Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cenobamat / Cenobamat i maprotylina

Cenobamat i maprotylina

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz maprotyliny z cenobamatem, ponieważ chory leczony cenobamatem ma padaczkę, a u takich osób maprotylina jest przeciwwskazana.

Nie zaczynaj brać maprotyliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza o inny lek na depresję, ale nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Połączenie przeciwwskazaneCenobamat+ MaprotylinaNie łącz maprotyliny z cenobamatem, ponieważ chory leczony cenobamatem ma padaczkę, a u takich osób maprotylina jest przeciwwskazana.Nie zaczynaj brać maprotyliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza o inny lek na depresję, ale nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać maprotyliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza o inny lek na depresję, ale nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Cenobamat to lek na padaczkę, a maprotylina to lek na depresję, który może ułatwiać wystąpienie napadów drgawek. U osób z padaczką maprotyliny się nie stosuje. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem ten efekt jest silniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
  • silna senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub upadki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz maprotyliny z cenobamatem, ponieważ chory leczony cenobamatem ma padaczkę, a u takich osób maprotylina jest przeciwwskazana[1]. Depresję u chorego z padaczką lecz lekiem przeciwdepresyjnym, który w mniejszym stopniu obniża próg drgawkowy, i skonsultuj wybór z neurologiem.

Skutek kliniczny

Ryzyko napadów drgawkowych i utraty kontroli padaczki oraz nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Mechanizm

Maprotylina obniża próg drgawkowy i dlatego działa przeciwnie do cenobamatu, który stosuje się w leczeniu napadów padaczkowych. Maprotyliny nie stosuje się u osób z drgawkami lub obniżonym progiem drgawkowym[1]. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i neurologiczne się sumują[1][2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – maprotylina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6[1], a cenobamat indukuje CYP3A4 i CYP2B6 oraz hamuje CYP2C19[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], maprotylina – substrat CYP2C19[4]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], maprotylina – substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]
  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • nasilenie senności i zawrotów głowy
  • koordynacja ruchowa i ryzyko upadków

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinafluoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaCenobamata alkoholPacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.

Ten lek przeciwpadaczkowy i alkohol działają podobnie na mózg – oba spowalniają jego pracę. Razem mogą wywołać silną senność, zmęczenie, zawroty głowy i chwiejny chód, przez co łatwo o upadek albo wypadek. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym. Dlatego w czasie leczenia nie pij alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadki
  • niewyraźna mowa albo podwójne widzenie
  • splątanie
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.[1] Należy uprzedzić pacjenta o ryzyku nasilonej senności i zaburzeń równowagi, szczególnie w okresie zwiększania dawki i u osób starszych. Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, trzeba go poinformować, żeby nie prowadził pojazdów ani nie obsługiwał maszyn po wypiciu alkoholu i żeby nie pomijał ani nie podwajał dawek leku z tego powodu. U pacjentów nadużywających alkoholu warto skonsultować z lekarzem prowadzącym bezpieczeństwo terapii i kontrolę napadów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zmęczenie, zawroty głowy, niepewny chód i spowolnienie reakcji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków drogowych. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko neurologicznych działań niepożądanych przy łączeniu cenobamatu z alkoholem.[1] Dodatkowo spożywanie większych ilości alkoholu, zaburzenia snu po alkoholu i okres odstawienia po piciu mogą obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy, więc łączenie ich zwiększa senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. ChPL cenobamatu wymienia alkohol wśród środków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, których jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[1] Cenobamat wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne jako pozytywny modulator allosteryczny receptora GABA-A i hamuje przetrwały prąd sodowy w neuronach. Etanol również nasila przekaźnictwo przez receptor GABA-A, dlatego oba działania sumują się. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana, bo cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację.[1] Ulotka produktu wprost zaleca, aby podczas leczenia nie pić alkoholu, ponieważ lek może nasilać jego działanie, takie jak zmęczenie i senność.[1] Charakterystyka nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach.[1]

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], wrażliwy substrat UGT2B7[3]

Monitorować

  • senność i zmęczenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • upadki i urazy
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe dawki etanolu nasilają addycyjne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększają ryzyko napadów w okresie odstawienia alkoholu.
Okres zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieW okresie stopniowego zwiększania dawki cenobamatu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są częstsze, a pacjent nie zna jeszcze swojej reakcji na lek.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie się działania sedatywnego cenobamatu i alkoholu istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMaprotylinaa alkoholNie stosować maprotyliny w ostrym zatruciu alkoholem ani u pacjentów z alkoholizmem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli masz problem z piciem.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij alkoholu w czasie leczenia i powiedz lekarzowi, jeśli masz problem z piciem.

