Przejdź do treści

Interakcje / Bosutynib / Bosutynib i klozapina

Bosutynib i klozapina

Wyślij e-mailem

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.

Połączenie przeciwwskazaneBosutynib+ KlozapinaNie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.

Klozapina i bosutynib mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie silniej. Może to doprowadzić do bardzo małej liczby białych krwinek i groźnych zakażeń. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca i obciążać wątrobę. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. U pacjenta leczonego bosutynibem, który wymaga leku przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek z innej substancji o mniejszym ryzyku mielosupresji i wydłużenia odstępu QT. Jeśli klozapina jest jedyną skuteczną opcją w schizofrenii lekoopornej, decyzję o odstępstwie od ChPL powinni podjąć wspólnie psychiatra i hematolog, z częstą kontrolą morfologii z rozmazem, EKG, elektrolitów i prób wątrobowych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą, a także ryzyko małopłytkowości z krwawieniami. Przy wystąpieniu neutropenii trudno ustalić, który lek ją wywołał, co ma znaczenie, bo agranulocytoza wywołana klozapiną w wywiadzie wyklucza jej ponowne stosowanie[1]. Sumowanie wpływu na odstęp QT może sprzyjać groźnym zaburzeniom rytmu serca, a łączne działanie na wątrobę może nasilać uszkodzenie tego narządu.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega przede wszystkim na sumowaniu działania hamującego czynność szpiku kostnego. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia w tej grupie środki cytotoksyczne[1]. Bosutynib jako inhibitor kinazy tyrozynowej często powoduje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, a klozapina sama może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT – ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów przyjmujących substancje mogące wydłużyć odstęp QT[3]. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania bosutynibu[3] i klozapiny[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ badania in vitro wskazują, że bosutynib nie hamuje ani nie indukuje w klinicznie istotnym stopniu metabolizmu substratów CYP1A2 i CYP3A4[3].

Metabolizm i transportery

  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OAT1[4], słaby inhibitor OAT3[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor OCT2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już leczonego bosutynibemkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieRozpoczynanie leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancję o znacznym ryzyku agranulocytozy jest wprost ujęte w przeciwwskazaniach ChPL klozapiny, dlatego w tej sytuacji należy od początku wybrać inny lek przeciwpsychotyczny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuBosutyniba alkoholNie ma formalnego zakazu, ale w czasie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum albo go unikać, zwłaszcza w okresie, gdy kontroluje się enzymy wątrobowe, oraz przy biegunce lub wymiotach.W czasie leczenia najlepiej unikać alkoholu albo pić go sporadycznie i w bardzo małych ilościach, a o swoich nawykach powiedzieć lekarzowi.ChPL: brak wzmiankinieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W czasie leczenia najlepiej unikać alkoholu albo pić go sporadycznie i w bardzo małych ilościach, a o swoich nawykach powiedzieć lekarzowi.

Z tym lekiem nie ma dokładnych badań dotyczących alkoholu, ale oba mogą obciążać wątrobę i żołądek. Alkohol może nasilić nudności lub biegunkę, które często zdarzają się podczas leczenia. Lekarz kontroluje wyniki badań wątroby, a alkohol utrudnia ich ocenę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • silne lub uporczywe nudności, wymioty albo biegunka
  • ból lub uczucie rozpierania w prawym górnym brzuchu
  • wyraźne osłabienie lub świąd skóry
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma formalnego zakazu, ale w czasie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum albo go unikać, zwłaszcza w okresie, gdy kontroluje się enzymy wątrobowe, oraz przy biegunce lub wymiotach. Przy chorobie wątroby alkohol należy wykluczyć. Jeśli pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, trzeba zgłosić się do lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych (nudności, biegunka) oraz dodatkowe obciążenie wątroby, co utrudnia ocenę, czy ewentualny wzrost enzymów wątrobowych wynika z leku, czy z alkoholu. U osób bez choroby wątroby pojedyncza, niewielka ilość alkoholu najpewniej nie ma znaczenia klinicznego. Brak udokumentowanych przypadków ciężkich powikłań wynikających z samego połączenia.

Mechanizm

Nie ma badań klinicznych oceniających bosutynib razem z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina (etanol nie występuje w dokumencie, a alkohol poliwinylowy w składzie tabletki to substancja pomocnicza bez związku z napojami). Interakcja jest wyłącznie teoretyczna i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Bosutynib może podnosić aktywność aminotransferaz i wywoływać biegunkę, nudności oraz wymioty, a alkohol obciąża wątrobę i podrażnia przewód pokarmowy. Bosutynib jest metabolizowany przez CYP3A, więc teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu mogłoby zmieniać jego stężenie, ale nie ma na to danych.

