Interakcje / Certolizumab pegol / Certolizumab pegol i szczepionka przeciw ospie prawdziwej
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Szczepienie przeciw ospie prawdziwej u osoby leczonej certolizumabem pegolem można przeprowadzić wyłącznie szczepionką z niereplikującym wirusem krowianki ze szczepu Ankara, a nie szczepionką z wirusem zdolnym do namnażania.
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz certolizumab pegol, i zapytaj, czy szczepionka jest dla ciebie bezpieczna.
Połączenie przeciwwskazaneCertolizumab pegol+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejSzczepienie przeciw ospie prawdziwej u osoby leczonej certolizumabem pegolem można przeprowadzić wyłącznie szczepionką z niereplikującym wirusem krowianki ze szczepu Ankara, a nie szczepionką z wirusem zdolnym do namnażania.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz certolizumab pegol, i zapytaj, czy szczepionka jest dla ciebie bezpieczna.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz certolizumab pegol, i zapytaj, czy szczepionka jest dla ciebie bezpieczna.
Lek, który przyjmujesz w zastrzykach, osłabia działanie układu odpornościowego. Przez to szczepionka przeciw ospie prawdziwej może chronić cię słabiej niż u innych osób. Niektóre starsze szczepionki tego typu zawierają wirusa, który może się namnażać i u osób z osłabioną odpornością wywołać groźne zakażenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka po szczepieniu
- rozległy obrzęk, zaczerwienienie lub ropień w miejscu wstrzyknięcia
- wysypka lub pęcherze poza miejscem szczepienia
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw ospie prawdziwej u osoby leczonej certolizumabem pegolem można przeprowadzić wyłącznie szczepionką z niereplikującym wirusem krowianki ze szczepu Ankara, a nie szczepionką z wirusem zdolnym do namnażania. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia biologicznego lub uzgodnić jego termin z lekarzem prowadzącym. ChPL szczepionki zaleca unikanie jednoczesnego podawania z innymi szczepionkami oraz z immunoglobuliną przeciw wirusowi krowianki[1]. Należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią na szczepienie i nie traktować go jako pewnej ochrony.
Skutek kliniczny
U osoby leczonej certolizumabem pegolem odpowiedź na szczepionkę z niereplikującym wirusem krowianki może być słabsza, co zmniejsza ochronę przed ospą prawdziwą i ospą małpią. Przy szczepionce z wirusem zdolnym do namnażania istnieje ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia wirusem krowianki.
Mechanizm
Certolizumab pegol hamuje czynnik martwicy nowotworów (TNF-alfa) i osłabia odpowiedź immunologiczną, w tym odpowiedź na szczepienie. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara[1]. Ten szczep nie namnaża się w organizmie człowieka, dlatego głównym problemem jest słabsza ochrona po szczepieniu, a nie zakażenie szczepionkowe. Starsze szczepionki z wirusem krowianki zdolnym do namnażania niosą u osób z osłabioną odpornością ryzyko uogólnionego zakażenia.
Monitorować
- rodzaj szczepionki – tylko niereplikujący wirus krowianki ze szczepu Ankara
- termin szczepienia względem dawek certolizumabu pegolu
- odczyny i objawy zakażenia po szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka z wirusem krowianki zdolnym do namnażaniapostać · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | ryzyko rośnie | Szczepionki z replikującym wirusem krowianki są u osób leczonych inhibitorami TNF przeciwwskazane ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia wirusem krowianki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia certolizumabem pegolemkolejność włączenia · certolizumab pegol | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem inhibitora TNF zapewnia lepszą odpowiedź immunologiczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
Alkohol przy tych lekach
Certolizumab pegol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw ospie prawdziweja alkoholNie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji.Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia nie pij go wcale lub tylko niewiele.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia nie pij go wcale lub tylko niewiele.
