Interakcje / Amiodaron / Amiodaron i bisoprolol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie łącz rutynowo bisoprololu z amiodaronem – jeśli połączenie jest konieczne, stosuj je pod kontrolą kardiologiczną z monitorowaniem częstości rytmu serca i EKG.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, mierz codziennie tętno i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli jest dużo wolniejsze niż zwykle albo kręci ci się w głowie lub mdlejesz.
Niekorzystna interakcjaAmiodaron+ BisoprololNie łącz rutynowo bisoprololu z amiodaronem – jeśli połączenie jest konieczne, stosuj je pod kontrolą kardiologiczną z monitorowaniem częstości rytmu serca i EKG.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, mierz codziennie tętno i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli jest dużo wolniejsze niż zwykle albo kręci ci się w głowie lub mdlejesz.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, mierz codziennie tętno i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli jest dużo wolniejsze niż zwykle albo kręci ci się w głowie lub mdlejesz.
Bisoprolol i amiodaron zwalniają pracę serca, a razem mogą zwolnić ją za bardzo. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie, duszność, a nawet omdlenia. Lekarze czasem celowo łączą te leki, ale wtedy trzeba regularnie sprawdzać tętno i robić EKG. Działanie amiodaronu utrzymuje się w organizmie nawet przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tętno wyraźnie wolniejsze niż zwykle
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- nietypowe osłabienie lub zmęczenie
- duszność
- kołatanie serca lub uczucie nierównej pracy serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz rutynowo bisoprololu z amiodaronem – jeśli połączenie jest konieczne, stosuj je pod kontrolą kardiologiczną z monitorowaniem częstości rytmu serca i EKG.[1] Przed włączeniem drugiego leku oceń wyjściową częstość rytmu i odstęp PR oraz wyklucz bradykardię zatokową, zespół chorego węzła i blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia u pacjenta bez stymulatora.[1][2] Rozważ mniejszą dawkę bisoprololu i ostrożne jej zwiększanie. Przy objawowej bradykardii lub nowym bloku przedsionkowo-komorowym zmniejsz dawkę albo odstaw jeden z leków. Ponieważ amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, interakcja może utrzymywać się kilka miesięcy po jego odstawieniu.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać znaczną bradykardię zatokową i zaburzenia przewodzenia, w tym blok przedsionkowo-komorowy.[1] Następstwem mogą być niedociśnienie, zawroty głowy, osłabienie i omdlenia. Wystąpienie objawowej bradykardii lub bloku przedsionkowo-komorowego II albo III stopnia u pacjenta bez stymulatora jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania każdego z tych leków.[2][1]
Mechanizm
Oba leki hamują automatyzm węzła zatokowego i zwalniają przewodzenie przedsionkowo-komorowe, więc ich działanie na układ bodźcoprzewodzący serca się sumuje.[1] Amiodaron jako lek przeciwarytmiczny klasy III nasila wpływ bisoprololu na czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego.[2] Amiodaron hamuje CYP3A4,[1] co teoretycznie może nieznacznie zwiększać ekspozycję na bisoprolol, ale wobec częściowej eliminacji nerkowej bisoprololu znaczenie kliniczne tego mechanizmu jest małe.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość rytmu serca (tętno spoczynkowe)
- EKG – odstęp PR, cechy bloku przedsionkowo-komorowego, odstęp QT
- ciśnienie tętnicze
- objawy bradykardii i niedociśnienia (zawroty głowy, omdlenia, osłabienie)
- stężenie potasu i magnezu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · amiodaron | ryzyko rośnie | Amiodaron podany dożylnie działa szybko, więc bradykardia, niedociśnienie i zaburzenia przewodzenia u pacjenta przyjmującego bisoprolol mogą pojawić się w krótkim czasie i wymagają ciągłego monitorowania EKG. |
| Po odstawieniu amiodaronuczas leczenia · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może utrzymywać się kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, więc zwiększanie dawki bisoprololu w tym okresie wymaga ostrożności. |
| Amiodaron dołączany do stałej dawki bisoprololukolejność włączenia · amiodaron | inne zalecenie | Przy dołączaniu amiodaronu do bisoprololu skutek może narastać stopniowo w trakcie nasycania amiodaronem, dlatego kontrolę tętna i EKG należy powtarzać w kolejnych tygodniach, a dawkę bisoprololu w razie potrzeby zmniejszyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Concor Cor 7,5 7,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/concor-cor-7-5-100099969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaAmiodarona alkoholNależy poinformować pacjenta o konieczności ograniczenia picia alkoholu przez cały okres leczenia amiodaronem.Ogranicz alkohol w czasie leczenia amiodaronem i przez kilka miesięcy po jego odstawieniu, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, porozmawiaj o tym z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Ogranicz alkohol w czasie leczenia amiodaronem i przez kilka miesięcy po jego odstawieniu, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, porozmawiaj o tym z lekarzem.
