Interakcje / Cefiksym / Cefiksym i netylmycyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny razem z cefiksymem monitoruj czynność nerek i dostosuj dawkowanie aminoglikozydu do jej wyników.
Jeśli dostajesz netylmycynę w zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cefiksym, a przy kroplach do oczu nie musisz nic zmieniać.
Niekorzystna interakcjaCefiksym+ NetylmycynaPrzy ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny razem z cefiksymem monitoruj czynność nerek i dostosuj dawkowanie aminoglikozydu do jej wyników.Jeśli dostajesz netylmycynę w zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cefiksym, a przy kroplach do oczu nie musisz nic zmieniać.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz netylmycynę w zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cefiksym, a przy kroplach do oczu nie musisz nic zmieniać.
Netylmycyna podawana w zastrzykach może obciążać nerki, a cefiksym przyjmowany w tym samym czasie może to ryzyko nieco zwiększyć. Jeśli stosujesz netylmycynę w kroplach do oczu, lek prawie nie trafia do krwi i możesz bez obaw przyjmować cefiksym. Przy zastrzykach lekarz zwykle kontroluje wyniki badań nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności bez innej przyczyny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny razem z cefiksymem monitoruj czynność nerek i dostosuj dawkowanie aminoglikozydu do jej wyników. Unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych, w tym silnie działających diuretyków pętlowych[1]. Przy netylmycynie w kroplach do oczu nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia nerek oraz teoretycznie słabsze działanie aminoglikozydu. Przy stosowaniu netylmycyny w kroplach do oczu wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne i interakcja nie ma praktycznego znaczenia.
Mechanizm
Netylmycyna jako aminoglikozyd działa nefrotoksycznie, a łączenie cefiksymu z antybiotykami aminoglikozydowymi zwiększa ryzyko zaburzenia czynności nerek[1]. Jednoczesne stosowanie aminoglikozydu z innymi potencjalnie nefrotoksycznymi antybiotykami może nasilać to działanie[2]. Aminoglikozydy i antybiotyki beta-laktamowe mogą się wzajemnie inaktywować in vitro, a u pacjentów z niewydolnością nerek i u części osób z prawidłową czynnością nerek obserwowano obniżenie stężenia lub skrócenie okresu półtrwania aminoglikozydu w osoczu, nawet przy podaniu aminoglikozydu i penicyliny różnymi drogami[2].
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- diureza
- stężenie netylmycyny w surowicy przy podaniu ogólnoustrojowym
Kiedy ocena się zmienia
| Okulistycznadroga podania · netylmycyna | ryzyko maleje | Netylmycyna w kroplach do oczu nie osiąga istotnych stężeń ogólnoustrojowych, więc addycja nefrotoksyczności z doustnym cefiksymem nie ma znaczenia klinicznego. Przy kilku lekach okulistycznych zachowaj co najmniej 5-minutową przerwę między nimi. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z niewydolnością nerek ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek jest większe, a obserwowano też obniżenie stężenia aminoglikozydu w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu beta-laktamu. Monitoruj kreatyninę i stężenie netylmycyny częściej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cetix 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cetix-100297468/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Netenax 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/netenax-100439738/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieCefiksyma alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu.Nie musisz całkowicie rezygnować z alkoholu, ale w czasie choroby pij go mało albo wcale i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz całkowicie rezygnować z alkoholu, ale w czasie choroby pij go mało albo wcale i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Ten antybiotyk nie wchodzi w groźne reakcje z alkoholem i nie traci przez niego skuteczności. Niektóre inne antybiotyki z tej samej grupy po alkoholu powodują zaczerwienienie twarzy, nudności i kołatanie serca, ale ten lek tak nie działa. Alkohol może jednak nasilić biegunkę i bóle brzucha, które czasem pojawiają się w trakcie leczenia, a do tego osłabia organizm walczący z infekcją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- silny ból brzucha
- biegunka z krwią lub śluzem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu. Warto zalecić umiar w trakcie infekcji i nie mylić cefiksymu z cefalosporynami z łańcuchem N-metylotiotetrazolowym, przy których obowiązuje zakaz alkoholu.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się reakcji disulfiramopodobnej ani zmiany skuteczności cefiksymu po alkoholu. Alkohol może jednak nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności czy ból brzucha, które są częstymi działaniami niepożądanymi antybiotyku, oraz utrudniać powrót do zdrowia w trakcie infekcji.