Alkohol nie wchodzi w znaną, groźną interakcję ze szczepionką przeciw ospie prawdziwej. Po szczepieniu możesz mieć ból głowy, czuć się zmęczony lub mieć bóle mięśni, a alkohol może te dolegliwości nasilić. Jeśli pijesz dużo alkoholu przez dłuższy czas, twój organizm może słabiej odpowiedzieć na szczepienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub nasilający się ból głowy
- duże zmęczenie lub osłabienie
- nudności lub wymioty
- gorączka
- duszność, obrzęk twarzy lub wysypka po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji. Warto doradzić, aby w dniu szczepienia nie pić alkoholu w większej ilości, bo ułatwia to ocenę ewentualnych objawów poszczepiennych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wpływa w udokumentowany sposób na bezpieczeństwo ani skuteczność szczepienia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, a alkohol wypity w dniu szczepienia może nasilić złe samopoczucie po szczepieniu.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji alkoholu ze szczepionką przeciw ospie prawdziwej zawierającą zmodyfikowany wirus krowianki Ankara, która nie namnaża się w organizmie człowieka. Charakterystyka produktu szczepionki nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako przeciwwskazanie podaje wyłącznie nadwrażliwość na składniki i śladowe zanieczyszczenia.[1] Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia odporność komórkową i humoralną, co może zmniejszać odpowiedź na szczepienie, a jednorazowe spożycie alkoholu może nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, zmęczenie, bóle mięśni czy nudności.
Monitorować
- objawy poszczepienne w dniu szczepienia i kolejnych dniach (ból głowy, zmęczenie, bóle mięśni, nudności)
- u osób przewlekle nadużywających alkoholu – ukończenie pełnego schematu szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu upośledza odporność komórkową i humoralną, co teoretycznie może zmniejszać odpowiedź na szczepienie. Należy zadbać o przyjęcie pełnego schematu i rozważyć rozmowę o ograniczeniu picia. |
| Dzień szczepieniaodstep · pacjent | inne zalecenie | Alkohol spożyty w dniu szczepienia może nasilać lub maskować objawy poszczepienne, dlatego zaleca się wstrzemięźliwość w tym dniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
Inne interakcje tych leków 125
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
- ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
- badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
- powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
- okresowa kontrola dermatologiczna skóry
Kiedy ocena się zmienia
| Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat. |
| Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn | ryzyko rośnie | Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna. |
| Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn | ryzyko rośnie | Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. |
| Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów | inne zalecenie | Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii. |
Źródła
- Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
- Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
- Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.
Połączenie przeciwwskazaneCertolizumab pegol+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol.Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.
Lek, który przyjmujesz, osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywy, osłabiony wirus może w takiej sytuacji wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w czasie leczenia. Istnieje szczepionka przeciw półpaścowi bez żywego wirusa, którą można bezpiecznie podać, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała
- gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol. U pacjentów leczonych lub planujących leczenie certolizumabem pegol do ochrony przed półpaścem stosuj szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Gdy to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a decyzję o terminie podania żywej szczepionki w okresie przed włączeniem lub po odstawieniu leku pozostaw lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol grozi rozsianym zakażeniem szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca, które może być ciężkie. Odpowiedź na szczepienie może być ponadto słabsza niż u osoby z prawidłową odpornością. W przypadku szczepionki rekombinowanej głównym problemem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobom w trakcie leczenia immunosupresyjnego, a certolizumab pegol jako inhibitor TNF-alfa osłabia odpowiedź immunologiczną. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne oraz niedobory odporności komórkowej wśród przeciwwskazań[1]. Zahamowanie TNF-alfa może ułatwić namnażanie się atenuowanego szczepu wirusa ospy wietrznej i półpaśca z vaccine oraz osłabić odpowiedź poszczepienną. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia certolizumabu pegol ani leków immunosupresyjnych wśród przeciwwskazań[2]. ChPL certolizumabu pegol nie wymienia szczepionki przeciw półpaścowi[3].
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- objawy rozsianego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (wysypka pęcherzykowa poza jednym dermatomem, gorączka)
- odczyny poszczepienne po szczepionce rekombinowanej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie przeciwwskazuje jej u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Możliwe jest jedynie słabsze wytworzenie odporności w trakcie leczenia certolizumabem pegol. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia certolizumabem pegolkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie przed włączeniem leczenia biologicznego pozwala uzyskać lepszą odpowiedź poszczepienną. O dopuszczalności i terminie podania żywej szczepionki przed rozpoczęciem terapii decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cimzia 200 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cimzia-100206939/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejPrzy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.
Deksametazon osłabia działanie układu odpornościowego. Jeśli przyjmujesz go w większych dawkach lub przez dłuższy czas, szczepionka przeciw ospie prawdziwej i mpox może nie zadziałać tak dobrze, jak powinna. Przy takim leczeniu szczepienia tą szczepionką zwykle się nie wykonuje albo przesuwa się je na inny termin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub złe samopoczucie utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- rozległy, narastający odczyn, ropień lub wysypka w miejscu wkłucia lub poza nim
- objawy zakażenia po kontakcie z osobą chorą na mpox mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu[1]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia lub po jego zakończeniu, a gdy szczepienie jest pilne (np. po kontakcie z wirusem mpox), decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Przy krótkim leczeniu małymi dawkami lub stosowaniu miejscowym przeciwwskazanie z ChPL nie ma zastosowania, ale odpowiedź na szczepienie może być nieco słabsza. ChPL szczepionki nie wymienia kortykosteroidów, zaleca natomiast unikanie jednoczesnego podawania innych szczepionek i immunoglobuliny przeciw wirusowi krowianki[2].
