Interakcje / Apalutamid / Apalutamid i iptakopan
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaApalutamid+ IptakopanUnikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Lek na raka prostaty może przyspieszać usuwanie z organizmu leku chroniącego krwinki lub nerki. Przez to lek chroniący może działać słabiej. U osób z chorobą rozpadu krwinek grozi to nawrotem choroby. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo rozważyć inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ciemny, brunatny mocz
- nagłe zmęczenie lub osłabienie
- duszność lub kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu
- bóle brzucha lub trudności z przełykaniem
- pienisty mocz lub obrzęki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków. Gdy połączenie jest konieczne, ściśle monitoruj skuteczność iptakopanu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu apalutamidu, gdy narasta indukcja. Po odstawieniu apalutamidu indukcja stopniowo wygasa, dlatego kontrolę warto kontynuować także wtedy. Decyzję o terapii omów z hematologiem lub nefrologiem prowadzącym leczenie iptakopanem oraz z onkologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia iptakopanu i utrata kontroli nad aktywacją dopełniacza. U chorych z nocną napadową hemoglobinurią grozi to nawrotem lub przełomem hemolizy, a w chorobach nerek osłabieniem efektu przeciwbiałkomoczowego.
Mechanizm
Apalutamid może osłabiać działanie iptakopanu przez indukcję enzymów i transporterów. Apalutamid jest silnym induktorem enzymów i nośników i może zwiększać eliminację wielu leków[1]. Przez aktywację receptora PXR może także indukować UDP-glukuronozylotransferazy[1]. Iptakopan jest eliminowany z udziałem CYP2C8, UGT1A1 oraz transporterów P-gp, BCRP i OATP1B1/3, a silnych induktorów tych dróg z iptakopanem się nie łączy[2]. Słabe hamowanie CYP2C8 przez apalutamid nie ma tu znaczenia, bo apalutamid nie powoduje istotnych klinicznie zmian ekspozycji na substraty CYP2C8[1]. Apalutamid nie indukuje więc głównej drogi metabolizmu iptakopanu, a ryzyko wynika z indukcji UGT i transporterów, której nasilenia wobec iptakopanu nie zbadano. Odwrotny kierunek jest mało istotny. Iptakopan może hamować CYP2C8 i indukować CYP3A4[2], ale łagodne i umiarkowane inhibitory CYP2C8 ani induktory CYP3A4 nie zmieniają istotnie ekspozycji na apalutamid[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Apalutamid – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], iptakopan – substrat CYP2C8[4]
- Apalutamid – słaby induktor BCRP[3], iptakopan – substrat BCRP[4]
- Apalutamid – słaby induktor OATP1B1[3], iptakopan – substrat OATP1B1[4]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[3], iptakopan – substrat P-gp[4]
- Iptakopan – inhibitor CYP2C8[4], apalutamid – substrat CYP2C8[3]
- Iptakopan – induktor CYP3A4[4], apalutamid – substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[3], słaby induktor P-gp[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Iptakopan: inhibitor CYP2C8[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- LDH
- hemoglobina i liczba retikulocytów
- bilirubina pośrednia
- objawy hemolizy (ciemny mocz, zmęczenie, duszność)
- białkomocz w chorobach nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie apalutamidu u pacjenta stabilnie leczonego iptakopanemkolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Indukcja narasta stopniowo przez kilka tygodni od włączenia apalutamidu, dlatego w tym okresie kontroluj LDH i parametry hemolizy częściej. |
| Odstawienie apalutamiduczas leczenia · apalutamid | inne zalecenie | Po odstawieniu apalutamidu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na iptakopan wraca do wyjściowej, więc kontynuuj obserwację przez kilka tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuApalutamida alkoholOkazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia apalutamidem.Jeśli pijesz, rób to rzadko i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, porozmawiaj o tym z lekarzem, zanim nagle przestaniesz.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, rób to rzadko i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, porozmawiaj o tym z lekarzem, zanim nagle przestaniesz.