Metabolizm i transportery

  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[1], słaby inhibitor OAT1[1], słaby inhibitor OAT3[1], słaby inhibitor OATP1B1[1], słaby inhibitor OATP1B3[1], słaby inhibitor OCT2[1], wrażliwy substrat CYP3A4[1]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem kontroli leczenia bosutynibem
  • nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, świąd, ból w prawym podżebrzu)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym lub nadmiernym piciu ryzyko uszkodzenia wątroby się sumuje, a interpretacja wyników enzymów wątrobowych staje się niemożliwa. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować aminotransferazy.
Choroba wątroby lub podwyższone enzymy wątrobowepostać · pacjentinterakcja nie dotyczyNiewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania bosutynibu. Przy chorobie wątroby lub wzroście enzymów alkohol należy całkowicie wykluczyć, a decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlozapinaa alkoholPacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.

W czasie leczenia klozapiną nie należy pić alkoholu. Oba działają uspokajająco i usypiająco, więc razem mogą wywołać bardzo silną senność, spowolnienie i zaburzenia równowagi. Mogą też wystąpić zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu, a po większej ilości alkoholu nawet zaburzenia oddychania. Picie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę i zwiększać ryzyko drgawek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • wolny lub płytki oddech
  • drgawki
  • splątanie albo dezorientacja
  • zakrztuszenie się śliną lub wymiotami
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.[1] Pacjenta trzeba poinformować o addycyjnym działaniu uspokajającym i odradzić mu prowadzenie pojazdów oraz obsługiwanie maszyn.[1] U osób, które mimo zaleceń piją alkohol, należy ustalić wzorzec picia, kontrolować sedację, ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i funkcję wątroby oraz pamiętać o ryzyku napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu. U pacjenta z psychozą alkoholową, czynną chorobą wątroby albo w stanie zahamowania OUN klozapina jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe oraz zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.[1] Może to prowadzić do upadków i urazów oraz do wypadków podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe są zawroty głowy i omdlenia przy zmianie pozycji ciała. Po większej ilości alkoholu mogą wystąpić głębokie zahamowanie OUN, depresja oddechowa i zachłyśnięcie, zwłaszcza że klozapina często powoduje nadmierne ślinienie. Opisane w ChPL ryzyko zapaści krążeniowo-oddechowej przy łączeniu klozapiny z innymi lekami hamującymi OUN wskazuje, że przy upojeniu alkoholowym należy liczyć się z podobnym zagrożeniem.[1]

Mechanizm

Klozapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające, nasenne oraz upośledzające funkcje poznawcze i ruchowe sumuje się.[1] Klozapina działa też silnie alfa-adrenolitycznie, a alkohol rozszerza naczynia, co nasila niedociśnienie ortostatyczne. Oba czynniki mogą też obniżać próg drgawkowy. Klozapina sama w sobie wiąże się z zależnym od dawki ryzykiem napadów, a u osób pijących alkohol napady mogą pojawić się zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu. ChPL wszystkich ocenianych produktów klozapiny jednakowo zaleca, aby nie spożywać alkoholu w trakcie leczenia ze względu na nasilenie działania uspokajającego.[1] ChPL wymienia w przeciwwskazaniach psychozy alkoholowe, zahamowanie czynności OUN niezależnie od przyczyny oraz czynną lub postępującą chorobę wątroby i niewydolność wątroby. Przeciwwskazania te dotyczą stanu pacjenta, a nie samego spożycia alkoholu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość i głębokość oddechów po spożyciu alkoholu
  • napady drgawkowe, zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu
  • próby wątrobowe przy regularnym piciu alkoholu
  • ilość i częstość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Ilość wywołująca upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieUpojenie alkoholowe z zahamowaniem czynności OUN jest stanem, w którym ChPL przeciwwskazuje stosowanie klozapiny niezależnie od przyczyny zahamowania. Rośnie ryzyko depresji oddechowej, zapaści krążeniowej i zachłyśnięcia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z psychozą alkoholową oraz z czynną lub postępującą chorobą wątroby albo niewydolnością wątroby klozapina jest przeciwwskazana. U osób przewlekle pijących należy też brać pod uwagę ryzyko napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu.
Okres rozpoczynania leczenia i ustalania dawki klozapinyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieChPL wskazuje, że niedociśnienie oraz zapaść krążeniowo-oddechowa przy łączeniu klozapiny z innymi środkami hamującymi OUN są bardziej prawdopodobne na początku leczenia skojarzonego i w okresie ustalania dawki. W tym czasie spożycie alkoholu jest szczególnie niebezpieczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 111

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Inhibitory kinazy BCR-ABL klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • uporczywa biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
  • czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG.
Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu.

