Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Bosutynib / Bosutynib i natalizumab

Bosutynib i natalizumab

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego bosutynibem, ponieważ zarówno aktywna białaczka, jak i upośledzenie odporności są ujęte w przeciwwskazaniach natalizumabu.

Nie łącz tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz hematologiem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Połączenie przeciwwskazaneBosutynib+ NatalizumabNie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego bosutynibem, ponieważ zarówno aktywna białaczka, jak i upośledzenie odporności są ujęte w przeciwwskazaniach natalizumabu.Nie łącz tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz hematologiem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz hematologiem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Natalizumab, lek na stwardnienie rozsiane, nie może być stosowany u osób z aktywnym nowotworem ani u osób z osłabioną odpornością. Bosutynib to lek na białaczkę, który może obniżać liczbę krwinek i ułatwiać zakażenia. Razem te leki mogą doprowadzić do ciężkich infekcji, w tym rzadkiej i groźnej infekcji mózgu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • częste albo przedłużające się infekcje
  • nowe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia równowagi
  • zaburzenia mowy, widzenia lub pamięci
  • zmiany w zachowaniu lub myśleniu
  • siniaki lub krwawienia bez przyczyny
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego bosutynibem, ponieważ zarówno aktywna białaczka, jak i upośledzenie odporności są ujęte w przeciwwskazaniach natalizumabu[1][2]. Leczenie stwardnienia rozsianego należy ustalić wspólnie z neurologiem i hematologiem, a priorytetem pozostaje leczenie przeciwnowotworowe. Żadnego z leków nie odstawia się samodzielnie, a po wcześniejszym leczeniu bosutynibem włączenie natalizumabu wymaga oceny stanu odporności i remisji choroby nowotworowej.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która jest sama w sobie przeciwwskazaniem do natalizumabu[1]. Dochodzi do tego możliwość nakładania się neutropenii i trombocytopenii wywołanych bosutynibem z osłabionym nadzorem immunologicznym w ośrodkowym układzie nerwowym.

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ charakterystyka natalizumabu wyklucza jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry) oraz u pacjentów z upośledzeniem odporności, także wynikającym z aktualnego lub wcześniejszego leczenia[1][2]. Bosutynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych stosowanym w przewlekłej białaczce szpikowej, więc jego przyjmowanie oznacza aktywną chorobę nowotworową, a hamowanie czynności szpiku przez ten lek dodatkowo osłabia odporność. Natalizumab blokuje integrynę α4 i ogranicza przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, co w połączeniu z mielosupresją sumuje ryzyko zakażeń oportunistycznych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo natalizumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP3A, a charakterystyka bosutynibu nie wymienia natalizumabu[3].

Metabolizm i transportery

  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OAT1[4], słaby inhibitor OAT3[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor OCT2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażeń, w tym neurologiczne objawy sugerujące PML
  • próby wątrobowe

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib zakończony przed planowanym włączeniem natalizumabukolejność włączenia · bosutynibinne zalecenieNatalizumab pozostaje przeciwwskazany także po zakończeniu bosutynibu, dopóki utrzymuje się upośledzenie odporności po wcześniejszej terapii lub aktywny proces nowotworowy. Decyzja o włączeniu wymaga potwierdzenia remisji i oceny układu odpornościowego przez hematologa.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuBosutyniba alkoholNie ma formalnego zakazu, ale w czasie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum albo go unikać, zwłaszcza w okresie, gdy kontroluje się enzymy wątrobowe, oraz przy biegunce lub wymiotach.W czasie leczenia najlepiej unikać alkoholu albo pić go sporadycznie i w bardzo małych ilościach, a o swoich nawykach powiedzieć lekarzowi.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W czasie leczenia najlepiej unikać alkoholu albo pić go sporadycznie i w bardzo małych ilościach, a o swoich nawykach powiedzieć lekarzowi.

Z tym lekiem nie ma dokładnych badań dotyczących alkoholu, ale oba mogą obciążać wątrobę i żołądek. Alkohol może nasilić nudności lub biegunkę, które często zdarzają się podczas leczenia. Lekarz kontroluje wyniki badań wątroby, a alkohol utrudnia ich ocenę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • silne lub uporczywe nudności, wymioty albo biegunka
  • ból lub uczucie rozpierania w prawym górnym brzuchu
  • wyraźne osłabienie lub świąd skóry
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma formalnego zakazu, ale w czasie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum albo go unikać, zwłaszcza w okresie, gdy kontroluje się enzymy wątrobowe, oraz przy biegunce lub wymiotach. Przy chorobie wątroby alkohol należy wykluczyć. Jeśli pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, trzeba zgłosić się do lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych (nudności, biegunka) oraz dodatkowe obciążenie wątroby, co utrudnia ocenę, czy ewentualny wzrost enzymów wątrobowych wynika z leku, czy z alkoholu. U osób bez choroby wątroby pojedyncza, niewielka ilość alkoholu najpewniej nie ma znaczenia klinicznego. Brak udokumentowanych przypadków ciężkich powikłań wynikających z samego połączenia.