Alkohol nie zmienia działania tego leku w istotny sposób. Lek może jednak powodować zmęczenie, osłabiać kości i zwiększać ryzyko upadków, a alkohol nasila te problemy. Picie dużych ilości alkoholu lub nagłe przerwanie długotrwałego picia może dodatkowo zwiększać ryzyko napadu drgawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- upadek lub ból kości po upadku
- nasilone zmęczenie
- drgawki lub utrata przytomności
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia apalutamidem. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać zmęczenie i zawroty głowy oraz zwiększać ryzyko upadków i złamań. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach, z napadami drgawkowymi w wywiadzie, osteoporozą lub skłonnością do upadków należy zalecić ograniczenie albo unikanie alkoholu i unikanie nagłego odstawienia po długotrwałym intensywnym piciu bez konsultacji z lekarzem.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Regularne lub intensywne picie może zwiększać ryzyko upadków i złamań, nasilać zmęczenie, utrudniać kontrolę ciśnienia tętniczego oraz – szczególnie przy upojeniu lub nagłym odstawieniu alkoholu – sprzyjać wystąpieniu napadu drgawkowego u pacjenta leczonego apalutamidem.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej apalutamidu z etanolem. Charakterystyka produktu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a słowo „alkohol” pojawia się tam wyłącznie w nazwach substancji pomocniczych otoczki tabletki, takich jak alkohol poliwinylowy, który nie jest etanolem[1]. Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i CYP2C19 oraz słabym induktorem CYP2C9, a w stężeniach terapeutycznych nie wpływa na CYP1A2 i CYP2D6[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, dlatego istotna zmiana jego metabolizmu nie jest spodziewana. Możliwe jest natomiast sumowanie działań farmakodynamicznych. Apalutamid i towarzysząca mu deprywacja androgenowa zwiększają ryzyko zmęczenia, upadków, złamań i utraty masy kostnej oraz obniżają próg drgawkowy, a alkohol w większych ilościach nasila zaburzenia równowagi i ryzyko upadków, przyspiesza utratę masy kostnej, podnosi ciśnienie tętnicze, a intensywne picie i odstawienie alkoholu obniżają próg drgawkowy.
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], słaby induktor BCRP[2], induktor CYP2B6[2], umiarkowany induktor CYP2C19[3], słaby induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], słaby induktor OATP1B1[2], słaby induktor P-gp[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- upadki i zawroty głowy
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne, w tym napady drgawkowe
- stan kości u pacjentów z czynnikami ryzyka osteoporozy
- ilość i regularność spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub intensywne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym lub intensywnym spożyciu alkoholu addycyjne ryzyko upadków, złamań, nadciśnienia i obniżenia progu drgawkowego staje się istotne klinicznie. Należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia pod kontrolą lekarza. |
| Nagłe odstawienie alkoholu po długotrwałym intensywnym piciuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Zespół abstynencyjny obniża próg drgawkowy, co nakłada się na prodrgawkowe działanie apalutamidu. Odstawienie alkoholu u osoby uzależnionej powinno odbywać się pod nadzorem lekarza. |
| Podeszły wiek, osteoporoza lub skłonność do upadkówwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U starszych pacjentów oraz osób z osteoporozą lub upadkami w wywiadzie nawet umiarkowane ilości alkoholu mogą istotnie zwiększać ryzyko złamań w trakcie leczenia apalutamidem. Zalecane jest unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieIptakopana alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie.Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.
Ten lek i alkohol nie wpływają na siebie w znany sposób. Picie alkoholu z umiarem nie zmienia działania leku. Lek zwiększa jednak podatność na niektóre groźne zakażenia bakteryjne, a picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność i utrudnia regularne przyjmowanie leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- silny ból głowy ze sztywnością karku
- wysypka w postaci drobnych wybroczyn
- ciemny mocz lub nasilone zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie. U osób nadużywających alkoholu warto podkreślić regularne przyjmowanie dawek oraz konieczność pilnego zgłoszenia się do lekarza przy objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji przy umiarkowanym spożyciu alkoholu. Znaczenie pośrednie może mieć przewlekłe nadużywanie alkoholu, które samo zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, a iptakopan jako inhibitor dopełniacza zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi. Upojenie alkoholowe sprzyja też pomijaniu dawek, a nieregularne przyjmowanie inhibitora dopełniacza może wiązać się z ryzykiem nawrotu hemolizy.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm interakcji iptakopanu z alkoholem. ChPL iptakopanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Jako istotne ChPL wskazuje silne induktory CYP2C8, UGT1A1, PgP, BCRP i OATP1B1/3, takie jak ryfampicyna, które mogą zmniejszać skuteczność iptakopanu[1]. Etanol nie jest uznawany za silny induktor ani inhibitor tych szlaków, dlatego istotna zmiana ekspozycji na iptakopan jest mało prawdopodobna. Iptakopan nie działa ośrodkowo ani nie jest hepatotoksyczny w stopniu, który sumowałby się z działaniem alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
- objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, co nakłada się na zwiększoną podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi podczas leczenia iptakopanem. Sprzyja też pomijaniu dawek. Zalecane jest ograniczenie alkoholu, przypomnienie o regularnym przyjmowaniu leku i o aktualności szczepień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
Inne interakcje tych leków 547
Połączenie przeciwwskazaneAmifamprydyna+ ApalutamidNie łącz amifamprydyny z apalutamidem.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem prowadzącym, aby zdecydował o dalszym leczeniu, i nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem prowadzącym, aby zdecydował o dalszym leczeniu, i nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Oba mogą też ułatwiać wystąpienie drgawek. Żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie, bo oba są ważne w twoim leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy
- drgawki lub nagła utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amifamprydyny z apalutamidem.[1] Decyzję o dalszym leczeniu powinni wspólnie podjąć onkolog lub urolog i neurolog, biorąc pod uwagę, że wszystkie leki z grupy terapii antyandrogenowej mogą wydłużać QT. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc, wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz obserwować pacjenta pod kątem drgawek.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdlenia lub nagłego zgonu sercowego.[2] Dodatkowo rośnie ryzyko napadów drgawkowych.[2]
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apalutamid jako lek antyandrogenowy wydłuża odstęp QT, a amifamprydyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT ze względu na ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.[1] Amifamprydyna obniża próg drgawkowy i nie stosuje się jej w padaczce.[1] Apalutamid również może wywoływać napady drgawkowe, więc oba leki sumują ryzyko drgawek.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amifamprydyna jest metabolizowana głównie przez N-acetylotransferazy, a nie przez enzymy CYP indukowane przez apalutamid.[2]
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[4], słaby induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], słaby induktor OATP1B1[3], słaby induktor P-gp[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- napady drgawkowe, utraty przytomności
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneApalutamid+ LefamulinaNie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego apalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na raka prostaty, żeby dobrali inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lek na raka prostaty, żeby dobrali inny antybiotyk.
Lek na raka prostaty sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się tego antybiotyku. Przez to antybiotyk może nie zadziałać i zapalenie płuc nie zostanie wyleczone. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie spada po 2–3 dniach leczenia
- nasilający się kaszel lub duszność
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego apalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Wybierz antybiotyk bez zależności od CYP3A i bez działania wydłużającego QT. Apalutamidu nie odstawia się w celu włączenia lefamuliny, a działanie indukujące utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Znaczące zmniejszenie stężenia lefamuliny prowadzi do braku lub osłabienia działania przeciwbakteryjnego, a więc ryzyka niepowodzenia leczenia zapalenia płuc i selekcji oporności. Dodatkowo możliwe jest sumowanie działania wydłużającego odstęp QT.
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i znacząco przyspiesza eliminację substratów tego enzymu – AUC midazolamu zmniejszyło się o 92%.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu – ryfampicyna zmniejszyła AUC lefamuliny do 0,28 wartości wyjściowej.[1] Dodatkowo lefamulina wydłuża odstęp QT i nie łączy się jej z innymi lekami wydłużającymi QT[1], a terapia antyandrogenowa, w tym apalutamid, również może wydłużać QT. Wpływ lefamuliny jako umiarkowanego inhibitora CYP3A i inhibitora CYP2C8 na apalutamid nie ma znaczenia klinicznego, bo łagodne i umiarkowane inhibitory tych enzymów nie zmieniają istotnie ekspozycji na apalutamid.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], apalutamid – substrat CYP2C8[3]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], apalutamid – substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[3], słaby induktor P-gp[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na antybiotyk (gorączka, objawy oddechowe), jeśli połączenie zastosowano omyłkowo
- EKG z oceną odstępu QT oraz stężenie potasu i magnezu, jeśli połączenie zastosowano omyłkowo
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriakson
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneApalutamid+ LenakapawirLenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.
