Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dakarbazyna / Dakarbazyna i fingolimod

Dakarbazyna i fingolimod

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Fingolimodu nie łączy się z dakarbazyną.

Jeśli masz przepisane oba leki, nie zmieniaj leczenia sam, tylko od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi.

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ FingolimodFingolimodu nie łączy się z dakarbazyną.Jeśli masz przepisane oba leki, nie zmieniaj leczenia sam, tylko od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki, nie zmieniaj leczenia sam, tylko od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi.

Tych leków nie stosuje się razem. Dakarbazyna to lek przeciwnowotworowy, a fingolimod to lek na stwardnienie rozsiane i oba osłabiają odporność. Razem mogą tak mocno ją obniżyć, że łatwo o ciężkie zakażenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel albo duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • pęcherzyki lub bolesna wysypka na skórze (np. półpasiec, opryszczka)
  • nowe osłabienie, zaburzenia mowy, widzenia lub myślenia
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fingolimodu nie łączy się z dakarbazyną. U chorego ze stwardnieniem rozsianym, który wymaga chemioterapii dakarbazyną, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu choroby podstawowej podejmują wspólnie neurolog i onkolog. Wpływ fingolimodu na odporność utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia[1]. Fingolimodu nie należy też włączać po zakończonej chemioterapii, dopóki odporność pozostaje zmniejszona w wyniku wcześniejszego leczenia[1]. W czasie stosowania obu leków unika się żywych szczepionek, a szczepionka przeciwko żółtej gorączce jest przy dakarbazynie przeciwwskazana[2][1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi głęboką immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, w tym oportunistycznymi. Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, u osób ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu ani u osób z aktywną chorobą nowotworową[1][3][4]. Spadek liczby limfocytów wywołany fingolimodem może też uniemożliwić podanie dakarbazyny, której nie stosuje się przy leukopenii lub małopłytkowości[2].

Mechanizm

Oba leki osłabiają odporność i ich działanie się sumuje. Dakarbazyna jest cytostatykiem o działaniu mielotoksycznym, a jej działanie na szpik nasilają inne leki uszkadzające szpik[2]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi obwodowej. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo dakarbazyna jest metabolizowana przez CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1[2], a fingolimod głównie przez CYP4F2 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4[1].

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[5], substrat CYP2E1[5]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (liczba limfocytów, neutrofili i płytek krwi)
  • objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Kiedy ocena się zmienia

Fingolimod włączany po zakończonej chemioterapii dakarbazynąkolejność włączenia · fingolimodinne zalecenieFingolimodu nie włącza się, dopóki odporność pozostaje zmniejszona po wcześniejszym leczeniu ani gdy choroba nowotworowa jest aktywna. Przed włączeniem potrzebna jest ocena morfologii i decyzja neurologa z onkologiem.
odstep ≤ 2 miesiące od ostatniej dawki fingolimodufingolimodinne zalecenieDziałanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Rozpoczęcie dakarbazyny w tym okresie wymaga ścisłej kontroli morfologii i objawów zakażenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Alkohol przy tych lekach

Dakarbazyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuFingolimoda alkoholNie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach.Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.

Picie niewielkich ilości alkoholu od czasu do czasu nie powinno przeszkadzać w leczeniu fingolimodem. Lek ten może jednak podrażniać wątrobę, a regularne picie większych ilości alkoholu dodatkowo ją obciąża. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia też odporność, a fingolimod również zwiększa podatność na infekcje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nudności, wymioty lub utrata apetytu
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nietypowe zmęczenie
  • gorączka lub częste infekcje
  • zawroty głowy, kołatanie serca lub bardzo wolne tętno
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby warto częściej kontrolować aktywność aminotransferaz i bilirubinę oraz rozważyć konsultację z neurologiem prowadzącym. Fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh).[1] W dniu przyjęcia pierwszej dawki i w czasie obserwacji kardiologicznej rozsądne jest powstrzymanie się od alkoholu.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się istotnych klinicznie skutków. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby i wyraźniejszy wzrost aktywności aminotransferaz, co może utrudniać ocenę hepatotoksyczności fingolimodu. Możliwe jest też zwiększone ryzyko zakażeń. W dniu podania pierwszej dawki alkohol może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia towarzyszące przejściowej bradykardii.

