Interakcje / Cytalopram / Cytalopram i wortioksetyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj długotrwałego łączenia cytalopramu z wortioksetyną, bo zwykle wystarcza jeden lek przeciwdepresyjny z tej grupy.
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, czy masz przyjmować oba leki naraz, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaCytalopram+ WortioksetynaUnikaj długotrwałego łączenia cytalopramu z wortioksetyną, bo zwykle wystarcza jeden lek przeciwdepresyjny z tej grupy.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, czy masz przyjmować oba leki naraz, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, czy masz przyjmować oba leki naraz, i zgłoś się pilnie do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Oba leki działają przeciwdepresyjnie w podobny sposób i razem mogą za mocno zwiększać ilość serotoniny w organizmie. Może to wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Zwykle nie przyjmuje się tych leków razem na stałe, czasem nakładają się tylko na krótko przy zmianie leczenia. Nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj leków samodzielnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i obfite pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka lub nudności
- drgawki
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia cytalopramu z wortioksetyną, bo zwykle wystarcza jeden lek przeciwdepresyjny z tej grupy. Jeśli oba leki występują równocześnie, ustal z lekarzem, czy chodzi o zaplanowaną zmianę leczenia, czy o dublowanie terapii. Przy zamianie jednego leku na drugi stosuj schemat zmiany ustalony przez lekarza i obserwuj pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego, szczególnie po zwiększeniu dawki. Zachowaj ostrożność u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie[1] oraz u przyjmujących leki zwiększające ryzyko krwawienia[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego – od łagodnych objawów (drżenie, pocenie się, biegunka, niepokój) po ciężkie (hipertermia, sztywność mięśni, drgawki kloniczne, niestabilność wegetatywna, splątanie, majaczenie, śpiączka)[2]. Możliwe są też napady drgawkowe i częstsze krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub NLPZ.
Mechanizm
Oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne – cytalopram przez wybiórcze hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, wortioksetyna przez hamowanie transportera serotoniny i wpływ na receptory serotoninowe. Działania sumują się, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Cytalopramu nie łączy się z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko nasilenia działania serotoninergicznego[2]. Jednoczesne stosowanie wortioksetyny z lekami serotoninergicznymi może prowadzić do zespołu serotoninowego[1]. Oba leki mogą też obniżać próg drgawkowy, a przy łączeniu wortioksetyny z SSRI zaleca się ostrożność z tego powodu[1]. Leki serotoninergiczne zaburzają czynność płytek krwi, więc możliwe jest także sumowanie ryzyka krwawień[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
- Wortioksetyna: słaby inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, pocenie się, gorączka, tachykardia, biegunka)
- napady drgawkowe
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego)
Kiedy ocena się zmienia
| Krótkotrwałe nakładanie się leków przy zamianie terapiiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Krótkie nakładanie się leków w ramach zaplanowanej zamiany jest dopuszczalne pod warunkiem stosowania schematu ustalonego przez lekarza i obserwacji w kierunku zespołu serotoninowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCytaloprama alkoholNależy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia cytalopramem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już się napijesz, zwróć uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju oraz nie prowadź pojazdów.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już się napijesz, zwróć uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju oraz nie prowadź pojazdów.
Podczas leczenia cytalopramem lepiej nie pić alkoholu. Nie wykazano, że alkohol zmienia działanie tego leku albo odwrotnie, ale może pogarszać nastrój i nasilać senność lub zawroty głowy. Alkohol może więc utrudniać leczenie depresji lub lęku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźna senność lub osłabienie
- zawroty głowy, trudności z koncentracją
- pogorszenie nastroju, narastający lęk
- myśli o zrobieniu sobie krzywdy – wtedy pilnie skontaktuj się z lekarzem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia cytalopramem.[1] Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go poinformować o możliwym nasileniu senności i zawrotów głowy oraz o tym, że alkohol może pogorszyć nastrój. Nie ma potrzeby zmiany dawki cytalopramu ani przerywania leczenia z powodu samego spożycia alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy łącznym stosowaniu możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i upośledzenia koncentracji, a także pogorszenie nastroju i mniejsza skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego. Pojedyncze, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie dają poważnych skutków, ale w ChPL nie ma bezpiecznej ilości, którą można by podać.
