Przejdź do treści

Interakcje / Bupropion / Bupropion i kwetiapina

Bupropion i kwetiapina

Wyślij e-mailem

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod kontrolą lekarza, nie przekraczając maksymalnej zalecanej dawki bupropionu i stosując najmniejszą skuteczną dawkę kwetiapiny.

Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, unikaj alkoholu i od razu zgłoś się po pomoc, jeśli pojawią się drgawki lub nagłe splątanie.

Niekorzystna interakcjaBupropion+ KwetiapinaPołączenie można stosować pod kontrolą lekarza, nie przekraczając maksymalnej zalecanej dawki bupropionu i stosując najmniejszą skuteczną dawkę kwetiapiny.Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, unikaj alkoholu i od razu zgłoś się po pomoc, jeśli pojawią się drgawki lub nagłe splątanie.ChPL: ostrożnośćnieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, unikaj alkoholu i od razu zgłoś się po pomoc, jeśli pojawią się drgawki lub nagłe splątanie.

Oba leki działają na mózg i razem mogą nieco zwiększać ryzyko napadu drgawek. Lekarze często łączą je celowo w leczeniu depresji, więc nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę. Ważne jest, żeby nie przekraczać zaleconych dawek, nie pić alkoholu i nie odstawiać nagle leków uspokajających.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub niekontrolowane drżenie mięśni
  • nagłe splątanie lub utrata przytomności
  • silny niepokój, pobudzenie lub bezsenność
  • myśli o zrobieniu sobie krzywdy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod kontrolą lekarza, nie przekraczając maksymalnej zalecanej dawki bupropionu i stosując najmniejszą skuteczną dawkę kwetiapiny. Przed włączeniem należy wykluczyć napady drgawkowe w wywiadzie, nowotwory ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia odżywiania i nagłe odstawianie alkoholu lub benzodiazepin, ponieważ są to przeciwwskazania do bupropionu[1]. Kwetiapinę należy stosować z ostrożnością razem z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy oraz unikać alkoholu[2]. Dawki obu leków należy zwiększać stopniowo, a o każdym nowym objawie neurologicznym pacjent powinien poinformować lekarza.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko napadu drgawkowego, szczególnie przy dużych dawkach bupropionu i u pacjentów z innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy. Możliwe są także nasilone objawy neuropsychiatryczne, takie jak niepokój, bezsenność, pobudzenie lub splątanie. Połączenie bywa stosowane celowo, ponieważ kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu była badana jako leczenie wspomagające u pacjentów z depresją przyjmujących między innymi bupropion[2].

Mechanizm

Połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga kontroli, ponieważ oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy i mogą obniżać próg drgawkowy. Ryzyko napadów drgawkowych po bupropionie zależy od dawki[1]. Kwetiapina jako lek przeciwpsychotyczny również może obniżać próg drgawkowy, a jej charakterystyka zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4[2], a bupropion hamuje przede wszystkim CYP2D6[1]. Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się znacząco nawet przy jednoczesnym stosowaniu innych inhibitorów CYP2D6, takich jak imipramina czy fluoksetyna[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[3], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C9[3], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy neurologiczne – drgawki, mioklonie, zaburzenia świadomości
  • objawy neuropsychiatryczne – pobudzenie, bezsenność, splątanie, myśli samobójcze
  • dawka dobowa bupropionu w odniesieniu do maksymalnej dawki zalecanej
  • spożycie alkoholu i odstawianie benzodiazepin

Kiedy ocena się zmienia

Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · bupropionryzyko rośnieRyzyko napadów drgawkowych po bupropionie jest zależne od dawki, dlatego przy dawkach bliskich maksymalnej łączne ryzyko z kwetiapiną rośnie i nie należy przekraczać dawki maksymalnej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaBupropiona alkoholPacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.