Mechanizm

Umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia działania fingolimodu, a ryzyko dotyczy głównie przewlekłego nadużywania alkoholu. Charakterystyki produktów fingolimodu nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Etanol bezwodny występuje jedynie jako składnik tuszu na otoczce kapsułki 0,5 mg, a jego ilość jest śladowa i bez znaczenia klinicznego.[1] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4.[1] Nie ma danych, aby etanol istotnie zmieniał aktywność tych szlaków w stopniu wpływającym na ekspozycję na fingolimod. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i teoretyczny. Fingolimod często powoduje bezobjawowy wzrost aktywności aminotransferaz, a przewlekłe picie alkoholu samo uszkadza wątrobę, więc działania te mogą się sumować. Przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia też odporność, co może nakładać się na wywołaną przez fingolimod limfopenię i zwiększać ryzyko zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania fingolimodu, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1]

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST
  • stężenie bilirubiny
  • objawy uszkodzenia wątroby
  • objawy zakażeń
  • tętno i samopoczucie w dniu pierwszej dawki

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby i osłabienia odporności, dlatego należy częściej kontrolować ALT, AST i bilirubinę oraz skonsultować pacjenta z neurologiem prowadzącym.
Jednorazowe duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu dodatkowo obciąża wątrobę i może utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych wykonanych w najbliższych dniach.
Dzień pierwszej dawki lub wznowienia leczeniaodstep · alkoholinne zaleceniePo pierwszej dawce fingolimodu występuje przejściowe zwolnienie czynności serca, dlatego w dniu rozpoczęcia lub wznowienia leczenia zaleca się powstrzymanie od alkoholu, który może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 358

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
  • kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
  • objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
  • markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
  • stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowegointerakcja nie dotyczyChlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

  1. Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ FingolimodNie łącz azatiopryny z fingolimodem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz drugi z nich, upewnij się u lekarza, że możesz już bezpiecznie przejść z jednego na drugi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz drugi z nich, upewnij się u lekarza, że możesz już bezpiecznie przejść z jednego na drugi.

Azatiopryna i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, a razem robią to tak mocno, że tych leków się nie łączy. Przy takim połączeniu łatwo o ciężkie zakażenia, także wywołane przez drobnoustroje, które zwykle nie są groźne. Jeśli lekarz zamienia jeden lek na drugi, nowy lek zaczyna się zwykle dopiero po pewnej przerwie i badaniu krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo uporczywy kaszel
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • częste lub nietypowe zakażenia
  • nowe osłabienie, zaburzenia mowy, widzenia lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz azatiopryny z fingolimodem[1]. Przy zmianie leczenia z azatiopryny na fingolimod rozpocznij fingolimod dopiero po ustąpieniu immunosupresji wywołanej azatiopryną, ponieważ fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1]. Przy przejściu z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny zachowaj szczególną ostrożność[1]. W okresie leczenia każdym z tych leków unikaj żywych szczepionek[2][1].

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne ani u osób z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1][3][4]. Sumowanie immunosupresji zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Azatiopryna może ponadto pogłębiać limfopenię wywołaną przez fingolimod.

Mechanizm

Oba leki osłabiają układ odpornościowy różnymi drogami, więc ich działanie się sumuje. Azatiopryna jako antymetabolit purynowy hamuje proliferację limfocytów i może działać mielosupresyjnie. Fingolimod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi. Fingolimodu nie stosuje się jednocześnie z lekami immunosupresyjnymi ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać.

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed włączeniem fingolimodu po azatioprynie
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Kiedy ocena się zmienia

Fingolimod włączany po zakończeniu leczenia azatioprynąkolejność włączenia · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu azatiopryny fingolimod można rozważyć dopiero po ustąpieniu immunosupresji i normalizacji morfologii, z zachowaniem ostrożności jak przy przejściu z długotrwałego leczenia immunosupresyjnego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBazyliksymab+ FingolimodNie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem.Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.

Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się bardzo rzadko. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • zmiany w zachowaniu lub myśleniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób przyjmujących leki immunosupresyjne oraz u osób ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1]. Przy przechodzeniu z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny ChPL fingolimodu zaleca ostrożność[1]. Jeśli u pacjenta po przeszczepieniu narządu konieczne jest leczenie stwardnienia rozsianego, wybór terapii i czas jej rozpoczęcia powinien uzgodnić zespół transplantacyjny z neurologiem, uwzględniając aktualny stan odporności pacjenta.

Skutek kliniczny

Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych oraz z podejrzaną lub potwierdzoną postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią[1]. Nie ma danych farmakokinetycznych dla tej pary, a interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna, bo bazyliksymab jest immunoglobuliną[2].

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki hamują odpowiedź immunologiczną limfocytów T innymi drogami i ich działanie się sumuje. Bazyliksymab jest immunoglobuliną stosowaną w immunosupresji po przeszczepieniu narządu, dlatego nie należy oczekiwać interakcji metabolicznych[2]. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1][3][4]. Leki immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. ChPL bazyliksymabu nie wymienia fingolimodu[2].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba limfocytów
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Kiedy ocena się zmienia

Bazyliksymab podany wcześniej, przed planowanym włączeniem fingolimodukolejność włączenia · bazyliksymabinne zalecenieZakończenie podawania bazyliksymabu nie znosi przeciwwskazania, ponieważ fingolimod jest przeciwwskazany także u pacjentów ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia. Przed włączeniem fingolimodu należy ocenić stan odporności pacjenta i całe leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu.
Fingolimod odstawiony przed podaniem bazyliksymabukolejność włączenia · fingolimodinne zalecenieDziałanie fingolimodu na układ immunologiczny utrzymuje się po odstawieniu, a ChPL wskazuje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przed podaniem bazyliksymabu należy uwzględnić czas od odstawienia fingolimodu i aktualną liczbę limfocytów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simulect 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/simulect-100125626/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ FingolimodNie łącz cyzaprydu z fingolimodem.Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba wpływają na pracę serca – fingolimod zwalnia jego rytm, a cyzapryd może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • ból w klatce piersiowej
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z fingolimodem.[1] U pacjenta leczonego fingolimodem zastąp cyzapryd lekiem prokinetycznym bez istotnego wpływu na odstęp QT, a jeśli to cyzapryd jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie stwardnienia rozsianego zmianę terapii modyfikującej przebieg choroby. Nie rozpoczynaj fingolimodu u pacjenta, który nadal przyjmuje cyzapryd.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko bradykardii, wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i migotania komór.[1]

Mechanizm

Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dlatego nie łączy się go z lekami wydłużającymi QT i nie stosuje w klinicznie istotnej bradykardii ani w innych istotnych zaburzeniach rytmu.[1] Fingolimod zwalnia czynność serca, najsilniej na początku leczenia, a zwolnienie rytmu sprzyja arytmiom zależnym od wydłużonego QT.[2] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A4.[2]

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • częstość akcji serca
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

metoklopramid

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub wznowienie fingolimodu u pacjenta przyjmującego cyzaprydkolejność włączenia · fingolimodryzyko rośnieNajwiększe zwolnienie rytmu serca występuje na początku leczenia fingolimodem, dlatego ryzyko arytmii jest wtedy najwyższe. Nie rozpoczynaj fingolimodu, dopóki pacjent przyjmuje cyzapryd.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.

Dakarbazyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • nasilające się osłabienie i zmęczenie
  • nocne poty
  • kaszel lub duszność
  • ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.[1][2][3] Żywych szczepionek należy unikać w trakcie leczenia dakarbazyną, a gdy to możliwe, wybiera się szczepionkę inaktywowaną.[4] Termin rozpoczęcia lub wznowienia leczenia BCG po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog z urologiem po ocenie odporności i morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Ryzyko zagrażającego życiu uogólnionego zakażenia prątkami BCG oraz osłabienie skuteczności leczenia BCG. Żywych szczepionek unika się w trakcie leczenia dakarbazyną z powodu ryzyka zagrażającej życiu choroby układowej, większego u chorych, u których choroba już wcześniej obniżyła odporność.[4]

Mechanizm

Dakarbazyna jest cytostatykiem uszkadzającym szpik kostny i osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki. U chorego z osłabioną odpornością prątki BCG mogą namnażać się bez kontroli i szerzyć się poza miejsce podania, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy przeciwnowotworowe działanie BCG podawanego do pęcherza.

