Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amfoterycyna / Amfoterycyna i mikonazol

Amfoterycyna i mikonazol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B.

Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ MikonazolNie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B.Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.

Mikonazol może osłabiać działanie amfoterycyny, czyli silnego leku przeciwgrzybiczego podawanego we wlewie dożylnym. Oba leki zwalczają grzyby, ale działają w sposób, który może się wzajemnie znosić. Amfoterycynę podaje się zwykle w szpitalu, więc to lekarz decyduje, czy dodatkowy lek miejscowy jest potrzebny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia grzybiczego
  • utrzymująca się gorączka mimo leczenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B[1]. Jeśli pacjentka otrzymuje amfoterycynę B dożylnie, lekarz powinien ocenić, czy dodatkowy miejscowy lek z grupy azoli jest potrzebny. Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj odpowiedź kliniczną na leczenie przeciwgrzybicze.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego amfoterycyną B. Ryzyko jest największe, gdy oba leki działają w tym samym miejscu zakażenia. Przy dożylnej amfoterycynie i miejscowym mikonazolu ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest ograniczona, więc znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie, ale nie zostało wykluczone.

Mechanizm

Mikonazol osłabia działanie antybiotyków polienowych, do których należy amfoterycyna B[1]. Mikonazol jako pochodna imidazolu hamuje syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzyba, a amfoterycyna B działa, wiążąc się właśnie z ergosterolem. Mniej ergosterolu w błonie oznacza mniej miejsc wiązania dla polienu, co może osłabiać jego działanie grzybobójcze.

Metabolizm i transportery

  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[3]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
  • wyniki posiewów mykologicznych przy braku poprawy

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę działa w innym miejscu niż dożylna amfoterycyna B, a jego wchłanianie jest minimalne, więc ryzyko osłabienia leczenia ogólnoustrojowego jest małe. Poinformuj pacjenta o konieczności zgłaszania braku poprawy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAmfoterycynaa alkoholZaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie.Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.

Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie amfoterycyny. Ten lek może jednak obciążać nerki i obniżać poziom potasu oraz magnezu we krwi, a alkohol może te problemy nasilać i powodować odwodnienie. Leczysz poważne zakażenie, więc twój organizm potrzebuje teraz wsparcia, a nie dodatkowego obciążenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • skurcze lub osłabienie mięśni
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • silne nudności lub wymioty
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • nasilone pragnienie lub zawroty głowy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie. U pacjentów nadużywających alkoholu należy częściej kontrolować stężenie potasu, magnezu i kreatyniny w surowicy oraz zadbać o odpowiednie nawodnienie i suplementację elektrolitów.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie hipokaliemii i hipomagnezemii, pogorszenie czynności nerek przy odwodnieniu oraz nasilenie nudności i wymiotów. Brak opisów przypadków potwierdzających klinicznie istotną interakcję.

Mechanizm

Interakcja amfoterycyny B z alkoholem nie jest opisana, a możliwe ryzyko wynika z addycji działań niepożądanych obu substancji. ChPL amfoterycyny B w postaci kompleksu lipidowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych charakterystyka zaleca szczególnie dokładną kontrolę czynności nerek[1]. Amfoterycyna B powoduje utratę potasu i magnezu przez nerki, a alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach i przy przewlekłym nadużywaniu, sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, odwodnieniu oraz nudnościom i wymiotom. Odwodnienie nasila przednerkowe uszkodzenie nerek, a zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • stan nawodnienia
  • EKG przy istotnej hipokaliemii lub hipomagnezemii

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuże dawki etanolu nasilają odwodnienie, wymioty oraz utratę potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności amfoterycyny B i zaburzeń rytmu serca. Wymagane jest ścisłe monitorowanie elektrolitów i kreatyniny.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu często występują wyjściowe niedobory potasu i magnezu oraz niedożywienie, co zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych podczas leczenia amfoterycyną B. Należy ocenić elektrolity przed rozpoczęciem terapii i częściej je kontrolować.
Postać lipidowa lub liposomalnapostać · alkoholryzyko malejePostać w kompleksie lipidowym wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż niezwiązana amfoterycyna B, dlatego addycyjne ryzyko nerkowe jest prawdopodobnie mniejsze niż przy postaci konwencjonalnej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieMikonazola alkoholNie ma potrzeby zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu mikonazolu stosowanego dopochwowo.Możesz stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza lub ulotki, bez dodatkowych ograniczeń dotyczących alkoholu z powodu tego leku.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz stosować lek zgodnie z zaleceniami lekarza lub ulotki, bez dodatkowych ograniczeń dotyczących alkoholu z powodu tego leku.

