Interakcje / Azelastyna / Azelastyna i zyprazydon
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Azelastynę w kroplach do oczu można stosować razem z zyprazydonem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.
Stosuj oba leki tak jak dotychczas, nie musisz niczego zmieniać.
Interakcja nieistotna klinicznieAzelastyna+ ZyprazydonAzelastynę w kroplach do oczu można stosować razem z zyprazydonem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki tak jak dotychczas, nie musisz niczego zmieniać.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak jak dotychczas, nie musisz niczego zmieniać.
Krople do oczu z azelastyną możesz stosować razem z zyprazydonem. Lek z kropli działa głównie w oku i tylko niewielka jego ilość trafia do krwi. Dlatego nie wpływa na działanie leku na schizofrenię lub chorobę dwubiegunową.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Azelastynę w kroplach do oczu można stosować razem z zyprazydonem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania. Przy azelastynie podawanej donosowo warto uprzedzić pacjenta o możliwym nasileniu senności.
Skutek kliniczny
Nie należy się spodziewać klinicznie istotnych skutków łączenia azelastyny w kroplach do oczu z zyprazydonem. Ewentualne nasilenie senności jest mało prawdopodobne i miałoby niewielkie nasilenie.
Mechanizm
Azelastyna w kroplach do oczu nie wpływa w istotnym stopniu na działanie zyprazydonu, ponieważ po podaniu do worka spojówkowego do krążenia przenika jej niewiele. Teoretycznie oba leki mogą działać uspokajająco i nasilać senność, ale przy miejscowym podaniu azelastyny to sumowanie nie ma znaczenia klinicznego. Brak przesłanek do interakcji farmakokinetycznej przy tej drodze podania.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowadroga podania · azelastyna | ryzyko rośnie | Azelastyna podawana donosowo osiąga większe stężenia we krwi i może wywoływać senność, co teoretycznie sumuje się z działaniem uspokajającym zyprazydonu. Warto uprzedzić pacjenta o możliwym nasileniu senności, zwłaszcza na początku leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Alkohol przy tych lekach
Azelastyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.
Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
- omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.
Mechanizm
Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i sedacja w ciągu dnia
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
- kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Inne interakcje tych leków 187
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- nadmierna senność lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
- nasilenie sedacji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneSakwinawir+ ZyprazydonSakwinawiru nie należy łączyć z zyprazydonem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.
Te dwa leki przyjmowane razem mogą groźnie zaburzyć pracę serca. Każdy z nich osobno może wpływać na rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może wywołać niebezpieczną arytmię. Takiego połączenia nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sakwinawiru nie należy łączyć z zyprazydonem. ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR ze względu na możliwość potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych[1]. ChPL zyprazydonu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwretrowirusowego i przeciwpsychotycznego jednocześnie, lekarz prowadzący leczenie HIV razem z psychiatrą powinien zmienić jeden z leków na taki, który nie wydłuża odstępu QT ani nie wchodzi w istotne interakcje z drugim. Leków przeciwretrowirusowych nie należy odstawiać samodzielnie bez decyzji lekarza.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i potencjalnie zagrażających życiu komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego związanych z wydłużeniem odstępu PR.
Mechanizm
Główne zagrożenie wynika z sumowania się działania obu leków wydłużającego odstęp QT. U zdrowych ochotników sakwinawir wzmocniony rytonawirem powodował zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego może wystąpić addytywny wpływ z innymi lekami wydłużającymi te odstępy[1]. Zyprazydon sam wydłuża odstęp QT, a jego działanie addycyjne z innymi lekami o tym działaniu nie zostało zbadane, ale nie można go wykluczyć[2]. Dodatkowo sakwinawir i rytonawir hamują CYP3A4 i glikoproteinę P, a zyprazydon jest substratem CYP3A4 i prawdopodobnie glikoproteiny P, więc jego stężenie może wzrosnąć. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał stężenie zyprazydonu o mniej niż 40% bez dodatkowego wydłużenia odstępu QTc[2], dlatego składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż farmakodynamiczna.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ ZyprazydonNie łącz sotalolu z zyprazydonem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Sotalol i zyprazydon zmieniają pracę serca w podobny sposób i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Takie zaburzenia mogą objawiać się kołataniem serca, zawrotami głowy albo omdleniem i bywają niebezpieczne dla życia. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz sotalolu z zyprazydonem. Zyprazydonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami przeciwarytmicznymi klasy III, do których należy sotalol[1]. Sotalolu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT albo z lekarzem prowadzącym leczenie kardiologiczne rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego. Jeśli wyjątkowo nie da się uniknąć połączenia, przed jego rozpoczęciem trzeba ocenić odstęp QT, wyrównać hipokaliemię i monitorować EKG oraz elektrolity[3].