Interakcje / Bupropion / Bupropion i escytalopram
Bupropion i escytalopram
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale escytalopram dołączany do bupropionu należy rozpoczynać od najmniejszej dawki, a przy dołączaniu bupropionu do trwającego leczenia escytalopramem trzeba rozważyć zmniejszenie dawki escytalopramu.
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie zmieniaj samodzielnie dawek, ogranicz alkohol i nie odstawiaj nagle leków uspokajających, a w razie niepokojących objawów od razu skontaktuj się z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaBupropion+ EscytalopramPołączenie można stosować, ale escytalopram dołączany do bupropionu należy rozpoczynać od najmniejszej dawki, a przy dołączaniu bupropionu do trwającego leczenia escytalopramem trzeba rozważyć zmniejszenie dawki escytalopramu.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie zmieniaj samodzielnie dawek, ogranicz alkohol i nie odstawiaj nagle leków uspokajających, a w razie niepokojących objawów od razu skontaktuj się z lekarzem.ChPL: ostrożnośćnieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie zmieniaj samodzielnie dawek, ogranicz alkohol i nie odstawiaj nagle leków uspokajających, a w razie niepokojących objawów od razu skontaktuj się z lekarzem.
Bupropion i escytalopram są czasem przepisywane razem celowo, ale ich połączenie wymaga ostrożności. Bupropion może zwiększać ilość escytalopramu w organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki w rzadkich przypadkach mogą sprzyjać drgawkom, a razem mogą też wywołać groźną reakcję z pobudzeniem, drżeniem i gorączką.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Drgawki lub utrata przytomności – wezwij pomoc natychmiast.
- Silne pobudzenie, niepokój, drżenie lub sztywność mięśni.
- Gorączka, nadmierne pocenie się, przyspieszone bicie serca.
- Biegunka, nudności lub splątanie, które pojawiły się nagle.
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale escytalopram dołączany do bupropionu należy rozpoczynać od najmniejszej dawki, a przy dołączaniu bupropionu do trwającego leczenia escytalopramem trzeba rozważyć zmniejszenie dawki escytalopramu[1]. Przed włączeniem należy ocenić czynniki ryzyka napadów drgawkowych i zachować ostrożność ze względu na obniżenie progu drgawkowego przez oba leki[2]. Pacjenta trzeba poinformować o objawach zespołu serotoninowego i o konieczności pilnego zgłoszenia się do lekarza w razie ich wystąpienia[1]. Po odstawieniu bupropionu wpływ na metabolizm utrzymuje się co najmniej 7 dni, co należy uwzględnić przy ewentualnym zwiększaniu dawki escytalopramu[1].
Skutek kliniczny
Najważniejsze ryzyko to napad drgawkowy wynikający z addycji działania obu leków obniżających próg drgawkowy[2]. Możliwy jest wzrost stężenia escytalopramu i nasilenie jego działań niepożądanych zależnych od dawki, co sugeruje analogia z cytalopramem[1]. Rzadko może wystąpić zespół serotoninowy, stan potencjalnie zagrażający życiu[1]. Baza DDInter klasyfikuje tę parę jako interakcję o poważnym znaczeniu.
Mechanizm
Połączenie wymaga ostrożnego dawkowania i obserwacji pacjenta, bo nakładają się na siebie trzy mechanizmy. Bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion hamują CYP2D6, a zahamowanie utrzymuje się co najmniej 7 dni po ostatniej dawce bupropionu[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, ale CYP2D6 również przyczynia się do jego metabolizmu, a metabolizm głównego metabolitu S-DCT jest częściowo katalizowany przez CYP2D6[2]. W badaniu z racemicznym cytalopramem bupropion zwiększył Cmax o 30% i AUC o 40%, mimo że cytalopram nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6[1]. Farmakodynamicznie oba leki obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia bupropion wśród leków, przy których łączeniu należy zachować ostrożność z tego powodu[2]. Ponadto po wprowadzeniu bupropionu do obrotu zgłaszano zespół serotoninowy przy jednoczesnym stosowaniu z lekami z grupy SSRI[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], wrażliwy substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- Objawy zespołu serotoninowego, takie jak pobudzenie, drżenie, gorączka, wzmożona potliwość i biegunka.
