Interakcje / Bendamustyna / Bendamustyna i rad 223
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj jednoczesnego stosowania radu 223 i bendamustyny, chyba że onkolog świadomie zaplanował takie leczenie.
Powiedz obu lekarzom prowadzącym, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi.
Niekorzystna interakcjaBendamustyna+ Rad 223Unikaj jednoczesnego stosowania radu 223 i bendamustyny, chyba że onkolog świadomie zaplanował takie leczenie.Powiedz obu lekarzom prowadzącym, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz obu lekarzom prowadzącym, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi.
Oba leki osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane w tym samym okresie mogą znacznie obniżyć liczbę białych krwinek, płytek i czerwonych krwinek. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, krwawień i osłabienia. Lekarz będzie często sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki bez wyraźnej przyczyny, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- silne zmęczenie, bladość, duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania radu 223 i bendamustyny, chyba że onkolog świadomie zaplanował takie leczenie. Jeśli leki są stosowane w tym samym okresie, oznaczaj pełną morfologię krwi przed każdym podaniem i regularnie między podaniami. Bendamustyny nie podaje się przy ciężkim zahamowaniu czynności szpiku, czyli przy leukocytach poniżej 3000/μl lub płytkach poniżej 75 000/μl[1]. Przy pogorszeniu morfologii decyzję o odroczeniu lub przerwaniu leczenia podejmuje onkolog.
Skutek kliniczny
Pogłębiona i dłużej utrzymująca się neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i konieczności przerwania lub opóźnienia leczenia. Bezpieczeństwo i skuteczność jednoczesnej chemioterapii z radem 223 nie zostały określone[2].
Mechanizm
Rad 223 gromadzi się w kości i napromienia szpik kostny, co hamuje jego czynność. Bendamustyna jako lek alkilujący również uszkadza komórki szpiku. Jednoczesna chemioterapia i rad 223 mogą addytywnie hamować czynność szpiku kostnego[2]. Podawanie bendamustyny z lekami mielosupresyjnymi może nasilać działanie obu leków na szpik, a każde leczenie hamujące czynność szpiku może zwiększać toksyczność bendamustyny[1]. Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana.
Metabolizm i transportery
- Bendamustyna: substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- pełna morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem obu leków
- liczba neutrofili i płytek krwi między cyklami
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i niedokrwistości
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xofigo 1100 kBq/mL, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xofigo-100313552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Alkohol przy tych lekach
Bendamustyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Rad 223 a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 250
Połączenie przeciwwskazaneAbirateron+ Rad 223Nie stosuj radu 223 jednocześnie z abirateronem podawanym z prednizonem lub prednizolonem.Nie przyjmuj abirateronu w okresie leczenia radem 223 i przed każdą zmianą leczenia upewnij się u onkologa, kiedy odstawić lub wznowić tabletki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj abirateronu w okresie leczenia radem 223 i przed każdą zmianą leczenia upewnij się u onkologa, kiedy odstawić lub wznowić tabletki.
Tych dwóch leków na raka prostaty nie stosuje się w tym samym czasie. Leczenie nimi razem zwiększało ryzyko złamań kości i mogło skracać życie. Lekarz może zastosować je jeden po drugim, z kilkudniową lub kilkutygodniową przerwą między nimi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- ból, obrzęk lub trudności w poruszaniu po upadku albo niewielkim urazie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj radu 223 jednocześnie z abirateronem podawanym z prednizonem lub prednizolonem[1][2][3][4]. Przy leczeniu następczym rad 223 rozpoczyna się najwcześniej 5 dni po ostatniej dawce abirateronu z prednizonem lub prednizolonem[1]. Kolejne systemowe leczenie przeciwnowotworowe, w tym abirateron, rozpoczyna się najwcześniej 30 dni po ostatniej dawce radu 223[1]. Dane o bezpiecznym odstępie między tymi terapiami są ograniczone[1].
Skutek kliniczny
U pacjentów z rakiem gruczołu krokowego opornym na kastrację i przerzutami do kości dołączenie radu 223 do abirateronu z prednizonem lub prednizolonem zwiększało ryzyko złamań i wiązało się z trendem w kierunku zwiększonej śmiertelności[1].