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[5], substrat CYP2E1[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, płytki krwi) przed decyzją o leczeniu BCG
  • temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego
  • objawy ze strony układu moczowego i oddechowego
  • ocena ryzyka czynnej gruźlicy przed leczeniem BCG

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ KlozapinaPołączenie jest przeciwwskazane.Powiedz onkologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – o zmianie leku zdecyduje psychiatra razem z onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – o zmianie leku zdecyduje psychiatra razem z onkologiem.

Dakarbazyna i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek chroniących przed zakażeniami i płytek krwi chroniących przed krwawieniem. To może prowadzić do groźnych infekcji. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste lub nawracające infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z nosa i dziąseł
  • nagłe silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane. Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym z cytostatykami[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy ani przy zaburzeniach czynności szpiku[2][3]. Dakarbazyny nie podaje się przy leukopenii lub małopłytkowości[4]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga dakarbazyny, psychiatra i onkolog powinni wspólnie zaplanować zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny przed rozpoczęciem chemioterapii.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także małopłytkowość z krwawieniami. Przy obniżeniu liczby neutrofili trudno też ustalić, który lek odpowiada za powikłanie, co utrudnia dalsze leczenie przeciwnowotworowe i przeciwpsychotyczne.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działania hamujące wytwarzanie krwinek sumują się. Dakarbazyna jako cytostatyk wywołuje leukopenię i małopłytkowość, a do leczenia szpikotoksycznego dołącza się ryzyko interakcji mielotoksycznych[4]. Klozapina może wywołać agranulocytozę i nie wolno jej łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Dodatkowo dakarbazyna jest metabolizowana przez CYP1A2, który jest główną drogą przemian klozapiny, co teoretycznie może zmieniać stężenie klozapiny[4].

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[5], substrat CYP2E1[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • gorączka i objawy zakażenia
  • objawy krwawienia
  • stan psychiczny po odstawieniu lub zamianie klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrysperydonolanzapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii dakarbazyną i powrocie prawidłowej morfologiikolejność włączenia · dakarbazynainne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie wyklucza późniejszego leczenia klozapiną. Klozapinę można rozważyć dopiero po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii, przy ścisłej kontroli liczby neutrofili.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia dakarbazyną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia dakarbazyną i zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku oraz o najlepszy termin szczepienia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia dakarbazyną i zapytaj onkologa o szczepionkę w zastrzyku oraz o najlepszy termin szczepienia.

Lek przeciwnowotworowy, który przyjmujesz, osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie i przy słabej odporności mogą one wywołać groźną chorobę. Zastrzyk z nieżywą szczepionką jest bezpieczniejszy, ale może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • silny ból brzucha
  • duże osłabienie lub dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia dakarbazyną. Żywa szczepionka doustna jest przeciwwskazana u osób otrzymujących leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Należy unikać jednoczesnego podawania żywych szczepionek z dakarbazyną i stosować szczepionkę inaktywowaną, jeżeli jest dostępna[2]. Termin szczepienia szczepionką inaktywowaną ustal z onkologiem, najlepiej poza okresem największego obniżenia liczby leukocytów, i licz się z możliwie słabszą odpowiedzią.

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej dakarbazyną istnieje ryzyko zagrażającej życiu choroby układowej wywołanej szczepem szczepionkowym[2]. Ryzyko jest większe, gdy choroba nowotworowa już wcześniej obniżyła odporność[2]. Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia, ale może dać słabszą ochronę.

