie mowy
- oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub w podeszłym wieku
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i częściej oceniać pacjenta. |
| Włączenie lub zwiększanie dawkikolejność włączenia · topiramat | inne zalecenie | Największe ryzyko sumowania sedacji występuje przy włączaniu i zwiększaniu dawki któregokolwiek leku. Dawki należy zmieniać stopniowo, pojedynczo i oceniać tolerancję przed kolejnym krokiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MikonazolNie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.
Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który może spowolnić usuwanie alprazolamu z organizmu. Wtedy alprazolam działa silniej i dłużej, co może powodować dużą senność, osłabienie i spowolnienie oddechu. Dotyczy to głównie żelu do stosowania w jamie ustnej, bo krem lub aerozol na skórę prawie nie przenika do krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy, chwiejny chód
- spowolniony lub płytki oddech
- trudności z mówieniem lub zapamiętywaniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Przy leczeniu kandydozy jamy ustnej u pacjenta przyjmującego alprazolam lepiej wybrać lek niebędący azolem, np. nystatynę. Jeśli mikonazol w żelu doustnym jest konieczny, warto rozważyć zmniejszenie dawki alprazolamu na czas leczenia i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmiany postępowania, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia alprazolamu może nasilić i wydłużyć sedację, senność, zaburzenia koordynacji i pamięci, a przy dużych dawkach lub u osób z czynnikami ryzyka prowadzić do depresji oddechowej. Ryzyko jest większe u osób starszych, przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN i przy alkoholu.
Mechanizm
Mikonazol, jak inne azole przeciwgrzybicze, hamuje CYP3A4, a alprazolam jest metabolizowany głównie przez ten enzym. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie alprazolamu i nasilać jego działanie[1]. Mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po podaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona i istotne klinicznie interakcje występują rzadko[2]. Siła interakcji zależy więc głównie od drogi podania mikonazolu – największe narażenie ogólnoustrojowe daje żel doustny, małe postać dopochwowa, a znikome preparaty na skórę.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- zaburzenia koordynacji, ryzyko upadków u osób starszych
- spłycenie lub zwolnienie oddechu
- zaburzenia pamięci i koncentracji
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatynaterbinafina (miejscowo)cyklopiroks (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu na skórę dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest znikoma, więc zahamowanie metabolizmu alprazolamu nie ma znaczenia klinicznego. |
| Dopochwowadroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym mikonazol wchłania się w niewielkim stopniu i istotne klinicznie interakcje występują rzadko. Wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności. |
| Żel doustnypostać · mikonazol | inne zalecenie | Żel doustny jest częściowo połykany i daje istotne narażenie ogólnoustrojowe. Unikaj połączenia albo rozważ zmniejszenie dawki alprazolamu i monitoruj sedację. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na działanie benzodiazepin, a nasilona sedacja zwiększa u nich ryzyko upadków i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ KlemastynaNależy unikać jednoczesnego stosowania klemastyny z alprazolamem.Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.
Alprazolam i klemastyna działają uspokajająco i nasennie, a razem ten efekt się sumuje. Możesz być bardzo senny, mieć problemy z równowagą, koncentracją i szybciej się przewrócić. Przy większych dawkach może dojść do spowolnienia oddechu, szczególnie u osób starszych. Alkohol bardzo nasila to działanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- płytki lub wolny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania klemastyny z alprazolamem[1]. U pacjenta przyjmującego alprazolam w leczeniu objawów alergii lepiej wybrać lek przeciwhistaminowy bez działania sedacyjnego. Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas i zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku[2]. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn i nie może pić alkoholu[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierną senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koordynacji i koncentracji oraz zwiększać ryzyko upadków. Przy większych dawkach, u osób starszych lub z chorobami układu oddechowego możliwa jest depresja oddechowa[2]. Alkohol dodatkowo nasila ten efekt i należy go całkowicie unikać[2][1].