Mechanizm

Nie ma badań klinicznych oceniających bosutynib razem z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina (etanol nie występuje w dokumencie, a alkohol poliwinylowy w składzie tabletki to substancja pomocnicza bez związku z napojami). Interakcja jest wyłącznie teoretyczna i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Bosutynib może podnosić aktywność aminotransferaz i wywoływać biegunkę, nudności oraz wymioty, a alkohol obciąża wątrobę i podrażnia przewód pokarmowy. Bosutynib jest metabolizowany przez CYP3A, więc teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu mogłoby zmieniać jego stężenie, ale nie ma na to danych.

Metabolizm i transportery

  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[1], słaby inhibitor OAT1[1], słaby inhibitor OAT3[1], słaby inhibitor OATP1B1[1], słaby inhibitor OATP1B3[1], słaby inhibitor OCT2[1], wrażliwy substrat CYP3A4[1]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem kontroli leczenia bosutynibem
  • nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
  • objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, świąd, ból w prawym podżebrzu)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym lub nadmiernym piciu ryzyko uszkodzenia wątroby się sumuje, a interpretacja wyników enzymów wątrobowych staje się niemożliwa. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować aminotransferazy.
Choroba wątroby lub podwyższone enzymy wątrobowepostać · pacjentinterakcja nie dotyczyNiewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania bosutynibu. Przy chorobie wątroby lub wzroście enzymów alkohol należy całkowicie wykluczyć, a decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Natalizumab a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 232

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
  • kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
  • objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
  • markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
  • stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowegointerakcja nie dotyczyChlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

  1. Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • uporczywa biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
  • czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG.
Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu.

Źródła

  1. Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ BosutynibNie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na białaczkę może też obniżać liczbę płytek krwi i wywoływać biegunkę, co dodatkowo zwiększa ryzyko krwawień i problemów z sercem. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • silna lub długotrwała biegunka
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne stolce lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego bosutynibem należy w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym potencjale wydłużania QT. Jeśli zmiana leczenia wymaga okresu przejściowego, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, np. w przebiegu biegunki wywołanej bosutynibem. Możliwe jest też zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnej małopłytkowości po bosutynibie i wpływie SSRI na czynność płytek.

Mechanizm

Cytalopram i bosutynib mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przyjmujących inne substancje wydłużające odstęp QT[2]. Dodatkowo ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia oraz z lekami wywołującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię[1], a bosutynib może powodować małopłytkowość oraz biegunkę z zaburzeniami elektrolitowymi. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ według badań in vitro bosutynib w dawkach terapeutycznych nie hamuje ani nie indukuje istotnie enzymów CYP odpowiedzialnych za metabolizm cytalopramu[2].

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OAT1[4], słaby inhibitor OAT3[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor OCT2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i w jej trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ BosutynibNależy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy w organizmie brakuje potasu lub magnezu, na przykład przy biegunce. Zwykle lekarz zmienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy przy tym leczeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub utrata przytomności
  • silne zawroty głowy
  • nasilona lub długo trwająca biegunka albo wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Ponieważ bosutynib jest leczeniem przeciwnowotworowym trudnym do zastąpienia, zwykle zmienia się lek przeciwdepresyjny na taki o mniejszym wpływie na QT, w porozumieniu z hematologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji. Escytalopram należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka zdecyduje o kontynuacji połączenia, konieczne są EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola i wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, chorobach serca i stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu podaje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym u przyjmujących inne substancje wydłużające QT[4]. Dodatkowym czynnikiem jest hipokaliemia i hipomagnezemia, które mogą wystąpić np. przy biegunce w trakcie leczenia bosutynibem, a ChPL escytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ według badań in vitro bosutynib nie hamuje w istotnym klinicznie stopniu CYP2C19, CYP2D6 ani CYP3A4, czyli głównych dróg metabolizmu escytalopramu[4].