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu, w szczególności torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działania się sumują. Sotalol jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, który wydłuża repolaryzację komór i może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[3]. Zyprazydon również wydłuża odstęp QT, a działania addycyjnego z innymi lekami wydłużającymi QT nie można wykluczyć[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- objawy omdleń, kołatania serca, zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Połączenie przeciwwskazaneTriazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. lurazydon, zyprazydon, sertindol) klasaJednoczesnego stosowania triazolowego leku przeciwgrzybiczego i przeciwpsychotycznej pochodnej indolu należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga zmiany dawki i kontroli EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy i masz dostać triazolowy lek przeciwgrzybiczy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie łącz tych leków na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy i masz dostać triazolowy lek przeciwgrzybiczy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie łącz tych leków na własną rękę.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, mogą zwiększać ilość leków na schizofrenię lub chorobę dwubiegunową, takich jak lurazydon, zyprazydon czy sertindol, w organizmie. Może to nasilić senność, niepokój ruchowy i zawroty głowy. Niektóre z tych połączeń mogą też zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Części tych leków w ogóle nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- nadmierna senność
- niepokój ruchowy, sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania triazolowego leku przeciwgrzybiczego i przeciwpsychotycznej pochodnej indolu należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga zmiany dawki i kontroli EKG. Lurazydon jest przeciwwskazany z itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Z flukonazolem lub izawukonazolem lurazydon można stosować w zmniejszonej dawce z kontrolą działań niepożądanych. Sertindol jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4 i z lekami wydłużającymi odstęp QT, czyli w praktyce ze wszystkimi wymienionymi triazolami. Przy zyprazydonie unikaj połączenia z flukonazolem, worykonazolem, pozakonazolem i itrakonazolem ze względu na addycyjne wydłużenie odstępu QT. Jeśli takie leczenie jest niezbędne, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Połączenie zyprazydonu z izawukonazolem niesie najmniejsze ryzyko w tej klasie. Gdy to możliwe, zamień triazol na echinokandynę lub amfoterycynę B albo czasowo zmień lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z psychiatrą.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia leku przeciwpsychotycznego nasila jego działania niepożądane, takie jak senność, akatyzja, objawy pozapiramidowe, niedociśnienie ortostatyczne i zawroty głowy. Przy sertindolu i zyprazydonie rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy zaburzeniach elektrolitowych, bradykardii, chorobach serca i u osób starszych.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol hamują go silnie, a flukonazol i izawukonazol umiarkowanie. Lurazydon i sertindol są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc ich stężenie we krwi może wyraźnie wzrosnąć. Zyprazydon jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową, a CYP3A4 odpowiada tylko za część jego przemian[1]. Dlatego wzrost jego stężenia jest umiarkowany, a główne ryzyko wynika z sumowania się wpływu na odstęp QT[2]. Sertindol i zyprazydon same wydłużają odstęp QT, podobnie jak flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Izawukonazol nie wydłuża odstępu QT, więc przy nim istotny jest głównie wpływ na metabolizm. Interakcja dotyczy całej klasy, ale jej siła zależy od pary – najsilniejsza jest dla silnych inhibitorów CYP3A4 w połączeniu z lurazydonem lub sertindolem.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem leczenia skojarzonego i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy nadmiernego działania leku przeciwpsychotycznego: senność, akatyzja, objawy pozapiramidowe
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- omdlenia, kołatania serca i zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po odstawieniu triazolu, najdłużej przy pozakonazolu, itrakonazolu i izawukonazolu, które mają długi okres półtrwania. Lurazydonu ani sertindolu nie należy włączać ani wracać do pełnej dawki bezpośrednio po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol i jego wpływ na odstęp QT zależą od dawki. Pojedyncza mała dawka w leczeniu kandydozy pochwy niesie mniejsze ryzyko niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii oraz niedociśnienia ortostatycznego i upadków. |
Źródła
- Miao Z, Kamel A, Prakash C. Characterization of a novel metabolite intermediate of ziprasidone in hepatic cytosolic fractions of rat, dog, and human by ESI-MS/MS, hydrogen/deuterium exchange, and chemical derivatization. Drug Metab Dispos. 2005;33(7):879-83. doi: 10.1124/dmd.105.004036. PMID: 15821046.
- Miceli JJ, Smith M, Robarge L, Morse T, Laurent A. The effects of ketoconazole on ziprasidone pharmacokinetics--a placebo-controlled crossover study in healthy volunteers. Br J Clin Pharmacol. 2000;49 Suppl 1(Suppl 1):71S-76S. doi: 10.1046/j.1365-2125.2000.00156.x. PMID: 10771458.