Amiodaron jest lekiem na zaburzenia rytmu serca, który u części osób może uszkadzać wątrobę. Alkohol również obciąża wątrobę, a picie większych ilości może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Nie opisano groźnych reakcji po alkoholu u osób przyjmujących ten lek, ale zaleca się ograniczenie picia przez cały czas leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
- bardzo wolne bicie serca
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe, nasilone zmęczenie lub nudności
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy poinformować pacjenta o konieczności ograniczenia picia alkoholu przez cały okres leczenia amiodaronem[1]. U osób pijących regularnie lub nadmiernie warto zalecić unikanie alkoholu, kontrolować próby wątrobowe oraz stężenie potasu i magnezu, a przy objawach uszkodzenia wątroby lub zaburzeń rytmu skierować pacjenta do lekarza. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ostrożność warto zachować także przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia.
Skutek kliniczny
Najważniejszym możliwym skutkiem jest nasilenie uszkodzenia wątroby, od wzrostu aktywności aminotransferaz do zapalenia wątroby i marskości przy długotrwałym leczeniu i regularnym piciu. Intensywne picie może sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym i zaburzeniom rytmu serca, które u chorego leczonego z powodu arytmii mają szczególne znaczenie kliniczne. Nie opisano w literaturze nasilenia działań niepożądanych amiodaronu po alkoholu, więc ryzyko ocenia się na podstawie przesłanek farmakologicznych[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy głównie wątroby oraz układu bodźcoprzewodzącego serca. Amiodaron może uszkadzać wątrobę, a obraz histologiczny tego uszkodzenia może przypominać pseudoalkoholowe zapalenie wątroby i obejmować marskość[1]. Alkohol również działa hepatotoksycznie, dlatego przy regularnym lub nadmiernym piciu można spodziewać się sumowania obciążenia wątroby. Alkohol, zwłaszcza pity w dużych ilościach, sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii oraz może wyzwalać zaburzenia rytmu serca, co u pacjenta leczonego amiodaronem zwiększa teoretyczne ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. ChPL amiodaronu w postaci chlorowodorku nie wymienia alkoholu, natomiast ChPL innego produktu amiodaronu zaleca informowanie pacjentów o ograniczaniu picia alkoholu podczas leczenia, choć zaznacza, że w literaturze nie ma doniesień o nasileniu działań niepożądanych po alkoholu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) i inne próby wątrobowe
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT i częstości rytmu
- objawy kliniczne uszkodzenia wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Picie regularne, nadmierne lub jednorazowo dużych ilościilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub nadmiernym piciu rośnie ryzyko sumowania hepatotoksyczności oraz hipokaliemii i hipomagnezemii sprzyjających arytmiom, dlatego zamiast ograniczenia należy zalecić unikanie alkoholu i kontrolę prób wątrobowych oraz elektrolitów. |
| Choroba wątroby lub uzależnienie od alkoholu w wywiadziewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z chorobą wątroby lub uzależnieniem od alkoholu ryzyko uszkodzenia wątroby podczas leczenia amiodaronem jest większe i wymaga ścisłej kontroli prób wątrobowych oraz konsultacji lekarskiej. |
| Leczenie długotrwałe oraz kilka miesięcy po odstawieniuczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego zalecenie ograniczenia alkoholu i czujność wobec objawów uszkodzenia wątroby obowiązują także przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuBisoprolola alkoholBisoprololu nie trzeba odstawiać, ale alkohol warto ograniczyć do małych ilości, a przy zawrotach głowy lub oszołomieniu całkowicie go unikać.Jeśli po alkoholu masz zawroty głowy lub czujesz oszołomienie, nie pij go, a w pierwszych tygodniach leczenia i po zmianie dawki zachowaj szczególną ostrożność.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli po alkoholu masz zawroty głowy lub czujesz oszołomienie, nie pij go, a w pierwszych tygodniach leczenia i po zmianie dawki zachowaj szczególną ostrożność.