Mechanizm
Alprazolam i klemastyna sumują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Alprazolam nasila działanie hamujące OUN, w tym depresję oddechową, gdy podaje się go z innymi lekami o działaniu depresyjnym, także z lekami przeciwhistaminowymi o działaniu sedacyjnym[2]. Klemastyna w skojarzeniu z lekami hamującymi OUN, w tym z lekami przeciwlękowymi, nasila ich hamujący wpływ na OUN[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – klemastyna nie wpływa na metabolizm alprazolamu przez CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
- płytki lub spowolniony oddech
- splątanie, zaburzenia pamięci i koncentracji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko depresji oddechowej, nadmiernej sedacji i upadków jest większe, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFluwoksamina+ MelatoninaNależy unikać łączenia melatoniny z fluwoksaminą.Nie przyjmuj melatoniny, także tej z suplementów, gdy bierzesz fluwoksaminę, a jeśli masz problemy ze snem, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj melatoniny, także tej z suplementów, gdy bierzesz fluwoksaminę, a jeśli masz problemy ze snem, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.
Fluwoksamina sprawia, że melatonina dużo wolniej znika z organizmu i jej ilość we krwi staje się wielokrotnie większa. Przez to melatonina może działać za mocno i za długo. Możesz czuć się senny i otępiały także w ciągu dnia, mieć problemy z koncentracją albo zawroty głowy. Tych leków nie należy łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- trudności z koncentracją i pamięcią
- zawroty głowy
- niepewny chód lub upadki
- ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia melatoniny z fluwoksaminą[1][2][3]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zaburzeń snu, warto rozważyć niefarmakologiczne metody lub zmianę leku przeciwdepresyjnego na taki, który nie hamuje CYP1A2. Jeżeli lekarz uzna połączenie za konieczne, melatoninę stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce i obserwuje pacjenta pod kątem nadmiernej senności w ciągu dnia.
Skutek kliniczny
Wielokrotnie zwiększona ekspozycja na melatoninę może nasilać i wydłużać jej działanie, zwłaszcza powodować senność utrzymującą się w ciągu dnia, zaburzenia uwagi i koordynacji oraz zawroty i bóle głowy. Rośnie ryzyko upadków i wypadków, szczególnie u osób starszych oraz u kierowców.
Mechanizm
Fluwoksamina silnie hamuje izoenzymy CYP1A2 i CYP2C19, które odpowiadają za metabolizm melatoniny, co prowadzi do wielokrotnego wzrostu jej stężenia we krwi. Melatonina jest metabolizowana głównie przez enzymy CYP1A, dlatego jej ekspozycja w dużym stopniu zależy od aktywności tego szlaku[1]. Podczas jednoczesnego stosowania z fluwoksaminą AUC melatoniny zwiększa się 17-krotnie, a Cmax 12-krotnie[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- senność i spowolnienie w ciągu dnia
- zaburzenia uwagi, pamięci i koordynacji
- zawroty i bóle głowy
- ryzyko upadków u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
sertralinaescytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych nadmierna i przedłużona sedacja wynikająca z dużej ekspozycji na melatoninę istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań, dlatego połączenia należy unikać szczególnie konsekwentnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sental-100402735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/melatonina-lek-am-100097249/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina Biofarm 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/melatonina-biofarm-100464840/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sental-100402735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
Niekorzystna interakcjaLorazepam+ MelatoninaUnikaj rutynowego łączenia lorazepamu z melatoniną.Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, a jeśli je łączysz, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, a jeśli je łączysz, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.
