Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to ogólnoustrojowa toksyczność anestetyków miejscowych, gdy łączna dawka obu leków jest duża lub dojdzie do przypadkowego podania donaczyniowego. Wczesne objawy to drętwienie warg i języka, metaliczny smak, szum w uszach, zawroty głowy i niepokój, a następnie drgawki, utrata przytomności, zaburzenia rytmu i zatrzymanie krążenia. W znieczuleniu zewnątrzoponowym poprzedzenie amidu chloroprokainą może skutkować krótszą i słabszą blokadą niż oczekiwana, co wymaga dodatkowych dawek i zwiększa łączne obciążenie anestetykami.

Mechanizm

Anestetyki miejscowe z grupy amidów i estrów blokują kanały sodowe w błonach komórek nerwowych i mięśnia sercowego, więc po wchłonięciu do krwi ich działanie toksyczne na ośrodkowy układ nerwowy i serce sumuje się. Amidy są metabolizowane w wątrobie, a chloroprokaina jest szybko rozkładana przez esterazy osocza, dlatego jej udział w toksyczności ogólnoustrojowej jest krótszy, ale nie znosi efektu addycyjnego. Dodatkowo podanie chloroprokainy do przestrzeni zewnątrzoponowej przed amidem długo działającym, zwłaszcza bupiwakainą, osłabia i skraca blokadę wywołaną amidem. Za ten efekt odpowiada prawdopodobnie kwaśny odczyn roztworu chloroprokainy, który zmniejsza udział niezjonizowanej postaci amidu, oraz działanie jej metabolitu na zakończenia nerwowe.

Monitorować

• łączna dawka obu anestetyków w przeliczeniu na masę ciała
• objawy neurologiczne toksyczności: drętwienie warg, metaliczny smak, szum w uszach, pobudzenie, drgawki
• EKG, ciśnienie tętnicze i tętno w trakcie i po podaniu
• pulsoksymetria
• zasięg i czas trwania blokady przy znieczuleniu zewnątrzoponowym