Z dostępnych informacji nie wynika, żeby alkohol utrudniał działanie tabletek dopochwowych z mikonazolem albo był przy nich niebezpieczny. Lek działa głównie miejscowo i do krwi przechodzi go bardzo mało. W ulotce lub charakterystyce leku nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu mikonazolu stosowanego dopochwowo. Ogólne ograniczenie alkoholu w trakcie infekcji i leczenia wynika z zasad zdrowego stylu życia, a nie z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Nie opisano klinicznie istotnego wpływu picia alkoholu na bezpieczeństwo lub skuteczność dopochwowego mikonazolu. Nie stwierdzono też wpływu mikonazolu na działanie alkoholu.

Mechanizm

Mikonazol stosowany dopochwowo wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, więc nie osiąga stężeń, przy których mógłby istotnie wpływać na metabolizm etanolu. Mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, a nie przez te enzymy. Nie opisano w tym kontekście działania disulfiramopodobnego ani addycji działania ośrodkowego.

Metabolizm i transportery

  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[1], inhibitor CYP3A4[2]

Źródła

  1. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 223

Połączenie przeciwwskazaneAmfoterycyna+ NeomycynaNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Amfoterycyna i neomycyna mogą uszkadzać nerki, a neomycyna także słuch i zmysł równowagi. Stosowane razem nasilają to działanie, dlatego nie łączy się ich. Dotyczy to również neomycyny w aerozolu na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • oddawanie mniejszej ilości moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • nasilone osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.[1][2] Na czas leczenia amfoterycyną B zamień neomycynę na miejscowy antybiotyk bez działania nefro- i ototoksycznego. Jeżeli pacjent przyjmuje jednocześnie inne leki nefrotoksyczne, kontroluj szczególnie dokładnie czynność nerek.[3]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny oraz ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika przez neomycynę. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.[1] Ryzyko jest największe, gdy neomycyna wchłania się do krwi, czyli przy stosowaniu na uszkodzoną lub dużą powierzchnię skóry.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem nefrotoksycznym, a przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych wymaga dokładnej kontroli czynności nerek.[3] Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.[1][2] Pogorszenie przesączania kłębuszkowego wywołane przez amfoterycynę B może dodatkowo zmniejszać wydalanie wchłoniętej neomycyny i zwiększać jej toksyczność dla nerek i ucha wewnętrznego.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • słuch i szumy uszne
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycynaryzyko malejeAmfoterycyna B podawana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie działa nefrotoksycznie, więc sumowanie toksyczności z neomycyną nie zachodzi.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek wydalanie wchłoniętej neomycyny jest wolniejsze, a dodatkowe uszkodzenie nerek przez amfoterycynę B łatwiej prowadzi do ich niewydolności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ MikonazolNie łącz ergotaminy z mikonazolem.Nie stosuj mikonazolu razem z ergotaminą i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na grzybicę albo na migrenę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj mikonazolu razem z ergotaminą i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na grzybicę albo na migrenę.

Mikonazol to lek na grzybicę, który może spowolnić usuwanie ergotaminy z organizmu. Wtedy ergotamina gromadzi się we krwi i może silnie zwężać naczynia krwionośne. Grozi to niedokrwieniem rąk i stóp, a nawet serca. Ryzyko jest największe przy mikonazolu stosowanym w jamie ustnej, ale tych leków nie łączy się w żadnej postaci.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
  • drętwienie, mrowienie lub ból rąk i nóg
  • ból w klatce piersiowej
  • silne nudności lub wymioty
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz ergotaminy z mikonazolem. Ergotaminy nie stosuje się razem z azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi[1]. Jeśli konieczne jest leczenie grzybicy, wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego zastąp ergotaminę innym lekiem przeciwmigrenowym. Po zastosowaniu ergotaminy sumatryptanu nie podaje się przez 24 godziny[1]. Największe ryzyko wiąże się z mikonazolem stosowanym doustnie, w tym z żelem do jamy ustnej. Przy postaciach dopochwowych i na skórę ryzyko jest mniejsze, ale ich jednoczesne stosowanie z ergotaminą także lepiej zastąpić innym rozwiązaniem.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia ergotaminy może wywołać zatrucie alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn, a nawet martwicą palców. Możliwe są także niedokrwienie mięśnia sercowego i wzrost ciśnienia tętniczego. Ergotamina sama w sobie zwęża naczynia, dlatego nawet umiarkowany wzrost jej stężenia jest niebezpieczny.