Lek na raka prostaty apalutamid przyspiesza usuwanie z organizmu lenakapawiru, który działa przeciwko wirusowi HIV. Stężenie lenakapawiru we krwi może wtedy tak spaść, że lek przestanie chronić przed wirusem. Wirus może się namnażać i stać się odporny na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe miano wirusa HIV w badaniu kontrolnym
- gorączka, wysypka, ból gardła lub powiększone węzły chłonne przy stosowaniu leku zapobiegającego zakażeniu HIV
- nawracające lub nietypowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.[1] Gdy lenakapawir jest niezbędny, należy wspólnie z urologiem lub onkologiem rozważyć zamianę apalutamidu na antyandrogen bez działania indukującego enzymy. Indukcja enzymów utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu, dlatego lenakapawir należy włączać z odpowiednim odstępem uzgodnionym z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeżeli połączenia nie da się uniknąć, decyzję o zmianie schematu przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz specjalista chorób zakaźnych.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężenia lenakapawiru, które może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1 na lenakapawir.[1] W leczeniu zakażenia wielolekoopornego oznacza to ryzyko utraty jednej z ostatnich skutecznych opcji, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym.[2]
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przez aktywację receptora PXR indukuje także UGT oraz transportery leków, w tym P-gp. W połączeniu z midazolamem zmniejszał AUC substratu CYP3A4 o 92%.[3] Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a silne induktory tych szlaków mogą znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu. Ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84%, a nawet umiarkowany induktor efawirenz o 56%.[1] Działanie odwrotne jest bez znaczenia klinicznego. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a nawet silny inhibitor CYP3A4 itrakonazol nie zmieniał AUC apalutamidu.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[6], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[4], lenakapawir – substrat P-gp[5]
- Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
- Lenakapawir – inhibitor P-gp[5], apalutamid – substrat P-gp[4]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- miano HIV-1 RNA
- lekooporność HIV-1 przy niepowodzeniu wirusologicznym
- test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Apalutamid odstawiony przed włączeniem lenakapawirukolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Działanie indukujące apalutamidu nie ustępuje od razu po jego odstawieniu, dlatego lenakapawir należy włączać dopiero po odpowiednim odstępie ustalonym przez lekarza specjalistę chorób zakaźnych. |
| Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawir | inne zalecenie | Interakcja dotyczy również lenakapawiru we wstrzyknięciach o przedłużonym uwalnianiu. Rozpoczęcie apalutamidu w okresie działania depot lenakapawiru może obniżyć jego stężenie i wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ ApalutamidNie łączy się atazanawiru z apalutamidem.Nie zaczynaj przyjmować apalutamidu, dopóki lekarz prowadzący leczenie HIV nie zmieni twoich leków przeciwwirusowych, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować apalutamidu, dopóki lekarz prowadzący leczenie HIV nie zmieni twoich leków przeciwwirusowych, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Apalutamid sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa atazanawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się na niego odporny. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- informacja od lekarza o wzroście ilości wirusa we krwi
- nawracające infekcje
- gorączka, nocne poty lub utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się atazanawiru z apalutamidem.[1][2] Gdy pacjent zakażony HIV wymaga leczenia apalutamidem, zmianę schematu przeciwwirusowego należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV przed włączeniem apalutamidu. Efekt indukcji utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu, dlatego powrót do atazanawiru też wymaga konsultacji ze specjalistą.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia atazanawiru grozi utratą kontroli replikacji HIV i rozwojem oporności wirusa na atazanawir oraz inne inhibitory proteazy.[1][2]
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4, a atazanawir jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym. Indukcja CYP3A4 przyspiesza eliminację atazanawiru i obniża jego stężenie w osoczu, także przy wzmocnieniu rytonawirem lub kobicystatem.[1] Atazanawir jako inhibitor CYP3A4 może też w pewnym stopniu zwiększać ekspozycję na apalutamid, ale ma to znaczenie drugorzędne wobec utraty skuteczności leczenia przeciwwirusowego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Atazanawir – inhibitor CYP3A4[3], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[5], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Atazanawir: inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- miano HIV RNA po każdej zmianie schematu
- objawy niepowodzenia leczenia przeciwwirusowego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie apalutamidukolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 ustępuje stopniowo po odstawieniu apalutamidu, dlatego ponowne włączenie atazanawiru wymaga uzgodnienia terminu ze specjalistą i kontroli miana HIV RNA. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ ApalutamidNie łącz wzmocnionego darunawiru z apalutamidem, ponieważ silne induktory CYP3A są przeciwwskazane z darunawirem wzmocnionym zarówno rytonawirem, jak i kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.
Lek na raka prostaty apalutamid przyspiesza rozkładanie darunawiru w organizmie. Przez to darunawir może przestać działać, a wirus HIV może się namnażać i uodpornić na leczenie. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost miana wirusa HIV w badaniach kontrolnych
- spadek liczby limfocytów CD4
- nawracające infekcje, gorączka, nocne poty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz wzmocnionego darunawiru z apalutamidem, ponieważ silne induktory CYP3A są przeciwwskazane z darunawirem wzmocnionym zarówno rytonawirem, jak i kobicystatem.[1][2][3] Przy leczeniu substratami CYP3A4, takimi jak darunawir, zaleca się w miarę możliwości zamianę leku.[4] Decyzję o zmianie leczenia przeciwnowotworowego albo schematu przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz prowadzący we współpracy ze specjalistą chorób zakaźnych i onkologiem.
