Interakcje / Benzamidy / Benzamidy i opioidy – pochodne orypawiny

Benzamidy i opioidy – pochodne orypawiny

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i buprenorfiny należy ocenić ryzyko wydłużenia QT i nadmiernej sedacji, a połączenie stosować tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem.

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i buprenorfinę, nie zmieniaj samodzielnie dawek, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi o wszystkich swoich lekach, aby mógł sprawdzić twoje EKG i poziom potasu.

Interakcja klasy Benzamidy + opioidy – pochodne orypawiny

Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.

Benzamidy: amisulpryd, tiapryd, sulpiryd
Opioidy – pochodne orypawiny: buprenorfina

Niekorzystna interakcjaBenzamidy+ Opioidy – pochodne orypawiny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i buprenorfiny należy ocenić ryzyko wydłużenia QT i nadmiernej sedacji, a połączenie stosować tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i buprenorfinę, nie zmieniaj samodzielnie dawek, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi o wszystkich swoich lekach, aby mógł sprawdzić twoje EKG i poziom potasu.ChPL: nie sprawdzonoszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd lub tiapryd oraz buprenorfina mogą wpływać na rytm serca, a stosowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba rodzaje leków mogą też powodować senność i zawroty głowy, które razem są silniejsze. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i przy niskim poziomie potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
spowolniony lub płytki oddech

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i buprenorfiny należy ocenić ryzyko wydłużenia QT i nadmiernej sedacji, a połączenie stosować tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem. Przed włączeniem i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku warto wykonać EKG i oznaczyć potas oraz magnez, a niedobory elektrolitów wyrównać. Należy unikać dołączania kolejnych leków wydłużających QT lub działających depresyjnie na OUN. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu należy dostosować do czynności nerek. Buprenorfinę w plastrach w dużych dawkach u pacjenta przyjmującego benzamid stosować szczególnie ostrożnie. Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i nadmiernej senności.

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Może też nasilać senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne oraz zwiększać ryzyko upadków. W rzadkich przypadkach może dojść do depresji oddechowej, zwłaszcza po dołączeniu innych leków działających depresyjnie na OUN lub alkoholu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobach serca i niewydolności nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) i buprenorfina mogą wydłużać odstęp QT, więc razem zwiększają ryzyko zaburzeń repolaryzacji komór. Oba rodzaje leków działają też hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie uspokajające i depresyjne na oddychanie może się sumować. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie wpływają na metabolizm buprenorfiny, a buprenorfina nie zmienia ich stężeń. Najwięcej danych o wydłużaniu QT dotyczy amisulprydu i sulpirydu, a słabsze dotyczą tiaprydu. Ze względu na wspólny mechanizm całą grupę należy traktować jednakowo.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i po zmianie dawki
stężenie potasu i magnezu w surowicy
częstość akcji serca
stopień sedacji i częstość oddechów
ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
czynność nerek (eGFR)

Kiedy ocena się zmienia

Plaster przezskórny w dużej dawcepostać · opioidy – pochodne orypawiny	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez buprenorfinę jest najlepiej opisane dla dużych dawek systemów transdermalnych, dlatego przy takim leczeniu ryzyko interakcji z benzamidem jest większe i wymaga kontroli EKG.
Obniżona czynność nerekeGFR · benzamidy	ryzyko rośnie	Amisulpryd, sulpiryd i tiapryd są wydalane głównie przez nerki, więc w niewydolności nerek ich stężenie rośnie, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i sedacji. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszenie czynności nerek, a sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków.
Duża dawka przeciwpsychotycznadawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wpływ amisulprydu i sulpirydu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach przeciwpsychotycznych ryzyko interakcji jest większe niż przy małych dawkach.

Alkohol przy tych lekach

Benzamidy a alkohol: brak opisu w bazie.

Opioidy – pochodne orypawiny a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 40

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.

Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy lub omdlenie
drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
splątanie, nudności i ból głowy
wysoka gorączka ze sztywnością mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego^[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek^[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram^[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
stężenie potasu i magnezu w surowicy
stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Kiedy ocena się zmienia

Wysokadawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji.
Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny	ryzyko rośnie	Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych.
eGFR ≤ 60benzamidy	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu.

Źródła

Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Triazole klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.

Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie lub nagła utrata przytomności
drgawki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca^[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT^[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
czynność nerek (eGFR)
częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjent	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG.
Duża dawkadawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Źródła

He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Agoniści dopaminy klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania benzamidu i agonisty dopaminy, ponieważ leki te wzajemnie znoszą swoje działanie.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek naśladujący działanie dopaminy, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leczenia.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek naśladujący działanie dopaminy, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leczenia.

Leki z grupy benzamidów, takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd, blokują w mózgu działanie dopaminy. Leki takie jak ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina czy pirybedyl działają odwrotnie, czyli naśladują dopaminę. Gdy przyjmujesz je razem, każdy z nich osłabia działanie drugiego. Może to nasilić objawy choroby Parkinsona lub zespołu niespokojnych nóg albo spowodować powrót objawów, na które przyjmujesz lek uspokajający lub przeciwpsychotyczny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

nasilone drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
trudności z chodzeniem, potykanie się lub upadki
nasilenie nieprzyjemnych doznań i potrzeby poruszania nogami wieczorem i w nocy
powrót lub nasilenie niepokoju, omamów albo dziwnych myśli
kołatanie serca, omdlenie lub silne zawroty głowy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania benzamidu i agonisty dopaminy, ponieważ leki te wzajemnie znoszą swoje działanie. U chorego z chorobą Parkinsona, który wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, zamiast amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu należy rozważyć kwetiapinę albo klozapinę w małej dawce przy zachowaniu wymaganej kontroli morfologii. Jeśli benzamid stosowano jako lek przeciwwymiotny lub uspokajający, warto zastąpić go lekiem nieblokującym ośrodkowych receptorów dopaminowych. U chorego z psychozą, u którego rozważa się włączenie ropinirolu lub pramipeksolu z powodu zespołu niespokojnych nóg, lepszym wyborem bywa pregabalina lub gabapentyna. Gdy połączenia nie da się uniknąć, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować zarówno objawy ruchowe, jak i psychiczne. Przy apomorfinie trzeba dodatkowo pamiętać, że zarówno ona, jak i amisulpryd mogą wydłużać odstęp QT.

Skutek kliniczny

U chorego z chorobą Parkinsona lub zespołem niespokojnych nóg benzamid może nasilić objawy ruchowe, czyli spowolnienie, sztywność, drżenie i zaburzenia chodu, a także objawy zespołu niespokojnych nóg. U chorego leczonego z powodu psychozy agonista dopaminy może osłabić działanie przeciwpsychotyczne i sprzyjać nawrotowi omamów, urojeń lub pobudzenia. Agonista może też osłabić hamowanie wydzielania prolaktyny, a benzamid zniweczyć działanie agonisty obniżające prolaktynę^[1]. W efekcie oba leki działają słabiej, niż wynikałoby z ich dawek, a próby zwiększania dawek nasilają działania niepożądane każdego z nich.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) są wybiórczymi antagonistami receptorów dopaminowych D2 i D3, a agoniści dopaminy (ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina, pirybedyl) pobudzają te same receptory^[1]. Oba rodzaje leków konkurują o te same miejsca wiązania, więc ich działanie znosi się wzajemnie. Benzamid blokuje działanie przeciwparkinsonowskie agonisty w prążkowiu, a agonista osłabia działanie przeciwpsychotyczne benzamidu w układzie mezolimbicznym. Mechanizm wynika z budowy receptorowej obu grup i dotyczy wszystkich wymienionych leków. Brak wpisów w DDInter dla tiaprydu, sulpirydu i pirybedylu oznacza brak danych, a nie inne zachowanie tych leków.