Źródła

  1. Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ BosutynibNie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na białaczkę może też obniżać liczbę płytek krwi i wywoływać biegunkę, co dodatkowo zwiększa ryzyko krwawień i problemów z sercem. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • silna lub długotrwała biegunka
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne stolce lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego bosutynibem należy w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym potencjale wydłużania QT. Jeśli zmiana leczenia wymaga okresu przejściowego, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, np. w przebiegu biegunki wywołanej bosutynibem. Możliwe jest też zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnej małopłytkowości po bosutynibie i wpływie SSRI na czynność płytek.

Mechanizm

Cytalopram i bosutynib mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przyjmujących inne substancje wydłużające odstęp QT[2]. Dodatkowo ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia oraz z lekami wywołującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię[1], a bosutynib może powodować małopłytkowość oraz biegunkę z zaburzeniami elektrolitowymi. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ według badań in vitro bosutynib w dawkach terapeutycznych nie hamuje ani nie indukuje istotnie enzymów CYP odpowiedzialnych za metabolizm cytalopramu[2].

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OAT1[4], słaby inhibitor OAT3[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor OCT2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i w jej trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlozapinaNie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.ChPL: przeciwwskazanenieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.

Cytalopram i klozapina mogą razem wpływać na rytm serca i zwiększać ryzyko jego groźnych zaburzeń. Ulotka cytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które w ten sposób działają na serce. Cytalopram może też nasilać działania niepożądane klozapiny i zwiększać skłonność do krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nadmierna senność lub osłabienie
  • nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany cytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, a pacjent nie powinien odstawiać żadnego z leków samodzielnie. Gdy psychiatra świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc, kontrola potasu i magnezu oraz obserwacja działań niepożądanych klozapiny. Przy zamianie leku przeciwdepresyjnego nie należy wybierać fluwoksaminy, która jako inhibitor CYP1A2 zwiększa stężenie klozapiny[2].

Skutek kliniczny

Połączenie może sumować wydłużenie odstępu QT i zwiększać ryzyko złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych klozapiny o niewyjaśnionym mechanizmie[3]. Dochodzi do tego zwiększone ryzyko krwawień[1].

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[1]. ChPL klozapiny zaleca, tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Zgłaszano też przypadki interakcji między cytalopramem i klozapiną zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, a jej podłoże nie zostało w pełni wyjaśnione[2]. Według ChPL cytalopramu jego podawanie z klozapiną jako substratem CYP1A2 nie powodowało klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych, więc mechanizm metaboliczny jest mało prawdopodobny[4]. ChPL cytalopramu zaleca ponadto ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy działań niepożądanych klozapiny, w tym nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia
  • objawy krwawienia, w tym siniaki i krwawienia z dziąseł lub nosa
  • stężenie klozapiny we krwi w razie nasilenia jej działań niepożądanych

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego cytalopramkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieChPL klozapiny zaleca szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia klozapiną u pacjentów otrzymujących inne leki psychotropowe ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. W tej sytuacji należy dodatkowo kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno w okresie zwiększania dawki klozapiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ BosutynibNależy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy w organizmie brakuje potasu lub magnezu, na przykład przy biegunce. Zwykle lekarz zmienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy przy tym leczeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub utrata przytomności
  • silne zawroty głowy
  • nasilona lub długo trwająca biegunka albo wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Ponieważ bosutynib jest leczeniem przeciwnowotworowym trudnym do zastąpienia, zwykle zmienia się lek przeciwdepresyjny na taki o mniejszym wpływie na QT, w porozumieniu z hematologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji. Escytalopram należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka zdecyduje o kontynuacji połączenia, konieczne są EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola i wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, chorobach serca i stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu podaje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym u przyjmujących inne substancje wydłużające QT[4]. Dodatkowym czynnikiem jest hipokaliemia i hipomagnezemia, które mogą wystąpić np. przy biegunce w trakcie leczenia bosutynibem, a ChPL escytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ według badań in vitro bosutynib nie hamuje w istotnym klinicznie stopniu CYP2C19, CYP2D6 ani CYP3A4, czyli głównych dróg metabolizmu escytalopramu[4].