Mechanizm
Cefiksym nie wchodzi w istotną interakcję z alkoholem. ChPL cefiksymu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a w obu produktach zapisy są zgodne.[1] Reakcja disulfiramopodobna przy cefalosporynach jest związana z łańcuchem bocznym N-metylotiotetrazolowym, który hamuje dehydrogenazę aldehydową i prowadzi do kumulacji aldehydu octowego. Cefiksym nie ma tego łańcucha i w pozycji 3 zawiera grupę winylową, dlatego nie należy spodziewać się takiej reakcji.
Monitorować
- nasilenie biegunki lub dolegliwości żołądkowo-jelitowych
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy spożywaniu dużych ilości alkoholu nie zachodzi interakcja farmakologiczna, ale nasila się ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych i odwodnienia przy biegunce poantybiotykowej, a także pogarsza się przebieg infekcji. Należy zalecić abstynencję do końca leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cetix 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cetix-100297468/
Netylmycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 80
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ NetylmycynaNie łącz gentamycyny z netylmycyną ani z innym aminoglikozydem.Nie stosuj tych leków razem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że dostajesz już jeden z nich.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj tych leków razem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że dostajesz już jeden z nich.
Gentamycyna i netylmycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Stosowane razem mogą uszkadzać nerki i słuch, a uszkodzenie słuchu bywa trwałe. Dotyczy to także kropli do oczu z netylmycyną, jeśli w tym samym czasie dostajesz gentamycynę w zastrzykach lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz gentamycyny z netylmycyną ani z innym aminoglikozydem[1]. Unikaj także następczego stosowania obu leków oraz miejscowego podawania netylmycyny w trakcie ogólnoustrojowego leczenia gentamycyną[2]. Gdy potrzebny jest antybiotyk miejscowy do oka, wybierz lek spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, zintensyfikuj monitorowanie czynności nerek i narządu słuchu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz uszkodzenia nerwu przedsionkowo-ślimakowego z utratą słuchu i zaburzeniami równowagi[1]. Uszkodzenie słuchu wywołane aminoglikozydami bywa nieodwracalne. Ryzyko rośnie u pacjentów z niewydolnością nerek[2].
Mechanizm
Gentamycyna i netylmycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym mechanizmie działania i tym samym profilu toksyczności. Ich jednoczesne stosowanie sumuje działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne[1]. Między aminoglikozydami występuje oporność krzyżowa, więc dołączenie drugiego leku z tej grupy nie poszerza spektrum działania[2].
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie gentamycyny w surowicy
- słuch (audiometria, szumy uszne)
- czynność narządu przedsionkowego (zawroty głowy, równowaga)
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewofloksacyna (krople do oczu)moksyfloksacyna (krople do oczu)chloramfenikol (krople do oczu)azytromycyna (krople do oczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Okulistycznadroga podania · netylmycyna | ryzyko maleje | Netylmycyna w kroplach do oczu wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, ale nawet miejscowe podanie aminoglikozydu może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności, dlatego połączenia z gentamycyną podawaną ogólnoustrojowo należy unikać. Jeśli skojarzenie jest konieczne, monitoruj czynność nerek i słuch. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z niewydolnością nerek eliminacja aminoglikozydów jest zwolniona, a ryzyko kumulacji toksyczności nerkowej i słuchowej rośnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Netenax 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/netenax-100439738/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ NetylmycynaNie stosuj neomycyny razem z netylmycyną.Nie stosuj tych leków razem i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czym zastąpić jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj tych leków razem i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czym zastąpić jeden z nich.