Podczas leczenia tym lekiem nie należy pić alkoholu. Lek sprawia, że alkohol działa mocniej niż zwykle, a oba razem silnie usypiają i pogarszają pamięć, skupienie oraz koordynację ruchów. Przy nadużywaniu alkoholu rośnie też ryzyko drgawek, dlatego lekarz musi wiedzieć o każdym problemie z piciem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zaburzenia równowagi i koordynacji
  • splątanie, problemy z pamięcią
  • drgawki (wtedy natychmiast wezwij pomoc)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować maprotyliny w ostrym zatruciu alkoholem ani u pacjentów z alkoholizmem. W pozostałych przypadkach unikać alkoholu przez cały okres leczenia, a pacjenta ostrzec, że lek może nasilać reakcję na alkohol.[1]

Skutek kliniczny

Nasilone uspokojenie i senność, osłabienie pamięci, koncentracji i koordynacji, a przy większych ilościach alkoholu głębsze zahamowanie OUN. U osób uzależnionych od alkoholu i podczas jego odstawiania wzrasta ryzyko drgawek. Skutki te pogarszają zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Mechanizm

Maprotylina i alkohol hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie się sumuje. ChPL ostrzega, że lek może nasilać reakcję na alkohol i inne leki hamujące OUN.[1] Dodatkowo maprotylina obniża próg drgawkowy, a alkoholizm jest w ChPL wymieniony jako stan obniżający ten próg, więc u osób nadużywających alkoholu ryzyko drgawek jest większe.[1]

Metabolizm i transportery

  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nadmierna senność, spowolnienie i zaburzenia koordynacji
  • pogorszenie pamięci i koncentracji
  • drgawki lub ich zwiastuny, zwłaszcza u osób z wywiadem alkoholowym
  • sygnały picia alkoholu mimo leczenia, np. zapach alkoholu, zaniedbywanie dawek leku

Kiedy ocena się zmienia

Niewielka, sporadyczna ilość alkoholu u osoby bez uzależnieniailość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy sporadycznym piciu małych ilości alkoholu przeciwwskazanie z punktu 4.3 nie dotyczy wprost, ale ChPL każe ostrzec pacjenta o nasileniu reakcji na alkohol, a ALKO2 zaleca jego unikanie.
Ostre zatrucie alkoholem lub alkoholizmilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyOstre zatrucie alkoholem i alkoholizm są w punkcie 4.3 ChPL przeciwwskazaniami do stosowania maprotyliny.
Jednoczesne przyjmowanie innych leków hamujących OUNdawka · alkoholryzyko rośnieInne leki hamujące OUN, np. benzodiazepiny, barbiturany czy środki znieczulające, dodatkowo nasilają skutki połączenia z alkoholem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 511

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ CenobamatNie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.

Buspiron nie jest stosowany u osób z padaczką, a cenobamat to lek na padaczkę. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów, a cenobamat może osłabiać działanie buspironu na lęk. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • powrót lub nasilenie lęku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany buspironu na lek przeciwlękowy bez przeciwwskazania w padaczce. Do czasu zmiany leczenia trzeba obserwować częstość napadów, senność i zaburzenia koordynacji.

Skutek kliniczny

Możliwe obniżenie kontroli napadów padaczkowych u pacjenta z padaczką, osłabienie działania przeciwlękowego buspironu wskutek indukcji jego metabolizmu oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym wyłącznie w leczeniu napadów padaczkowych, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat spełnia to przeciwwskazanie. U osób przyjmujących buspiron z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano pojedyncze przypadki drgawek[1]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane głównie tą drogą[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu obniżał jego stężenie i osłabiał działanie[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu lub zmianie dawki cenobamatu[2]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a ich łączenie może nasilać neurologiczne działania niepożądane[2][1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], buspiron – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • zaburzenia koordynacji i chodu
  • skuteczność leczenia lęku

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ MaprotylinaNie należy rozpoczynać jednoczesnego stosowania cytalopramu i maprotyliny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o zamianie jednego z nich, a do tego czasu warto wykonać EKG i oznaczyć potas oraz magnez.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Cytalopram i maprotylina to leki przeciwdepresyjne, które razem mogą zaburzać rytm serca. Cytalopram może też zwiększać ilość maprotyliny we krwi, przez co jej działania niepożądane mogą być silniejsze. Tych leków zwykle nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • drgawki
  • silna senność lub splątanie
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać jednoczesnego stosowania cytalopramu i maprotyliny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o zamianie jednego z nich, a do tego czasu warto wykonać EKG i oznaczyć potas oraz magnez. Pacjent nie powinien samodzielnie odstawiać żadnego z leków, bo nagłe przerwanie maprotyliny może powodować objawy odstawienne i spadek ciśnienia[2] Po odstawieniu cytalopramu przy dalszym stosowaniu maprotyliny stężenie maprotyliny może się zmniejszyć, co może wymagać korekty jej dawki[2]