Lorazepam i melatonina przyjmowane razem mogą mocniej usypiać niż każdy z nich osobno. Możesz czuć się senny, mieć gorszą koncentrację, kłopoty z pamięcią albo chwiać się na nogach. Takie objawy mogą utrzymywać się także rano i zwiększają ryzyko upadku, zwłaszcza u osób starszych. Alkohol dodatkowo nasila senność po lorazepamie i osłabia działanie melatoniny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- chwiejny chód lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją lub pamięcią
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj rutynowego łączenia lorazepamu z melatoniną. Jeśli łączenie jest konieczne, stosuj mniejsze dawki lorazepamu[1]. Przestrzegaj pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i alkoholem, który dodatkowo nasila sedację lorazepamu i osłabia działanie nasenne melatoniny[2]. Oceń, czy oba leki nasenne są rzeczywiście potrzebne.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, zaburzenia uwagi, pamięci i koordynacji ruchowej oraz większe ryzyko upadków. Przy łączeniu melatoniny z zolpidemem obserwowano przemijające nasilenie zaburzeń uwagi, pamięci i koordynacji godzinę po jednoczesnym podaniu[2]. Podobnego, addytywnego efektu należy się spodziewać przy łączeniu z lorazepamem.
Mechanizm
Oba leki działają nasennie i uspokajająco, więc ich działanie na ośrodkowy układ nerwowy się sumuje. Melatonina może nasilać uspokajające działanie benzodiazepin[2]. Lorazepam łączony z innymi lekami nasennymi i uspokajającymi może nasilać depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje – lorazepam jest unieczynniany przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a nie przez enzymy, na które wpływa melatonina.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i spowolnienie w ciągu dnia
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
- zaburzenia uwagi i pamięci
- oddychanie u pacjentów z chorobami układu oddechowego
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych nasilona sedacja i zaburzenia koordynacji istotnie zwiększają ryzyko upadków i złamań – wskazane mniejsze dawki lorazepamu i ścisła obserwacja. |
| Mniejsza dawka lorazepamudawka · lorazepam | ryzyko maleje | Zmniejszenie dawki lorazepamu przy koniecznym łączeniu z lekami nasennymi ogranicza addytywną sedację. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sental-100402735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sental. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sental-100402735/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ OlanzapinaPołączenie można stosować, ale należy zaczynać od najmniejszych skutecznych dawek obu leków i stopniowo je zwiększać z oceną stopnia sedacji.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz.
Oba leki działają uspokajająco i nasennie, a przyjmowane razem mogą to działanie nasilać. Możesz czuć się bardziej senny, mieć zawroty głowy albo słabiej panować nad ruchami, co zwiększa ryzyko upadku. Przy szybkim wstawaniu może ci spaść ciśnienie. Alkohol i inne leki uspokajające lub przeciwbólowe z grupy opioidów znacznie zwiększają to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spowolniony albo płytki oddech
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- chwiejny chód, upadki
- splątanie lub niewyraźna mowa
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy zaczynać od najmniejszych skutecznych dawek obu leków i stopniowo je zwiększać z oceną stopnia sedacji. Pacjent nie powinien pić alkoholu, co wprost zaleca ChPL alprazolamu.[1] Należy unikać dokładania kolejnych leków działających depresyjnie na OUN, zwłaszcza opioidów, i szczególnie ostrożnie postępować u osób starszych oraz z niewydolnością oddechową. Nie ma w tych grupach substancji wolnych od tej interakcji, bo jest ona efektem klasy, dlatego przy nadmiernej sedacji należy zmniejszyć dawkę albo ograniczyć czas stosowania benzodiazepiny.