Mechanizm
Nie wykazano interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych cytalopramu z alkoholem, a cytalopram nie zaburza sprawności poznawczej ani psychoruchowej, także w skojarzeniu z alkoholem.[1] ChPL zaleca jednak unikanie picia alkoholu w czasie stosowania leków z grupy SSRI.[1] Uzasadnienie kliniczne jest ogólne: alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i może pogarszać objawy depresji lub lęku, czyli choroby, którą cytalopram leczy. Może też nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji, które bywają działaniami niepożądanymi SSRI.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nastrój i nasilenie objawów depresji lub lęku
- senność, zawroty głowy i koncentracja
- myśli samobójcze, zwłaszcza przy piciu alkoholu w czasie leczenia
- wzorzec picia alkoholu, jeśli pacjent przyznaje się do regularnego spożycia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN, senność i zaburzenia koncentracji, pogarszają przebieg depresji i mogą zmniejszać skuteczność leczenia. Warto wtedy wyraźniej podkreślić zalecenie unikania i ocenić wzorzec picia. |
| Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym piciu alkoholu leczenie przeciwdepresyjne bywa mniej skuteczne, a ocena odpowiedzi na lek jest trudniejsza. Należy zachęcić pacjenta do omówienia tego z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Niekorzystna interakcjaWortioksetynaa alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL.Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.
Podczas leczenia depresji nie zaleca się picia alkoholu. W badaniu u zdrowych osób jednorazowa dawka alkoholu nie zmieniała działania leku ani nie pogarszała sprawności umysłowej. Alkohol może jednak utrudniać leczenie depresji i nasilać złe samopoczucie. Nie ma dobrych danych o tym, jak lek działa przy większych ilościach alkoholu albo przy regularnym piciu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie nastroju lub nawrót objawów depresji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- myśli rezygnacyjne lub samobójcze (natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub numerem alarmowym)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL[1]. Przypadkowe lub sporadyczne wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga przerywania leczenia ani zmiany dawki wortioksetyny.
Skutek kliniczny
Po jednorazowej, umiarkowanej dawce alkoholu nie wykazano zmiany stężenia wortioksetyny ani pogorszenia sprawności poznawczej w porównaniu z placebo[1]. Podczas leczenia przeciwdepresyjnego alkohol nie jest jednak zalecany, ponieważ może utrudniać odpowiedź na leczenie i nasilać objawy choroby. Dla większych dawek i regularnego picia brakuje danych z badań.
Mechanizm
W badaniu u zdrowych osób pojedyncza dawka etanolu nie zmieniała farmakokinetyki wortioksetyny ani nie powodowała istotnych zaburzeń funkcji poznawczych w porównaniu z placebo[1]. Nie ma więc potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej ani wyraźnego nasilenia działania uspokajającego po jednorazowej dawce. Zalecenie unikania alkoholu wynika z zasad leczenia przeciwdepresyjnego, a nie z udowodnionego wzajemnego wpływu obu substancji. Alkohol jest depresantem ośrodkowego układu nerwowego i może pogarszać przebieg depresji oraz osłabiać skuteczność terapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie lub nawrót objawów depresji
- senność, zawroty głowy i pogorszenie koncentracji po alkoholu
- regularność przyjmowania leku i zgłaszanie się na wizyty kontrolne
- wzorzec picia alkoholu u pacjentów z uzależnieniem lub nadużywaniem w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 0,6 g/kg jednorazowo albo regularne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Brak danych z badań dla dawek etanolu większych niż 0,6 g/kg i dla przewlekłego picia. Zalecenie unikania alkoholu zachowuje pełną wagę, a pacjenta należy poinformować, że bezpieczeństwo większych ilości alkoholu nie zostało zbadane. |
| Krople doustne (zawierają etanol)postać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny wortioksetyny zawiera etanol jako substancję pomocniczą (4,25 mg na kroplę), a ChPL zamieszcza w punkcie 4.4 ostrzeżenie o jego zawartości. U pacjentów z uzależnieniem od alkoholu, z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci należy uwzględnić ilość etanolu w dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Inne interakcje tych leków 189
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KwetiapinaPołączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.