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[7], słaby inhibitor OAT1[7], słaby inhibitor OAT3[7], słaby inhibitor OATP1B1[7], słaby inhibitor OATP1B3[7], słaby inhibitor OCT2[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • objawy kołatania serca, zasłabnięć i zawrotów głowy
  • inne leki wydłużające QT na liście pacjenta

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowanym włączeniu bosutynibu u pacjenta przyjmującego escytalopram najlepiej zaplanować stopniową zamianę leku przeciwdepresyjnego jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego i wykonać wyjściowe EKG oraz oznaczenie elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ BosutynibNie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.

Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem. Oba osłabiają odporność organizmu, więc ich połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane, który pan lub pani przyjmuje, nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia choroby nowotworowej. Może on też zwalniać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu[1][2][3]. Decyzję o odstawieniu fingolimodu i wyborze innego leczenia stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Jeśli bosutynib włącza się krótko po odstawieniu fingolimodu, należy pamiętać o utrzymującym się po odstawieniu wpływie fingolimodu na odporność i kontrolować pacjenta pod kątem zakażeń.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem są ciężkie, w tym oportunistyczne, zakażenia wynikające z sumowania się działania immunosupresyjnego i mielosupresyjnego obu leków. Możliwe jest też nasilenie zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjenta z wydłużonym odstępem QT. Stosowanie fingolimodu w trakcie aktywnej choroby nowotworowej jest sprzeczne z jego przeciwwskazaniami.

Mechanizm

Połączenia nie należy stosować, ponieważ oba leki osłabiają układ odpornościowy, a fingolimod jest przeciwwskazany u chorych z aktywną chorobą nowotworową, czyli w sytuacji, w której stosuje się bosutynib. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3]. ChPL fingolimodu podaje też, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a bosutynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych stosowany w leczeniu białaczki może dodatkowo hamować czynność szpiku, co sumuje się w kierunku ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2 i nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4[1], a bosutynib w badaniach in vitro nie wykazuje klinicznie istotnego hamowania ani indukcji głównych izoenzymów CYP[4]. Dodatkowym punktem uwagi jest układ krążenia, ponieważ fingolimod zwalnia czynność serca i jest przeciwwskazany przy wyjściowym QTc ≥500 ms[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[4].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor OAT1[6], słaby inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor OATP1B3[6], słaby inhibitor OCT2[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (limfocyty, neutrofile, płytki krwi)
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
  • częstość akcji serca i EKG z oceną odstępu QTc
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany po odstawieniu fingolimoduodstep · fingolimodryzyko malejePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, a ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Rozpoczęcie bosutynibu w tym okresie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga kontroli morfologii i obserwacji w kierunku zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BosutynibNie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.

Klozapina i bosutynib mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie silniej. Może to doprowadzić do bardzo małej liczby białych krwinek i groźnych zakażeń. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca i obciążać wątrobę. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. U pacjenta leczonego bosutynibem, który wymaga leku przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek z innej substancji o mniejszym ryzyku mielosupresji i wydłużenia odstępu QT. Jeśli klozapina jest jedyną skuteczną opcją w schizofrenii lekoopornej, decyzję o odstępstwie od ChPL powinni podjąć wspólnie psychiatra i hematolog, z częstą kontrolą morfologii z rozmazem, EKG, elektrolitów i prób wątrobowych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą, a także ryzyko małopłytkowości z krwawieniami. Przy wystąpieniu neutropenii trudno ustalić, który lek ją wywołał, co ma znaczenie, bo agranulocytoza wywołana klozapiną w wywiadzie wyklucza jej ponowne stosowanie[1]. Sumowanie wpływu na odstęp QT może sprzyjać groźnym zaburzeniom rytmu serca, a łączne działanie na wątrobę może nasilać uszkodzenie tego narządu.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega przede wszystkim na sumowaniu działania hamującego czynność szpiku kostnego. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia w tej grupie środki cytotoksyczne[1]. Bosutynib jako inhibitor kinazy tyrozynowej często powoduje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, a klozapina sama może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT – ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów przyjmujących substancje mogące wydłużyć odstęp QT[3]. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania bosutynibu[3] i klozapiny[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ badania in vitro wskazują, że bosutynib nie hamuje ani nie indukuje w klinicznie istotnym stopniu metabolizmu substratów CYP1A2 i CYP3A4[3].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor OAT1[6], słaby inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor OATP1B3[6], słaby inhibitor OCT2[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już leczonego bosutynibemkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieRozpoczynanie leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancję o znacznym ryzyku agranulocytozy jest wprost ujęte w przeciwwskazaniach ChPL klozapiny, dlatego w tej sytuacji należy od początku wybrać inny lek przeciwpsychotyczny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ DazatynibNatalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.

