Interakcje / Anakinra / Anakinra i brodalumab
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia dwóch leków biologicznych o działaniu immunosupresyjnym – jeśli lekarz prowadzący uzna skojarzenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania zakażeń i morfologii krwi.
Nie stosuj obu leków jednocześnie bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Niekorzystna interakcjaAnakinra+ BrodalumabUnikaj łączenia dwóch leków biologicznych o działaniu immunosupresyjnym – jeśli lekarz prowadzący uzna skojarzenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania zakażeń i morfologii krwi.Nie stosuj obu leków jednocześnie bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj obu leków jednocześnie bez wyraźnej zgody lekarza prowadzącego i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, aby zmniejszyć stan zapalny. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększać ryzyko poważnych zakażeń i spadku liczby białych krwinek. Takie połączenie stosuje się tylko wyjątkowo i pod ścisłą kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwienione, bolesne, ciepłe miejsca na skórze
- nietypowe zmęczenie, nocne poty, utrata masy ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia dwóch leków biologicznych o działaniu immunosupresyjnym – jeśli lekarz prowadzący uzna skojarzenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania zakażeń i morfologii krwi. Leczenia anakinrą nie rozpoczyna się u pacjentów z liczbą neutrofilów poniżej 1,5 x 10^9/l[1]. Brodalumabu nie stosuje się przy klinicznie istotnym czynnym zakażeniu, np. czynnej gruźlicy[2]. W trakcie leczenia brodalumabem nie podaje się szczepionek zawierających żywe drobnoustroje[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych i reaktywacji gruźlicy, oraz neutropenii. Brak danych, że połączenie poprawia skuteczność leczenia.
Mechanizm
Oba leki to przeciwciała lub białka hamujące szlaki cytokin zapalnych – anakinra blokuje receptor IL-1, a brodalumab receptor IL-17RA. Jednoczesne hamowanie dwóch szlaków odporności sumuje działanie immunosupresyjne i zwiększa ryzyko zakażeń. Dla anakinry w skojarzeniu z innym lekiem biologicznym (etanerceptem) u pacjentów z RZS leczonych metotreksatem obserwowano częstsze ciężkie zakażenia (7%) i neutropenię bez dodatkowej korzyści klinicznej[1]. Oba leki mogą też normalizować aktywność CYP450 tłumioną przez przewlekłe zapalenie, ale brodalumab zwiększał ekspozycję na midazolam tylko o 24%, co nie wymaga zmiany dawek substratów CYP3A4/3A5[2].
Metabolizm i transportery
- Brodalumab: słaby inhibitor CYP3A4[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych, zmiany skórne)
- badanie w kierunku gruźlicy przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie lub działanie leków o wąskim indeksie terapeutycznym (np. warfaryny, fenytoiny) przy włączaniu lub odstawianiu anakinry
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kineret 100 mg/0,67 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kineret-100126933/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum 210 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
Alkohol przy tych lekach
Anakinra a alkohol: brak opisu w bazie.
Brodalumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 234
Połączenie przeciwwskazaneAlemtuzumab+ BrodalumabNie należy rozpoczynać leczenia alemtuzumabem u pacjenta z łuszczycą leczoną brodalumabem.Powiedz neurologowi i dermatologowi, że leczysz obie choroby, i nie zaczynaj nowego leku bez ich wspólnej decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i dermatologowi, że leczysz obie choroby, i nie zaczynaj nowego leku bez ich wspólnej decyzji.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek na stwardnienie rozsiane nie jest odpowiedni dla osób, które mają też inną chorobę z autoagresji, na przykład łuszczycę. Oba leki mocno osłabiają odporność, więc razem bardziej zwiększają ryzyko poważnych zakażeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo kaszel, który nie mija
- białe naloty w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zmiany na skórze lub nasilenie łuszczycy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia alemtuzumabem u pacjenta z łuszczycą leczoną brodalumabem[1]. U pacjenta ze stwardnieniem rozsianym i współistniejącą łuszczycą wybór leku modyfikującego przebieg stwardnienia rozsianego powinien uwzględniać obie choroby i należy go uzgodnić między neurologiem a dermatologiem. Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z brodalumabem[2].
Skutek kliniczny
Spodziewany jest większy odsetek zakażeń, w tym grzybiczych i oportunistycznych, oraz ryzyko nasilenia lub pojawienia się chorób autoimmunologicznych. Alemtuzumabu nie podaje się w ciężkim, czynnym zakażeniu do czasu jego ustąpienia[1], a brodalumabu nie stosuje się w klinicznie istotnym, czynnym zakażeniu[2], więc zakażenie wywołane jednym lekiem może wymusić przerwanie drugiego.