Skutek kliniczny
Przy leczeniu deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych szczepienie może wywołać słabszą lub niewystarczającą odporność przeciw ospie prawdziwej i mpox. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienie żywymi szczepionkami u pacjentów leczonych dawkami immunosupresyjnymi[1]. Inna charakterystyka deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3].
Mechanizm
Deksametazon działa immunosupresyjnie i hamuje odpowiedź limfocytów T i B, od której zależy wytworzenie odporności po szczepieniu. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, czyli szczepionką żywą, dlatego obejmuje ją ostrzeżenie dotyczące żywych szczepionek w ChPL deksametazonu. Szczep Ankara nie namnaża się w organizmie człowieka, więc głównym praktycznym problemem jest osłabienie odpowiedzi immunologicznej, a nie zakażenie wirusem szczepionkowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- termin szczepienia względem rozpoczęcia lub zakończenia leczenia kortykosteroidem
- w razie zaszczepienia w trakcie immunosupresji – ocena, czy potrzebne jest dodatkowe postępowanie po kontakcie z zakażeniem
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjnadawka · deksametazon | ryzyko rośnie | Przy dawkach immunosupresyjnych lub dużych dawkach terapeutycznych deksametazonu ChPL przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami. |
| Miejscowadroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Deksametazon stosowany miejscowo (np. na skórę, do oka) w zwykłych dawkach nie daje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa w praktyce na odpowiedź na szczepienie. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczeniaodstep · deksametazon | inne zalecenie | Jeśli sytuacja kliniczna na to pozwala, szczepienie najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a termin ustala lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneEtopozyd+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejNie szczep pacjenta przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia etopozydem, gdy ma on obniżoną odporność.Nie szczep się przeciw ospie w trakcie leczenia etopozydem bez zgody lekarza, który prowadzi twoją chemioterapię.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw ospie w trakcie leczenia etopozydem bez zgody lekarza, który prowadzi twoją chemioterapię.
Etopozyd osłabia układ odporności. Szczepionka przeciw ospie zawiera żywy, osłabiony wirus, dlatego w czasie leczenia może działać słabiej i stwarzać ryzyko powikłań. Tych dwóch leków zwykle nie łączy się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- duży, bolesny lub rozszerzający się odczyn w miejscu wstrzyknięcia
- wysypka na skórze w innych miejscach ciała
- silne osłabienie lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie szczep pacjenta przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia etopozydem, gdy ma on obniżoną odporność[1][2]. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne na podstawie stanu odporności pacjenta. Przy realnym narażeniu na wirusy ospy decyzję o szczepieniu podejmuje specjalista po ocenie ryzyka i korzyści.
Skutek kliniczny
Żywych szczepionek nie podaje się pacjentom z obniżoną odpornością leczonym etopozydem[1][2]. Możliwe skutki to niewystarczająca odpowiedź poszczepienna, a w przypadku żywych szczepionek także ryzyko zagrażającej życiu ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej[1].
Mechanizm
Etopozyd działa mielosupresyjnie i immunosupresyjnie, przez co osłabia odpowiedź układu odpornościowego na antygen szczepionkowy. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara[3]. U pacjenta z obniżoną odpornością żywe szczepionki niosą ryzyko ciężkiej choroby poszczepiennej i dają słabszą ochronę.
Metabolizm i transportery
- Etopozyd: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
- gorączka i objawy zakażenia uogólnionego po szczepieniu
- rozległy lub szerzący się odczyn w miejscu wstrzyknięcia
Kiedy ocena się zmienia
| Odporność odbudowana po zakończeniu leczeniaodstep · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia etopozydem i odbudowie odporności szczepienie jest możliwe, a termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etopozyd Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etopozyd-accord-100329412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
Połączenie przeciwwskazaneGolimumab+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejDecyzję o szczepieniu przeciw ospie prawdziwej u osoby leczonej golimumabem powinien podjąć lekarz prowadzący, ponieważ ChPL golimumabu zaleca niestosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje jednocześnie z golimumabem.Zanim się zaszczepisz przeciw ospie prawdziwej, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz golimumab, i ustal z nim, czy i kiedy możesz przyjąć szczepionkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw ospie prawdziwej, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz golimumab, i ustal z nim, czy i kiedy możesz przyjąć szczepionkę.