Monitorować

nasilenie objawów parkinsonowskich (spowolnienie, sztywność, drżenie, zaburzenia chodu i upadki)
nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych (omamy, urojenia, pobudzenie)
nasilenie objawów zespołu niespokojnych nóg
stężenie prolaktyny przy objawach hiperprolaktynemii
EKG z oceną odstępu QT przy połączeniu amisulprydu z apomorfiną lub przy innych czynnikach ryzyka
czynność nerek przed dawkowaniem benzamidu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych, zwłaszcza z otępieniem lub chorobą Parkinsona, wrażliwość na blokadę receptorów dopaminowych jest większa, a ryzyko pogorszenia sprawności ruchowej i upadków wyraźnie rośnie.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie i siła blokady receptorów dopaminowych rosną, co nasila antagonizm wobec agonisty dopaminy. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek.
Dawka przeciwpsychotycznadawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Im większa dawka benzamidu, tym silniejsza blokada receptorów D2 w prążkowiu i tym większe ryzyko znoszenia działania agonisty dopaminy. Małe dawki stosowane objawowo również mogą pogorszyć stan chorego z chorobą Parkinsona, więc nie wykluczają interakcji.

Źródła

Samuels ER, Hou RH, Langley RW, Szabadi E, Bradshaw CM. Comparison of pramipexole and amisulpride on alertness, autonomic and endocrine functions in healthy volunteers. Psychopharmacology (Berl). 2006;187(4):498-510. doi: 10.1007/s00213-006-0443-y. PMID: 16802163.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Inhibitory kinazy BCR-ABL klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
duszność lub ból w klatce piersiowej
uporczywa biegunka lub wymioty

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez^[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT^[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.

Monitorować

EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60benzamidy	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG.
Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu.

Źródła

Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Leki przeciwarytmiczne klasy III klasaBenzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.ChPL: nie sprawdzonoszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj leku z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwarytmicznym klasy III i jeśli masz przepisane oba, od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które może prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Amiodaron działa jeszcze przez wiele miesięcy po jego odstawieniu, więc ryzyko utrzymuje się także po zakończeniu leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
omdlenie lub nagła utrata przytomności
silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
bardzo wolne bicie serca
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Benzamidów nie należy łączyć z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, ponieważ to połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Jeśli pacjent przyjmuje amiodaron lub dronedaron, zamiast amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu należy wybrać lek o innym mechanizmie lub o małym wpływie na odstęp QT. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy, dlatego włączenie benzamidu w tym okresie nadal wiąże się z ryzykiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a leczenie prowadzi się pod kontrolą odstępu QTc oraz stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób z bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz u osób starszych.

Mechanizm

Benzamidy i leki przeciwarytmiczne klasy III niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT. Benzamidy blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, a amiodaron i dronedaron hamują repolaryzację, co jest istotą ich działania przeciwarytmicznego. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Ryzyko dodatkowo zwiększa bradykardia wywoływana przez leki klasy III. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i w niewielkim stopniu metabolizowane, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie odgrywa tu istotnej roli. Brak par tiaprydu i sulpirydu w DDInter oznacza brak danych w bazie, a nie brak interakcji, ponieważ oba leki również wydłużają odstęp QT.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
częstość rytmu serca (bradykardia)
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek (eGFR)
objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Kiedy ocena się zmienia

Benzamid włączany w ciągu kilku miesięcy po odstawieniu amiodaronukolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III	inne zalecenie	Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania i kumuluje się w tkankach, dlatego jego wpływ na odstęp QT utrzymuje się przez wiele tygodni lub miesięcy po odstawieniu. Włączenie benzamidu w tym okresie wymaga traktowania pacjenta tak, jakby nadal przyjmował amiodaron, i kontroli EKG.
eGFR ≤ 60benzamidy	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie rośnie, co nasila wydłużenie odstępu QT i zwiększa ryzyko torsade de pointes.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko arytmii przy łączeniu leków wydłużających odstęp QT.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBenzamidy+ Makrolidy klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania benzamidu i makrolidu, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównać zaburzenia elektrolitowe.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz brać antybiotyk, bo może być potrzebny inny lek albo badanie EKG.ChPL: nie sprawdzonoszybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz brać antybiotyk, bo może być potrzebny inny lek albo badanie EKG.