Mechanizm
Mechanizm nie został w pełni wyjaśniony. Rad 223 sam zwiększa ryzyko złamań kości[1], a dołączenie go do abirateronu z prednizonem lub prednizolonem zwiększało ryzyko złamań i zgonu[1]. Interakcji farmakokinetycznych nie badano[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- data ostatniej dawki abirateronu przed pierwszym podaniem radu 223
- data ostatniego podania radu 223 przed włączeniem kolejnego leczenia przeciwnowotworowego
- objawy złamań kości (nowy lub nasilony ból kości, ból po urazie)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki abirateronu do pierwszego podania radu 223abirateron | inne zalecenie | Następcze leczenie radem 223 można rozpocząć po upływie co najmniej 5 dni od ostatniej dawki abirateronu z prednizonem lub prednizolonem. |
| odstep ≥ 30 dni od ostatniego podania radu 223 do włączenia abirateronurad 223 | inne zalecenie | Kolejne systemowe leczenie przeciwnowotworowe, w tym abirateron, można rozpocząć po upływie co najmniej 30 dni od ostatniej dawki radu 223. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xofigo 1100 kBq/mL, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xofigo-100313552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Accord 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-accord-100460997/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Mylan 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-mylan-100461186/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ MitomycynaPołączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania.Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem lub krótko po sobie mogą silnie obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- siniaki pojawiające się bez powodu
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarny stolec
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania[1]. Przed każdym podaniem należy ocenić morfologię krwi z rozmazem. Bendamustyny nie podaje się przy liczbie leukocytów poniżej 3000/μl lub płytek krwi poniżej 75 000/μl ani w trakcie zakażenia, zwłaszcza z leukocytopenią[2][3][4]. Mitomycyny podawanej ogólnie nie stosuje się przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazach krwotocznych i ostrych zakażeniach[1]. Jeśli lekarz prowadzący uzna sekwencyjne leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania hematologicznego i odroczenia kolejnego leku do regeneracji szpiku. W trakcie leczenia obu lekami nie podaje się szczepionek żywych[2][1].
Skutek kliniczny
Głęboka leukopenia, neutropenia i małopłytkowość ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym prowadzących do zgonu, oraz krwawień. Sumuje się także działanie immunosupresyjne obu leków.
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Bendamustyna podana z lekami hamującymi czynność szpiku może nasilać ich toksyczność, a każde leczenie pogarszające stan ogólny lub hamujące szpik może nasilać toksyczność bendamustyny[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1]. Mitomycyna nie hamuje izoenzymu CYP1A2, więc interakcja farmakokinetyczna przez metabolizm bendamustyny nie jest spodziewana.
Metabolizm i transportery
- Bendamustyna: substrat CYP1A2[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- stan ogólny pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, a przeciwwskazania hematologiczne dotyczą podania ogólnego. Ryzyko sumowania mielotoksyczności jest znacznie mniejsze, ale warto kontrolować morfologię, zwłaszcza przy uszkodzonej błonie śluzowej pęcherza. |
| Przed regeneracją szpiku po poprzednim cytostatykuodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Podanie drugiego leku przy utrzymującej się leukopenii lub małopłytkowości jest przeciwwskazane dla obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-kabi-100328482/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustyna medac 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustyna-medac-100344860/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ Rad 223Nie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta leczonego radem 223.Nie zaczynaj przyjmowania tabletek na stwardnienie rozsiane i od razu powiedz neurologowi oraz onkologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmowania tabletek na stwardnienie rozsiane i od razu powiedz neurologowi oraz onkologowi, że jesteś leczony obydwoma lekami.