Golimumab osłabia działanie układu odpornościowego. Przez to szczepionka przeciw ospie prawdziwej może u ciebie słabiej chronić przed chorobą. Zalecenia dla golimumabu każą unikać szczepionek z żywymi drobnoustrojami w trakcie leczenia, dlatego o takim szczepieniu musi zdecydować lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- rozległe zaczerwienienie, obrzęk lub ropienie w miejscu wstrzyknięcia
- wysypka lub pęcherze na skórze
- silne osłabienie lub objawy infekcji
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Decyzję o szczepieniu przeciw ospie prawdziwej u osoby leczonej golimumabem powinien podjąć lekarz prowadzący, ponieważ ChPL golimumabu zaleca niestosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje jednocześnie z golimumabem.[1] Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia golimumabem. Gdy szczepienie jest wskazane w trakcie leczenia, na przykład po narażeniu, należy uwzględnić, że stosowana obecnie szczepionka zawiera wirus niezdolny do replikacji, i liczyć się ze słabszą odpowiedzią poszczepienną. Szczepionki z wirusem krowianki zdolnym do replikacji nie należy podawać osobom leczonym golimumabem.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest możliwa słabsza i krótsza ochrona po szczepieniu u osoby leczonej golimumabem. Przy szczepionce z wirusem niezdolnym do replikacji ciężkie zakażenie szczepem szczepionkowym jest mało prawdopodobne, ale ChPL golimumabu nie różnicuje szczepionek żywych i zaleca ich unikanie.
Mechanizm
Golimumab blokuje TNF-alfa i osłabia odpowiedź immunologiczną, przez co może zmniejszać wytwarzanie odporności poszczepiennej. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, który nie namnaża się w organizmie człowieka, więc ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym jest głównie teoretyczne. Starsze szczepionki z wirusem krowianki zdolnym do replikacji niosą u osób z obniżoną odpornością realne ryzyko uogólnionego zakażenia szczepionkowego.
Monitorować
- odczyny w miejscu wstrzyknięcia i objawy ogólne po szczepieniu
- objawy zakażenia, w tym gorączka i nietypowe zmiany skórne
- skuteczność ochrony – możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia golimumabemkolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem golimumabu pozwala uniknąć osłabienia odpowiedzi poszczepiennej i nie narusza zalecenia ChPL golimumabu dotyczącego jednoczesnego stosowania szczepionek żywych. |
| Szczepionka z wirusem krowianki zdolnym do replikacjipostać · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | ryzyko rośnie | Szczepionki z replikującym wirusem krowianki mogą u osób leczonych lekami anty-TNF wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie szczepionkowe i nie należy ich podawać w trakcie leczenia golimumabem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gobivaz 50 mg, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gobivaz-100528636/
Połączenie przeciwwskazaneIrynotekan+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejNie szczep żywymi, atenuowanymi szczepionkami w trakcie leczenia irynotekanem i przez 6 miesięcy po zakończeniu chemioterapii.Nie szczep się przeciw ospie w trakcie leczenia irynotekanem ani przez 6 miesięcy po jego zakończeniu, chyba że twój onkolog wyraźnie zdecyduje inaczej.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw ospie w trakcie leczenia irynotekanem ani przez 6 miesięcy po jego zakończeniu, chyba że twój onkolog wyraźnie zdecyduje inaczej.
Irynotekan to lek stosowany w chemioterapii, który osłabia odporność. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywego, osłabionego wirusa, a przy obniżonej odporności taka szczepionka może wywołać groźną reakcję całego organizmu i słabiej chronić przed chorobą. Dlatego w trakcie leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu nie szczepi się żywymi szczepionkami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka po szczepieniu
- wysypka lub pęcherze rozsiane po całym ciele
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- zaczerwienienie, obrzęk lub ropienie w miejscu wkłucia, które się szerzy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie szczep żywymi, atenuowanymi szczepionkami w trakcie leczenia irynotekanem i przez 6 miesięcy po zakończeniu chemioterapii[1][2][3]. Jeśli szczepienie jest planowe, wykonaj je przed rozpoczęciem chemioterapii z wyprzedzeniem ustalonym przez onkologa. Szczepionki inaktywowane można podawać, choć odpowiedź na nie może być słabsza[1]. W razie realnego narażenia na ospę prawdziwą lub ospę małpią w trakcie leczenia decyzję o szczepieniu podejmuje onkolog wspólnie ze specjalistą chorób zakaźnych po ocenie bilansu korzyści i ryzyka.