Leki przeciwpsychotyczne i uspokajające z grupy benzamidów, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz antybiotyki z grupy makrolidów, takie jak azytromycyna czy klarytromycyna, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie i mogą wywołać groźną arytmię. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek oraz przy niskim poziomie potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania benzamidu i makrolidu, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównać zaburzenia elektrolitowe. Najlepiej dobrać antybiotyk spoza grupy makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT, zgodnie ze wskazaniem i lekowrażliwością. Jeśli makrolid jest niezbędny, przez czas antybiotykoterapii warto rozważyć najmniejszą skuteczną dawkę benzamidu. Szczególną ostrożność należy zachować przy amisulprydzie oraz przy klarytromycynie, a także u pacjentów z niewydolnością nerek, u których benzamidy i klarytromycyna mogą się kumulować. Połączenia należy bezwzględnie unikać u pacjentów z wydłużonym QT w wywiadzie, bradykardią lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach do migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobami serca, wrodzonym zespołem długiego QT, niewydolnością nerek oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT.

Mechanizm

Benzamidy i makrolidy wydłużają odstęp QT, ponieważ hamują szybką składową opóźnionego prostowniczego prądu potasowego w komórkach mięśnia sercowego. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się, co zwiększa ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są w istotnym stopniu metabolizowane przez cytochrom P450, dlatego hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę lub roksytromycynę nie zwiększa istotnie ich stężenia. Siła działania proarytmicznego różni się w obrębie grup. Najsilniej wydłuża QT amisulpryd, a wśród makrolidów klarytromycyna, jednak żaden lek z obu list nie jest od tego działania wolny.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia skojarzonego
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek (eGFR)
częstość akcji serca
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka benzamidu (zwłaszcza amisulprydu w dawkach przeciwpsychotycznych)dawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wydłużenie QT przez benzamidy, szczególnie amisulpryd, zależy od dawki, dlatego ryzyko połączenia rośnie przy dużych dawkach.
Obniżony eGFR (niewydolność nerek)eGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, a klarytromycyna częściowo, dlatego przy niewydolności nerek dochodzi do ich kumulacji i nasilenia wydłużenia QT.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.
Dożylnadroga podania · makrolidy	ryzyko rośnie	Dożylne podanie makrolidu wiąże się z wyższymi stężeniami szczytowymi i silniejszym wydłużeniem QT niż podanie doustne.
Krótka antybiotykoterapiaczas leczenia · makrolidy	inne zalecenie	Przy krótkim, niezbędnym leczeniu makrolidem dopuszczalne może być kontynuowanie benzamidu pod kontrolą EKG i elektrolitów zamiast odstawienia leku przeciwpsychotycznego.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBenzamidy+ Psychostymulanty klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i psychostymulantu należy liczyć się z wzajemnym osłabieniem działania obu leków, dlatego połączenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza specjalisty z oceną skuteczności leczenia i stanu psychicznego.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek pobudzający, nie zmieniaj samodzielnie dawek i powiedz lekarzowi o obu lekach, aby mógł kontrolować ich działanie i pracę serca.ChPL: nie sprawdzonoszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek pobudzający, nie zmieniaj samodzielnie dawek i powiedz lekarzowi o obu lekach, aby mógł kontrolować ich działanie i pracę serca.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd działają odwrotnie niż leki pobudzające stosowane w ADHD lub nadmiernej senności, na przykład metylofenidat, lisdeksamfetamina czy modafinil. Przyjmowane razem mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Niektóre z tych połączeń, zwłaszcza amisulpryd z atomoksetyną, mogą też wpływać na pracę serca. Lekarz czasem łączy te leki celowo, ale wymaga to regularnych kontroli.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub zawroty głowy
pogorszenie koncentracji albo powrót senności mimo leczenia
niepokój, podejrzliwość, słyszenie lub widzenie rzeczy, których nie ma
nasilenie tików
sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i psychostymulantu należy liczyć się z wzajemnym osłabieniem działania obu leków, dlatego połączenie powinno być prowadzone pod kontrolą lekarza specjalisty z oceną skuteczności leczenia i stanu psychicznego. Przed włączeniem leczenia warto ocenić czynność serca, ciśnienie tętnicze i odstęp QT, szczególnie gdy stosowany jest amisulpryd lub atomoksetyna. U pacjenta z psychozą w wywiadzie dodanie psychostymulantu wymaga szczególnej ostrożności i obserwacji w kierunku nasilenia objawów psychotycznych. Połączenie tiaprydu z metylofenidatem bywa stosowane celowo u dzieci z ADHD i tikami, ale wymaga obserwacji nasilenia tików i objawów pozapiramidowych. Należy unikać dokładania innych leków wydłużających odstęp QT i wyrównywać niedobory potasu i magnezu. U osób z niewydolnością nerek dawkę benzamidu dostosowuje się do czynności nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe jest osłabienie działania psychostymulantu, czyli gorsza kontrola objawów ADHD lub nadmiernej senności, oraz osłabienie działania przeciwpsychotycznego benzamidu z ryzykiem nawrotu lub nasilenia objawów psychotycznych. Psychostymulanty mogą nasilać tiki, w których leczeniu stosuje się tiapryd. Przy połączeniu z amisulprydem, a zwłaszcza z atomoksetyną, rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca. Po odstawieniu lub zmianie dawki jednego z leków mogą pojawić się zaburzenia ruchowe albo zmiana nasilenia działania drugiego leku.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują receptory dopaminowe D2 i D3. Psychostymulanty zwiększają przekaźnictwo dopaminergiczne i noradrenergiczne. Amfetaminy (deksamfetamina, dimezylan lisdeksamfetaminy) uwalniają dopaminę, a metylofenidat, solriamfetol i w mniejszym stopniu modafinil hamują jej wychwyt zwrotny. W efekcie leki obu grup działają przeciwstawnie na układ dopaminergiczny i mogą wzajemnie osłabiać swoje działanie. Dodatkowo benzamidy, zwłaszcza amisulpryd, wydłużają odstęp QT w sposób zależny od dawki, a psychostymulanty przyspieszają czynność serca i podnoszą ciśnienie tętnicze, co może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie wchodzą w istotne interakcje metaboliczne z psychostymulantami.