- Czynniki ryzyka napadów drgawkowych oraz ewentualne napady w trakcie leczenia.
- Nasilenie działań niepożądanych escytalopramu po dołączeniu bupropionu lub zwiększeniu jego dawki.
Kiedy ocena się zmienia
| Bupropion dołączany do trwającego leczenia escytalopramemkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Przy dołączaniu bupropionu do trwającego leczenia escytalopramem należy rozważyć zmniejszenie dawki escytalopramu. |
| Escytalopram dołączany do trwającego leczenia bupropionemkolejność włączenia · escytalopram | inne zalecenie | Escytalopram dołączany do leczenia bupropionem należy rozpoczynać od najmniejszej dawki. |
| odstep ≤ 7 dni od ostatniej dawki bupropionubupropion | inne zalecenie | Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się co najmniej 7 dni po ostatniej dawce bupropionu, więc wpływ na stężenie escytalopramu może trwać po odstawieniu bupropionu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaBupropiona alkoholPacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.
Picie alkoholu w czasie leczenia bupropionem może zwiększać ryzyko drgawek oraz nasilać niepokój, zmiany nastroju i inne niepożądane objawy ze strony układu nerwowego. Niektóre osoby gorzej wtedy znoszą alkohol i szybciej odczuwają jego skutki. Szczególnie niebezpieczne jest nagłe przerwanie picia przez osobę, która regularnie pije dużo, bo wtedy ryzyko drgawek jest największe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności – wezwij pogotowie
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- omamy lub nietypowe zachowanie
- drżenie rąk, poty i niepokój po przerwaniu picia
- silniejsze niż zwykle upojenie po niewielkiej ilości alkoholu
- nasilenie smutku lub myśli samobójcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Pacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.[1] U osoby pijącej regularnie dużo alkoholu lub uzależnionej przed rozpoczęciem leczenia trzeba ocenić ryzyko napadów drgawkowych i uprzedzić pacjenta, że nagłe przerwanie picia w trakcie terapii jest przeciwwskazaniem do stosowania bupropionu.[1] Jeśli pacjent planuje zaprzestanie picia, należy to zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia bupropionem. Nie wolno przekraczać zalecanej dawki ani stosować jednocześnie dwóch produktów zawierających bupropion.[1]
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym możliwym skutkiem jest napad drgawkowy, którego ryzyko rośnie przy większych dawkach bupropionu, piciu dużych ilości alkoholu, a zwłaszcza przy nagłym przerwaniu picia przez osobę uzależnioną. Ryzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu szacuje się na około 0,1% i zależy ono od dawki. Opisywano także niepożądane objawy neuropsychiatryczne oraz zmniejszoną tolerancję alkoholu u pacjentów pijących w czasie leczenia.[1] Alkohol może ponadto nasilać objawy depresji, co utrudnia ocenę skuteczności terapii.