Mechanizm

Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, do których należy mikonazol[1]. Inhibitory cytochromu P-450 zaburzają metabolizm ergotaminy i nasilają jej toksyczność[1]. Mikonazol podawany ogólnoustrojowo hamuje aktywność CYP3A4 i CYP2C9[2]. Ergotamina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc jej stężenie we krwi może wzrosnąć. Siła interakcji zależy od ilości mikonazolu, która przenika do krwi – jest największa po podaniu doustnym, a po zastosowaniu miejscowym ograniczona[2].

Metabolizm i transportery

  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[4]

Monitorować

  • zaczerwienienie, bladość, zasinienie lub ochłodzenie palców rąk i stóp
  • drętwienie, mrowienie lub ból kończyn, ból łydek przy chodzeniu
  • ból w klatce piersiowej
  • ciśnienie tętnicze
  • nudności, wymioty, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycynaterbinafina (miejscowo)cyklopirokssumatryptan (zamiast ergotaminy, nie wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce ergotaminy)

Kiedy ocena się zmienia

Doustna (żel do jamy ustnej)droga podania · mikonazolryzyko rośniePrzy doustnym podaniu mikonazolu część dawki trafia do krwi i hamuje CYP3A4. Ryzyko ergotyzmu jest największe, a połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.
Dopochwowadroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona, ale niezerowa, a istotne interakcje opisano rzadko. Zaleca się unikanie połączenia i wybór leku przeciwgrzybiczego spoza azoli.
Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejePrzy stosowaniu na nieuszkodzoną skórę przenikanie mikonazolu do krwi jest małe, a interakcja jest mało prawdopodobna. Ze względu na przeciwwskazanie dla całej grupy azoli zaleca się wybór leku spoza tej grupy, zwłaszcza przy leczeniu dużych powierzchni lub uszkodzonej skóry.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ LowastatynaNie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji.Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.

Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który po dostaniu się do krwi spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w nadmiarze i może poważnie uszkodzić mięśnie, a w skrajnych przypadkach także nerki. Największe ryzyko dotyczy żelu na pleśniawki w jamie ustnej, bo jest on częściowo połykany. Krem lub aerozol na skórę nie stanowi problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie z gorączką
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji. Charakterystyka produktu lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, wymieniając jako przykłady itrakonazol i ketokonazol.[1][2][3] Mikonazol nie jest tam wymieniony z nazwy, ale przy ekspozycji ogólnoustrojowej działa tym samym mechanizmem, a podręcznik INTER2 uznaje to połączenie za bezwzględnie przeciwwskazane. Lowastatynę wznawia się dopiero po zakończeniu leczenia mikonazolem, przy czym dla itrakonazolu INTER2 zaleca odczekanie 14 dni. Gdy statyna jest niezbędna w trakcie leczenia, można rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmian w leczeniu, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o objawach ze strony mięśni.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim postaci mikonazolu działających ogólnoustrojowo, w tym żelu do jamy ustnej, który jest w dużej części połykany.

Mechanizm

Mikonazol wchłonięty do krwi hamuje CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana właśnie przez ten enzym, więc jej stężenie i ekspozycja rosną. Charakterystyka produktu lowastatyny wskazuje, że silne inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Charakterystyka mikonazolu podaje, że lek podawany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po zastosowaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[5], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[6], inhibitor CYP3A4[5]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6]