Picie alkoholu w czasie leczenia bupropionem może zwiększać ryzyko drgawek oraz nasilać niepokój, zmiany nastroju i inne niepożądane objawy ze strony układu nerwowego. Niektóre osoby gorzej wtedy znoszą alkohol i szybciej odczuwają jego skutki. Szczególnie niebezpieczne jest nagłe przerwanie picia przez osobę, która regularnie pije dużo, bo wtedy ryzyko drgawek jest największe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności – wezwij pogotowie
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • omamy lub nietypowe zachowanie
  • drżenie rąk, poty i niepokój po przerwaniu picia
  • silniejsze niż zwykle upojenie po niewielkiej ilości alkoholu
  • nasilenie smutku lub myśli samobójcze
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Pacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.[1] U osoby pijącej regularnie dużo alkoholu lub uzależnionej przed rozpoczęciem leczenia trzeba ocenić ryzyko napadów drgawkowych i uprzedzić pacjenta, że nagłe przerwanie picia w trakcie terapii jest przeciwwskazaniem do stosowania bupropionu.[1] Jeśli pacjent planuje zaprzestanie picia, należy to zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia bupropionem. Nie wolno przekraczać zalecanej dawki ani stosować jednocześnie dwóch produktów zawierających bupropion.[1]

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym możliwym skutkiem jest napad drgawkowy, którego ryzyko rośnie przy większych dawkach bupropionu, piciu dużych ilości alkoholu, a zwłaszcza przy nagłym przerwaniu picia przez osobę uzależnioną. Ryzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu szacuje się na około 0,1% i zależy ono od dawki. Opisywano także niepożądane objawy neuropsychiatryczne oraz zmniejszoną tolerancję alkoholu u pacjentów pijących w czasie leczenia.[1] Alkohol może ponadto nasilać objawy depresji, co utrudnia ocenę skuteczności terapii.

Mechanizm

Bupropion obniża próg drgawkowy zależnie od dawki. Alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, a jego nagłe odstawienie u osób pijących przewlekle samo może wywołać napady drgawkowe, dlatego oba czynniki sumują ryzyko napadu. ChPL bupropionu podaje, że brak danych klinicznych o interakcji farmakokinetycznej z alkoholem, ale odnotowano nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów pijących w trakcie leczenia.[1] W badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co teoretycznie może zwiększać szczytowe stężenie leku. Charakterystyki wszystkich ocenianych produktów bupropionu zgodnie zalecają unikanie lub ograniczenie do minimum picia alkoholu.[1] W przeciwwskazaniach wymieniają nagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia, co dotyczy osób pijących przewlekle lub uzależnionych, a nie samego spożycia alkoholu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP2B6[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ilość i regularność spożywania alkoholu oraz jego nagłe zmiany w trakcie terapii
  • objawy odstawienia alkoholu – drżenie, potliwość, niepokój, bezsenność
  • niepożądane objawy neuropsychiatryczne – pobudzenie, lęk, splątanie, zmiany nastroju
  • nadmierna reakcja na alkohol i zmniejszona jego tolerancja
  • nasilenie depresji i myśli samobójcze

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe picie lub uzależnienie od alkoholu z nagłym odstawieniem w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. U pacjenta uzależnionego odstawienie alkoholu należy zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia.
Duże ilości mocnego alkoholu (stężenie etanolu do 40%)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieW badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, co może zwiększać szczytowe stężenie leku i ryzyko drgawek.
Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · alkoholryzyko rośnieRyzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach znaczenie dodatkowych czynników obniżających próg drgawkowy, w tym alkoholu, jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKwetiapinaa alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a po ewentualnym wypiciu nie prowadzić pojazdów i wstawać powoli.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a po ewentualnym wypiciu nie prowadzić pojazdów i wstawać powoli.

Alkohol i kwetiapina działają uspokajająco, więc razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i problemy z koordynacją. Może się też pojawić nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu, a przez to omdlenie albo upadek. Takie objawy są częstsze na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Najbezpieczniej w czasie leczenia nie pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • wyraźne spowolnienie, problemy z mówieniem i koordynacją
  • silny ból brzucha, który może wskazywać na zapalenie trzustki
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną. Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć go z innymi lekami działającymi sedacyjnie i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować na początku leczenia i po zmianie dawki. U osób z nadużywaniem alkoholu w wywiadzie ChPL zaleca ostrożność przy przepisywaniu kwetiapiny, ponieważ zgłaszano przypadki niewłaściwego stosowania i nadużycia tego leku.[1]

Skutek kliniczny

Alkohol nasila senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji wywołane kwetiapiną. Zwiększa też ryzyko hipotonii ortostatycznej, a więc omdleń i upadków. Skutki są najbardziej prawdopodobne na początku leczenia i po zwiększeniu dawki kwetiapiny oraz po większej ilości alkoholu.