Mechanizm

Dakarbazyna jest lekiem cytostatycznym o działaniu antymitotycznym i mielotoksycznym, który osłabia odporność komórkową i humoralną. Przy zahamowanej odporności żywe, atenuowane bakterie szczepionki doustnej mogą namnażać się bez kontroli, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę, także inaktywowaną, jest słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2E1[3]

Monitorować

  • objawy zakażenia po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – gorączka, biegunka, bóle brzucha, osłabienie
  • morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa do wstrzykiwańszczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań (całokomórkowa lub polisacharydowa)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie wywołuje zakażenia i jest zalecaną opcją u osób leczonych dakarbazyną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, dlatego termin szczepienia uzgadnia się z onkologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka przeciw rotawirusomNie szczep żywą szczepionką przeciw rotawirusom dziecka leczonego dakarbazyną ani tuż po zakończeniu leczenia, dopóki odporność się nie odbuduje.Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom w czasie leczenia dakarbazyną i ustal termin szczepienia z lekarzem prowadzącym leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep dziecka przeciw rotawirusom w czasie leczenia dakarbazyną i ustal termin szczepienia z lekarzem prowadzącym leczenie.

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy. Dakarbazyna mocno osłabia odporność, dlatego u dziecka leczonego tym lekiem wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Takiego szczepienia nie wykonuje się w czasie leczenia, a jego termin ustala lekarz po zakończeniu chemioterapii. Jeśli to ty przyjmujesz dakarbazynę, a szczepione jest twoje niemowlę, szczepienie dziecka jest możliwe, ale dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka
  • wymioty
  • gorączka
  • senność, brak chęci do picia, suche usta lub mniej mokrych pieluch u dziecka
  • krew w stolcu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie szczep żywą szczepionką przeciw rotawirusom dziecka leczonego dakarbazyną ani tuż po zakończeniu leczenia, dopóki odporność się nie odbuduje.[1][2] Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne razem z lekarzem kwalifikującym do szczepień, z uwzględnieniem ograniczonego wiekowo okna podania szczepionki. Inaktywowanej szczepionki przeciw rotawirusom nie ma, więc zastąpienie szczepionki żywej nie jest możliwe. Gdy dakarbazynę otrzymuje dorosły domownik zaszczepionego niemowlęcia, nie jest to przeciwwskazanie do szczepienia dziecka, ale wirus szczepionkowy jest wydalany z kałem i osoba z obniżoną odpornością powinna starannie myć ręce po zmianie pieluch.

Skutek kliniczny

Grozi uogólnione, potencjalnie zagrażające życiu zakażenie wirusem szczepionkowym, w tym ciężkie zapalenie żołądka i jelit z biegunką, wymiotami i odwodnieniem.[1] Możliwa jest też słabsza ochrona po szczepieniu.

Mechanizm

Żywej szczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się w trakcie leczenia dakarbazyną. Dakarbazyna jest cytostatykiem uszkadzającym szpik i osłabia odporność. U osoby z osłabioną odpornością atenuowany wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być słabsza. Należy unikać jednoczesnego podawania żywych lub atenuowanych żywych szczepionek z uwagi na ryzyko zagrażającej życiu choroby układowej, większe u pacjentów z wcześniej obniżoną odpornością.[1] Żywej doustnej szczepionki przeciw rotawirusom nie stosuje się u dzieci, u których występuje lub spodziewany jest niedobór odporności.[2]

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2E1[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (leukopenia, małopłytkowość) przed kwalifikacją do szczepienia
  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego – biegunka, wymioty, gorączka
  • objawy odwodnienia u dziecka

Kiedy ocena się zmienia

Zakończenie leczenia dakarbazyną i odbudowa odporności potwierdzona przez lekarzaodstep · pacjentryzyko malejePo zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności szczepienie można rozważyć, jeśli dziecko mieści się jeszcze w wiekowym oknie podania szczepionki. Decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Dakarbazynę przyjmuje dorosły domownik, szczepione jest niemowlękolejność włączenia · pacjentinne zalecenieGdy dakarbazynę otrzymuje domownik, a nie szczepione dziecko, szczepienie nie jest przeciwwskazane. Wirus szczepionkowy jest wydalany z kałem, dlatego osoba z obniżoną odpornością powinna przestrzegać higieny rąk przy zmianie pieluch.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego RotaTeq, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rotateq-100161846/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.