Monitorować

skuteczność leczenia ADHD lub nadmiernej senności
objawy psychotyczne i stan psychiczny
EKG z oceną odstępu QTc, zwłaszcza przy amisulprydzie i atomoksetynie
tętno i ciśnienie tętnicze
stężenie potasu i magnezu
objawy pozapiramidowe i nasilenie tików
czynność nerek przy długotrwałym stosowaniu benzamidu

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · benzamidy	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie rośnie, co nasila ryzyko wydłużenia odstępu QT i objawów pozapiramidowych. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek.
Psychostymulant dołączany do benzamidu stosowanego z powodu psychozykolejność włączenia · psychostymulanty	ryzyko rośnie	Dołączenie psychostymulantu u pacjenta leczonego benzamidem z powodu schizofrenii lub innej psychozy grozi osłabieniem działania przeciwpsychotycznego i nawrotem objawów. Taka decyzja wymaga oceny psychiatry i ścisłej obserwacji stanu psychicznego.
Duża dawka amisulprydudawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wpływ amisulprydu na odstęp QT jest zależny od dawki. Przy dużych dawkach, szczególnie w połączeniu z atomoksetyną, należy częściej kontrolować EKG i stężenie elektrolitów.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBenzamidy+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny klasaJednoczesnego stosowania benzamidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin należy unikać, a gdy skojarzenie jest świadomą decyzją psychiatry, trzeba przed jego rozpoczęciem i w trakcie leczenia kontrolować EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu.Nie łącz samodzielnie leków z tych dwóch grup i przyjmuj je razem tylko wtedy, gdy wie o tym lekarz, który przepisał każdy z nich, i kontroluje twoje EKG.ChPL: nie sprawdzonoszybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie łącz samodzielnie leków z tych dwóch grup i przyjmuj je razem tylko wtedy, gdy wie o tym lekarz, który przepisał każdy z nich, i kontroluje twoje EKG.