Alkohol i bisoprolol mogą się nasilać w działaniu na ciśnienie krwi. U niektórych osób objawia się to zawrotami głowy, osłabieniem lub uczuciem oszołomienia. Zwykle dotyczy to początku leczenia albo większych ilości alkoholu. Takie objawy mogą utrudniać prowadzenie samochodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie oszołomienia
- ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno lub osłabienie
- omdlenie lub jego zapowiedź
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Bisoprololu nie trzeba odstawiać, ale alkohol warto ograniczyć do małych ilości, a przy zawrotach głowy lub oszołomieniu całkowicie go unikać. Szczególną ostrożność zaleca się na początku leczenia i po zmianie dawki oraz przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zawrotów głowy, senności, osłabienia i spadku ciśnienia po wstaniu, a w efekcie pogorszenie sprawności psychofizycznej, w tym zdolności do prowadzenia pojazdów. Poważne następstwa nie są w źródłach opisane.
Mechanizm
Alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie tętnicze, a bisoprolol jako beta-adrenolityk zmniejsza częstość i pojemność minutową serca. Oba działania mogą się sumować, co sprzyja zawrotom głowy, uczuciu oszołomienia i spadkowi ciśnienia przy wstawaniu. Ryzyko zwiększa się w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przy większych ilościach alkoholu. Badań, które oceniałyby tę parę bezpośrednio, w dostarczonych źródłach nie ma.
Monitorować
- zawroty głowy i uczucie oszołomienia po alkoholu
- ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki
- objawy niedociśnienia ortostatycznego (ciemnienie przed oczami przy wstawaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu rośnie ryzyko spadku ciśnienia i zawrotów głowy, zaleca się wówczas wyraźne ograniczenie lub unikanie alkoholu. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL każe uwzględniać łączny wpływ z alkoholem na zdolność prowadzenia pojazdów zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie produktu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych i przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie lepiej wcześnie pytać o zawroty głowy i ryzyko upadków, to ostrożność własna, nie zapis ChPL. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Concor Cor 7,5 7,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/concor-cor-7-5-100099969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bisocard 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bisocard-100001539/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bibloc 1,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bibloc-100208039/
Inne interakcje tych leków 337
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.
Amiodaron i escytalopram mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca, zawrotami głowy lub omdleniem. Tych leków nie łączy się ze sobą. Amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu jego przyjmowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego amiodaronem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o mniejszym wpływie na QT w porozumieniu z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli w wyjątkowej sytuacji lekarz uzna połączenie za niezbędne, ChPL amiodaronu wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania odstępu QT[4]. Należy wtedy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobory potasu[4]. Przed włączeniem escytalopramu po odstawieniu amiodaronu trzeba pamiętać, że jego działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu jego długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie badano go z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, są przeciwwskazane[1]. Amiodaron jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jego ChPL wymaga szczególnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania QT przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[4]. Dodatkowo amiodaron i jego metabolit hamują CYP3A4 i CYP2D6[4], które w mniejszym stopniu uczestniczą w metabolizmie escytalopramu obok głównego szlaku CYP2C19[1]. Może to nieznacznie zwiększać ekspozycję na escytalopram i dodatkowo nasilać jego wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca w kierunku bradykardii
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawieniaodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Przed włączeniem escytalopramu po niedawnym odstawieniu amiodaronu należy ocenić QTc w EKG i stężenie elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AmiodaronNie należy łączyć cytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie zaczynaj brać cytalopramu, jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś amiodaron, i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego, ale nie odstawiaj amiodaronu na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać cytalopramu, jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś amiodaron, i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego, ale nie odstawiaj amiodaronu na własną rękę.