Skutek kliniczny
Szczepionki żywe, atenuowane podane w trakcie leczenia irynotekanem grożą ogólnoustrojową reakcją zagrażającą życiu[1]. Dodatkowo skuteczność szczepienia może być zmniejszona, co w sytuacji narażenia na ospę prawdziwą lub ospę małpią oznacza niepełną ochronę.
Mechanizm
Irynotekan jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową i humoralną. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, atenuowany, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara[4]. U osoby z obniżoną odpornością żywa szczepionka niesie ryzyko ogólnoustrojowej, zagrażającej życiu reakcji, a odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być słabsza[1]. Wirus ze szczepu Ankara nie namnaża się w komórkach człowieka, więc ryzyko uogólnionego zakażenia jest mniejsze niż przy klasycznych, replikujących szczepionkach przeciw ospie, ale połączenie i tak pozostaje formalnie przeciwwskazane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- data ostatniego podania irynotekanu przed kwalifikacją do szczepienia
- objawy uogólnionej reakcji lub zakażenia po ewentualnym szczepieniu (gorączka, rozsiane zmiany skórne, pogorszenie stanu ogólnego)
- morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6 miesięcy od zakończenia chemioterapiiirynotekan | interakcja nie dotyczy | Po upływie 6 miesięcy od zakończenia leczenia irynotekanem przeciwwskazanie do szczepionek żywych, atenuowanych przestaje obowiązywać. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | inne zalecenie | Jeśli szczepienie jest wskazane, najlepiej wykonać je przed włączeniem irynotekanu z wyprzedzeniem ustalonym przez onkologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-accord-100341531/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan SUN 1,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-sun-100411987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
Połączenie przeciwwskazaneKlofarabina+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejNie szczep rutynowo w trakcie leczenia klofarabiną i w okresie głębokiej mielosupresji.Nie szczep się w trakcie leczenia klofarabiną bez uzgodnienia terminu z hematologiem, a jeśli miałeś kontakt z ospą małpią, od razu powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się w trakcie leczenia klofarabiną bez uzgodnienia terminu z hematologiem, a jeśli miałeś kontakt z ospą małpią, od razu powiedz o tym lekarzowi.
Klofarabina to lek przeciwnowotworowy, który mocno osłabia odporność. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej podana w tym czasie może nie zadziałać i nie da ci pełnej ochrony. Sama szczepionka zawiera osłabiony wirus, który nie namnaża się w organizmie, więc nie powinna wywołać choroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- silny obrzęk, ból lub ropień w miejscu wkłucia
- wysypka lub pęcherze po kontakcie z osobą chorą na ospę małpią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie szczep rutynowo w trakcie leczenia klofarabiną i w okresie głębokiej mielosupresji. Gdy to możliwe, wykonaj szczepienie przed rozpoczęciem chemioterapii albo po odbudowie układu odpornościowego, w porozumieniu z hematologiem. Przy realnym narażeniu, np. kontakcie z ospą małpią, nie odkładaj szczepienia. Uznaj jednak, że ochrona może być niepełna, i rozważ ocenę odpowiedzi oraz dodatkowe środki zapobiegawcze. Nie podawaj szczepionki jednocześnie z innymi szczepionkami[1].
Skutek kliniczny
Szczepienie wykonane w trakcie leczenia klofarabiną lub krótko po nim może wywołać słabą odpowiedź serologiczną albo nie wywołać jej wcale. Pacjent może wtedy pozostać bez skutecznej ochrony przed ospą prawdziwą i ospą małpią. Ryzyko rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym jest teoretycznie niskie, bo szczep nie replikuje się w organizmie.