Oba leki osłabiają szpik kostny i odporność, a razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek. Grozi to ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Leku na stwardnienie rozsiane w tabletkach nie zaczyna się w czasie leczenia nowotworu takim lekiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- częste lub nawracające infekcje
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- duże zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta leczonego radem 223.[1] Leczenie stwardnienia rozsianego u pacjenta z aktywnym nowotworem wymaga uzgodnienia między neurologiem a onkologiem i wyboru leku bez działania mielosupresyjnego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nasiloną supresją szpiku z limfopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością oraz ciężkimi zakażeniami, w tym oportunistycznymi. Ze względu na aktywny nowotwór kladrybina jest u takiego pacjenta przeciwwskazana niezależnie od mielosupresji.[1]
Mechanizm
Nie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta, który otrzymuje leczenie mielosupresyjne lub immunosupresyjne, a rad 223 jako radiofarmaceutyk emitujący promieniowanie alfa do kości działa mielosupresyjnie.[1] Kladrybina powoduje głęboką i długotrwałą limfopenię, więc oba leki sumują hamujący wpływ na szpik kostny i odporność. Kladrybina jest ponadto przeciwwskazana w aktywnej chorobie nowotworowej, która jest wskazaniem do podania radu 223.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów
- objawy zakażenia
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Rad 223 włączony po zakończonym kursie kladrybinykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli nowotwór rozpoznano po kursie kladrybiny, kolejnego kursu nie podaje się z powodu aktywnej choroby nowotworowej. Przed podaniem radu 223 oceń morfologię krwi z liczbą limfocytów, bo limfopenia po kladrybinie utrzymuje się długo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BendamustynaNie należy łączyć klozapiny z bendamustyną, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy.Powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przyjmować oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przyjmować oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Klozapina i bendamustyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek i ciężkich infekcji. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a decyzję o leczeniu podejmują wspólnie psychiatra i onkolog lub hematolog.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klozapiny z bendamustyną, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. ChPL klozapiny wymienia też zaburzenia czynności szpiku kostnego wśród przeciwwskazań[2]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii bendamustyną, decyzję o dalszym postępowaniu (zmiana leku przeciwpsychotycznego, wstrzymanie klozapiny albo wyjątkowe kontynuowanie pod ścisłą kontrolą) powinni wspólnie podjąć psychiatra i hematolog lub onkolog. Klozapiny nie należy odstawiać nagle bez decyzji psychiatry z powodu ryzyka nawrotu psychozy i objawów z odstawienia. W razie wyjątkowego jednoczesnego stosowania konieczna jest częsta kontrola morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowa ocena przy każdej gorączce lub objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w następstwie zakażeń, w tym posocznicy zagrażającej życiu. Może się też nasilić małopłytkowość i niedokrwistość wywołane bendamustyną. Spadek liczby granulocytów utrudnia ponadto ustalenie, który lek odpowiada za mielotoksyczność, co komplikuje decyzję o dalszym leczeniu klozapiną.
Mechanizm
Klozapina i bendamustyna działają hamująco na szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a bendamustyna jako lek cytostatyczny hamuje czynność szpiku w sposób zależny od dawki. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków, z którymi klozapina wchodzi w interakcje[3]. ChPL bendamustyny podaje, że w skojarzeniu z lekami o działaniu mielosupresyjnym może dojść do nasilenia działania obu leków na szpik kostny[4]. Oba leki są metabolizowane z udziałem CYP1A2, ale żaden nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- stan psychiczny przy zmianie lub odstawianiu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina stosowana przed włączeniem bendamustynykolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Gdy pacjent jest już ustabilizowany na klozapinie i wymaga bendamustyny, połączenie pozostaje przeciwwskazane. Postępowanie wymaga indywidualnej decyzji psychiatry i hematologa z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy po odstawieniu klozapiny. |
| Włączenie klozapiny po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza w wywiadzie związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Klozapinę można rozważyć po zakończeniu leczenia bendamustyną i powrocie prawidłowej morfologii, przy standardowym monitorowaniu krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ Rad 223Nie łącz klozapiny z radem 223.Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, a o dalszym leczeniu zdecydują razem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, tylko powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, a o dalszym leczeniu zdecydują razem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami i krwinki odpowiedzialne za krzepnięcie krwi. Gdy działają razem, rośnie ryzyko groźnych zakażeń i krwawień. Dlatego tych leków nie stosuje się jednocześnie. Twoi lekarze muszą wspólnie zdecydować, jak bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z radem 223. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który przyjmuje substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy, ani u pacjenta z zaburzeniami czynności szpiku kostnego[1][2]. Gdy pacjent leczony klozapiną ma otrzymać rad 223, psychiatra i onkolog powinni wspólnie zdecydować o zmianie leku przeciwpsychotycznego albo o innej metodzie leczenia onkologicznego. Klozapiny nie odstawia się nagle ani samodzielnie. Zmianę leku przeciwpsychotycznego przeprowadza psychiatra pod kontrolą morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, agranulocytozy i małopłytkowości. Mogą wystąpić zakażenia zagrażające życiu oraz krwawienia. Gdy oba leki są podawane razem, trudno ustalić, który z nich odpowiada za spadek liczby granulocytów. To utrudnia decyzję o przerwaniu klozapiny i o kontynuacji kolejnych cykli radu 223. Rad 223 podaje się we wstrzyknięciach i nie można go szybko usunąć z organizmu.