Mechanizm
Alemtuzumabu nie stosuje się u osób z inną współistniejącą chorobą autoimmunologiczną niż stwardnienie rozsiane[1]. Brodalumab stosuje się w łuszczycy plackowatej, która jest chorobą autoimmunologiczną, więc pacjent leczony brodalumabem z reguły spełnia to przeciwwskazanie. Dodatkowo alemtuzumab powoduje głębokie i długotrwałe zubożenie limfocytów, a brodalumab hamuje szlak interleukiny 17 ważny w obronie przed zakażeniami bakteryjnymi i grzybiczymi. Oba działania sumują się i zwiększają podatność na zakażenia.
Metabolizm i transportery
- Brodalumab: słaby inhibitor CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zakażenia, w tym kandydozy jamy ustnej i skóry
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy nowej choroby autoimmunologicznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po odstawieniu brodalumabuodstep · brodalumab | inne zalecenie | Odstawienie brodalumabu zmniejsza sumowanie działania immunosupresyjnego, ale nie znosi przeciwwskazania, dopóki pacjent choruje na łuszczycę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lemtrada 12 mg/1,2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lemtrada-100304487/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum 210 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
Połączenie przeciwwskazaneAnakinra+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej, atenuowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu anakinrą.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że stosujesz anakinrę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że stosujesz anakinrę, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.
Anakinra osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionki przeciw cholerze z żywymi, osłabionymi bakteriami nie wolno wtedy przyjmować, bo organizm może nie poradzić sobie z bakteriami ze szczepionki. Istnieje szczepionka przeciw cholerze bez żywych bakterii, którą można przyjąć, ale może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- bóle brzucha
- wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, atenuowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu anakinrą[1]. Jeśli szczepienie przed wyjazdem jest potrzebne, wybierz inaktywowaną doustną szczepionkę przeciw cholerze. Odłóż jej podanie w razie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub ostrej choroby z gorączką[2]. Ewentualną przerwę w leczeniu anakinrą przed podaniem żywej szczepionki rozważa wyłącznie lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Przy żywej szczepionce możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym i słabsza ochrona przed cholerą. Przy szczepionce inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza ochrona.
Mechanizm
Anakinra blokuje receptor interleukiny 1 i działa immunosupresyjnie, przez co osłabia odpowiedź odpornościową na szczepienie. Żywej, atenuowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym terapię immunosupresyjną[1]. Przy osłabionej odporności żywy szczep szczepionkowy może nie zostać prawidłowo opanowany, a odpowiedź ochronna może być słabsza. Inaktywowana doustna szczepionka nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym jej nie dotyczy, natomiast teoretycznie może wytworzyć się słabsza ochrona.
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, gorączka)
- przestrzeganie higieny żywności i wody w podróży mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu anakinrą, choć teoretycznie odpowiedź ochronna może być słabsza. Odstęp godzinny dotyczy wyłącznie innych leków i szczepionek doustnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ AnakinraJeżówki purpurowej nie stosuje się u pacjentów leczonych anakinrą.Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci w czasie leczenia anakinrą, a przy przeziębieniu zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci w czasie leczenia anakinrą, a przy przeziębieniu zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne leki.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a anakinra go wycisza, żeby opanować chorobę. Razem mogą działać przeciwko sobie i choroba może się zaostrzyć. Osoby z chorobami autoimmunologicznymi i z obniżoną odpornością nie powinny przyjmować jeżówki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie bólu lub obrzęku stawów
- nawrót gorączki lub wysypki
- objawy infekcji, takie jak gorączka, dreszcze, kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeżówki purpurowej nie stosuje się u pacjentów leczonych anakinrą[1][2]. Pacjenta z objawami infekcji podczas leczenia anakinrą należy skierować do lekarza prowadzącego zamiast proponować preparat immunostymulujący.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania anakinry i zaostrzenie choroby podstawowej, np. reumatoidalnego zapalenia stawów lub choroby autozapalnej. Sama choroba leczona anakinrą oraz wywołana przez nią immunosupresja są stanami, w których jeżówki się nie stosuje[1][2][3].
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a anakinra jako antagonista receptora interleukiny 1 hamuje odpowiedź zapalną i immunologiczną. Działania obu substancji są przeciwstawne. Jeżówki nie stosuje się w chorobach autoimmunologicznych, układowych chorobach tkanki łącznej ani w immunosupresji[1][2]. Przy łączeniu jeżówki z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak cyklosporyna i glikokortykosteroidy, może dojść do zniesienia efektu immunosupresyjnego[1].