Cytalopram i amiodaron wpływają na pracę serca w podobny sposób, a razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Tych leków nie wolno łączyć. Amiodaron długo utrzymuje się w organizmie, więc ryzyko trwa nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.[1][2] Jeśli pacjent leczony amiodaronem wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, lekarz powinien wybrać lek o mniejszym wpływie na odstęp QT, najlepiej po konsultacji z kardiologiem. Amiodaron w swoim ChPL wymaga, aby łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT opierało się na indywidualnej ocenie ryzyka i korzyści oraz monitorowaniu odstępu QT.[3] Jeśli połączenie jest już stosowane, pacjent powinien pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wykonania EKG i zmiany leczenia, bez samodzielnego odstawiania amiodaronu. Należy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobór potasu.[3] Przy planowaniu włączenia cytalopramu trzeba pamiętać, że interakcja może utrzymywać się kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu.[3]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia amiodaronem.[3] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, ponieważ wtedy zwiększa się ryzyko złośliwych arytmii.[4]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, i wymienia wśród nich leki przeciwarytmiczne klasy III, do których należy amiodaron.[4] Amiodaron i jego metabolit deetyloamiodaron hamują między innymi CYP3A4 i CYP2D6, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na substraty tych izoenzymów.[3] Cytalopram jest częściowo metabolizowany przez te szlaki, więc umiarkowany wzrost jego stężenia jest możliwy, choć jego znaczenie kliniczne nie zostało określone.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], cytalopram – substrat CYP2C19[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może występować nawet kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania, dlatego włączenie cytalopramu w tym okresie wymaga konsultacji z lekarzem i kontroli EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmiodaronDifenhydraminy nie należy podawać pacjentowi leczonemu amiodaronem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczenie amiodaronem trwa lub zakończyło się w ostatnich miesiącach, i zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczenie amiodaronem trwa lub zakończyło się w ostatnich miesiącach, i zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczny zamiennik.
Nie łącz difenhydraminy z amiodaronem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Amiodaron dodatkowo zwiększa ilość difenhydraminy w organizmie, co nasila senność i suchość w ustach. Amiodaron bardzo długo utrzymuje się w organizmie, dlatego to ryzyko trwa jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
- silna senność lub splątanie
- suchość w ustach lub trudność z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie należy podawać pacjentowi leczonemu amiodaronem. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Interakcje amiodaronu mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania[4]. Przy objawach alergii można rozważyć lek przeciwhistaminowy o minimalnym wpływie na odstęp QT, np. cetyryzynę, a przy bezsenności należy w pierwszej kolejności zalecić metody niefarmakologiczne i konsultację z lekarzem prowadzącym. Jeśli pacjent już przyjął difenhydraminę, należy ocenić EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i zagrażającym życiu częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes. Możliwe są też nasilona senność i objawy przeciwcholinergiczne. Pacjent leczony amiodaronem ma zwykle rozpoznaną chorobę serca, która sama w sobie wyklucza stosowanie difenhydraminy[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, do których należy amiodaron[1]. Amiodaron i jego metabolit deetyloamiodaron hamują CYP2D6[4], a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu[1]. Wzrost stężenia difenhydraminy może dodatkowo nasilać wydłużenie QT, sedację i działanie przeciwcholinergiczne.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[7], inhibitor CYP2B6[7], inhibitor CYP2C19[7], inhibitor CYP2C8[7], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OCT2[7], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zasłabnięcia, omdlenia
- nadmierna sedacja i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Interakcje amiodaronu mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego przeciwwskazanie do difenhydraminy obowiązuje również w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaPołączenia leku immunosupresyjnego z tej grupy z amiodaronem lub dronedaronem należy unikać, a gdy jest niezbędne, stosować je wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy razem z amiodaronem lub dronedaronem, nie zmieniaj leczenia na własną rękę i upewnij się, że twój lekarz wie o obu lekach i zleca regularne badania.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy razem z amiodaronem lub dronedaronem, nie zmieniaj leczenia na własną rękę i upewnij się, że twój lekarz wie o obu lekach i zleca regularne badania.