Mechanizm

Kwetiapina i alkohol hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie sedacyjne się sumuje. ChPL wskazuje, że ze względu na wpływ kwetiapiny na czynność ośrodkowego układu nerwowego lek należy stosować z ostrożnością jednocześnie z alkoholem.[1] Oba czynniki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała, co dodatkowo zwiększa ryzyko zawrotów głowy i upadków.

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • nasilona senność i spowolnienie
  • zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu
  • upadki i omdlenia
  • wzorzec picia alkoholu u pacjenta z nadużywaniem alkoholu lub leków w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, w tym picie okazjonalne w dużej ilościilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu silniej nasila sedację i hipotonię ortostatyczną, a więc zwiększa ryzyko upadków, omdleń i zaburzeń czynności psychoruchowych.
Początek leczenia lub okres zwiększania dawki kwetiapinyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieW okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki kwetiapiny działanie sedacyjne i hipotensyjne leku jest największe, więc dołożenie alkoholu jest wtedy szczególnie ryzykowne. Zaleca się wówczas całkowite unikanie alkoholu.
Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych hipotonia ortostatyczna i sedacja częściej prowadzą do upadków i urazów, więc zalecenie unikania alkoholu należy podkreślić szczególnie mocno.
Nadużywanie alkoholu lub leków w wywiadzieczas leczenia · pacjentinne zalecenieChPL wskazuje, że u pacjentów z nadużywaniem alkoholu lub leków w wywiadzie ostrzeżenie może być potrzebne przy przepisywaniu kwetiapiny, ponieważ zgłaszano przypadki niewłaściwego stosowania i nadużycia. Warto zwrócić uwagę lekarza prowadzącego i omówić z pacjentem ryzyko.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 88

Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.

Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności
  • silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
  • nadmierna senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]

Metabolizm i transportery

  • Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
  • objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
  • napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
  • regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
  • nadmierna senność lub zawroty głowy

Kiedy ocena się zmienia

Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolamryzyko rośnieNagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych.
Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropioninne zaleceniePrzed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KwetiapinaPołączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.

Oba leki mogą w podobny sposób wpływać na pracę serca, a razem to działanie może się nasilać i rzadko prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy. Lekarze czasem łączą te leki celowo w leczeniu depresji, ale wymaga to kontroli serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe silne zawroty głowy
  • gorączka, drżenie, sztywność mięśni lub silny niepokój
  • bardzo silna senność
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.[1] Jeśli lekarz świadomie stosuje kwetiapinę jako leczenie wspomagające depresji, należy wykonać EKG przed włączeniem i po ustaleniu dawki, kontrolować potas i magnez oraz unikać innych leków wydłużających QT. Należy też uwzględnić ostrożność wskazaną w ChPL kwetiapiny przy lekach serotoninergicznych i lekach mogących wywoływać zaburzenia elektrolitowe.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, nadmierna senność i zawroty głowy oraz zwiększona skłonność do krwawień.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne, zaznaczając, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Dodatkowo kwetiapina nasila ryzyko zespołu serotoninowego w skojarzeniu z SSRI, a obie substancje działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[2] ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a cytalopram tego izoenzymu istotnie nie hamuje.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • nadmierna sedacja i hipotonia ortostatyczna
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ KwetiapinaNie należy łączyć klarytromycyny z kwetiapiną, ponieważ charakterystyka kwetiapiny umieszcza klarytromycynę w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj tego antybiotyku, jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj leku przeciwpsychotycznego na własną rękę.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj tego antybiotyku, jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj leku przeciwpsychotycznego na własną rękę.

