Interakcje / Bendamustyna / Bendamustyna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Bendamustyna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu bendamustyną.

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach w trakcie leczenia bendamustyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku albo o bezpieczny termin szczepienia.

Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu bendamustyną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach w trakcie leczenia bendamustyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku albo o bezpieczny termin szczepienia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach w trakcie leczenia bendamustyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku albo o bezpieczny termin szczepienia.

Lek bendamustyna mocno osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie. Taka szczepionka może też gorzej chronić przed chorobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
bóle brzucha
wymioty
ogólne osłabienie po przyjęciu szczepionki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu bendamustyną^[1]. Jeżeli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, np. przed podróżą, rozważ inaktywowaną szczepionkę do wstrzykiwań, pamiętając o możliwej słabszej odpowiedzi immunologicznej i ograniczeniach wiekowych tej szczepionki. Decyzję o terminie szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia podejmuje lekarz prowadzący po ocenie odbudowy odporności.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego bendamustyną żywy szczep szczepionkowy może nie zostać skutecznie opanowany przez układ odpornościowy, co grozi zakażeniem wywołanym przez szczep szczepionkowy. Jednocześnie odpowiedź immunologiczna na szczepienie jest osłabiona, więc ochrona przed durem brzusznym może być niewystarczająca.

Mechanizm

Bendamustyna jest lekiem alkilującym o działaniu cytostatycznym i mielosupresyjnym, który wywołuje nabyty niedobór odporności. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie szczepu Ty21a i jest przeciwwskazana u osób z niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki immunosupresyjne lub antymitotyczne^[1]. Leki cytostatyczne zmniejszają zdolność wytwarzania przeciwciał po podaniu żywych szczepionek i zwiększają ryzyko zakażeń, także prowadzących do śmierci^[2].

Metabolizm i transportery

Bendamustyna: substrat CYP1A2^[3]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem
objawy zakażenia przewodu pokarmowego i gorączka po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Inaktywowana szczepionka do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Inaktywowana szczepionka do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. W trakcie leczenia bendamustyną odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Zakończenie leczenia i odbudowa odporności potwierdzona przez lekarzaodstep · bendamustyna	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia bendamustyną niedobór odporności może utrzymywać się przez dłuższy czas. Żywą szczepionkę doustną można rozważyć dopiero po ocenie odbudowy odporności przez lekarza prowadzącego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Alkohol przy tych lekach

Bendamustyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw durowi brzusznemua alkoholNie jest wymagana zmiana schematu szczepienia ani unikanie alkoholu w umiarkowanych ilościach.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie upijaj się w czasie szczepienia, a jeśli masz wymioty lub biegunkę, przesuń kolejną dawkę i zapytaj farmaceutę, jak kontynuować.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie upijaj się w czasie szczepienia, a jeśli masz wymioty lub biegunkę, przesuń kolejną dawkę i zapytaj farmaceutę, jak kontynuować.

Alkohol w umiarkowanej ilości nie osłabia szczepionki przeciw durowi brzusznemu i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. Jeśli jednak wypijesz dużo i dostaniesz wymiotów lub biegunki, kolejną kapsułkę szczepionki trzeba przesunąć do czasu, aż poczujesz się dobrze. Po szczepieniu alkohol może nasilić złe samopoczucie, jeśli takie się pojawi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wymioty lub biegunka w czasie przyjmowania kapsułek szczepionki
gorączka po szczepieniu
silne złe samopoczucie lub ból brzucha po szczepieniu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: brak
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana schematu szczepienia ani unikanie alkoholu w umiarkowanych ilościach. Jeżeli po spożyciu dużej ilości alkoholu wystąpią wymioty lub biegunka, przyjęcie kolejnej dawki szczepionki doustnej należy odroczyć do ustąpienia objawów^[1] U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto ocenić ogólny stan zdrowia i ewentualne inne przeciwwskazania przed szczepieniem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków ani utraty skuteczności szczepienia. Ostra choroba żołądkowo-jelitowa jest przeciwwskazaniem do podania szczepionki doustnej, a szczepienie należy wtedy odroczyć do powrotu do zdrowia^[1] Alkohol może też nasilać lub maskować łagodne odczyny poszczepienne, takie jak złe samopoczucie, nudności czy bóle głowy.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w umiarkowanej ilości osłabiałby działanie szczepionki przeciw durowi brzusznemu albo zwiększał ryzyko jej działań niepożądanych. ChPL doustnej żywej szczepionki ze szczepem Ty 21a nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako czynniki osłabiające odpowiedź wskazuje antybiotyki, sulfonamidy i leki przeciwmalaryczne^[1] ChPL inaktywowanej szczepionki durowej do wstrzykiwań również nie wspomina o alkoholu^[1] Oba produkty mają więc ten sam status. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia, a jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może wywołać wymioty lub biegunkę, które utrudniają przyjęcie i działanie szczepionki doustnej.