Neomycyna i netylmycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Używane razem mogą bardziej obciążać słuch, narząd równowagi i nerki. Jeśli masz uczulenie na neomycynę, netylmycyna też może cię uczulić. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy albo chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
- zaczerwienienie, swędzenie lub obrzęk skóry albo oka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny razem z netylmycyną[1][2]. Jednoczesnego ani następczego stosowania netylmycyny z innymi aminoglikozydami należy unikać[3]. Jeśli potrzebne są oba wskazania, zastąp jeden z leków antybiotykiem spoza grupy aminoglikozydów. Przed wydaniem netylmycyny zapytaj o uczulenie na neomycynę lub inne aminoglikozydy, ponieważ wyklucza ono jej stosowanie[3].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi oraz uszkodzenia nerek. Ryzyko jest największe przy wchłanianiu neomycyny z uszkodzonej lub rozległej powierzchni skóry, przy długotrwałym leczeniu i przy ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny. Netylmycyna jest przeciwwskazana u osób z nadwrażliwością na antybiotyki aminoglikozydowe, więc uczulenie na neomycynę wyklucza jej stosowanie[3].
Mechanizm
Neomycyna i netylmycyna są antybiotykami aminoglikozydowymi i oba leki działają ototoksycznie oraz nefrotoksycznie. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te się sumują, nawet gdy jeden lub oba leki podaje się miejscowo[3]. Neomycyny w postaci miejscowej nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z innymi aminoglikozydami może nasilać jej toksyczność[1].
Monitorować
- słuch, szumy uszne, zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym leczeniu lub ogólnoustrojowym podawaniu netylmycyny
- objawy nadwrażliwości skórnej i ocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (zamiast neomycyny na skórę)mupirocyna (zamiast neomycyny na skórę)lewofloksacyna (zamiast netylmycyny do oczu)ofloksacyna (zamiast netylmycyny do oczu)moksyfloksacyna (zamiast netylmycyny do oczu)azytromycyna (zamiast netylmycyny do oczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Dojamowa lub ogólnoustrojowadroga podania · netylmycyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności jest większe przy podaniu dojamowym niż przy miejscowym. Ogólnoustrojowe podawanie netylmycyny dodatkowo zwiększa ekspozycję na aminoglikozyd. |
| Stosowanie na uszkodzoną lub rozległą powierzchnię skórypostać · neomycyna | ryzyko rośnie | Neomycyny nie stosuje się na uszkodzone i duże powierzchnie skóry, sączące zmiany i owrzodzenia żylakowate. Wchłanianie z takich miejsc zwiększa ryzyko sumowania toksyczności z netylmycyną. |
| Obniżona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z niewydolnością nerek aminoglikozydy są wolniej wydalane, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu dwóch leków z tej grupy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Netenax 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/netenax-100439738/
Połączenie przeciwwskazaneTorasemid+ CefiksymNie łącz torasemidu z cefiksymem.Nie zaczynaj cefiksymu, jeśli przyjmujesz torasemid, tylko powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, aby dobrali inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj cefiksymu, jeśli przyjmujesz torasemid, tylko powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, aby dobrali inny antybiotyk.
Torasemid to lek moczopędny, a cefiksym to antybiotyk. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki i pogorszyć ich pracę. Ryzyko jest większe, gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki albo przyjmujesz duże dawki leku moczopędnego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy i osłabienie
- nudności lub brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefiksymem.[1] Gdy pacjent przyjmujący torasemid wymaga antybiotyku, wybierz lek spoza cefalosporyn i aminoglikozydów, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna leczenie cefiksymem za niezbędne, powinien rozważyć czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki torasemidu, zapewnić prawidłowe nawodnienie i kontrolować czynność nerek.[2]
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek z narastaniem stężenia kreatyniny i mocznika oraz zmniejszeniem diurezy. Pogorszenie czynności nerek może dodatkowo nasilać zaburzenia elektrolitowe wywołane torasemidem.
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn.[1] Silnie działające diuretyki pętlowe stosowane razem z cefiksymem zwiększają ryzyko zaburzenia czynności nerek.[2] Odwodnienie i hipowolemia wywołane diuretykiem zmniejszają przepływ nerkowy. Pogorszenie czynności nerek ogranicza wydalanie cefiksymu, który jest usuwany głównie przez nerki, i sprzyja jego kumulacji.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie mocznika
- diureza i bilans płynów
- masa ciała i objawy odwodnienia
- stężenie potasu i sodu
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowym
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn przez torasemid dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cetix 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cetix-100297468/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefiksymJeśli połączenie jest konieczne, należy bardzo uważnie kontrolować czynność nerek i słuch pacjenta.Pij odpowiednią ilość płynów, wykonuj zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, wykonuj zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki.
Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefiksym przyjmowany w tym samym czasie może dodatkowo zwiększać ryzyko problemów z nerkami. Lekarze czasem łączą te leki, ale wtedy trzeba częściej kontrolować wyniki badań. Ryzyko jest większe, gdy masz chore nerki, jesteś odwodniony albo bierzesz silne leki moczopędne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie wyraźnie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli połączenie jest konieczne, należy bardzo uważnie kontrolować czynność nerek i słuch pacjenta[1]. Jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie podawania amikacyny z innymi lekami nefrotoksycznymi należy w miarę możliwości unikać[1]. Należy dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ostrożnie łączyć oba leki z silnie działającymi diuretykami, takimi jak furosemid[2]. Dawkowanie amikacyny warto opierać na stężeniach leku we krwi i aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek oraz nasilenie toksyczności amikacyny, w tym uszkodzenia słuchu i narządu równowagi[1]. Ryzyko dotyczy głównie amikacyny podawanej ogólnoustrojowo, zwłaszcza przy wcześniej obniżonej czynności nerek, odwodnieniu lub jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych i silnych diuretyków[2].
Mechanizm
Amikacyna jest lekiem nefro- i ototoksycznym, a cefalosporyny mogą dodatkowo obciążać nerki, więc ich działania uszkadzające nerki mogą się sumować[1]. Skojarzenie cefiksymu z antybiotykami aminoglikozydowymi zwiększa ryzyko zaburzenia czynności nerek[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, dlatego pogorszenie ich czynności może prowadzić do wzrostu stężenia amikacyny i dalszego nasilenia jej toksyczności.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- stężenia amikacyny we krwi
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna (liposomalna nebulizacja)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna liposomalna podawana w nebulizacji daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie pozajelitowe, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze, choć czynność nerek nadal warto kontrolować. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z wcześniej obniżoną czynnością nerek ryzyko nefro- i ototoksyczności amikacyny jest większe, co wymaga dostosowania dawki do czynności nerek i częstszego monitorowania stężeń. |
| Cefiksym wkrótce po zakończeniu amikacynykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Ryzyko dotyczy także podania leku nefrotoksycznego wkrótce po amikacynie, dlatego przy terapii sekwencyjnej warto sprawdzić czynność nerek przed włączeniem cefiksymu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cetix 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cetix-100297468/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ NetylmycynaNie łącz dwóch aminoglikozydów podawanych ogólnoustrojowo ani dojamowo i wybierz jeden lek z tej grupy.Powiedz lekarzowi i farmaceucie, że stosujesz oba leki, a jeśli kiedyś miałeś uczulenie na antybiotyk z tej grupy, nie stosuj drugiego bez konsultacji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi i farmaceucie, że stosujesz oba leki, a jeśli kiedyś miałeś uczulenie na antybiotyk z tej grupy, nie stosuj drugiego bez konsultacji.
Amikacyna i netylmycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Stosowane razem mogą mocniej obciążać nerki, słuch i równowagę. Krople do oczu z netylmycyną przenikają do krwi w niewielkiej ilości, więc ryzyko jest wtedy małe, ale lekarz powinien wiedzieć o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudności z oddychaniem
- wysypka, świąd, obrzęk powiek
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dwóch aminoglikozydów podawanych ogólnoustrojowo ani dojamowo i wybierz jeden lek z tej grupy. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj słuch i czynność nerek[1]. Przy netylmycynie w kroplach do oczu stosowanej obok amikacyny ogólnoustrojowej połączenie jest akceptowalne, ale przy długiej terapii amikacyną rozważ antybiotyk do oka spoza aminoglikozydów. Uczulenie lub ciężkie działania toksyczne po jednym aminoglikozydzie mogą wykluczać stosowanie każdego leku z tej grupy z powodu nadwrażliwości krzyżowej[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek, trwałego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi oraz zaburzeń przewodnictwa nerwowo-mięśniowego aż do porażenia mięśni oddechowych, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym[1]. Ryzyko rośnie nawet przy podaniu miejscowym, a szczególnie dojamowym[2]. Przy podawaniu netylmycyny wyłącznie do oka ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc znaczenie kliniczne sumowania toksyczności jest wtedy małe.