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarozuwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Do jamy ustnej (żel doustny)droga podania · mikonazolryzyko rośnieŻel doustny jest w dużej części połykany i daje istotną ekspozycję ogólnoustrojową na mikonazol, dlatego połączenie z lowastatyną jest przeciwwskazane i wymaga wstrzymania statyny lub zmiany leku przeciwgrzybiczego.
Dopochwowodroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona i istotne interakcje występują rzadko. Połączenie jest dopuszczalne, ale pacjentkę należy poinformować o objawach uszkodzenia mięśni.
Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę praktycznie nie przenika do krwi, dlatego nie wpływa w istotny sposób na metabolizm lowastatyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ IwabradynaU pacjenta leczonego iwabradyną preferuj przeciwgrzybicze leki dopochwowe, które nie hamują metabolizmu iwabradyny, na przykład nystatynę lub natamycynę.Zanim zaczniesz kurację dopochwową, zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy, a jeśli zostajesz przy tym, codziennie mierz tętno w spoczynku i zgłoś się do lekarza, gdy wyraźnie zwolni.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz kurację dopochwową, zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy, a jeśli zostajesz przy tym, codziennie mierz tętno w spoczynku i zgłoś się do lekarza, gdy wyraźnie zwolni.

Lek przeciwgrzybiczy stosowany dopochwowo może w niewielkim stopniu przenikać do krwi i spowalniać usuwanie z organizmu leku na serce, który zwalnia tętno. Wtedy serce może bić wolniej niż powinno. Przy kremie lub aerozolu na skórę takie ryzyko praktycznie nie występuje, a przy żelu do jamy ustnej jest największe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy
  • nagłe osłabienie lub nietypowe zmęczenie
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego iwabradyną preferuj przeciwgrzybicze leki dopochwowe, które nie hamują metabolizmu iwabradyny, na przykład nystatynę lub natamycynę. Jeśli mikonazol dopochwowy jest konieczny, kontroluj tętno spoczynkowe przez cały okres kuracji i kilka dni po jej zakończeniu, a przy wyraźnym zwolnieniu akcji serca lub objawach bradykardii skontaktuj pacjenta z lekarzem w sprawie dawki iwabradyny. Mikonazolu w postaci żelu do jamy ustnej nie łącz z iwabradyną.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia iwabradyny może prowadzić do nasilonej bradykardii.[1] Ryzyko jest największe przy mikonazolu podawanym do jamy ustnej, mniejsze przy dopochwowym, a przy stosowaniu na skórę praktycznie pomijalne.

Mechanizm

Mikonazol hamuje CYP3A4, czyli jedyny enzym metabolizujący iwabradynę, co może zwiększać jej stężenie w osoczu. Mikonazol działający ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po podaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona, więc klinicznie istotne interakcje występują rzadko.[2] Iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu z grupy azolowych leków przeciwgrzybiczych, takie jak ketokonazol, zwiększają narażenie na iwabradynę 7–8 razy i są z nią przeciwwskazane.[1] Siła interakcji zależy więc głównie od drogi podania mikonazolu i ilości leku, która przenika do krwi.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[3], iwabradyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP3A4[3]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość pracy serca w spoczynku
  • objawy bradykardii: zawroty głowy, nasilone zmęczenie, osłabienie, omdlenia
  • EKG przy objawach zwolnienia akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycyna

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę wchłania się w ilościach pomijalnych i nie zmienia stężenia iwabradyny w stopniu istotnym klinicznie.
Doustna (żel do jamy ustnej)droga podania · mikonazolryzyko rośnieMikonazol w żelu do jamy ustnej jest częściowo połykany i osiąga stężenia ogólnoustrojowe wystarczające do silnego hamowania CYP3A4, dlatego z iwabradyną należy go traktować jak przeciwwskazane azolowe leki przeciwgrzybicze. Wybierz nystatynę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, w tym z mikonazolem.Zanim zaczniesz stosować mikonazol, zwłaszcza żel do ust lub tabletki dopochwowe, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz kwetiapinę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz stosować mikonazol, zwłaszcza żel do ust lub tabletki dopochwowe, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz kwetiapinę.

Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który może spowalniać usuwanie kwetiapiny z organizmu. Wtedy kwetiapina działa silniej i może wywołać mocną senność, zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu. Najwięcej mikonazolu przenika do krwi z żelu do jamy ustnej, a z kremu lub aerozolu na skórę bardzo mało.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, w tym z mikonazolem.[1][2][3] Przeciwwskazanie ma największe znaczenie dla mikonazolu w postaci żelu doustnego – u pacjenta przyjmującego kwetiapinę wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli. Mikonazol na skórę można stosować bez zmiany leczenia, a krótką kurację dopochwową rozważ tylko po ocenie lekarza i po poinformowaniu pacjenta o objawach nasilonego działania kwetiapiny.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nadmierna sedacja, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe i wydłużenie odstępu QT. Ryzyko jest największe przy mikonazolu w postaci żelu doustnego, mniejsze przy postaci dopochwowej i znikome przy stosowaniu na skórę.