Mechanizm
Bupropion obniża próg drgawkowy zależnie od dawki. Alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, a jego nagłe odstawienie u osób pijących przewlekle samo może wywołać napady drgawkowe, dlatego oba czynniki sumują ryzyko napadu. ChPL bupropionu podaje, że brak danych klinicznych o interakcji farmakokinetycznej z alkoholem, ale odnotowano nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów pijących w trakcie leczenia.[1] W badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co teoretycznie może zwiększać szczytowe stężenie leku. Charakterystyki wszystkich ocenianych produktów bupropionu zgodnie zalecają unikanie lub ograniczenie do minimum picia alkoholu.[1] W przeciwwskazaniach wymieniają nagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia, co dotyczy osób pijących przewlekle lub uzależnionych, a nie samego spożycia alkoholu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ilość i regularność spożywania alkoholu oraz jego nagłe zmiany w trakcie terapii
- objawy odstawienia alkoholu – drżenie, potliwość, niepokój, bezsenność
- niepożądane objawy neuropsychiatryczne – pobudzenie, lęk, splątanie, zmiany nastroju
- nadmierna reakcja na alkohol i zmniejszona jego tolerancja
- nasilenie depresji i myśli samobójcze
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe picie lub uzależnienie od alkoholu z nagłym odstawieniem w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. U pacjenta uzależnionego odstawienie alkoholu należy zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia. |
| Duże ilości mocnego alkoholu (stężenie etanolu do 40%)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | W badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, co może zwiększać szczytowe stężenie leku i ryzyko drgawek. |
| Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · alkohol | ryzyko rośnie | Ryzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach znaczenie dodatkowych czynników obniżających próg drgawkowy, w tym alkoholu, jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Niekorzystna interakcjaEscytaloprama alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Podczas leczenia tym lekiem lepiej nie pić alkoholu. Lek i alkohol nie reagują ze sobą w groźny sposób, ale alkohol może nasilać senność i zawroty głowy. Może też pogarszać nastrój i lęk, więc leczenie działa słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność lub zawroty głowy po alkoholu
- pogorszenie nastroju, smutek lub narastający lęk
- trudności z koncentracją i spowolnienie
- myśli o zrobieniu sobie krzywdy (zgłoś natychmiast lekarzowi)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem. Jeśli pacjent mimo to pije, poinformuj go, żeby ograniczył ilość do minimum, nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn w czasie możliwej senności oraz zgłaszał lekarzowi nasilenie senności, lęku lub obniżenia nastroju. Nie odstawiaj leku z powodu pojedynczego spożycia alkoholu.[1]
Skutek kliniczny
Pacjent może odczuwać silniejszą senność, zawroty głowy, spowolnienie i gorszą koncentrację, a przy regularnym piciu także pogorszenie nastroju i lęku oraz słabszy efekt leczenia. Samo połączenie nie jest przeciwwskazane i ChPL nie opisuje groźnej reakcji.
Mechanizm
Według ChPL nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, a mimo to równoczesne spożycie alkoholu nie jest zalecane, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Powodem zalecenia jest działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol jest depresantem OUN, może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji oraz pogarszać nastrój, czyli działać przeciwnie do celu leczenia depresji lub zaburzeń lękowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji po spożyciu alkoholu
- nastrój i nasilenie lęku w trakcie leczenia
- regularność przyjmowania leku, bo picie alkoholu sprzyja pomijaniu dawek
- wzorzec picia (ilość i częstość), zwłaszcza u pacjentów z depresją
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ośrodkowe działanie alkoholu jest silniejsze, a ryzyko senności, zawrotów głowy i upadków większe, więc zalecenie unikania alkoholu powinno być wyrażone stanowczo. |
| Większe ilości alkoholu narazilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN i pogarszają sprawność psychofizyczną oraz nastrój, więc ryzyko objawów jest wyższe niż po niewielkiej ilości. |
| Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne picie może pogarszać przebieg depresji i zaburzeń lękowych oraz osłabiać skuteczność i adherencję do leczenia, co jest istotniejsze klinicznie niż pojedyncze spożycie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 79
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.
Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
- napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
- regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolam | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. |
| Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Przed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.
Amiodaron i escytalopram mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca, zawrotami głowy lub omdleniem. Tych leków nie łączy się ze sobą. Amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu jego przyjmowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego amiodaronem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o mniejszym wpływie na QT w porozumieniu z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli w wyjątkowej sytuacji lekarz uzna połączenie za niezbędne, ChPL amiodaronu wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania odstępu QT[4]. Należy wtedy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobory potasu[4]. Przed włączeniem escytalopramu po odstawieniu amiodaronu trzeba pamiętać, że jego działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu jego długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie badano go z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, są przeciwwskazane[1]. Amiodaron jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jego ChPL wymaga szczególnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania QT przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[4]. Dodatkowo amiodaron i jego metabolit hamują CYP3A4 i CYP2D6[4], które w mniejszym stopniu uczestniczą w metabolizmie escytalopramu obok głównego szlaku CYP2C19[1]. Może to nieznacznie zwiększać ekspozycję na escytalopram i dodatkowo nasilać jego wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca w kierunku bradykardii
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawieniaodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Przed włączeniem escytalopramu po niedawnym odstawieniu amiodaronu należy ocenić QTc w EKG i stężenie elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EscytalopramNależy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tego antybiotyku zwykle nie łączy się z tym lekiem przeciwdepresyjnym. Lekarz najczęściej może przepisać inny antybiotyk, który nie ma takiego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta przyjmującego escytalopram trzeba wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna makrolid za niezbędny, decyzję podejmuje świadomie poza zapisami charakterystyki, po wykonaniu EKG z oceną QTc oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod obserwacją. Ze względu na długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki[2].