Niektóre leki obniżające odporność, na przykład fingolimod, ozanimod czy ponesimod, mogą razem z amiodaronem lub dronedaronem zbyt mocno zwolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Inne, na przykład leflunomid i teriflunomid, razem z tymi lekami mogą obciążać wątrobę. Wiele leków z tej grupy, takich jak natalizumab czy mykofenolan mofetyl, nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zawroty głowy lub omdlenie
- Bardzo wolne albo nierówne bicie serca
- Kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- Nietypowe zmęczenie lub duszność
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz lub jasny stolec
- Ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia leku immunosupresyjnego z tej grupy z amiodaronem lub dronedaronem należy unikać, a gdy jest niezbędne, stosować je wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim. Nie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem, ozanimodem ani ponesimodem u pacjenta przyjmującego lek przeciwarytmiczny klasy III bez konsultacji kardiologicznej, a jeśli połączenie zostaje utrzymane, pierwszą dawkę podaje się z wydłużoną obserwacją i całodobowym monitorowaniem EKG. Przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tolebrutynibie należy rozważyć inny lek immunomodulujący lub przeciwarytmiczny, a przy kontynuacji często kontrolować próby wątrobowe. Po odstawieniu amiodaronu ryzyko utrzymuje się przez miesiące, a po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Przy połączeniu z modulatorami receptorów S1P możliwa jest istotna bradykardia, blok przedsionkowo komorowy, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, z omdleniem włącznie[1]. Przy połączeniu z leflunomidem, teriflunomidem lub tolebrutynibem rośnie ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, od wzrostu aktywności aminotransferaz do ciężkiego zapalenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy A i dotyczy dwóch podgrup. Modulatory receptorów S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zwalniają rytm serca i spowalniają przewodzenie przedsionkowo komorowe, zwłaszcza na początku leczenia, a amiodaron i dronedaron działają w tym samym kierunku i dodatkowo wydłużają odstęp QT, co daje addycję efektów farmakodynamicznych[2]. Leflunomid i teriflunomid są hepatotoksyczne, podobnie jak amiodaron i dronedaron, więc ich połączenie sumuje ryzyko uszkodzenia wątroby, a wszystkie te leki wolno się eliminują, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu. Tolebrutynib łączy oba problemy w mniejszym stopniu – jest hepatotoksyczny i metabolizowany głównie przez CYP3A4, który dronedaron i amiodaron hamują, co może zwiększać jego stężenie. Po stronie grupy B mechanizm jest wspólny dla amiodaronu i dronedaronu.
Monitorować
- EKG z oceną częstości rytmu, odstępu PQ i QTc przed włączeniem i po włączeniu leku
- Całodobowe monitorowanie EKG po pierwszej dawce modulatora receptorów S1P
- Tętno i ciśnienie tętnicze
- Aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fingolimodu, ozanimodu lub ponesimodu u pacjenta już leczonego amiodaronem lub dronedaronemkolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Największe zwolnienie rytmu serca po modulatorach receptorów S1P występuje w pierwszych godzinach po pierwszej dawce oraz po wznowieniu leczenia po przerwie, dlatego ten moment wymaga konsultacji kardiologicznej i wydłużonego monitorowania EKG. |
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron eliminuje się bardzo wolno, więc interakcja może wystąpić nawet przy włączeniu leku z grupy A wiele tygodni lub miesięcy po jego odstawieniu i należy postępować tak, jakby pacjent nadal go przyjmował. |
| Do zakończenia eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Aktywny metabolit leflunomidu, czyli teriflunomid, utrzymuje się w organizmie długo po odstawieniu, dlatego przed włączeniem amiodaronu lub dronedaronu warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i kontrolę prób wątrobowych. |
Źródła
- Limmroth V, Ziemssen T, Lang M, Richter S, Wagner B, Haas J, et al. Electrocardiographic assessments and cardiac events after fingolimod first dose - a comprehensive monitoring study. BMC Neurol. 2017;17(1):11. doi: 10.1186/s12883-016-0789-7. PMID: 28100182.