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby podstawowej (ból i obrzęk stawów, gorączka, wysypka)
- objawy zakażenia u pacjenta z obniżoną odpornością
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ BrodalumabNie łącz jeżówki purpurowej z brodalumabem.Nie przyjmuj jeżówki w czasie leczenia brodalumabem, a przy przeziębieniu zapytaj farmaceutę o leki łagodzące objawy i powiedz o infekcji lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w czasie leczenia brodalumabem, a przy przeziębieniu zapytaj farmaceutę o leki łagodzące objawy i powiedz o infekcji lekarzowi prowadzącemu.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a brodalumab celowo go wycisza, żeby opanować łuszczycę. Przyjmowanie ich razem może osłabić działanie leku na łuszczycę i zaostrzyć chorobę. Poza tym infekcja w czasie leczenia brodalumabem bywa powodem, żeby lekarz wstrzymał lek, więc nie lecz jej samodzielnie preparatami ziołowymi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie lub nawrót zmian łuszczycowych na skórze
- gorączka
- kaszel lub ból gardła trwający dłużej niż kilka dni
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z brodalumabem. Jeżówki nie stosuje się u osób w trakcie leczenia immunosupresyjnego ani z chorobami autoimmunologicznymi[1][2]. U pacjenta leczonego brodalumabem, który zgłasza objawy infekcji, zaproponuj leczenie objawowe i skieruj do lekarza prowadzącego, bo czynne zakażenie może wymagać wstrzymania brodalumabu[3].
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania brodalumabu i zaostrzenie łuszczycy lub innej choroby o podłożu immunologicznym. Dodatkowo jeżówka sięgana jest zwykle przy infekcjach, a klinicznie istotne, czynne zakażenie jest przeciwwskazaniem do podawania brodalumabu[3], więc samoleczenie infekcji może opóźnić konieczną konsultację lekarską.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a brodalumab jest lekiem immunosupresyjnym, który blokuje receptor IL-17RA i hamuje szlak zapalny odpowiedzialny za łuszczycę. Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji ani w chorobach autoimmunologicznych[1][2]. Przy jednoczesnym stosowaniu jeżówki z cyklosporyną i glikokortykosteroidami może dojść do zniesienia efektu immunosupresyjnego[1]. Przez analogię można oczekiwać osłabienia działania brodalumabu, choć tego połączenia nie badano. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, bo brodalumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP450 w klasyczny sposób.
Metabolizm i transportery
- Brodalumab: słaby inhibitor CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność łuszczycy (nasilenie zmian skórnych)
- objawy zakażenia: gorączka, kaszel, ból gardła utrzymujący się kilka dni, objawy infekcji dróg moczowych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum 210 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.
Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
- nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.
Monitorować
- objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
- morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
- status szczepień i unikanie szczepionek żywych
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Interakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas. |
| Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Inhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Długie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne. |
Źródła
- Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ AnakinraNie stosuj BCG u pacjenta leczonego anakinrą.Powiedz urologowi i lekarzowi, który przepisał anakinrę, że masz otrzymać BCG, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i lekarzowi, który przepisał anakinrę, że masz otrzymać BCG, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez ich decyzji.
Anakinra osłabia działanie układu odpornościowego. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy organizm sobie radzi, ale przy osłabionej odporności mogą one wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po podaniu BCG
- uporczywy kaszel lub duszność
- wyraźne osłabienie, nocne poty, utrata apetytu
- zażółcenie skóry lub oczu
- silny ból przy oddawaniu moczu, krew w moczu, ból jądra lub krocza
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj BCG u pacjenta leczonego anakinrą. Jeśli leczenie dopęcherzowe BCG jest konieczne, decyzję o przerwaniu anakinry i czasie powrotu do niej podejmuje urolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, a w razie braku takiej możliwości rozważa się leczenie dopęcherzowe niezawierające żywych drobnoustrojów.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG (w tym BCG-zapalenia płuc, wątroby i posocznicy BCG) oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania BCG.
Mechanizm
Anakinra blokuje receptor interleukiny 1 i osłabia odpowiedź zapalną oraz odporność wrodzoną, czyli działa immunosupresyjnie. Kontrola żywych, atenuowanych prątków BCG zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej, a działanie przeciwnowotworowe BCG podanego do pęcherza opiera się na miejscowej reakcji zapalnej, w której uczestniczy interleukina 1.