Skutek kliniczny
Spodziewany skutek to nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i niedociśnienie ortostatyczne, a w konsekwencji zwiększone ryzyko upadków. Przy dużych dawkach, u osób starszych, z chorobami płuc lub przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu albo opioidów możliwa jest depresja oddechowa.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwpsychotycznymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN, włącznie z depresją oddechową.[1] ChPL olanzapiny zaleca ostrożność u pacjentów stosujących leki hamujące aktywność ośrodkowego układu nerwowego.[2] Do sumowania dochodzi też działanie obniżające ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała, które wykazują oba leki. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a olanzapina nie hamuje in vitro głównych izoenzymów CYP450 i nie hamowała in vivo metabolizmu diazepamu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji i senności w ciągu dnia
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- częstość i wydolność oddychania u pacjentów z grupy ryzyka
- zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku sedacja, niedociśnienie ortostatyczne i ryzyko upadków są większe, a ChPL alprazolamu podkreśla szczególną ostrożność przy lekach działających depresyjnie na układ oddechowy w tej grupie. Należy stosować najmniejsze dawki i częściej oceniać stan pacjenta. |
| Domięśniowadroga podania · olanzapina | ryzyko rośnie | Olanzapina podawana domięśniowo w stanach pobudzenia działa szybko i silniej sedatywnie, a jej łączenie z benzodiazepinami wiąże się z ryzykiem nadmiernej sedacji, niedociśnienia i depresji krążeniowo-oddechowej. Przy takim podaniu u pacjenta przyjmującego alprazolam wymagana jest ścisła obserwacja parametrów życiowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ PregabalinaPołączenie można stosować tylko wtedy, gdy jest uzasadnione, w najmniejszych skutecznych dawkach i przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku sedacji i depresji oddechowej.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach uspokajających i przeciwbólowych.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach uspokajających i przeciwbólowych.
Oba leki działają uspokajająco na mózg, a razem to działanie się sumuje. Możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy i gorszą koordynację, co zwiększa ryzyko upadku. Rzadko, szczególnie przy dużych dawkach lub razem z alkoholem albo silnymi lekami przeciwbólowymi, może dojść do niebezpiecznego spowolnienia oddechu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudności z wybudzeniem
- płytki, wolny lub utrudniony oddech
- splątanie albo niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód lub upadek
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko wtedy, gdy jest uzasadnione, w najmniejszych skutecznych dawkach i przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku sedacji i depresji oddechowej. ChPL alprazolamu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami przeciwdrgawkowymi i przeciwlękowymi oraz zakazuje spożywania alkoholu w trakcie leczenia.[1] Szczególną czujność należy zachować u osób starszych, z chorobami układu oddechowego, z upośledzoną czynnością nerek oraz gdy pacjent przyjmuje dodatkowo opioidy lub inne leki działające depresyjnie na OUN. Pacjenta należy ostrzec przed prowadzeniem pojazdów do czasu oceny reakcji na połączenie.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to nasilona senność, zaburzenia koordynacji i funkcji poznawczych oraz depresja oddechowa. Po wprowadzeniu pregabaliny do obrotu zgłaszano przypadki niewydolności oddechowej, śpiączki i zgonu u pacjentów przyjmujących ją z opioidami lub innymi lekami działającymi hamująco na OUN.[2] Nasilona sedacja i zaburzenia motoryki zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Alprazolam i pregabalina sumują działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, a interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Benzodiazepiny działają addytywnie depresyjnie na OUN, włącznie z depresją oddechową, gdy łączy się je z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z lekami przeciwdrgawkowymi i przeciwlękowymi.[1] Pregabalina może nasilać działanie lorazepamu, czyli innej benzodiazepiny.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ pregabalina jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem, nie hamuje metabolizmu leków i nie wiąże się z białkami osocza.[2]
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- częstość i głębokość oddechu, zwłaszcza w nocy
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi i upadki
- zaburzenia funkcji poznawczych i splątanie
- jednoczesne przyjmowanie opioidów, alkoholu lub innych leków działających depresyjnie na OUN
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku rośnie ryzyko sedacji, depresji oddechowej i upadków. ChPL alprazolamu podkreśla szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku przy łączeniu z lekami działającymi depresyjnie na układ oddechowy. Interakcji farmakodynamicznych pregabaliny nie badano specyficznie u osób starszych. |
| Obniżony eGFReGFR · pregabalina | ryzyko rośnie | Pregabalina jest wydalana głównie przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie i działanie depresyjne na OUN mogą być większe, a dawkę trzeba dostosować do czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lyrica 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lyrica-100032563/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.