Mechanizm
Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Nie stosuje się jej razem z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[3]. Rad 223 jest radiofarmaceutykiem emitującym promieniowanie alfa, który gromadzi się w kościach. Hamuje czynność szpiku i sumuje się z innymi lekami o takim działaniu[4]. Oba leki działają toksycznie na szpik, dlatego ich działania niepożądane mogą się nakładać. Nie ma interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka i ból gardła
- objawy krwawienia i skaza krwotoczna
- stan psychiczny przy zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperydonlurazydon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia radem 223kolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który przyjmuje substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy, ani u pacjenta z zaburzeniami czynności szpiku kostnego. Rozpoczęcie klozapiny w trakcie leczenia radem 223 jest wykluczone. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xofigo 1100 kBq/mL, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xofigo-100313552/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazanePrednizolon+ Rad 223Sprawdź, czy pacjent przyjmuje octan abirateronu – jeśli tak, rad 223 z abirateronem i prednizolonem jest przeciwwskazany.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie radem 223 o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza o abirateronie i prednizolonie, i nie zmieniaj ich samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie radem 223 o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza o abirateronie i prednizolonie, i nie zmieniaj ich samodzielnie.
Rad 223 podawany razem z abirateronem i prednizolonem zwiększa ryzyko złamań kości i może być groźny dla życia, dlatego tych trzech leków nie stosuje się jednocześnie. Sam prednizolon może dodatkowo osłabiać kości i zwiększać podatność na zakażenia. Lekarz decyduje, czy i kiedy możesz bezpiecznie przyjmować prednizolon w czasie leczenia radem 223.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły lub nasilający się ból kości
- ból i obrzęk po upadku lub urazie
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Sprawdź, czy pacjent przyjmuje octan abirateronu – jeśli tak, rad 223 z abirateronem i prednizolonem jest przeciwwskazany[1]. Leczenia radem 223 nie rozpoczyna się wcześniej niż 5 dni po ostatniej dawce octanu abirateronu z prednizolonem[1]. Kolejnego systemowego leczenia przeciwnowotworowego nie rozpoczyna się wcześniej niż 30 dni po ostatniej dawce radu 223[1]. Gdy prednizolon jest stosowany bez abirateronu, oceń stan kości przed leczeniem, rozważ z lekarzem leczenie chroniące kość i monitoruj morfologię krwi oraz objawy zakażenia.
Skutek kliniczny
Rad 223 dołączony do octanu abirateronu z prednizolonem zwiększa ryzyko złamań i wiąże się z trendem w kierunku zwiększonej śmiertelności[1]. Z tego powodu potrójne skojarzenie jest przeciwwskazane[1]. Prednizolon stosowany bez abirateronu nie jest przeciwwskazany, ale nasila osłabienie kości i podatność na zakażenia u pacjenta leczonego radem 223.
Mechanizm
Rad 223 wbudowuje się w kość w miejscach przerzutów i sam zwiększa ryzyko złamań kości[1]. Prednizolon jako glikokortykosteroid osłabia kość i działa immunosupresyjnie, co sumuje się z ryzykiem złamań oraz z możliwym zahamowaniem czynności szpiku przez rad 223. Pełny mechanizm zwiększonej śmiertelności obserwowanej w skojarzeniu z abirateronem i prednizolonem nie jest znany.