Mechanizm
Klofarabina to cytotoksyczny analog nukleozydu purynowego. Wywołuje głęboką mielosupresję i limfopenię, więc osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, który nie namnaża się w organizmie człowieka. Dlatego głównym problemem jest słabsza ochrona po szczepieniu, a nie zakażenie wirusem szczepionkowym. ChPL klofarabiny podaje, że nie przeprowadzono badań interakcji[2]. ChPL szczepionki zaleca jedynie unikanie jej jednoczesnego podawania z innymi szczepionkami i z immunoglobuliną przeciw wirusowi krowianki[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba limfocytów i neutrofilów przed szczepieniem
- odczyny miejscowe i ogólne po szczepieniu
- objawy zakażenia po narażeniu na ospę małpią mimo szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia klofarabinąkolejność włączenia · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed chemioterapią, przy sprawnym układzie odpornościowym, pozwala uzyskać pełną odpowiedź immunologiczną. |
| Odbudowa układu odpornościowego po zakończeniu leczeniaodstep · klofarabina | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia i odbudowie liczby limfocytów, ocenionej przez hematologa, szczepienie można wykonać bez istotnego osłabienia odpowiedzi. |
| Żywa szczepionka z replikującym wirusem krowiankipostać · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | ryzyko rośnie | Szczepionki zawierające wirus krowianki zdolny do namnażania się niosą u pacjentów z immunosupresją ryzyko uogólnionego zakażenia wirusem szczepionkowym. Nie wolno ich stosować w trakcie leczenia klofarabiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Evoltra 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/evoltra-100184652/
Połączenie przeciwwskazaneNelarabina+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejSzczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia nelarabiną albo po jego zakończeniu i odbudowie odporności, w porozumieniu z hematologiem.Zanim się zaszczepisz, ustal z lekarzem prowadzącym leczenie najlepszy termin szczepienia i nie rezygnuj z innych sposobów ochrony przed zakażeniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz, ustal z lekarzem prowadzącym leczenie najlepszy termin szczepienia i nie rezygnuj z innych sposobów ochrony przed zakażeniem.
Nelarabina to lek przeciwnowotworowy, który mocno osłabia odporność. Z tego powodu szczepionka przeciw ospie może zadziałać słabiej i nie dać ci pełnej ochrony. Sama szczepionka nie jest dla ciebie groźna, bo wirus w niej zawarty nie namnaża się w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- wysypka z pęcherzykami lub krostami po kontakcie z osobą chorą
- powiększone, bolesne węzły chłonne
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia nelarabiną albo po jego zakończeniu i odbudowie odporności, w porozumieniu z hematologiem. Jeśli szczepienie jest pilne, np. po kontakcie z zakażonym, nie należy go odraczać z powodu leczenia, ale trzeba założyć, że ochrona może być niepełna, i utrzymać inne środki zapobiegawcze. Nie należy zastępować tej szczepionki szczepionkami przeciw ospie, w których wirus namnaża się w organizmie, bo u osób z niedoborem odporności są one niebezpieczne.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest słabsza lub brak ochrony po szczepieniu, a więc niepełne zabezpieczenie przed ospą prawdziwą lub mpox mimo przyjęcia szczepionki. Ponieważ wirus szczepionkowy nie namnaża się u człowieka, nie oczekuje się rozsianego zakażenia szczepionkowego typowego dla klasycznych szczepionek żywych.
Mechanizm
Nelarabina jest lekiem cytotoksycznym, którego aktywny metabolit ara-G działa przede wszystkim na limfocyty T, dlatego leczenie powoduje głęboką limfopenię i mielosupresję. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, który nie namnaża się w organizmie człowieka, a jej działanie zależy od sprawnej odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Zahamowanie układu odpornościowego przez nelarabinę może więc osłabić lub uniemożliwić wytworzenie odporności poszczepiennej. ChPL nelarabiny nie wymienia szczepionek w interakcjach, a jedyną opisaną interakcją jest połączenie z inhibitorami deaminazy adenozyny, takimi jak pentostatyna[1]. ChPL szczepionki podaje, że nie przeprowadzono badań interakcji z innymi produktami leczniczymi[2].
Monitorować
- liczba limfocytów i neutrofili przed szczepieniem
- ocena odpowiedzi poszczepiennej u pacjentów z istotnym ryzykiem ekspozycji, jeśli jest dostępna
- objawy zakażenia po kontakcie z wirusem mimo szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia nelarabinąkolejność włączenia · szczepionka przeciw ospie prawdziwej | ryzyko maleje | Jeśli pełny schemat szczepienia podano przed rozpoczęciem leczenia nelarabiną, odpowiedź poszczepienna powstaje przy sprawnym układzie odpornościowym i interakcja traci znaczenie. |
| Leczenie nelarabiną zakończone i odporność odbudowana według oceny hematologaodstep · nelarabina | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia i odbudowie liczby limfocytów, ocenionej przez hematologa, szczepienie można przeprowadzić z oczekiwaną skutecznością. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atriance 5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atriance-100177250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.