Ten antybiotyk spowalnia rozkładanie leku przeciwpsychotycznego w organizmie, przez co jego ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Może to wywołać silną senność, spadki ciśnienia z zawrotami głowy i omdleniami, a także groźne zaburzenia rytmu serca. Oba leki same w sobie mogą też wpływać na pracę serca, więc razem ryzyko jest jeszcze większe. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
  • splątanie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klarytromycyny z kwetiapiną, ponieważ charakterystyka kwetiapiny umieszcza klarytromycynę w przeciwwskazaniach[1]. U pacjenta leczonego kwetiapiną należy wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4 zgodnie ze wskazaniem, np. azytromycynę, pamiętając, że ona również może wydłużać odstęp QT, albo lek z innej grupy. Nie należy samodzielnie odstawiać kwetiapiny na czas antybiotykoterapii bez decyzji lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, trzeba ocenić stan pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, niedociśnienia i zaburzeń rytmu, rozważyć EKG i kontrolę elektrolitów.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi objawami przedawkowania kwetiapiny, takimi jak nasilona sedacja, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem upadków i omdleń oraz tachykardia. Wzrost stężenia kwetiapiny w połączeniu z własnym działaniem klarytromycyny na odstęp QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.

Mechanizm

Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kwetiapina jest metabolizowana głównie przez ten izoenzym, więc jej stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć. Charakterystyka kwetiapiny podaje, że ketokonazol, inny inhibitor CYP3A4, zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie u zdrowych ochotników, i na tej podstawie przeciwwskazuje łączenie jej z inhibitorami CYP3A4, wymieniając wprost klarytromycynę[1]. Charakterystyka klarytromycyny wymienia atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym kwetiapinę, wśród leków metabolizowanych przez CYP3A[2]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a charakterystyka kwetiapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[3], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[4], klarytromycyna – substrat CYP3A4[5]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • stopień sedacji i stan świadomości
  • ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
  • tętno i objawy zaburzeń rytmu

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ EscytalopramPołączenie można stosować tylko z uzasadnionego wskazania, najczęściej jako wspomagające leczenie depresji, i pod kontrolą EKG.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił badanie EKG.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił badanie EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Lekarze czasem celowo łączą te leki w leczeniu depresji, ale wtedy potrzebne jest badanie EKG. Razem mogą też mocniej powodować senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zawroty głowy
  • wysoka gorączka z pobudzeniem, drżeniem i potami
  • bardzo silna senność
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować tylko z uzasadnionego wskazania, najczęściej jako wspomagające leczenie depresji, i pod kontrolą EKG. Przed włączeniem drugiego leku należy wykonać EKG z oceną QTc i oznaczyć potas oraz magnez, a przy wydłużonym QT lub wrodzonym zespole długiego QT połączenia nie stosować. Kwetiapinę należy dawkować najmniejszą skuteczną dawką, zaczynając od 50 mg na dobę[1]. EKG warto powtórzyć po osiągnięciu dawki docelowej oraz po dołączeniu kolejnego leku wydłużającego QT lub wywołującego zaburzenia elektrolitowe.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością złośliwych arytmii, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, który może zagrażać życiu[2]. Częściej obserwuje się nasiloną senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT, a wśród przykładów wymienia leki przeciwpsychotyczne[3]. Kwetiapinę należy stosować ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz z lekami z grupy SSRI ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[2]. Dodatkowo sumuje się hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, a escytalopram obniża próg drgawkowy, co wymaga ostrożności przy łączeniu z neuroleptykami[3]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ escytalopram nie należy do inhibitorów CYP3A4 wymienionych w przeciwwskazaniach kwetiapiny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[4], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[5]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zwiększeniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • nadmierna senność i hipotonia ortostatyczna
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 300 mg/dobękwetiapinaryzyko rośnieRyzyko działań niepożądanych kwetiapiny rośnie wraz z dawką, dlatego zwiększenie do 300 mg na dobę wymaga indywidualnej oceny i kontrolnego EKG.
Kwetiapina dołączana do escytalopramu w depresjikolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy augmentacji leczenia depresji kwetiapinę włącza się stopniowo od 50 mg na dobę wieczorem, a EKG wykonuje się przed pierwszą dawką i po osiągnięciu dawki docelowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny+ Triazole klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy rozważyć inne leczenie przeciwgrzybicze, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę neuroleptyku i monitorować EKG oraz objawy jego nadmiernego działania.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków przeciwpsychotycznych, zwłaszcza kwetiapiny i klozapiny. Lek przeciwpsychotyczny może wtedy działać za mocno, przez co możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy lub słabnąć przy wstawaniu. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na pracę serca i razem zwiększać ryzyko zaburzeń jego rytmu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • drgawki
  • nawrót objawów choroby po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy rozważyć inne leczenie przeciwgrzybicze, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę neuroleptyku i monitorować EKG oraz objawy jego nadmiernego działania. ChPL kwetiapiny przeciwwskazuje jej łączenie z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. W takiej sytuacji należy wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo czasowo zmienić neuroleptyk. Przy flukonazolu lub izawukonazolu stosowanych z kwetiapiną zwykle wystarcza zmniejszenie dawki kwetiapiny i obserwacja pacjenta. U pacjentów leczonych klozapiną warto oznaczyć jej stężenie przed włączeniem triazolu i po kilku dniach leczenia skojarzonego. Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać stężenie potasu i magnezu. Po odstawieniu triazolu dawkę neuroleptyku trzeba stopniowo przywrócić do wcześniejszej, pamiętając, że działanie itrakonazolu i pozakonazolu może utrzymywać się przez kilka dni.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kwetiapiny, klozapiny lub loksapiny może nasilić sedację, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i działanie antycholinergiczne, a przy klozapinie także ryzyko drgawek. Jednoczesne wydłużenie odstępu QT przez oba leki zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii lub chorobie serca. Po odstawieniu triazolu stężenie neuroleptyku spada, co może prowadzić do nawrotu objawów psychotycznych, jeśli wcześniej zmniejszono jego dawkę.