Monitorować

objawy żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka) w trakcie cyklu szczepienia doustnego
gorączka i złe samopoczucie po szczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

Spożycie powodujące wymioty lub biegunkęilość alkoholu · pacjent	inne zalecenie	Ostra choroba żołądkowo-jelitowa, także wywołana nadmiernym spożyciem alkoholu, jest przeciwwskazaniem do podania doustnej szczepionki Ty 21a i wymaga odroczenia kolejnej dawki do powrotu do zdrowia
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent	inne zalecenie	Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Warto ocenić stan zdrowia pacjenta i wykluczyć inne przeciwwskazania, zwłaszcza zaburzenia odporności w przypadku szczepionki żywej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 149

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
żółte zabarwienie skóry lub oczu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania^[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego	interakcja nie dotyczy	Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego	ryzyko rośnie	Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego	ryzyko rośnie	Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności może wywołać groźną reakcję, a przy tym może nie chronić przed chorobą. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale u ciebie może działać słabiej niż zwykle.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka lub wymioty
silne bóle brzucha
złe samopoczucie utrzymujące się po szczepieniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.^[1]^[2] Żywe szczepionki można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.^[3] Gdy szczepienie przed wyjazdem jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę do wstrzykiwań, która nie zawiera żywych bakterii, i uprzedza pacjenta, że ochrona może być słabsza, dlatego nadal ważna jest higiena żywności i wody. Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem immunosupresji.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce doustnej możliwa jest nietypowa, potencjalnie szkodliwa reakcja na drobnoustroje szczepionkowe oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella Typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję, a jednocześnie wytworzenie ochronnej odpowiedzi jest mniej pewne. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź poszczepienna może być słabsza.

Monitorować

Weryfikacja przed szczepieniem, czy pacjent przyjmuje lub w ciągu ostatnich 3 miesięcy przyjmował azatioprynę
Gorączka, biegunka, wymioty lub bóle brzucha po ewentualnym przyjęciu żywej szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana lub polisacharydowa do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna podczas leczenia azatiopryną może być osłabiona. Szczepienie jest dopuszczalne, a pacjenta należy poinformować o możliwej słabszej ochronie.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna	inne zalecenie	Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ MitomycynaPołączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania.Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.

Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem lub krótko po sobie mogą silnie obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
siniaki pojawiające się bez powodu
krwawienie z nosa lub dziąseł
krew w moczu lub czarny stolec
silne osłabienie i bladość

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania^[1]. Przed każdym podaniem należy ocenić morfologię krwi z rozmazem. Bendamustyny nie podaje się przy liczbie leukocytów poniżej 3000/μl lub płytek krwi poniżej 75 000/μl ani w trakcie zakażenia, zwłaszcza z leukocytopenią^[2]^[3]^[4]. Mitomycyny podawanej ogólnie nie stosuje się przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazach krwotocznych i ostrych zakażeniach^[1]. Jeśli lekarz prowadzący uzna sekwencyjne leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania hematologicznego i odroczenia kolejnego leku do regeneracji szpiku. W trakcie leczenia obu lekami nie podaje się szczepionek żywych^[2]^[1].

Skutek kliniczny

Głęboka leukopenia, neutropenia i małopłytkowość ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym prowadzących do zgonu, oraz krwawień. Sumuje się także działanie immunosupresyjne obu leków.

Mechanizm

Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Bendamustyna podana z lekami hamującymi czynność szpiku może nasilać ich toksyczność, a każde leczenie pogarszające stan ogólny lub hamujące szpik może nasilać toksyczność bendamustyny^[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami^[1]. Mitomycyna nie hamuje izoenzymu CYP1A2, więc interakcja farmakokinetyczna przez metabolizm bendamustyny nie jest spodziewana.

Metabolizm i transportery

Bendamustyna: substrat CYP1A2^[5]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i w okresie spodziewanego nadiru
liczba płytek krwi
objawy zakażenia, w tym gorączka
objawy krwawienia
stan ogólny pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowodroga podania · mitomycyna	ryzyko maleje	Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, a przeciwwskazania hematologiczne dotyczą podania ogólnego. Ryzyko sumowania mielotoksyczności jest znacznie mniejsze, ale warto kontrolować morfologię, zwłaszcza przy uszkodzonej błonie śluzowej pęcherza.
Przed regeneracją szpiku po poprzednim cytostatykuodstep · pacjent	ryzyko rośnie	Podanie drugiego leku przy utrzymującej się leukopenii lub małopłytkowości jest przeciwwskazane dla obu leków.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-kabi-100328482/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustyna medac 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustyna-medac-100344860/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia.Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.