Skutek kliniczny
Spadek stężeń darunawiru i jego wzmacniacza może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności wirusa HIV.[1] Apalutamid zmniejszył AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A4, o 92%, co wskazuje na skalę możliwego spadku ekspozycji na substraty CYP3A4.[4]
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zwiększa syntezę wielu enzymów i nośników.[4] Darunawir, rytonawir i kobicystat są metabolizowane przez CYP3A, więc indukcja tego enzymu zwiększa ich klirens i obniża stężenia w osoczu.[1] Darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A niż darunawir wzmocniony rytonawirem.[1] W odwrotnym kierunku rytonawir jako silny inhibitor CYP3A4 nie zmienia istotnie całkowitej ekspozycji na apalutamid i nie wymaga zmiany dawki początkowej, ale można rozważyć zmniejszenie dawki apalutamidu w zależności od tolerancji.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[6]
- Darunawir – inhibitor P-gp[5], apalutamid – substrat P-gp[6]
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[6], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[7], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby induktor BCRP[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], słaby induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], słaby induktor OATP1B1[6], słaby induktor P-gp[6], substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- miano wiremii HIV (HIV RNA)
- liczba limfocytów CD4
- w razie wymuszonego łączenia – ocena oporności wirusa przy niepowodzeniu wirusologicznym
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Darunawir z kobicystatempostać · darunawir | ryzyko rośnie | Darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A niż darunawir wzmocniony rytonawirem, więc ryzyko utraty skuteczności jest jeszcze większe. |
| Darunawir włączany po odstawieniu apalutamidukolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Indukcja enzymów wygasa stopniowo po odstawieniu apalutamidu, dlatego przy włączaniu wzmocnionego darunawiru wkrótce po zakończeniu leczenia apalutamidem należy ściślej kontrolować miano wiremii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneElwitegrawir+ ApalutamidElwitegrawiru w leku złożonym nie łączy się z apalutamidem.Nie zaczynaj brać leku na raka prostaty, dopóki lekarz leczący HIV nie zmieni ci leczenia, i nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać leku na raka prostaty, dopóki lekarz leczący HIV nie zmieni ci leczenia, i nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.
Lek na raka prostaty przyspiesza rozkład leku na HIV w organizmie. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może stać się na niego oporny. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost ilości wirusa w badaniu krwi
- spadek odporności w wynikach badań
- nawracające lub nietypowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Elwitegrawiru w leku złożonym nie łączy się z apalutamidem. Przed włączeniem apalutamidu schemat przeciwretrowirusowy trzeba zmienić we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV na taki, który nie traci skuteczności przy silnej indukcji enzymów, albo rozważyć inny lek przeciwandrogenowy. Po odstawieniu apalutamidu działanie indukujące wygasa stopniowo, więc powrót do elwitegrawiru należy zaplanować z lekarzem specjalistą.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia elwitegrawiru grozi utratą odpowiedzi wirusologicznej i rozwojem oporności HIV na lek[1]. Indukcja przez apalutamid ma znaczący wpływ na substraty CYP3A4 i może prowadzić do braku lub zmniejszenia ich działania klinicznego[2].
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4[2], a elwitegrawir jest metabolizowany głównie przez CYP3A[1]. Indukcja CYP3A zmniejsza stężenie elwitegrawiru w osoczu. Przeciwwskazanie stosowania z silnymi induktorami CYP3A dotyczy całego leku złożonego zawierającego elwitegrawir, ponieważ indukcja obniża także stężenie kobicystatu, który wzmacnia działanie elwitegrawiru[1][3].
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po każdej zmianie schematu
- liczba limfocytów CD4
- tolerancja i skuteczność nowego schematu przeciwretrowirusowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Genvoya 150 mg + 150 mg + 200 mg + 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/genvoya-100359198/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stribild 150 mg + 150 mg + 200 mg + 245 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stribild-100156785/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneGrazoprewir+ ApalutamidNie stosuj grazoprewiru z elbaswirem u pacjenta przyjmującego apalutamid.Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby, dopóki twój lekarz nie zdecyduje, jak pogodzić je z leczeniem raka prostaty, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby, dopóki twój lekarz nie zdecyduje, jak pogodzić je z leczeniem raka prostaty, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.