- DiMarco JP, O'Connor P, Cohen JA, Reder AT, Zhang-Auberson L, Tang D, et al. First-dose effects of fingolimod: Pooled safety data from three phase 3 studies. Mult Scler Relat Disord. 2014;3(5):629-38. doi: 10.1016/j.msard.2014.05.005. PMID: 26265275.
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ AmiodaronNie stosuj sotalolu jednocześnie z amiodaronem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jeśli masz przepisane oba, skontaktuj się z lekarzem przed zażyciem kolejnej dawki.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jeśli masz przepisane oba, skontaktuj się z lekarzem przed zażyciem kolejnej dawki.
Sotalol i amiodaron to dwa leki na zaburzenia rytmu serca, które działają podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, szybkie i nieregularne bicie serca albo zbyt wolną pracę serca. Takie zaburzenia mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania serca. Amiodaron długo utrzymuje się w organizmie, więc ryzyko istnieje jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie stosuj sotalolu jednocześnie z amiodaronem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia amiodaronem ze względu na jego długi okres półtrwania, dlatego przy zamianie amiodaronu na sotalol decyzję o czasie włączenia podejmuje kardiolog pod kontrolą EKG.[2] Gdy pacjent otrzymuje oba leki jednocześnie, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym przed wydaniem leku. Przed ewentualną zmianą terapii należy wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię oraz oznaczyć odstęp QT.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu serca, szczególnie częstoskurczem torsade de pointes.[1] Możliwa jest także nadmierna bradykardia i blok przewodzenia przedsionkowo-komorowego.[2] Skutkiem mogą być omdlenia, a w skrajnym przypadku nagłe zatrzymanie krążenia.
Mechanizm
Sotalolu nie łączy się z amiodaronem, ponieważ oba leki należą do leków przeciwarytmicznych klasy III i sumują działanie wydłużające odstęp QT.[1] Oba leki wydłużają okres refrakcji mięśnia sercowego, co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu.[3] Sotalol działa dodatkowo beta-adrenolitycznie, a amiodaron w połączeniu z lekami beta-adrenolitycznymi może wywołać zaburzenia automatyzmu węzła zatokowego ze znaczną bradykardią oraz zaburzenia przewodzenia.[2] Bradykardia i hipokaliemia dodatkowo nasilają ryzyko torsade de pointes wywołanego przez sotalol.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca
- przewodzenie przedsionkowo-komorowe w EKG
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Sotalol włączany po odstawieniu amiodaronukolejność włączenia · amiodaron | inne zalecenie | Interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia amiodaronem, dlatego włączenie sotalolu po amiodaronie wymaga decyzji kardiologa i kontroli odstępu QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaJednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, wymaga ono kontroli EKG i elektrolitów.Jeśli przyjmujesz lek na arytmię z tej grupy, nie zaczynaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na arytmię z tej grupy, nie zaczynaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Leki na arytmię, takie jak amiodaron i dronedaron, mogą działać niebezpiecznie silnie, gdy przyjmujesz je razem z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy triazoli, np. flukonazolem, itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem. Lek przeciwgrzybiczy spowalnia usuwanie leku na arytmię z organizmu, a oba leki mogą dodatkowo zaburzać pracę serca. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko dotyczy także osób, które przestały go brać w ostatnich miesiącach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie bliskiego omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność lub obrzęki nóg
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, wymaga ono kontroli EKG i elektrolitów. Połączenie dronedaronu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu z powodu silnego hamowania CYP3A4, a z flukonazolem należy go unikać ze względu na sumowanie wydłużenia QT. U pacjenta leczonego dronedaronem w razie konieczności leczenia triazolem należy rozważyć odstawienie dronedaronu albo wybór leku przeciwgrzybiczego spoza triazoli, np. echinokandyny. Przy amiodaronie preferowane jest leczenie przeciwgrzybicze bez triazoli, a jeśli triazol jest niezbędny, należy wykonać EKG przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz odstawić inne leki wydłużające QT[1]. Izawukonazol nie wydłuża QT, ale także zwiększa stężenie obu leków klasy III, więc wymaga ostrożności i kontroli EKG. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także przez wiele tygodni po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to znaczne wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do migotania komór i nagłego zgonu. Możliwe są też ciężka bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Przy dronedaronie wzrost stężenia nasila ponadto ryzyko niewydolności serca i uszkodzenia wątroby, a przy amiodaronie ryzyko działań niepożądanych zależnych od stężenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie strukturalnej serca, w podeszłym wieku i u kobiet.