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[7], słaby inhibitor OAT1[7], słaby inhibitor OAT3[7], słaby inhibitor OATP1B1[7], słaby inhibitor OATP1B3[7], słaby inhibitor OCT2[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • objawy kołatania serca, zasłabnięć i zawrotów głowy
  • inne leki wydłużające QT na liście pacjenta

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowanym włączeniu bosutynibu u pacjenta przyjmującego escytalopram najlepiej zaplanować stopniową zamianę leku przeciwdepresyjnego jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego i wykonać wyjściowe EKG oraz oznaczenie elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ BosutynibNie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.

Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem. Oba osłabiają odporność organizmu, więc ich połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane, który pan lub pani przyjmuje, nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia choroby nowotworowej. Może on też zwalniać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu[1][2][3]. Decyzję o odstawieniu fingolimodu i wyborze innego leczenia stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Jeśli bosutynib włącza się krótko po odstawieniu fingolimodu, należy pamiętać o utrzymującym się po odstawieniu wpływie fingolimodu na odporność i kontrolować pacjenta pod kątem zakażeń.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem są ciężkie, w tym oportunistyczne, zakażenia wynikające z sumowania się działania immunosupresyjnego i mielosupresyjnego obu leków. Możliwe jest też nasilenie zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjenta z wydłużonym odstępem QT. Stosowanie fingolimodu w trakcie aktywnej choroby nowotworowej jest sprzeczne z jego przeciwwskazaniami.

Mechanizm

Połączenia nie należy stosować, ponieważ oba leki osłabiają układ odpornościowy, a fingolimod jest przeciwwskazany u chorych z aktywną chorobą nowotworową, czyli w sytuacji, w której stosuje się bosutynib. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3]. ChPL fingolimodu podaje też, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a bosutynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych stosowany w leczeniu białaczki może dodatkowo hamować czynność szpiku, co sumuje się w kierunku ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2 i nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4[1], a bosutynib w badaniach in vitro nie wykazuje klinicznie istotnego hamowania ani indukcji głównych izoenzymów CYP[4]. Dodatkowym punktem uwagi jest układ krążenia, ponieważ fingolimod zwalnia czynność serca i jest przeciwwskazany przy wyjściowym QTc ≥500 ms[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[4].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor OAT1[6], słaby inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor OATP1B3[6], słaby inhibitor OCT2[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (limfocyty, neutrofile, płytki krwi)
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
  • częstość akcji serca i EKG z oceną odstępu QTc
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany po odstawieniu fingolimoduodstep · fingolimodryzyko malejePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, a ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Rozpoczęcie bosutynibu w tym okresie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga kontroli morfologii i obserwacji w kierunku zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ EscytalopramPołączenie jest formalnie przeciwwskazane w ChPL escytalopramu ze względu na sumowanie wpływu na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o badanie EKG.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o badanie EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem mogą ten wpływ wzmacniać. Rzadko może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Połączenie może też zwiększać ryzyko drgawek. Lekarz może zdecydować o takim leczeniu, ale wymaga ono regularnych badań EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
  • drgawki
  • silna senność lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie jest formalnie przeciwwskazane w ChPL escytalopramu ze względu na sumowanie wpływu na odstęp QT[1]. Preferowana jest zamiana escytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT i bez istotnego hamowania CYP1A2. Jeśli psychiatra uzna skojarzenie za niezbędne, powinien wykonać EKG przed włączeniem i po ustabilizowaniu dawek, wyrównać stężenie potasu i magnezu, stosować najmniejszą skuteczną dawkę escytalopramu i odstawić go przy istotnym wydłużeniu QTc. ChPL klozapiny zaleca ostrożność i obserwację działań niepożądanych klozapiny przy łączeniu z cytalopramem, co należy odnieść również do escytalopramu[2].