Oba leki działają na mózg i serce w podobny sposób, więc przyjmowane razem mogą wzajemnie nasilać swoje działania niepożądane. Dotyczy to na przykład połączenia amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu z kwetiapiną, olanzapiną albo klozapiną. Może pojawić się silna senność, zawroty głowy przy wstawaniu, drżenie lub sztywność mięśni, a rzadko groźne zaburzenia rytmu serca. Czasem lekarz łączy takie leki celowo, ale wtedy kontroluje twoje serce badaniem EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy przy wstawaniu
bardzo duża senność utrudniająca codzienne funkcjonowanie
sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
wyciek mleka z piersi lub zaburzenia miesiączkowania

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania benzamidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin należy unikać, a gdy skojarzenie jest świadomą decyzją psychiatry, trzeba przed jego rozpoczęciem i w trakcie leczenia kontrolować EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu. Przed włączeniem trzeba wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT. Dawki benzamidów trzeba dostosować do czynności nerek, bo ich kumulacja zwiększa ryzyko arytmii. Skojarzenie klozapiny z amisulprydem bywa celowo stosowane w schizofrenii lekoopornej i powinno być prowadzone przez psychiatrę z regularną kontrolą EKG. Tiapryd i sulpiryd stosowane poza psychiatrią, na przykład w zaburzeniach ruchowych, pobudzeniu u osób starszych lub w zawrotach głowy, warto w takim skojarzeniu zastąpić lekiem bez działania przeciwdopaminowego.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Częściej występują nasilona senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne z upadkami, objawy pozapiramidowe oraz objawy hiperprolaktynemii. Rzadko może wystąpić złośliwy zespół neuroleptyczny. Ryzyko kardiologiczne jest największe przy skojarzeniu amisulprydu lub sulpirydu z kwetiapiną, asenapiną lub klozapiną, a mniejsze przy olanzapinie, ale dotyczy całej klasy.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin wydłużają repolaryzację komór serca, więc ich działanie na odstęp QT się sumuje. Sumuje się też blokowanie receptorów dopaminowych D2. Zwiększa to ryzyko objawów pozapiramidowych, hiperprolaktynemii i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy i obniżające ciśnienie tętnicze nasila się wskutek blokowania receptorów histaminowych H1 i adrenergicznych alfa1 przez leki grupy B. Interakcji farmakokinetycznej praktycznie nie ma, bo benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie zależą od enzymów cytochromu P450.

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po zwiększeniu dawki i okresowo w trakcie leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek (eGFR) ze względu na wydalanie benzamidów przez nerki
ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
objawy pozapiramidowe i sztywność mięśni
stopień sedacji i ryzyko upadków
objawy hiperprolaktynemii
temperatura ciała i objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjent	ryzyko rośnie	Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. Wymagają zmniejszenia dawki zgodnie z ChPL i częstszej kontroli EKG.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują niedociśnienie ortostatyczne, upadki, nadmierna sedacja i zaburzenia rytmu serca. U pacjentów z otępieniem leki przeciwpsychotyczne zwiększają ryzyko zgonu i udaru, a ich łączenie jest szczególnie niekorzystne.
Dawka przeciwpsychotycznadawka · benzamidy	ryzyko rośnie	Wpływ benzamidów na odstęp QT i blokadę D2 zależy od dawki. Ryzyko jest większe przy dawkach przeciwpsychotycznych amisulprydu i sulpirydu niż przy małych dawkach stosowanych w innych wskazaniach, choć i one nie są wolne od interakcji.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.