Połączenie przeciwwskazaneZyprazydon+ ApalutamidUnikaj tego połączenia i zamień zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT i niezależny od CYP3A4.Nie odstawiaj żadnego leku sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leczenia i zapytaj o badanie EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leczenia i zapytaj o badanie EKG.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie. Lek na raka prostaty może też osłabić działanie leku przeciwpsychotycznego, przez co objawy choroby mogą wrócić. Zwykle lekarz zmienia jeden z tych leków na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- nawrót niepokoju, omamów lub zaburzeń nastroju
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj tego połączenia i zamień zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na odstęp QT i niezależny od CYP3A4. ChPL zyprazydonu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.[1] Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za nieuniknione, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj potas i magnez oraz oceniaj skuteczność przeciwpsychotyczną. Po odstawieniu apalutamidu obserwuj pacjenta pod kątem działań niepożądanych zyprazydonu.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza u starszych mężczyzn z chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi. Równocześnie indukcja CYP3A4 może obniżyć stężenie zyprazydonu i osłabić kontrolę objawów psychotycznych. Karbamazepina, słabszy induktor niż apalutamid, zmniejszała całkowitą ekspozycję na zyprazydon o około 35%.[1] Po odstawieniu apalutamidu indukcja stopniowo wygasa, a stężenie zyprazydonu może wzrosnąć.
Mechanizm
Nie łącz zyprazydonu z apalutamidem, bo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a apalutamid dodatkowo przyspiesza eliminację zyprazydonu. ChPL zyprazydonu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie lekami wydłużającymi odstęp QT jako grupą i nie wyklucza działania addycyjnego.[1] Apalutamid nie jest wymieniony z nazwy, ale terapia deprywacji androgenowej, do której należy, sama może wydłużać odstęp QT. Zyprazydon jest substratem CYP3A4 i prawdopodobnie glikoproteiny P, a induktory CYP3A4 i p-gp mogą zmniejszać jego stężenie.[1] Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszał AUC midazolamu o 92%.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[3], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], zyprazydon – substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[5], zyprazydon – substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[4], zyprazydon – substrat P-gp[3]
- Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kontrola objawów psychotycznych lub afektywnych
- objawy działań niepożądanych zyprazydonu po odstawieniu apalutamidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie apalutamidu u pacjenta przyjmującego zyprazydonkolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Po odstawieniu apalutamidu indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i stężenie zyprazydonu może wzrosnąć, dlatego monitoruj sedację, objawy pozapiramidowe i QTc. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi ryzyko arytmii przy addycji wpływu na QT jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneZyprazydon+ ApomorfinaNie łącz zyprazydonu z apomorfiną.Nie zaczynaj i nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który ustali bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj i nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który ustali bezpieczne leczenie.
Tych dwóch leków nie należy stosować razem. Działają przeciwstawnie, więc żaden z nich nie działa dobrze – mogą nasilić się objawy choroby Parkinsona albo objawy psychiczne. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca i obniżać ciśnienie, a razem ryzyko jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
- nasilenie lęku, omamów lub dziwnych myśli
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zyprazydonu z apomorfiną. Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Apomorfiny nie stosuje się u pacjentów z chorobami psychicznymi[2], więc wskazanie do zyprazydonu zwykle samo wyklucza leczenie apomorfiną. U pacjenta z chorobą Parkinsona wymagającego leku przeciwpsychotycznego wybierz lek o słabym działaniu na receptory dopaminowe, a klozapinę można stosować w celu złagodzenia powikłań neuropsychicznych[2]. Jeżeli w wyjątkowej sytuacji połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz prowadzący po ocenie EKG i elektrolitów, przy ścisłym monitorowaniu.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Zyprazydon może nasilić objawy choroby Parkinsona i osłabić skuteczność apomorfiny, a apomorfina może nasilić objawy psychotyczne i osłabić skuteczność zyprazydonu. Możliwe są nasilone spadki ciśnienia, zawroty głowy i omdlenia.
Mechanizm
Zyprazydon blokuje receptory dopaminowe, a apomorfina je pobudza, więc oba leki znoszą wzajemnie swoje działanie. Neuroleptyki mogą osłabiać działanie apomorfiny[2]. Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na układ przewodzący serca się sumuje. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Apomorfiny należy unikać z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Apomorfina nasila też działanie obniżające ciśnienie tętnicze[2], a zyprazydon może powodować niedociśnienie ortostatyczne, więc ryzyko spadków ciśnienia się sumuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- nasilenie objawów parkinsonowskich
- nasilenie objawów psychotycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaAminochinoliny nie łączy się z przeciwpsychotycznymi pochodnymi indolu, bo oba leki wydłużają odstęp QT i razem zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj hydroksychlorochiny ani chlorochiny razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich lekach, które bierzesz lub niedawno brałeś.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksychlorochiny ani chlorochiny razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich lekach, które bierzesz lub niedawno brałeś.