Mechanizm
Amikacyna i netylmycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym profilu toksyczności, dlatego ich działania nefrotoksyczne, ototoksyczne i neurotoksyczne się sumują. Należy unikać jednoczesnego lub następczego podawania amikacyny z innymi aminoglikozydami, zarówno ogólnoustrojowo, jak i miejscowo[1]. Jednoczesne lub następcze stosowanie netylmycyny z innymi antybiotykami aminoglikozydowymi zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i należy go unikać[2]. Oba leki nasilają też blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- słuch (audiometria), szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- stężenie amikacyny w surowicy
- osłabienie mięśni i oddech w okresie okołooperacyjnym
Bezpieczniejsze alternatywy
lewofloksacyna (krople do oczu)ofloksacyna (krople do oczu)moksyfloksacyna (krople do oczu)chloramfenikol (krople do oczu)azytromycyna (krople do oczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Do okadroga podania · netylmycyna | ryzyko maleje | Netylmycyna w kroplach do oczu daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc sumowanie toksyczności z amikacyną ma małe znaczenie kliniczne. Przy długiej terapii amikacyną lub uszkodzonej rogówce rozważ antybiotyk do oka spoza aminoglikozydów. |
| Ogólnoustrojowa lub dojamowadroga podania · netylmycyna | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe lub dojamowe podanie drugiego aminoglikozydu wyraźnie zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. Takiego połączenia należy unikać. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa stężenia aminoglikozydów i ryzyko ich toksyczności, dlatego wymaga ścisłej kontroli czynności nerek i stężeń amikacyny. |
| Długotrwała terapiaczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Dłuższe leczenie amikacyną zwiększa kumulację toksyczności i znaczenie każdego dodatkowego aminoglikozydu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Netenax 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/netenax-100439738/
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ CefiksymUnikaj jednoczesnego systemowego stosowania chloramfenikolu i cefiksymu.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Chloramfenikol i cefiksym to dwa antybiotyki, które działają na bakterie w różny sposób i mogą sobie wzajemnie przeszkadzać. Przyjmowane razem mogą słabiej zwalczać zakażenie. Jeśli bierzesz też leki na rozrzedzenie krwi, połączenie może zwiększać ryzyko krwawień. Maść z chloramfenikolem stosowana na niewielki fragment skóry ma tu znacznie mniejsze znaczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia po 2–3 dniach leczenia
- powracająca lub utrzymująca się gorączka
- nietypowe siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa
- ciemne, smoliste stolce lub krew w moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego systemowego stosowania chloramfenikolu i cefiksymu.[1] Leczenie prowadź jednym antybiotykiem dobranym do podejrzewanego lub potwierdzonego patogenu, najlepiej na podstawie antybiogramu. Jeśli połączenie jest konieczne, oceniaj odpowiedź kliniczną, a u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ściśle monitoruj czas protrombinowy.[1][2] Przy miejscowym stosowaniu chloramfenikolu na skórę znaczenie interakcji jest niewielkie.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest słabsza skuteczność leczenia zakażenia, czyli przetrwanie lub nawrót infekcji przy systemowym stosowaniu obu antybiotyków. U pacjentów leczonych przeciwzakrzepowo możliwe jest dodatkowe wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększone ryzyko krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie podaje się jednocześnie z cefalosporynami, ponieważ ich działanie przeciwbakteryjne jest antagonistyczne.[1] Chloramfenikol hamuje syntezę białek bakteryjnych i zatrzymuje podziały komórek. Cefiksym jako antybiotyk beta-laktamowy działa bakteriobójczo głównie na bakterie aktywnie dzielące się i budujące ścianę komórkową, więc zahamowanie wzrostu bakterii przez chloramfenikol może osłabiać jego działanie. Dodatkowo chloramfenikol zaburza syntezę witaminy K[1], a w trakcie leczenia cefalosporynami obserwowano wydłużenie czasu protrombinowego[2], co może się sumować u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, objawy miejscowe)
- czas protrombinowy/INR u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść na skórę, krople/maść do oka)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu chloramfenikolu na ograniczoną powierzchnię wchłanianie ogólnoustrojowe jest znikome, więc antagonizm wobec doustnego cefiksymu jest mało prawdopodobny. Mimo to producent maści zaleca niełączenie z cefalosporynami, dlatego oceniaj odpowiedź kliniczną. |
| Jednoczesne leczenie przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol)postać · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe oba antybiotyki mogą wydłużać czas protrombinowy, a chloramfenikol dodatkowo nasila działanie pochodnych kumaryny. Konieczne jest ścisłe monitorowanie INR. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cetix 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cetix-100297468/
Niekorzystna interakcjaCisplatyna+ NetylmycynaUnikaj ogólnoustrojowego podawania netylmycyny w trakcie i bezpośrednio po leczeniu cisplatyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk spoza aminoglikozydów, zgodnie z antybiogramem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o każdym leczeniu netylmycyną, pij tyle płynów, ile zalecił, i nie przedłużaj stosowania kropli ponad zalecony czas.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o każdym leczeniu netylmycyną, pij tyle płynów, ile zalecił, i nie przedłużaj stosowania kropli ponad zalecony czas.