Skutek kliniczny
Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, w chorobach serca, przy bradykardii, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzeń z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego[1]. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT, wymieniając wśród nich leki przeciwdepresyjne, takie jak citalopram, czyli racemiczna postać escytalopramu[2]. Składowa farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A4[2], a ten izoenzym ma tylko poboczny udział w metabolizmie escytalopramu, który przebiega głównie z udziałem CYP2C19[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · azytromycyna | ryzyko rośnie | Podanie dożylne daje wyższe stężenia azytromycyny i może nasilać wpływ na odstęp QT, dlatego połączenie wymaga jeszcze większej czujności i monitorowania EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ EscytalopramNależy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ może się nasilać. Mogą też zwiększać skłonność do siniaków i krwawień. Lekarz zwykle wybiera w takiej sytuacji inny lek na depresję albo zleca badanie EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- łatwe powstawanie siniaków
- czarne stolce lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola morfologii z liczbą płytek krwi.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Dodatkowym ryzykiem jest nasilenie skłonności do krwawień, zwłaszcza przy małopłytkowości wywołanej dazatynibem.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a leki z grupy SSRI upośledzają agregację płytek, co może sumować ryzyko krwawień. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 ma w jego metabolizmie mniejszy udział[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ BosutynibNależy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy w organizmie brakuje potasu lub magnezu, na przykład przy biegunce. Zwykle lekarz zmienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy przy tym leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub utrata przytomności
- silne zawroty głowy
- nasilona lub długo trwająca biegunka albo wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Ponieważ bosutynib jest leczeniem przeciwnowotworowym trudnym do zastąpienia, zwykle zmienia się lek przeciwdepresyjny na taki o mniejszym wpływie na QT, w porozumieniu z hematologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji. Escytalopram należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka zdecyduje o kontynuacji połączenia, konieczne są EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola i wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, chorobach serca i stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu podaje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym u przyjmujących inne substancje wydłużające QT[4]. Dodatkowym czynnikiem jest hipokaliemia i hipomagnezemia, które mogą wystąpić np. przy biegunce w trakcie leczenia bosutynibem, a ChPL escytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ według badań in vitro bosutynib nie hamuje w istotnym klinicznie stopniu CYP2C19, CYP2D6 ani CYP3A4, czyli głównych dróg metabolizmu escytalopramu[4].
Metabolizm i transportery
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[7], słaby inhibitor OAT1[7], słaby inhibitor OAT3[7], słaby inhibitor OATP1B1[7], słaby inhibitor OATP1B3[7], słaby inhibitor OCT2[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
- objawy kołatania serca, zasłabnięć i zawrotów głowy
- inne leki wydłużające QT na liście pacjenta
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Bosutynib włączany u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy planowanym włączeniu bosutynibu u pacjenta przyjmującego escytalopram najlepiej zaplanować stopniową zamianę leku przeciwdepresyjnego jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego i wykonać wyjściowe EKG oraz oznaczenie elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ AsenapinaNie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Dlatego zwykle nie należy ich przyjmować jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- nadmierna senność
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Należy rozważyć zamianę jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz unikać innych leków wydłużających QT i alkoholu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Możliwe jest też nasilenie senności, zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego oraz zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych.
Mechanizm
Escytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[1]. Oba leki działają też na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami neuroleptycznymi[1]. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6, który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie escytalopramu i jego głównego metabolitu, jednak nie ma danych wskazujących na klinicznie istotną zmianę stężeń[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i objawy zaburzeń rytmu
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- nasilenie sedacji
- napady drgawkowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.