Mechanizm

Mikonazol hamuje CYP3A4, czyli główny enzym metabolizujący kwetiapinę, co może zwiększać jej stężenie we krwi.[4][1] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny podanej w dawce 25 mg od 5 do 8 razy.[1] Po podaniu miejscowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona, dlatego siła interakcji zależy od drogi podania.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[6], inhibitor CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze, zwłaszcza spadki ortostatyczne
  • EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
  • objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycynaterbinafina (na skórę)cyklopiroks (na skórę)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu na nieuszkodzoną skórę wchłanianie mikonazolu jest minimalne i hamowanie metabolizmu kwetiapiny nie ma znaczenia klinicznego. Leczenie można prowadzić bez zmian.
Dopochwowadroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona, a interakcje istotne klinicznie występują rzadko. Krótka kuracja jest zwykle możliwa po ocenie lekarza, pacjenta należy poinformować o objawach nadmiernej sedacji i niedociśnienia.
Żel doustnypostać · mikonazolinne zalecenieMikonazol w żelu doustnym wchłania się ogólnoustrojowo w stopniu wystarczającym do istotnego hamowania CYP3A4. Nie łącz go z kwetiapiną i zastosuj lek przeciwgrzybiczy spoza azoli, na przykład nystatynę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ SolifenacynaMikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.

Mikonazol w kremie, aerozolu na skórę czy w tabletkach dopochwowych możesz spokojnie stosować razem z solifenacyną. Inaczej jest z mikonazolem w żelu do jamy ustnej – przenika on do krwi i może spowolnić usuwanie solifenacyny z organizmu. Wtedy łatwiej o suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie czy kłopoty z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna suchość w ustach
  • zaparcie trwające kilka dni
  • trudność z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
  • nieostre widzenie
  • senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Mikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.[1] U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4.[1][2][3] Mikonazol na skórę lub dopochwowo nie wymaga zmiany dawkowania solifenacyny.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na solifenacynę może nasilać działania cholinolityczne – suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie, zaleganie i zatrzymanie moczu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim mikonazolu stosowanego w jamie ustnej, który wchłania się ogólnoustrojowo w większym stopniu niż postaci na skórę i dopochwowe.

Mechanizm

Mikonazol działający ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9.[4] Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – w dawce 200 mg/dobę dwukrotnie, a w dawce 400 mg/dobę trzykrotnie zwiększał AUC solifenacyny.[1] Po podaniu na skórę lub dopochwowo do krążenia przenika niewiele mikonazolu, dlatego istotne klinicznie interakcje występują wtedy rzadko.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[5], solifenacyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], inhibitor CYP3A4[5]
  • Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • objawy cholinolityczne (suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie)
  • zaleganie lub zatrzymanie moczu
  • czynność nerek i wątroby przed włączeniem mikonazolu do jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

trospium (zamiast solifenacyny)nystatyna (zamiast mikonazolu w jamie ustnej)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol na skórę ma znikomą dostępność ogólnoustrojową i nie zmienia ekspozycji na solifenacynę w stopniu istotnym klinicznie.
Dopochwowadroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym mikonazol ma ograniczoną dostępność ogólnoustrojową, a interakcje istotne klinicznie występują rzadko.
dawka ≥ 10 mg/dobęsolifenacynainne zaleceniePrzy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4 dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg na dobę – na czas leczenia mikonazolem do jamy ustnej rozważ zmniejszenie dawki.
Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyU pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z mikonazolem stosowanym ogólnoustrojowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Solifenacin PMCS 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/solifenacin-pmcs-100313411/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesisol 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesisol-100317159/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ EszopiklonPrzy mikonazolu działającym ogólnoustrojowo rozważ zmniejszenie dawki eszopiklonu na czas leczenia przeciwgrzybiczego.Jeśli stosujesz mikonazol w postaci doustnej, zwłaszcza w starszym wieku, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć dawki eszopiklonu albo go odstawić na czas leczenia.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli stosujesz mikonazol w postaci doustnej, zwłaszcza w starszym wieku, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć dawki eszopiklonu albo go odstawić na czas leczenia.

Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który po połknięciu może spowolnić usuwanie eszopiklonu z organizmu. Lek nasenny może wtedy działać mocniej i dłużej, więc rano możesz być bardziej senny lub senna i mniej sprawny. Kremy, aerozole i tabletki dopochwowe z mikonazolem rzadko wywołują taki efekt, bo do krwi dostaje się z nich niewiele leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność rano lub w ciągu dnia
  • chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
  • trudności z koncentracją i spowolnione reakcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy mikonazolu działającym ogólnoustrojowo rozważ zmniejszenie dawki eszopiklonu na czas leczenia przeciwgrzybiczego[1]. U osób w podeszłym wieku eszopiklonu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4[1], dlatego u nich na czas leczenia mikonazolem doustnym należy odstawić eszopiklon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy niewchłaniający się do krwi. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmiany leczenia, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjenta o możliwej nadmiernej senności.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia eszopiklonu może nasilić jego działanie nasenne[1]. W praktyce oznacza to większe ryzyko senności i spowolnienia psychoruchowego następnego dnia, zaburzeń równowagi i upadków, szczególnie u osób starszych.

Mechanizm

Eszopiklon jest eliminowany głównie przez CYP3A4, z dodatkowym udziałem CYP2E1[1]. Mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9[2]. Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, w dawce 400 mg na dobę przez 5 dni zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie, a podobnego działania oczekuje się po innych azolowych lekach przeciwgrzybiczych[1]. Siła interakcji zależy od ilości mikonazolu, która dostaje się do krwi – po podaniu na skórę lub dopochwowo dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[3], eszopiklon – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP3A4[3]
  • Eszopiklon: drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nadmierna senność i spowolnienie rano po przyjęciu eszopiklonu
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
  • zaburzenia koordynacji i koncentracji, zdolność prowadzenia pojazdów

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatyna

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu na skórę dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona i interakcje istotne klinicznie występują rzadko. Zmiana leczenia nie jest potrzebna.
Dopochwowadroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest ograniczona, a interakcje istotne klinicznie występują rzadko. Wystarczy poinformować pacjentkę o możliwym nasileniu senności.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku stosujących silne inhibitory CYP3A4 eszopiklon jest przeciwwskazany. Dotyczy to mikonazolu podawanego ogólnoustrojowo – na czas jego stosowania odstaw eszopiklon albo zastosuj niewchłaniający się lek przeciwgrzybiczy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ CyzaprydNie łącz cyzaprydu z mikonazolem podawanym doustnie, w tym w postaci żelu do jamy ustnej, ani pozajelitowo.Nie łącz cyzaprydu z mikonazolem w żelu do jamy ustnej i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz cyzaprydu z mikonazolem w żelu do jamy ustnej i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.

Mikonazol przyjmowany doustnie, na przykład jako żel do jamy ustnej, spowalnia usuwanie cyzaprydu z organizmu. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno łączyć. Krem lub aerozol na skórę stwarzają znacznie mniejsze ryzyko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z mikonazolem podawanym doustnie, w tym w postaci żelu do jamy ustnej, ani pozajelitowo[1]. Przy konieczności leczenia przeciwgrzybiczego wybierz lek nieazolowy albo odstaw cyzapryd na czas terapii. Przy mikonazolu dopochwowym unikaj połączenia, a jeśli jest nieuniknione, oceń wyjściowo EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich zaburzeń rytmu serca – częstoskurczu komorowego, migotania komór i częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Zaburzenia te mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9. Zahamowanie metabolizmu zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy[1]. Po podaniu miejscowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona, dlatego siła interakcji zależy od drogi podania[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP3A4[3]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • odstęp QTc w EKG
  • stężenie potasu
  • stężenie magnezu
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycynametoklopramid

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym mikonazol wchłania się w ograniczonym stopniu, ale nie można wykluczyć wzrostu stężenia cyzaprydu. Unikaj połączenia, a jeśli jest konieczne, sprawdź EKG, potas i magnez.
Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc istotny wzrost stężenia cyzaprydu jest mało prawdopodobny.
Żel do jamy ustnejpostać · mikonazolinterakcja nie dotyczyŻel doustny jest połykany i działa ogólnoustrojowo, dlatego połączenie z cyzaprydem jest przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.