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG: gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, kaszel, duszność
- parametry wątrobowe i objawy zapalenia wątroby
- objawy miejscowe: nasilone dolegliwości ze strony pęcherza, krwiomocz, zapalenie gruczołu krokowego lub najądrza
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie jest żywą szczepionką i również nie podaje się jej w trakcie leczenia anakinrą. Szczepienie odracza się do czasu, gdy lekarz prowadzący uzna, że odporność pacjenta pozwala na jego bezpieczne wykonanie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kineret 100 mg/0,67 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kineret-100126933/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ BrodalumabPołączenie jest przeciwwskazane – dopęcherzowego BCG nie podaje się osobom leczonym lekami immunosupresyjnymi ani osobom z zaburzoną odpowiedzią immunologiczną wywołaną lekami.Powiedz urologowi i dermatologowi, że masz przepisane oba leki, i nie zaczynaj leczenia BCG ani nie przyjmuj kolejnej dawki brodalumabu, zanim lekarze wspólnie nie zdecydują, co dalej.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i dermatologowi, że masz przepisane oba leki, i nie zaczynaj leczenia BCG ani nie przyjmuj kolejnej dawki brodalumabu, zanim lekarze wspólnie nie zdecydują, co dalej.
Brodalumab, który stosujesz na łuszczycę, osłabia układ odpornościowy. Prątki BCG to żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na raka pęcherza. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewce
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nocne poty, chudnięcie bez przyczyny
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – dopęcherzowego BCG nie podaje się osobom leczonym lekami immunosupresyjnymi ani osobom z zaburzoną odpowiedzią immunologiczną wywołaną lekami.[1][2][3] Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się jednocześnie z brodalumabem.[4] O wyborze terapii raka pęcherza albo o przerwaniu leczenia brodalumabem decyduje urolog wspólnie z dermatologiem prowadzącym leczenie łuszczycy. Przed każdym rozpoczęciem leczenia brodalumabem trzeba wykluczyć czynną gruźlicę.[4]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ogólnoustrojowym zakażeniem prątkami BCG, które może zagrażać życiu. Możliwe jest też osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.
Mechanizm
Brodalumab jest przeciwciałem monoklonalnym blokującym receptor interleukiny 17 i działa immunosupresyjnie. Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, których kontrola przez organizm wymaga sprawnej odpowiedzi odpornościowej. Osłabienie tej odpowiedzi sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się prątków i może zmniejszać przeciwnowotworowe działanie dopęcherzowego BCG, które opiera się na pobudzeniu układu odpornościowego.
Metabolizm i transportery
- Brodalumab: słaby inhibitor CYP3A4[5]
Monitorować
- objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby
- objawy czynnej gruźlicy przed włączeniem i w trakcie leczenia brodalumabem
- wywiad w kierunku niedawnego lub planowanego leczenia BCG przed włączeniem brodalumabu
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przy szczepieniu przeciw gruźlicy również obowiązuje zasada, że szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się jednocześnie z brodalumabem. Termin szczepienia ustala lekarz z uwzględnieniem przerwy w leczeniu biologicznym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum 210 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ BrodalumabNie podawaj żywej, atenuowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze osobie leczonej brodalumabem.Nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw cholerze w czasie leczenia brodalumabem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o tym leku przed każdym szczepieniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw cholerze w czasie leczenia brodalumabem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o tym leku przed każdym szczepieniem.
Brodalumab osłabia część mechanizmów obronnych organizmu. Żywa szczepionka przeciw cholerze zawiera osłabione, ale żywe bakterie, które u ciebie mogłyby wywołać zakażenie zamiast ochrony. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się razem z brodalumabem. Istnieje szczepionka przeciw cholerze bez żywych bakterii, którą możesz przyjąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- wymioty
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, atenuowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze osobie leczonej brodalumabem[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed cholerą, wybierz inaktywowaną doustną szczepionkę przeciw cholerze[2]. Decyzję o ewentualnym szczepieniu żywą szczepionką przed rozpoczęciem lub po przerwaniu leczenia brodalumabem pozostaw lekarzowi prowadzącemu terapię biologiczną.
Skutek kliniczny
Przy żywej szczepionce przeciw cholerze możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz osłabiona ochrona przed cholerą. Przy szczepionce inaktywowanej ryzyka zakażenia nie ma, a ewentualne osłabienie odpowiedzi poszczepiennej ma charakter teoretyczny.
Mechanizm
Brodalumab blokuje receptor IL-17RA i hamuje odpowiedź immunologiczną zależną od IL-17, ważną m.in. w obronie błon śluzowych przewodu pokarmowego przed bakteriami. U osoby leczonej brodalumabem żywy, atenuowany szczep Vibrio cholerae ze szczepionki doustnej może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się jednocześnie z brodalumabem[2]. Inaktywowana szczepionka doustna nie zawiera żywych bakterii, więc nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Metabolizm i transportery
- Brodalumab: słaby inhibitor CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty, bóle brzucha)
- gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw cholerze inaktywowana doustna (całe komórki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze nie zawiera żywych bakterii, więc nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym u pacjenta leczonego brodalumabem. Ewentualne osłabienie odpowiedzi poszczepiennej jest jedynie teoretyczne. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną, w tym brodalumab. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum 210 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyntheum. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyntheum-100417955/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.