Mechanizm
Amiodaron i dronedaron są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a triazole hamują ten enzym. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol umiarkowanym, którego działanie hamujące rośnie z dawką. Zahamowanie metabolizmu zwiększa ekspozycję na lek przeciwarytmiczny, co nasila jego działanie na repolaryzację, przewodzenie i rytm zatokowy. Dodatkowo flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol samodzielnie wydłużają odstęp QT, więc dochodzi do sumowania działania farmakodynamicznego. Mechanizm dotyczy obu leków z grupy A i czterech triazoli, odmiennie zachowuje się tylko izawukonazol, który skraca odstęp QT.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem triazolu i regularnie w trakcie leczenia
- tętno i przewodzenie przedsionkowo-komorowe (bradykardia, bloki)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy niewydolności serca u pacjentów leczonych dronedaronem
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron i jego aktywny metabolit mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego interakcja z triazolem może wystąpić przez wiele tygodni lub miesięcy po odstawieniu amiodaronu. W tym okresie przed włączeniem triazolu należy wykonać EKG i postępować jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótsze i słabsze hamowanie CYP3A4 niż leczenie wielodniowe. Ryzyko jest mniejsze, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT nadal potrzebna jest ostrożność i konsultacja z lekarzem. |
| Miejscowo na skórę lub błony śluzowedroga podania · triazole | interakcja nie dotyczy | Triazole i inne azole stosowane wyłącznie miejscowo nie osiągają stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla tej interakcji. |
| Kilka dni do kilku tygodni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po odstawieniu triazolu, najdłużej po itrakonazolu, pozakonazolu i izawukonazolu. Włączenie dronedaronu lub amiodaronu bezpośrednio po zakończeniu leczenia triazolem wymaga zachowania odstępu albo kontroli EKG. |
Źródła
- Shah PJ, Sundareshan V, Miller B, Bergman SJ. Micafungin and a case of polymorphic ventricular tachycardia. J Clin Pharm Ther. 2016;41(3):362-364. doi: 10.1111/jcpt.12386. PMID: 27121696.
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaBenzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które może prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Amiodaron działa jeszcze przez wiele miesięcy po jego odstawieniu, więc ryzyko utrzymuje się także po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne bicie serca
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Benzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Jeśli pacjent przyjmuje amiodaron lub dronedaron, zamiast amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu należy wybrać lek o innym mechanizmie lub o małym wpływie na odstęp QT. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy, dlatego włączenie benzamidu w tym okresie nadal wiąże się z ryzykiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a leczenie prowadzi się pod kontrolą odstępu QTc oraz stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób z bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz u osób starszych.
Mechanizm
Benzamidy i leki przeciwarytmiczne klasy III niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT. Benzamidy blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, a amiodaron i dronedaron hamują repolaryzację, co jest istotą ich działania przeciwarytmicznego. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Ryzyko dodatkowo zwiększa bradykardia wywoływana przez leki klasy III. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i w niewielkim stopniu metabolizowane, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie odgrywa tu istotnej roli.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Benzamid włączany w ciągu kilku miesięcy po odstawieniu amiodaronukolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania i kumuluje się w tkankach, dlatego jego wpływ na odstęp QT utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy po odstawieniu. Włączenie benzamidu w tym okresie wymaga traktowania pacjenta tak, jakby nadal przyjmował amiodaron, i kontroli EKG. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie rośnie, co nasila wydłużenie odstępu QT i zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko arytmii przy łączeniu leków wydłużających odstęp QT. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.