Oba leki mogą w podobny sposób wpływać na pracę serca, a razem to działanie może się nasilać i rzadko prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy. Lekarze czasem łączą te leki celowo w leczeniu depresji, ale wymaga to kontroli serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe silne zawroty głowy
- gorączka, drżenie, sztywność mięśni lub silny niepokój
- bardzo silna senność
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.[1] Jeśli lekarz świadomie stosuje kwetiapinę jako leczenie wspomagające depresji, należy wykonać EKG przed włączeniem i po ustaleniu dawki, kontrolować potas i magnez oraz unikać innych leków wydłużających QT. Należy też uwzględnić ostrożność wskazaną w ChPL kwetiapiny przy lekach serotoninergicznych i lekach mogących wywoływać zaburzenia elektrolitowe.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, nadmierna senność i zawroty głowy oraz zwiększona skłonność do krwawień.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne, zaznaczając, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Dodatkowo kwetiapina nasila ryzyko zespołu serotoninowego w skojarzeniu z SSRI, a obie substancje działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[2] ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a cytalopram tego izoenzymu istotnie nie hamuje.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- nadmierna sedacja i hipotonia ortostatyczna
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DazatynibNie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek przeciwnowotworowy może też zmniejszać liczbę płytek krwi, a lek przeciwdepresyjny dodatkowo zwiększa skłonność do krwawień. Zwykle lekarz zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez przyczyny
- czarne stolce lub krew w moczu
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] U pacjenta leczonego dazatynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek z grupy SSRI bez przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT, np. sertralinę, i wykonać EKG przed włączeniem oraz w trakcie leczenia. Jeśli pacjent przyjmuje już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania cytalopramu ze względu na ryzyko objawów odstawiennych. Należy wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz kontrolować liczbę płytek krwi.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które mogą wystąpić np. przy biegunce lub wymiotach w trakcie leczenia przeciwnowotworowego.[2] Dodatkowo możliwe jest nasilenie skłonności do krwawień u pacjenta z małopłytkowością wywołaną dazatynibem.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących produkty lecznicze wydłużające odstęp QT, a producent nie wyklucza efektu addytywnego z tymi lekami.[2] Dazatynib należy do inhibitorów kinaz tyrozynowych o znanym potencjale wydłużania repolaryzacji komór. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a cytalopram upośledza czynność płytek krwi, dlatego ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy lekach zwiększających ryzyko krwawienia.[2] ChPL dazatynibu nie wymienia cytalopramu i nakazuje ostrożność jedynie przy substratach CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym.[3] Wpływ farmakokinetyczny dazatynibu na cytalopram jest teoretyczny i prawdopodobnie niewielki.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia
- kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 40 mg/dobęcytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie odstępu QT przez cytalopram zależy od dawki, więc przy dawce 40 mg na dobę ryzyko addycji z dazatynibem jest największe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AzytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania.Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.
Cytalopram i azytromycyna mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, a nawet omdlenia. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk, który nie ma takiego wpływu na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Gdy azytromycyna jest jedyną rozsądną opcją, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, a pacjent powinien pozostawać pod obserwacją. Odstawianie cytalopramu na czas krótkiej antybiotykoterapii zwykle nie jest korzystne ze względu na ryzyko objawów odstawienia i nawrotu depresji. Azytromycyna ma stosunkowo długi okres półtrwania, więc jej działanie utrzymuje się także po zakończeniu kuracji[4].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. ChPL cytalopramu podaje, że ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. ChPL cytalopramu podaje, że nie badano łączenia go z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL azytromycyny wymienia cytalopram wśród leków wydłużających odstęp QT, przy których azytromycynę należy stosować ostrożnie[4][5]. Azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450 i według ChPL nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie, jeśli połączenie jest nieuniknione
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azimycin 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azimycin-100120600/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlarytromycynaNie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę.Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem działają na niego silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu, w tym omdlenie, a w rzadkich przypadkach zatrzymanie krążenia. Tych leków nie należy przyjmować razem. Zwykle lekarz może zamiast tego antybiotyku przepisać inny, bezpieczny dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1][2][3] Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę. Nie należy zamieniać klarytromycyny na inny makrolid, bo cała grupa wydłuża QT. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, decyzję o czasowej zmianie leczenia przeciwdepresyjnego podejmuje lekarz. Cytalopramu nie należy wtedy odstawiać nagle bez porozumienia z lekarzem. Przed podaniem trzeba sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i migotania komór, które mogą prowadzić do nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach cytalopramu.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków wydłużających odstęp QT. ChPL cytalopramu podaje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego cytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane[1] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i może wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, co ChPL klarytromycyny opisuje przy połączeniach z innymi lekami o tym działaniu[4] Dodatkowym, mniej istotnym mechanizmem jest hamowanie CYP3A przez klarytromycynę[4] CYP3A4 jest jedną z dróg metabolizmu cytalopramu obok CYP2C19 i CYP2D6, więc stężenie cytalopramu może umiarkowanie wzrosnąć, co dodatkowo nasila jego wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem klarytromycyny i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne leki pacjenta wydłużające QT lub obniżające potas
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksymsertralina
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wolniejsza eliminacja cytalopramu, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
| Dożylnadroga podania · klarytromycyna | ryzyko rośnie | Podanie dożylne makrolidu daje wyższe stężenia i większy wpływ na odstęp QT. ChPL cytalopramu wymienia dożylną erytromycynę jako przykład przeciwwskazanego połączenia |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlozapinaNie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.