Natalizumabu nie wolno stosować razem z dazatynibem. Oba leki osłabiają odporność, a natalizumab nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu. Takie połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym rzadkiej, groźnej infekcji mózgu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • nowe lub nasilające się osłabienie jednej strony ciała
  • zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi
  • zmiany w myśleniu, pamięci lub zachowaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Natalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.[1][2] Jeśli pacjent ze stwardnieniem rozsianym wymaga leczenia dazatynibem, natalizumab należy odstawić, a dalsze leczenie choroby demielinizacyjnej ustalić wspólnie z neurologiem i hematologiem. Po zakończeniu terapii dazatynibem natalizumab można rozważyć dopiero po ustąpieniu aktywnej choroby nowotworowej i odbudowie odporności, ponieważ ChPL wyklucza także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszym leczeniem.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Stosowanie natalizumabu przy aktywnym nowotworze, takim jak przewlekła białaczka szpikowa czy ostra białaczka limfoblastyczna leczone dazatynibem, jest wprost wykluczone przez charakterystykę produktu natalizumabu.[1]

Mechanizm

Natalizumabu nie należy łączyć z dazatynibem, ponieważ oba leki osłabiają obronę immunologiczną, a dazatynib stosuje się w aktywnej chorobie nowotworowej. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego i osłabia nadzór immunologiczny, co sprzyja zakażeniom oportunistycznym, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Dazatynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych wywołuje mielosupresję i zaburza funkcję limfocytów, więc nasila to ryzyko. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi, oraz u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry).[1][2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, gdyż natalizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, a nie inhibitorem ani induktorem CYP3A4.

Metabolizm i transportery

  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Dazatynib zakończony przed rozpoczęciem natalizumabukolejność włączenia · dazatynibinne zalecenieWcześniejsze leczenie dazatynibem nie znosi przeciwwskazania automatycznie, ponieważ ChPL natalizumabu wyklucza także pacjentów z odpornością upośledzoną przez poprzednią terapię oraz z aktywnym nowotworem. Decyzję o włączeniu natalizumabu podejmuje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności i braku aktywnej choroby nowotworowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ KarmustynaNie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, a razem mogą doprowadzić do bardzo groźnych zakażeń, w tym rzadkiej, ciężkiej infekcji mózgu. Natalizumabu nie podaje się też osobom w trakcie leczenia nowotworu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
  • nowe osłabienie jednej strony ciała lub niezgrabność ruchów
  • zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci
  • zmiany zachowania albo splątanie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną[1][2]. Natalizumab jest przeciwwskazany także z powodu samej aktywnej choroby nowotworowej, więc rozpoczęcie chemioterapii karmustyną u pacjenta leczonego natalizumabem wymaga odstawienia natalizumabu i uzgodnienia dalszego leczenia stwardnienia rozsianego między neurologiem a onkologiem[1][2]. Przed ewentualnym ponownym włączeniem natalizumabu po zakończeniu chemioterapii lekarz powinien potwierdzić odbudowę odporności i brak aktywnego nowotworu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie grozi ciężkimi zakażeniami oportunistycznymi, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Do tego dochodzi nasilona mielosupresja z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Dodatkowo ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry, a karmustynę stosuje się właśnie w leczeniu nowotworów[1][2].

Mechanizm

Natalizumabu nie wolno podawać razem z karmustyną, ponieważ oba leki osłabiają odporność i ich działania się sumują. Natalizumab blokuje integrynę alfa-4 i hamuje przechodzenie limfocytów przez barierę krew–mózg, co ogranicza nadzór immunologiczny w ośrodkowym układzie nerwowym i zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) oraz innych zakażeń oportunistycznych. Karmustyna jest cytostatykiem alkilującym z grupy pochodnych nitrozomocznika, który hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje leukopenię oraz limfopenię. ChPL natalizumabu wymienia w przeciwwskazaniach pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszą terapią[1][2]. ChPL karmustyny nie wymienia natalizumabu[3][4][5].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne mogące wskazywać na PML
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Karmustyna stosowana wcześniej, leczenie zakończonekolejność włączenia · karmustynainne zaleceniePrzeciwwskazanie obejmuje także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniej stosowaną terapią, więc włączenie natalizumabu po zakończeniu chemioterapii wymaga potwierdzenia odbudowy odporności i braku aktywnego nowotworu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accordpharma 50 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accordpharma-100443987/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Zentiva 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-zentiva-100405484/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accord 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accord-100427706/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.