Leku na raka prostaty z apalutamidem nie łączy się z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C z grazoprewirem. Apalutamid przyspiesza usuwanie leku przeciwwirusowego z organizmu, przez co może on przestać działać i nie wyleczyć zakażenia. Nie poczujesz tego od razu, bo nieskuteczne leczenie zwykle nie daje objawów. Działanie apalutamidu się nie zmienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- dodatni wynik badania na obecność wirusa w trakcie lub po leczeniu
- brak poprawy wyników badań wątrobowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj grazoprewiru z elbaswirem u pacjenta przyjmującego apalutamid[1]. Ustal z onkologiem i hepatologiem kolejność leczenia – rozważ odroczenie terapii HCV albo zmianę leku przeciwandrogenowego na taki, który nie jest silnym induktorem CYP3A. Po odstawieniu apalutamidu leczenie HCV rozpoczynaj dopiero po wygaśnięciu indukcji enzymatycznej. Inne schematy przeciwwirusowe przeciw HCV również wymagają sprawdzenia, bo większość z nich nie toleruje silnych induktorów.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia grazoprewiru (i elbaswiru) w osoczu może prowadzić do zmniejszenia działania terapeutycznego, czyli niepowodzenia leczenia przewlekłego zapalenia wątroby typu C[1]. Niepowodzenie terapii przeciwwirusowej grozi też wyselekcjonowaniem opornych wariantów wirusa. Apalutamid nie jest ofiarą tej interakcji.
Mechanizm
Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i indukuje również P-gp. Grazoprewir jest substratem CYP3A i P-gp, dlatego jednoczesne podawanie induktorów CYP3A lub P-gp jest przeciwwskazane, bo zmniejsza jego stężenie w osoczu[1]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego z elbaswirem, ponieważ oba składniki są substratami CYP3A i P-gp[1]. Indukcja enzymów narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu.
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], słaby induktor BCRP[2], induktor CYP2B6[2], umiarkowany induktor CYP2C19[3], słaby induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], słaby induktor OATP1B1[2], słaby induktor P-gp[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- HCV RNA w trakcie i po zakończeniu leczenia, gdy zastosowano schemat po odstawieniu apalutamidu
- aktualna lista leków pacjenta przed rozpoczęciem terapii HCV
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Czas potrzebny do wygaśnięcia indukcji enzymatycznej po odstawieniu apalutamiduodstep · apalutamid | inne zalecenie | Po odstawieniu apalutamidu indukcja CYP3A4 i P-gp wygasa stopniowo. Terapię grazoprewirem z elbaswirem można rozważyć dopiero po tym okresie, a skuteczność leczenia HCV warto potwierdzić oznaczeniem HCV RNA. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ ApalutamidNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego apalutamidem i wybierz lek bez wpływu na odstęp QT.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z apalutamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z apalutamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksyzyna i apalutamid mogą razem zaburzać pracę serca i zwiększać ryzyko groźnej, nieregularnej akcji serca. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce lub masz niski poziom potasu albo magnezu. Apalutamid może też sprawić, że hydroksyzyna będzie działać słabiej. Tych leków nie należy stosować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego apalutamidem i wybierz lek bez wpływu na odstęp QT[1][2]. Przy produktach metabolizowanych głównie przez CYP3A4 zaleca się w miarę możliwości ich zamianę lub ocenę utraty skuteczności[3]. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o krótkim leczeniu, potrzebne są EKG z oceną QTc oraz kontrola potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, szczególnie u starszych mężczyzn z chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi. Drugim, mniej groźnym skutkiem może być słabsze działanie przeciwświądowe i uspokajające hydroksyzyny z powodu przyspieszonego metabolizmu.
Mechanizm
Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani nie stosuje u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT, w tym z chorobą układu krążenia, hipokaliemią, hipomagnezemią lub znaczącą bradykardią[4]. Leczenie antyandrogenowe, w tym apalutamidem, może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują ryzyko zaburzeń rytmu. Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana m.in. przez CYP3A4/5[4], a apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszył AUC midazolamu o 92%[3], co może osłabiać działanie hydroksyzyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[6]
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[6], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[7], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[5]
- Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby induktor BCRP[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], słaby induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], słaby induktor OATP1B1[6], słaby induktor P-gp[6], substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- skuteczność hydroksyzyny (świąd, lęk, sen)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.