Mechanizm

Triazole hamują CYP3A4. Itrakonazol, worykonazol i pozakonazol robią to silnie, a flukonazol i izawukonazol umiarkowanie. Flukonazol i worykonazol hamują dodatkowo CYP2C19 i CYP2C9. Kwetiapina jest metabolizowana prawie wyłącznie przez CYP3A4, dlatego jej stężenie rośnie po dodaniu triazolu najsilniej[1]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 z udziałem CYP3A4 i CYP2C19, więc jej stężenie może wzrosnąć w mniejszym i trudniejszym do przewidzenia stopniu. Loksapina jest częściowo metabolizowana przez CYP3A4. Niezależnie od wpływu na metabolizm większość triazoli wydłuża odstęp QT, podobnie jak neuroleptyki z tej grupy, co daje addycyjne ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem triazolu i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie klozapiny we krwi u pacjentów leczonych klozapiną
  • nasilenie sedacji, zawroty głowy i ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
  • objawy psychotyczne po odstawieniu triazolu, jeśli wcześniej zmniejszono dawkę neuroleptyku

Kiedy ocena się zmienia

Proszek do inhalacji (loksapina, dawka jednorazowa)postać · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepinyryzyko malejeLoksapina wziewna podawana jednorazowo w ostrym pobudzeniu nie kumuluje się, dlatego interakcja metaboliczna ma mniejsze znaczenie. Pozostaje potrzeba oceny odstępu QT i obserwacji sedacji.
Włączenie triazolu u pacjenta na stałej dawce neuroleptykukolejność włączenia · triazoleinne zalecenieGdy triazol dołączany jest do ustalonej dawki kwetiapiny lub klozapiny, stężenie neuroleptyku narasta przez kilka dni, dlatego dawkę należy zmniejszyć z wyprzedzeniem i kontrolować EKG oraz objawy przedawkowania.
Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazoleinne zalecenieHamowanie CYP3A4 ustępuje stopniowo, najwolniej po itrakonazolu i pozakonazolu. Po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego dawkę neuroleptyku należy przywracać stopniowo i obserwować pacjenta pod kątem nawrotu objawów psychotycznych.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, upadków i zaburzeń rytmu przy wzroście stężenia neuroleptyku jest większe, dlatego wymagają ostrożniejszego dawkowania i częstszej kontroli EKG.

Źródła

  1. Hasselstrøm J, Linnet K. In vitro studies on quetiapine metabolism using the substrate depletion approach with focus on drug-drug interactions. Drug Metabol Drug Interact. 2006;21(3-4):187-211. doi: 10.1515/dmdi.2006.21.3-4.187. PMID: 16841513.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ KwetiapinaNie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.