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- jednoczesne stosowanie octanu abirateronu
- ból kości i objawy złamań
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia
- zachowanie odstępów 5 dni i 30 dni przy zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 4 dni od ostatniej dawki octanu abirateronu z prednizolonem do podania radu 223prednizolon | interakcja nie dotyczy | Leczenia radem 223 nie rozpoczyna się wcześniej niż 5 dni po ostatniej dawce octanu abirateronu z prednizolonem, a jednoczesne stosowanie tych trzech leków jest przeciwwskazane. |
| odstep ≤ 29 dni od ostatniej dawki radu 223 do rozpoczęcia leczenia abirateronem z prednizolonemrad 223 | interakcja nie dotyczy | Następczego systemowego leczenia przeciwnowotworowego, w tym abirateronu z prednizolonem, nie rozpoczyna się wcześniej niż 30 dni po ostatniej dawce radu 223. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xofigo 1100 kBq/mL, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xofigo-100313552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Rad 223Radu 223 nie łączy się z octanem abirateronu i prednizonem lub prednizolonem.Powiedz onkologowi o wszystkich lekach, które przyjmujesz, zwłaszcza o abirateronie, i nie odstawiaj prednizonu samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi o wszystkich lekach, które przyjmujesz, zwłaszcza o abirateronie, i nie odstawiaj prednizonu samodzielnie.
Prednizon i lek promieniotwórczy rad 223 mogą razem osłabiać kości i zwiększać ryzyko złamań. Szczególnie niebezpieczne jest dołączenie radu 223 do leczenia abirateronem z prednizonem i takiego połączenia się nie stosuje. Sam prednizon bez abirateronu może być stosowany, ale lekarz powinien wtedy zwracać uwagę na stan twoich kości.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- ból po niewielkim urazie albo bez urazu
- nagłe ograniczenie ruchomości kończyny lub kręgosłupa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Radu 223 nie łączy się z octanem abirateronu i prednizonem lub prednizolonem[1]. Zawsze sprawdź, czy pacjent przyjmujący prednizon nie otrzymuje równocześnie abirateronu, bo wtedy połączenie jest przeciwwskazane. Rad 223 można podać najwcześniej 5 dni po ostatniej dawce abirateronu z prednizonem, a kolejnego systemowego leczenia przeciwnowotworowego nie rozpoczyna się wcześniej niż 30 dni po ostatniej dawce radu 223[1]. Gdy prednizon jest stosowany bez abirateronu, oceń stan kości przed leczeniem, rozważ profilaktykę złamań zgodnie ze standardami onkologicznymi i stosuj najmniejszą skuteczną dawkę glikokortykosteroidu przez możliwie krótki czas.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko złamań kości u chorych z przerzutami raka gruczołu krokowego do kości. W skojarzeniu radu 223 z octanem abirateronu i prednizonem lub prednizolonem obserwowano zwiększone ryzyko złamań i trend w kierunku zwiększonej śmiertelności[1].
Mechanizm
Rad 223 zwiększa ryzyko złamań kości[1]. Glikokortykosteroidy stosowane przewlekle zmniejszają gęstość mineralną kości, więc oba leki mogą sumować działanie osłabiające szkielet. Najsilniej udokumentowane zagrożenie dotyczy dołączenia radu 223 do octanu abirateronu z prednizonem lub prednizolonem, gdzie obserwowano więcej złamań i trend w kierunku zwiększonej śmiertelności[1].
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- jednoczesne stosowanie octanu abirateronu
- ból kości i objawy złamań
- ocena stanu kości przed leczeniem i w jego trakcie
- morfologia krwi przed każdym podaniem radu 223
Kiedy ocena się zmienia
| Jednoczesne stosowanie octanu abirateronukolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Gdy prednizon jest stosowany razem z octanem abirateronu, dołączenie radu 223 jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka złamań i trendu w kierunku zwiększonej śmiertelności. |
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki abirateronu z prednizonemrad 223 | inne zalecenie | Rad 223 można podać najwcześniej 5 dni po ostatniej dawce octanu abirateronu z prednizonem lub prednizolonem. |
| odstep ≥ 30 dni od ostatniej dawki radu 223rad 223 | inne zalecenie | Kolejnego systemowego leczenia przeciwnowotworowego, w tym abirateronu z prednizonem, nie rozpoczyna się wcześniej niż 30 dni po ostatniej dawce radu 223. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Długotrwała glikokortykosteroidoterapia nasila utratę masy kostnej i może dodatkowo zwiększać ryzyko złamań w trakcie leczenia radem 223. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xofigo 1100 kBq/mL, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xofigo-100313552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.