Betametazon w kremie lub maści na skórę nie przeszkadza w szczepieniu przeciw durowi brzusznemu. Inaczej jest, gdy dostajesz betametazon w zastrzykach w większych dawkach, bo wtedy osłabia on odporność. W takiej sytuacji nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach, która zawiera żywe, osłabione bakterie, a szczepionka w zastrzyku może zadziałać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka po szczepieniu
uporczywa biegunka
wymioty
silny ból brzucha

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia. Jeśli szczepienia nie można odroczyć, rozważa się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań, licząc się ze słabszą odpowiedzią. Betametazon stosowany miejscowo na skórę nie wymaga zmiany planu szczepienia.

Skutek kliniczny

Przy ogólnoustrojowym leczeniu immunosupresyjnym słabsza ochrona po szczepieniu, a w przypadku szczepionki żywej teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym. Przy stosowaniu miejscowym brak istotnego skutku.

Mechanizm

Betametazon podany ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź komórkową i humoralną. Osłabia to odpowiedź na szczepienie i przy żywej, atenuowanej szczepionce doustnej zwiększa teoretyczne ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu Ty 21a. Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej.

Metabolizm i transportery

Betametazon: substrat CYP3A4^[1]

Monitorować

droga podania, dawka i czas trwania leczenia betametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
objawy żołądkowo jelitowe i gorączka po szczepieniu żywą szczepionką u pacjenta z obniżoną odpornością

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · betametazon	ryzyko maleje	Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa na kwalifikację do szczepienia.
Żywa doustna (kapsułki dojelitowe)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko rośnie	Przy ogólnoustrojowym leczeniu betametazonem w dawkach immunosupresyjnych podanie żywej szczepionki doustnej jest przeciwwskazane.
Inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź może być słabsza.
Szczepienie po zakończeniu leczenia ogólnoustrojowegokolejność włączenia · betametazon	inne zalecenie	Jeśli leczenie betametazonem jest planowe i krótkie, żywą szczepionkę podaje się po jego zakończeniu i ustąpieniu działania immunosupresyjnego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuPrzy budezonidzie donosowym lub wziewnym szczepienie przeciw durowi brzusznemu można wykonać bez zmiany leczenia i bez zachowywania odstępu.Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz sterydy w tabletkach lub kapsułkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz sterydy w tabletkach lub kapsułkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.

Budezonid w aerozolu do nosa lub do inhalacji działa głównie tam, gdzie go podajesz, i nie osłabia odporności całego organizmu. Dlatego nie przeszkadza w szczepieniu przeciw durowi brzusznemu i nie zmniejsza jego skuteczności. Inaczej może być, jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach albo inne sterydy w tabletkach lub zastrzykach.

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym szczepienie przeciw durowi brzusznemu można wykonać bez zmiany leczenia i bez zachowywania odstępu. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom z niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne.^[1] Jeśli pacjent przyjmuje budezonid doustnie albo dodatkowo inne glikokortykosteroidy ogólnoustrojowo, decyzję o szczepieniu żywą szczepionką podejmuje lekarz indywidualnie.

Skutek kliniczny

Przy budezonidzie donosowym i wziewnym nie oczekuje się klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepionkę ani zwiększonego ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Teoretyczne ryzyko dotyczy wyłącznie ekspozycji ogólnoustrojowej na glikokortykosteroid w dawkach immunosupresyjnych.

Mechanizm

Glikokortykosteroidy w dawkach działających ogólnoustrojowo hamują odpowiedź immunologiczną, co może osłabić odpowiedź na szczepienie i w przypadku szczepionki żywej zwiększyć ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego. Budezonid podawany do nosa lub wziewnie działa głównie miejscowo i w dawkach leczniczych nie powoduje istotnej immunosupresji ogólnoustrojowej.

Metabolizm i transportery

Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4^[2]

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · budezonid	ryzyko rośnie	Budezonid doustny daje większą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie donosowe i wziewne, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu. Przed podaniem żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu lekarz powinien ocenić stopień immunosupresji, a w razie wątpliwości rozważyć szczepionkę inaktywowaną we wstrzyknięciu.
Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	inne zalecenie	Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciu nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, więc nawet przy ogólnoustrojowym działaniu glikokortykosteroidu nie ma przeciwwskazania z tego powodu. Odpowiedź immunologiczna może być wtedy jedynie słabsza.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.

Busulfan osłabia odporność organizmu. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się w czasie leczenia busulfanem. Szczepionka w zastrzyku jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka lub silny ból brzucha
wymioty
dreszcze i ogólne złe samopoczucie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.^[1] Szczepienia żywymi szczepionkami nie zaleca się u pacjentów w immunosupresji.^[2] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i uprzedza pacjenta, że jej skuteczność może być mniejsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.