Cisplatyna i netylmycyna mogą obciążać nerki i uszkadzać słuch. Gdy działają razem, to ryzyko rośnie. Przy kroplach do oczu do organizmu przenika bardzo mało leku, więc zagrożenie jest małe, ale lekarz prowadzący chemioterapię powinien o nich wiedzieć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- skurcze mięśni lub mrowienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego podawania netylmycyny w trakcie i bezpośrednio po leczeniu cisplatyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk spoza aminoglikozydów, zgodnie z antybiogramem[1]. Jeśli aminoglikozyd jest niezbędny, zapewnij dobre nawodnienie, dawkuj go według aktualnego klirensu kreatyniny i kontroluj jego stężenia w surowicy oraz czynność nerek i słuch[2]. Krople do oczu z netylmycyną niosą małe ryzyko ogólnoustrojowe, ale u pacjenta w trakcie chemioterapii stosuj je krótko i tylko przy jasnym wskazaniu.
Skutek kliniczny
Ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, zaburzeniami elektrolitowymi i zmniejszeniem diurezy oraz nasilony, często nieodwracalny ubytek słuchu, szumy uszne i zaburzenia równowagi. Ryzyko jest największe przy podaniu netylmycyny ogólnoustrojowo lub dojamowo, a przy kroplach do oczu jest małe.
Mechanizm
Cisplatyna i netylmycyna uszkadzają kanaliki nerkowe oraz ucho wewnętrzne, więc ich działania toksyczne się sumują. Antybiotyki aminoglikozydowe nasilają nefrotoksyczne i ototoksyczne działanie cisplatyny[2]. Jednoczesnego lub następczego stosowania aminoglikozydu z cisplatyną należy unikać ze względu na ryzyko nefrotoksyczności[1]. Pogorszenie czynności nerek wywołane cisplatyną zmniejsza wydalanie netylmycyny, co podnosi jej stężenie i dodatkowo zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed każdym cyklem i w trakcie antybiotykoterapii
- magnez, potas i wapń w surowicy
- diureza i bilans płynów
- stężenie netylmycyny w surowicy przy podaniu ogólnoustrojowym
- audiometria oraz pytanie o szumy uszne i zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Do oczudroga podania · netylmycyna | ryzyko maleje | Przy kroplach do oczu wchłanianie ogólnoustrojowe netylmycyny jest małe, więc ryzyko addycji nefro- i ototoksyczności jest niskie. Zalecenie unikania jednoczesnego stosowania pozostaje jednak w mocy. |
| Dożylnie, domięśniowo lub dojamowodroga podania · netylmycyna | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe lub dojamowe podanie aminoglikozydu istotnie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu. Należy wybrać antybiotyk z innej grupy, a gdy to niemożliwe, dawkować według klirensu kreatyniny i monitorować stężenia. |
| Aminoglikozyd po zakończonym cyklu cisplatynykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Ryzyko dotyczy także stosowania następczego, ponieważ uszkodzenia wywołane cisplatyną się kumulują. Przed włączeniem aminoglikozydu po chemioterapii należy ocenić aktualną czynność nerek i słuch. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Netenax 3 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/netenax-100439738/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.