Leki przeciwmalaryczne i stosowane w chorobach reumatycznych, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które prowadzą do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków zwykle się ze sobą nie łączy. Lurazydon działa na serce słabiej, ale też wymaga ostrożności i badania EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z przeciwpsychotycznymi pochodnymi indolu, bo oba leki wydłużają odstęp QT i razem zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Zyprazydonu i sertindolu nie stosuje się z hydroksychlorochiną ani chlorochiną – przy konieczności leczenia aminochinoliną należy zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, który nie wydłuża istotnie QT. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania aminochinolin ryzyko utrzymuje się także przez dłuższy czas po ich odstawieniu, co trzeba uwzględnić przy włączaniu zyprazydonu lub sertindolu. Lurazydon można łączyć z aminochinoliną ostrożnie, z oceną EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT. Przed każdym takim połączeniem należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy zyprazydonie i sertindolu, które same w wyraźny sposób wydłużają QT. Interakcja dotyczy hydroksychlorochiny i chlorochiny w podobnym stopniu, a po stronie leków przeciwpsychotycznych wyraźnie słabiej lurazydonu. Oba rodzaje leków mogą też obniżać próg drgawkowy, co jest dodatkowym, mniej istotnym ryzykiem.
Mechanizm
Aminochinoliny i przeciwpsychotyczne pochodne indolu blokują kanały potasowe hERG w komórkach mięśnia sercowego, przez co opóźniają repolaryzację i wydłużają odstęp QT. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działania na repolaryzację się sumują. Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i kumulują się w tkankach, więc ich wpływ na QT utrzymuje się długo po odstawieniu. Aminochinoliny hamują CYP2D6, co może zwiększać stężenie sertindolu i dodatkowo nasilać jego działanie na QT. Zyprazydon jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową, dlatego u niego dominuje mechanizm farmakodynamiczny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem leczenia i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
- czynność nerek i wątroby u pacjentów długotrwale leczonych aminochinoliną
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lub dawka nasycającadawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez aminochinoliny zależy od dawki, dlatego dawki nasycające i duże dawki stosowane w leczeniu malarii wyraźnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Niedawne odstawienie aminochinolinykolejność włączenia · aminochinoliny | inne zalecenie | Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i kumulują się w tkankach, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się po ich odstawieniu i należy je uwzględnić przy włączaniu zyprazydonu lub sertindolu. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek sprzyja kumulacji aminochinolin i zaburzeniom elektrolitowym, co nasila ryzyko wydłużenia QT. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, które zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na arytmie przy dołączeniu leku wydłużającego QT. |
Połączenie przeciwwskazaneAntyestrogeny (np. tamoksyfen, toremifen)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaAntyestrogenu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj razem leku antyestrogenowego i leku przeciwpsychotycznego z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku antyestrogenowego i leku przeciwpsychotycznego z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach, które bierzesz.
Niektóre leki stosowane w leczeniu raka piersi, takie jak tamoksyfen i toremifen, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie i mogą wywołać groźną arytmię. Nie dotyczy to fulwestrantu, elacestrantu i lurazydonu, które praktycznie nie wpływają na rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silne wymioty lub biegunka, które mogą obniżyć poziom potasu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Antyestrogenu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Dotyczy to par tamoksyfenu lub toremifenu z zyprazydonem lub sertindolem. Zyprazydonu i sertindolu nie łączy się z żadnymi lekami wydłużającymi QT, a toremifenu nie stosuje się z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeżeli pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego w trakcie terapii tamoksyfenem lub toremifenem, należy wybrać lek o małym wpływie na QT, na przykład lurazydon lub arypiprazol. Gdy zmiana leczenia przeciwpsychotycznego nie jest możliwa, onkolog może rozważyć antyestrogen bez wpływu na QT albo inhibitor aromatazy. Fulwestrant i elacestrant można stosować z lekami z tej grupy bez szczególnych ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać znaczne wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz typu torsade de pointes, omdlenia, a w skrajnych przypadkach migotanie komór i nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku oraz przy dużych dawkach któregokolwiek leku.
Mechanizm
Tamoksyfen i toremifen zależnie od dawki i stężenia wydłużają odstęp QT przez hamowanie prądu potasowego IKr w kardiomiocytach. Zyprazydon i sertindol działają w ten sam sposób, a sertindol należy do leków przeciwpsychotycznych o najsilniejszym wpływie na repolaryzację komór. Działania sumują się, co zwiększa ryzyko wydłużenia QTc i częstoskurczu typu torsade de pointes. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo fulwestrant, elacestrant i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem leczenia i po osiągnięciu stanu stacjonarnego, gdy połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne przyjmowane leki wydłużające QT lub powodujące utratę elektrolitów, np. diuretyki
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy łączeniu leków wydłużających QT. |
| Dawka maksymalnadawka · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | ryzyko rośnie | Wpływ zyprazydonu i sertindolu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego ryzyko interakcji jest największe przy dawkach maksymalnych. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.