Mechanizm

Busulfan jest lekiem cytotoksycznym i antymitotycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje immunosupresję. Żywa, atenuowana szczepionka doustna zawiera żywe pałeczki szczepu Ty 21a, których namnażanie w jelicie przy osłabionej odporności nie jest kontrolowane tak jak u osoby zdrowej. Jednocześnie immunosupresja osłabia odpowiedź poszczepienną, także po szczepionce inaktywowanej.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
ocena konieczności dodatkowej ochrony przed zakażeniem w podróży (higiena wody i żywności)

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka durowa inaktywowana do wstrzykiwańszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Inaktywowana szczepionka durowa do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź poszczepienna może być osłabiona, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Po zakończeniu leczenia i odbudowie odpornościczas leczenia · busulfan	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia busulfanem i powrocie czynności układu odpornościowego szczepienie żywą szczepionką może być rozważone, a termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu pacjenta.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.

Cyklofosfamid mocno osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie chronić. Dlatego tych dwóch preparatów nie wolno łączyć. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale w czasie leczenia może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
ból brzucha
nudności lub wymioty
silne osłabienie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.^[1] Jeżeli wyjazd w rejon endemiczny jest konieczny w trakcie leczenia, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym i poinformuj pacjenta, że ochrona może być słabsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności. Niezależnie od szczepienia zalecaj ścisłą higienę żywności i wody w czasie podróży.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki doustnej osobie leczonej cyklofosfamidem grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym oraz brakiem skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.

Mechanizm

Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym o silnym działaniu immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź immunologiczną. U osoby z tak obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona. Doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.^[1] Immunosupresja wywołana cyklofosfamidem może nasilać się przy łączeniu z innymi lekami o podobnym działaniu.^[2]

Metabolizm i transportery

Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6^[3], substrat CYP2B6^[3]

Monitorować

weryfikacja przed wydaniem szczepionki, czy pacjent nie jest w trakcie leczenia cyklofosfamidem lub innym lekiem immunosupresyjnym
po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – obserwacja w kierunku gorączki, biegunki, bólu brzucha i objawów ogólnoustrojowych
przy szczepionce inaktywowanej – świadomość możliwej słabszej ochrony i konieczność zachowania higieny żywności i wody

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemupolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu

ryzyko maleje

Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w trakcie leczenia cyklofosfamidem odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Szczepienie wymaga decyzji lekarza prowadzącego, a pacjent powinien wiedzieć, że ochrona może być niepełna.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Cyklosporyna osłabia układ odpornościowy. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z obniżoną odpornością może nie zadziałać albo nawet wywołać zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie łączy się z cyklosporyną. Szczepionka we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, ale może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
bóle brzucha
złe samopoczucie po przyjęciu szczepionki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.^[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, skieruj pacjenta do lekarza w celu rozważenia szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu, z zastrzeżeniem, że odpowiedź na nią może być słabsza. Niezależnie od szczepienia przypomnij o ścisłej higienie żywności i wody w czasie podróży. Pacjent nie powinien samodzielnie przerywać cyklosporyny w celu zaszczepienia się.

Skutek kliniczny

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym cyklosporynę.^[1] U takich osób szczepienie może nie wytworzyć ochrony, a teoretycznie istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie stwarza ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność podczas leczenia cyklosporyną może być mniejsza.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje aktywację limfocytów T przez blokowanie kalcyneuryny i osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej szczep Ty21a namnaża się w jelicie, a zahamowana odporność może nie kontrolować jego wzrostu.

Metabolizm i transportery

Cyklosporyna: inhibitor BCRP^[2], słaby inhibitor CYP3A4^[2], inhibitor OATP1B1^[2], inhibitor OATP1B3^[2], silny inhibitor P-gp^[2], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[3]

Monitorować

objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, bóle brzucha) w razie omyłkowego przyjęcia szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (podawana we wstrzyknięciu)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu

ryzyko maleje

Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cyklosporyną odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Decyzję o szczepieniu i jego terminie podejmuje lekarz.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 24 października 2026

Bendamustyna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach w trakcie leczenia bendamustyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku albo o bezpieczny termin szczepienia.Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu bendamustyną.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
bóle brzucha
wymioty
ogólne osłabienie po przyjęciu szczepionki

Postępowanie

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu bendamustyną. Jeżeli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, np. przed podróżą, rozważ inaktywowaną szczepionkę do wstrzykiwań, pamiętając o możliwej słabszej odpowiedzi immunologicznej i ograniczeniach wiekowych tej szczepionki. Decyzję o terminie szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia podejmuje lekarz prowadzący po ocenie odbudowy odporności.

Skutek kliniczny

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem
objawy zakażenia przewodu pokarmowego i gorączka po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki

Charakterystyka produktu leczniczego: przeciwwskazane.