Sotalol i kwetiapina mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem objawiają się nagłym omdleniem. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie, przez co łatwiej o zawroty głowy przy wstawaniu. Zwykle tych leków nie łączy się bez wyraźnej decyzji lekarza i kontroli EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno lub nagłe osłabienie
  • długotrwała biegunka lub wymioty, które mogą obniżyć poziom potasu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. Inna ChPL sotalolu zalicza leki wydłużające QT do skojarzeń niezalecanych i każe podawać je z najwyższą ostrożnością, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne – wcześniej oznaczyć QT i monitorować EKG[2]. Przed podaniem sotalolu należy wyrównać hipokaliemię i kontrolować elektrolity[2]. W praktyce lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki o małym wpływie na QT albo, jeśli wskazanie kardiologiczne na to pozwala, zastąpić sotalol innym lekiem. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje połączenie, potrzebne jest EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola potasu, magnezu i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia QT, komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, i nagłego zgonu sercowego. Możliwe są też nasilone niedociśnienie, zawroty głowy i omdlenia, szczególnie przy wstawaniu.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Sotalol wydłuża QT w sposób zależny od dawki jako lek przeciwarytmiczny klasy III i sam może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Kwetiapina wydłuża QT słabiej, ale ChPL kwetiapiny każe zachować ostrożność przy łączeniu jej z lekami wydłużającymi QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[3]. Dodatkowo blokada receptorów beta przez sotalol może nasilać niedociśnienie ortostatyczne wywoływane przez kwetiapinę. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo sotalol nie jest metabolizowany przez CYP3A4 i wydalany jest głównie przez nerki.

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
  • czynność nerek (klirens kreatyniny)
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbisoprololmetoprolol

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 10 ml/minsotalolinterakcja nie dotyczySotalol jest wydalany przez nerki, a przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min jest przeciwwskazany niezależnie od kwetiapiny. Każde pogorszenie czynności nerek zwiększa ekspozycję na sotalol i ryzyko wydłużenia QT w tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ KwetiapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie, jeśli czujesz się nadmiernie senny.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie, jeśli czujesz się nadmiernie senny.

Oba leki działają uspokajająco i mogą powodować senność. Przyjmowane razem mogą mocniej osłabiać koncentrację, spowalniać reakcje i zaburzać równowagę. Kwetiapina może też powodować zawroty głowy przy szybkim wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód, potykanie się lub upadki
  • splątanie lub niewyraźna mowa
  • płytki lub bardzo wolny oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. ChPL alprazolamu zaleca ostrożność przy łączeniu z neuroleptykami[1]. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków i oceniać potrzebę dalszego stosowania alprazolamu. Pacjent nie powinien pić alkoholu w trakcie leczenia alprazolamem[1]. Szczególną ostrożność trzeba zachować u osób starszych, u pacjentów z chorobami układu oddechowego oraz przy jednoczesnym stosowaniu opioidów lub innych leków uspokajających[1].

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest nadmierna senność, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Może to prowadzić do upadków i urazów, zwłaszcza w nocy i u osób starszych. Kwetiapina dodatkowo może powodować spadek ciśnienia przy wstawaniu, co łącznie z sedacją zwiększa ryzyko upadku. Przy dużych dawkach, alkoholu, opioidach lub chorobach płuc możliwa jest depresja oddechowa[1].

Mechanizm

Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi może dochodzić do nasilenia depresyjnego wpływu na OUN[1]. Benzodiazepiny mają addytywne działanie depresyjne na OUN, włączając depresję oddechową, gdy są stosowane z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN[1]. Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ kwetiapina nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4, a alprazolam nie wpływa na metabolizm kwetiapiny. ChPL kwetiapiny wymienia jako przeciwwskazane jedynie inhibitory CYP3A4, do których alprazolam nie należy[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], alprazolam – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji w dzień
  • zaburzenia równowagi i upadki
  • ciśnienie tętnicze, zwłaszcza ortostatyczne
  • częstość i głębokość oddechu przy dużych dawkach lub współistniejących chorobach płuc
  • jednoczesne stosowanie alkoholu, opioidów i innych leków działających depresyjnie na OUN

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko nadmiernej sedacji, niedociśnienia ortostatycznego i upadków jest większe. ChPL alprazolamu zaleca szczególną ostrożność przy łączeniu z lekami działającymi depresyjnie na układ oddechowy u pacjentów w podeszłym wieku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.