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub dużych dawkach. Możliwe jest także zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych oraz nasilenie działań niepożądanych klozapiny, takich jak sedacja, tachykardia i spadki ciśnienia.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[3]. ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[2]. Oba leki obniżają też próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami obniżającymi ten próg, w tym z neuroleptykami[3]. Interakcja farmakokinetyczna jest prawdopodobnie słaba, ponieważ escytalopram nie należy do istotnych inhibitorów CYP1A2, głównego szlaku metabolizmu klozapiny, jednak ChPL klozapiny opisuje zgłoszenia interakcji z cytalopramem, racemicznym odpowiednikiem escytalopramu, zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, o niewyjaśnionym podłożu[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po ustabilizowaniu dawek
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
  • napady drgawkowe
  • nasilenie działań niepożądanych klozapiny (sedacja, tachykardia, hipotonia), w razie potrzeby stężenie klozapiny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · escytalopramryzyko rośnieWpływ escytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko zaburzeń rytmu w skojarzeniu z klozapiną jest większe.
Włączanie klozapiny u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieW okresie zwiększania dawki klozapiny należy ponownie ocenić QTc i nasilenie działań niepożądanych klozapiny, a także rozważyć wcześniejszą zamianę escytalopramu na alternatywę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ AzacytydynaNie łącz klozapiny z azacytydyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, przez co nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z azacytydyną. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie czynności szpiku kostnego, a leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2][3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga azacytydyny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego lub o ewentualnym wyjątkowym kontynuowaniu klozapiny pod ścisłą kontrolą hematologiczną musi podjąć wspólnie psychiatra i hematolog. Ta decyzja wykracza poza zakres charakterystyki produktu.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami i posocznicą. Nakładanie się obu przyczyn utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, a więc i podjęcie właściwej decyzji o odstawieniu.

Mechanizm

Połączenie sumuje toksyczne działanie obu leków na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a azacytydyna jest lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków hamujących czynność szpiku[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ w metabolizmie azacytydyny nie uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, a jej klinicznie istotne działanie hamujące lub indukujące te enzymy jest mało prawdopodobne[4].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • gorączka i inne objawy zakażenia
  • liczba płytek krwi i objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrysperydonkwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta leczonego azacytydynąkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyLeczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. Włączenie klozapiny w trakcie terapii azacytydyną jest wykluczone.
Azacytydyna wymagana u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieU pacjenta stabilnego na klozapinie, który wymaga azacytydyny, ChPL klozapiny nadal zabrania jednoczesnego stosowania. Sposób zamiany leczenia przeciwpsychotycznego ustala psychiatra razem z hematologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BortezomibNie należy rozpoczynać ani prowadzić leczenia klozapiną jednocześnie z bortezomibem.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz oba leki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz oba leki.

Klozapina i bortezomib mogą oba osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznego spadku białych krwinek i ciężkich infekcji. Mogą też razem obniżać ciśnienie krwi i powodować silne zaparcia. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub inne objawy zakażenia
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, ból i wzdęcie brzucha
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani prowadzić leczenia klozapiną jednocześnie z bortezomibem.[1][2][3] Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć leczenie bortezomibem, psychiatra i hematolog lub onkolog powinni wspólnie zdecydować o zmianie leku przeciwpsychotycznego na taki, który nie hamuje czynności szpiku. Gdy odstawienie klozapiny wiąże się z dużym ryzykiem nawrotu psychozy, a zespół leczący świadomie decyduje się na kontynuację, wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdą dawką bortezomibu i natychmiastowe przerwanie klozapiny przy narastającej neutropenii.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, przy czym trudno ustalić, który lek ją wywołał. Możliwe są też nasilone niedociśnienie ortostatyczne z omdleniami oraz ciężkie zaparcia aż do niedrożności porażennej jelit, która jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny.[1]

Mechanizm

Klozapiny nie wolno łączyć z bortezomibem, ponieważ oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania mielotoksyczne się sumują. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Bortezomib jako inhibitor proteasomu stosowany w chemioterapii często powoduje małopłytkowość i neutropenię, a klozapina sama w sobie niesie ryzyko neutropenii i agranulocytozy. Dodatkowo sumują się działanie hipotensyjne obu leków oraz ich wpływ na perystaltykę jelit, a ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z substancjami o działaniu hipotensyjnym.[1] Bortezomib jest słabym inhibitorem CYP1A2, głównej drogi metabolizmu klozapiny, ale wpływ ten nie powinien mieć istotnego znaczenia klinicznego.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP3A4[5], klozapina – substrat CYP3A4[7]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Bortezomib: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i płytek krwi przed każdą dawką bortezomibu
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość wypróżnień i objawy niedrożności jelit

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazololanzapinarysperydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina stosowana przewlekle przed rozpoczęciem bortezomibukolejność włączenia · klozapinainne zalecenieChPL klozapiny zabrania rozpoczynania klozapiny u pacjentów przyjmujących leki o znacznym ryzyku agranulocytozy. U pacjenta ustabilizowanego na klozapinie, u którego planuje się bortezomib, należy przed pierwszym podaniem omówić z psychiatrą zamianę leku przeciwpsychotycznego. Jeśli zespół świadomie decyduje o kontynuacji, wymagana jest kontrola morfologii z rozmazem przed każdą dawką bortezomibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira 3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.