Cytalopram i klozapina mogą razem wpływać na rytm serca i zwiększać ryzyko jego groźnych zaburzeń. Ulotka cytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które w ten sposób działają na serce. Cytalopram może też nasilać działania niepożądane klozapiny i zwiększać skłonność do krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nadmierna senność lub osłabienie
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany cytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, a pacjent nie powinien odstawiać żadnego z leków samodzielnie. Gdy psychiatra świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc, kontrola potasu i magnezu oraz obserwacja działań niepożądanych klozapiny. Przy zamianie leku przeciwdepresyjnego nie należy wybierać fluwoksaminy, która jako inhibitor CYP1A2 zwiększa stężenie klozapiny[2].
Skutek kliniczny
Połączenie może sumować wydłużenie odstępu QT i zwiększać ryzyko złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych klozapiny o niewyjaśnionym mechanizmie[3]. Dochodzi do tego zwiększone ryzyko krwawień[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[1]. ChPL klozapiny zaleca, tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Zgłaszano też przypadki interakcji między cytalopramem i klozapiną zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, a jej podłoże nie zostało w pełni wyjaśnione[2]. Według ChPL cytalopramu jego podawanie z klozapiną jako substratem CYP1A2 nie powodowało klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych, więc mechanizm metaboliczny jest mało prawdopodobny[4]. ChPL cytalopramu zaleca ponadto ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy działań niepożądanych klozapiny, w tym nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia
- objawy krwawienia, w tym siniaki i krwawienia z dziąseł lub nosa
- stężenie klozapiny we krwi w razie nasilenia jej działań niepożądanych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego cytalopramkolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | ChPL klozapiny zaleca szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia klozapiną u pacjentów otrzymujących inne leki psychotropowe ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. W tej sytuacji należy dodatkowo kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno w okresie zwiększania dawki klozapiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ BosutynibNie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na białaczkę może też obniżać liczbę płytek krwi i wywoływać biegunkę, co dodatkowo zwiększa ryzyko krwawień i problemów z sercem. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- silna lub długotrwała biegunka
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego bosutynibem należy w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym potencjale wydłużania QT. Jeśli zmiana leczenia wymaga okresu przejściowego, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, np. w przebiegu biegunki wywołanej bosutynibem. Możliwe jest też zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnej małopłytkowości po bosutynibie i wpływie SSRI na czynność płytek.
Mechanizm
Cytalopram i bosutynib mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przyjmujących inne substancje wydłużające odstęp QT[2]. Dodatkowo ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia oraz z lekami wywołującymi hipokaliemię lub hipomagnezemię[1], a bosutynib może powodować małopłytkowość oraz biegunkę z zaburzeniami elektrolitowymi. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ według badań in vitro bosutynib w dawkach terapeutycznych nie hamuje ani nie indukuje istotnie enzymów CYP odpowiedzialnych za metabolizm cytalopramu[2].
Metabolizm i transportery
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
- Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OAT1[4], słaby inhibitor OAT3[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor OCT2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i w jej trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z liczbą płytek
- objawy krwawienia
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ NilotynibNie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka krwi może też zwiększać ilość leku przeciwdepresyjnego w organizmie. Tego połączenia nie powinno się stosować. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego nilotynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o niewielkim wpływie na odstęp QT i uzgodnić zmianę z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć do czasu zmiany leczenia, konieczna jest kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ ChPL cytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie przeprowadzono badań jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL nilotynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przy stosowaniu leków przeciwarytmicznych i innych substancji wydłużających QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i in vitro hamuje także CYP2D6[4], a cytalopram jest częściowo metabolizowany przez te enzymy, więc możliwe jest zwiększenie jego stężenia i dalszy wzrost ryzyka wydłużenia QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Nilotynib – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Nilotynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Nilotynib: inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor UGT1A1[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zasłabnięcia, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.