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Wzrost stężenia maprotyliny może nasilić jej działania niepożądane, takie jak senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu i drgawki[2] Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3]

Mechanizm

Cytalopramu nie należy łączyć z maprotyliną, bo oba leki wydłużają odstęp QT, a cytalopram dodatkowo może zwiększać stężenie maprotyliny. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT, w tym trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, i wskazuje na możliwy efekt addytywny[3] Maprotylina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym o działaniu wydłużającym QT, a jej ChPL wymienia wydłużenie odstępu QT wśród przeciwwskazań[2] ChPL maprotyliny podaje, że SSRI hamujące CYP2D6, w tym cytalopram, mogą znacznie zwiększyć stężenie maprotyliny w surowicy, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć je nawet 3,5-krotnie[2] Wyższe stężenie maprotyliny dodatkowo nasila ryzyko zaburzeń rytmu i obniża próg drgawkowy.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[4], maprotylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], maprotylina – substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], maprotylina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy toksyczności maprotyliny (senność, suchość w ustach, zatrzymanie moczu, drżenia, drgawki)
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub odstawienie cytalopramu u pacjenta leczonego maprotylinąkolejność włączenia · cytalopraminne zalecenieWłączenie cytalopramu może zwiększyć stężenie maprotyliny, a jego odstawienie może je zmniejszyć, dlatego przy każdej zmianie terapii należy ocenić potrzebę korekty dawki maprotyliny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ MaprotylinaNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego maprotyliną.Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się maprotyliną, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się maprotyliną, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.

Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, nie powinna być przyjmowana razem z maprotyliną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko jest znacznie większe i może być groźne dla życia. Razem mogą też wywołać silną senność, splątanie, trudności z oddawaniem moczu i zaparcia. Difenhydramina może dodatkowo zwiększać ilość maprotyliny we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
  • bardzo silna senność
  • splątanie lub dezorientacja
  • trudności z oddaniem moczu
  • silne zaparcie lub ból brzucha
  • niewyraźne widzenie lub ból oka
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego maprotyliną. Jednoczesne stosowanie difenhydraminy z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane[1]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy nowszej generacji o małym działaniu przeciwcholinergicznym i uspokajającym. Przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie przeciwdepresyjne, który oceni przyczynę i ewentualną zmianę leczenia. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, oceń objawy kardiologiczne i przeciwcholinergiczne, a przy kołataniu serca lub omdleniu wykonaj EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Sumowanie działania przeciwcholinergicznego może wywołać splątanie lub majaczenie, zatrzymanie moczu, ciężkie zaparcie, zaburzenia widzenia i napad jaskry z wąskim kątem przesączania. Nasila się senność i upośledzenie sprawności psychoruchowej. Wzrost stężenia maprotyliny nasila jej działania niepożądane, w tym ryzyko drgawek.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, działają przeciwcholinergicznie i hamująco na OUN, więc ich działania się sumują. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Difenhydramina nasila działanie przeciwcholinergiczne leków przeciwdepresyjnych o budowie pierścieniowej[1], a maprotylina nasila działanie leków przeciwcholinergicznych, w tym przeciwhistaminowych, na źrenice, OUN, jelita i pęcherz moczowy[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6[1], a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie maprotyliny nawet 3,5-krotnie[2]. Difenhydramina sama jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie, więc oba leki konkurują o ten sam szlak eliminacji[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[3], maprotylina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2D6[3]
  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym jednoczesnym stosowaniu
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy przeciwcholinergiczne: zatrzymanie moczu, zaparcie, splątanie, zaburzenia widzenia
  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • objawy toksyczności maprotyliny, w tym drgawki

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i uspokajającego częściej prowadzi do majaczenia, upadków i zatrzymania moczu.
Postać do stosowania na skórępostać · difenhydraminaryzyko malejeDifenhydramina stosowana na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko interakcji jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ CenobamatNie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.

Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno stosować przy padaczce, a cenobamat przyjmujesz właśnie z jej powodu. Dimenhydrynat może ułatwiać wystąpienie napadu i osłabiać działanie leczenia. Oba leki mogą też razem wywołać silną senność, zawroty głowy i chwiejność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad padaczkowy lub częstsze napady niż zwykle
  • silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • podwójne lub niewyraźne widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.[1][2] W chorobie lokomocyjnej zaproponuj metody niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki w celu doboru leku przeciwwymiotnego. Jeśli pacjent już przyjął dimenhydrynat, poinformuj go o ryzyku napadu i nasilonej senności oraz o zakazie prowadzenia pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie częstości napadów padaczkowych mimo leczenia cenobamatem. Nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2] Dimenhydrynat jako lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji przenikający do ośrodkowego układu nerwowego może obniżać próg drgawkowy i osłabiać ochronę przeciwnapadową. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie depresyjne innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a cenobamat sam często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zaburzenia świadomości
  • zawroty głowy, równowaga i ryzyko upadków
  • zaburzenia widzenia

Bezpieczniejsze alternatywy

ondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CenobamatPacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.

Dziurawiec przyjmowany regularnie może osłabiać działanie leku przeciwpadaczkowego i zwiększać ryzyko napadów. Nalewki i płyny z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce nie wolno stosować, a razem z tym lekiem nasila on senność i zawroty głowy. Oba środki mogą też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejność i zaburzenia równowagi
  • krwawienie między miesiączkami przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca. Płynnych postaci dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, nie należy go odstawiać bez wiedzy neurologa, bo zmiana aktywności enzymów może wpłynąć na stężenie cenobamatu. Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia cenobamatem bądź po zmianie jego dawki osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać dwa tygodnie.[2] Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować dodatkowe albo inne, niehormonalne metody antykoncepcji.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie kontroli napadów padaczkowych podczas regularnego stosowania dziurawca oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi po jego odstawieniu albo przy stosowaniu postaci zawierających etanol. U kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną rośnie ryzyko jej nieskuteczności.

Mechanizm

Regularnie przyjmowany dziurawiec może pobudzać enzymy cytochromu P450 i osłabiać działanie leków przez nie metabolizowanych.[1] Cenobamat jest w znacznym stopniu metabolizowany, głównie na drodze glukuronidacji, a w mniejszym stopniu także utleniania.[2] Indukcja enzymów przez dziurawiec może więc teoretycznie obniżać stężenie cenobamatu i jego skuteczność przeciwpadaczkową, a po odstawieniu dziurawca stężenie cenobamatu może wzrosnąć. W postaciach płynnych zawierających etanol dochodzi sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, bo łączenie cenobamatu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[2] Oba leki obniżają też skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje.[1][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji
  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego po odstawieniu dziurawca
  • skuteczność antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamelisa

Kiedy ocena się zmienia

Płyn doustny lub nalewka zawierające etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePostaci płynne dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce, a etanol dodatkowo nasila działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy.
Pojedyncze, doraźne użycie herbaty z zielaczas leczenia · dziurawiecryzyko malejeIndukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie stężenia cenobamatu.
Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na cenobamaciekolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca aktywność enzymów stopniowo wraca do normy, co może podnieść stężenie cenobamatu i nasilić jego działania niepożądane. Odstawienie należy uzgodnić z neurologiem i obserwować pacjenta przez kolejne tygodnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ MaprotylinaNie łącz hydroksyzyny z maprotyliną.Nie przyjmuj hydroksyzyny, jeśli bierzesz maprotylinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny, jeśli bierzesz maprotylinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.

Hydroksyzyny nie łączy się z maprotyliną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też razem nasilać senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna senność
  • trudności z oddawaniem moczu
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z maprotyliną. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u osób stosujących leki wydłużające odstęp QT[1]. Jeśli pacjent leczony maprotyliną potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz lek bez działania cholinolitycznego i o małym ryzyku wydłużenia QT. Jeśli lekarz mimo to utrzymuje połączenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Sumowanie wydłużenia odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Nasilenie działań przeciwcholinergicznych – suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, splątanie. Nasilenie senności i zaburzeń psychoruchowych, zwłaszcza z alkoholem.

Mechanizm

Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[2]. Maprotylina, podobnie jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, może wydłużać odstęp QT i zaburzać przewodnictwo w sercu, dlatego nie stosuje się jej u osób z wrodzonym wydłużeniem QT i zaburzeniami przewodnictwa[3]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu[2]. Inhibitory CYP2D6 mogą zwiększyć stężenie maprotyliny nawet 3,5-krotnie[3], co dodatkowo zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Oba leki działają cholinolitycznie i hamująco na OUN, a maprotylina nasila działanie przeciwcholinergiczne leków przeciwhistaminowych[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[4], maprotylina – substrat CYP2C19[5]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[4], maprotylina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[4], maprotylina – substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy przeciwcholinergiczne (zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie)
  • nadmierna senność

Bezpieczniejsze alternatywy

desloratadynaloratadynafeksofenadyna

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · hydroksyzynaryzyko rośnieW dużych dawkach hydroksyzyna silniej hamuje CYP2D6, co może zwiększać stężenie maprotyliny i jej kardiotoksyczność.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują czynniki ryzyka wydłużenia QT oraz splątanie i zatrzymanie moczu po lekach przeciwcholinergicznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ CenobamatNie łączy się kariprazyny z cenobamatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.

Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Przez to kariprazyna może przestać działać i objawy choroby, na którą ją bierzesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, zaburzenia nastroju, dziwne myśli
  • silna senność lub zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z koordynacją
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kariprazyny z cenobamatem.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną należy wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4, a u pacjenta leczonego cenobamatem – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Nowy poziom aktywności enzymów po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu ustala się po około dwóch tygodniach.[2] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny zmiany jej stężenia ujawniają się w pełni dopiero po kilku tygodniach, dlatego przy zamianie leków stan psychiczny i działania niepożądane trzeba obserwować przez kilka tygodni.[1]

Skutek kliniczny

Indukcja CYP3A4 może powodować znaczące zmniejszenie całkowitej ekspozycji na kariprazynę i utratę kontroli objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji wynikające z sumowania działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy.[2]

Mechanizm

Kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Cenobamat jest zależnym od dawki induktorem CYP3A4 i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym.[2] W dawkach podtrzymujących cenobamat działa jak co najmniej umiarkowany induktor CYP3A4, a jednoczesne podawanie kariprazyny z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działania niepożądane o charakterze neurologicznym.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo zaburzeń nastroju
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydlewetyracetamlakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie cenobamatu przed włączeniem kariprazynykolejność włączenia · cenobamatinne zaleceniePo odstawieniu cenobamatu aktywność enzymów wraca do wyjściowego poziomu po około dwóch tygodniach, dlatego kariprazynę należy włączać dopiero po tym czasie, a pełne ustalenie jej stężenia trwa kilka tygodni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLefamulina+ CenobamatNie łącz lefamuliny z cenobamatem – u pacjenta leczonego cenobamatem wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, nie odstawiając leku na padaczkę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, nie odstawiając leku na padaczkę.

Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia, na przykład zapalenia płuc. Tych leków nie należy przyjmować razem. Lek na padaczkę jest ważniejszy i nie wolno go samodzielnie odstawiać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie spada po 2–3 dniach antybiotyku
  • nasilający się kaszel lub duszność
  • coraz gorsze samopoczucie mimo leczenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lefamuliny z cenobamatem – u pacjenta leczonego cenobamatem wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A.[1] Nie odstawiaj cenobamatu w celu podania lefamuliny, bo grozi to napadami padaczkowymi, a indukcja enzymów utrzymuje się jeszcze do dwóch tygodni po odstawieniu.[2] Jeśli połączenie zostało już wydane, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w sprawie zmiany antybiotyku.

Skutek kliniczny

Zmniejszone stężenie lefamuliny grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc, oraz sprzyja selekcji opornych bakterii. Działanie przeciwdrgawkowe cenobamatu nie powinno się zmienić.

Mechanizm

Cenobamat indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten cytochrom.[2] Lefamulina jest substratem CYP3A, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu i osłabiać działanie przeciwbakteryjne.[1] Dla porównania ryfampicyna jako silny induktor zmniejszała Cmax lefamuliny do 0,43, a AUC do 0,28 wartości wyjściowej.[1] Wpływ lefamuliny jako umiarkowanego inhibitora CYP3A na cenobamat jest mało prawdopodobny, ponieważ cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację, a utlenianie odgrywa mniejszą rolę.[2] Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na antybiotyk (gorączka, kaszel, duszność, parametry zapalne)
  • kontrola napadów padaczkowych przy każdej zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od odstawienia cenobamatucenobamatryzyko malejeIndukcja CYP3A4 wygasa do dwóch tygodni po odstawieniu cenobamatu. Dopiero po tym czasie ryzyko obniżenia stężenia lefamuliny maleje, ale cenobamatu nie odstawia się z powodu antybiotykoterapii.
Włączenie cenobamatu w trakcie leczenia lefamulinąkolejność włączenia · cenobamatinne zalecenieIndukcja narasta stopniowo przez około dwa tygodnie od włączenia cenobamatu. Lepiej odroczyć włączenie cenobamatu do końca antybiotykoterapii albo zmienić antybiotyk.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.