Interakcje / Dapagliflozyna / Dapagliflozyna i kwetiapina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego, nawodnienia i glikemii.
Wstawaj powoli, pij wystarczająco dużo wody, regularnie mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli często kręci ci się w głowie albo wyniki cukru się pogorszą.
Niekorzystna interakcjaDapagliflozyna+ KwetiapinaPołączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego, nawodnienia i glikemii.Wstawaj powoli, pij wystarczająco dużo wody, regularnie mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli często kręci ci się w głowie albo wyniki cukru się pogorszą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstawaj powoli, pij wystarczająco dużo wody, regularnie mierz cukier i powiedz lekarzowi, jeśli często kręci ci się w głowie albo wyniki cukru się pogorszą.
Oba leki mogą obniżać ciśnienie krwi, a razem mogą częściej powodować zawroty głowy, osłabienie lub omdlenie przy szybkim wstawaniu. Lek na cukrzycę zwiększa ilość oddawanego moczu, więc łatwiej o odwodnienie. Kwetiapina może też podnosić poziom cukru we krwi i masę ciała, przez co leczenie cukrzycy może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- silne pragnienie, suchość w ustach, mało oddawanego moczu
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego, nawodnienia i glikemii. Na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki kwetiapiny mierz ciśnienie także w pozycji stojącej i uprzedź pacjenta o powolnym wstawaniu. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie i rozważ czasowe wstrzymanie dapagliflozyny w stanach odwodnienia, takich jak wymioty, biegunka lub gorączka. Kontroluj glikemię, HbA1c i masę ciała po włączeniu kwetiapiny, bo może być potrzebna modyfikacja leczenia cukrzycy.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie hipotonii ortostatycznej, zawrotów głowy i omdleń z ryzykiem upadków, zwłaszcza przy odwodnieniu i na początku leczenia. Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i przyrost masy ciała, co może wymagać intensyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego.
Mechanizm
Interakcja jest wyłącznie farmakodynamiczna, bo między lekami nie ma interakcji farmakokinetycznej. Dapagliflozyna jest metabolizowana głównie przez UGT1A9 i nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4, który odpowiada za metabolizm kwetiapiny[1]. Kwetiapina blokuje receptory alfa-1-adrenergiczne i może powodować hipotonię ortostatyczną, a dapagliflozyna działa osmotycznie moczopędnie i zmniejsza objętość wewnątrznaczyniową, co sumuje się w kierunku spadku ciśnienia i zawrotów głowy. Kwetiapina jako lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji może dodatkowo pogarszać kontrolę glikemii i zwiększać masę ciała, przez co osłabia efekt leczenia cukrzycy. Kwetiapinę stosuje się ostrożnie z lekami mogącymi wywoływać zaburzenia elektrolitowe[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- objawy odwodnienia
- glikemia i HbA1c
- masa ciała
- elektrolity i czynność nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko hipotonii ortostatycznej, odwodnienia i upadków jest większe, dlatego kontrola ciśnienia i nawodnienia powinna być częstsza. |
| Włączenie lub zwiększanie dawki kwetiapiny u pacjenta przyjmującego dapagliflozynękolejność włączenia · kwetiapina | inne zalecenie | W okresie włączania i zwiększania dawki kwetiapiny działanie hipotensyjne jest najsilniejsze, dlatego wtedy mierz ciśnienie w pozycji stojącej i skontroluj glikemię w kolejnych tygodniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dapagliflozin Viatris 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dapagliflozin-viatris-100510425/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDapagliflozynaa alkoholPacjentowi z cukrzycą leczonemu dapagliflozyną należy odradzić nadużywanie alkoholu i picie w dużych ilościach na raz, ponieważ ChPL wymienia nadużywanie alkoholu wśród czynników ryzyka kwasicy ketonowej.Nie pij alkoholu w większych ilościach, nie pij go na czczo i skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą, czy możesz pić go okazjonalnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w większych ilościach, nie pij go na czczo i skonsultuj z lekarzem lub farmaceutą, czy możesz pić go okazjonalnie.
Przy stosowaniu dapagliflozyny należy unikać picia większych ilości alkoholu. Alkohol może zwiększać ryzyko groźnego powikłania cukrzycy, zwanego kwasicą ketonową, a także odwodnienia i spadków ciśnienia. Jeśli pacjent przyjmuje też insulinę lub inne leki zmniejszające poziom cukru, alkohol może dodatkowo obniżać cukier we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności, wymioty lub ból brzucha
- nietypowe, silne zmęczenie lub senność
- przyspieszony, głęboki oddech lub duszność
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy przy wstawaniu
- drżenie rąk, pocenie się, kołatanie serca i uczucie silnego głodu (niski cukier)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjentowi z cukrzycą leczonemu dapagliflozyną należy odradzić nadużywanie alkoholu i picie w dużych ilościach na raz, ponieważ ChPL wymienia nadużywanie alkoholu wśród czynników ryzyka kwasicy ketonowej[1]. Należy zachować szczególną ostrożność u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, to znaczy z ograniczonym przyjmowaniem pokarmów, odwodnieniem, zmniejszonymi dawkami insuliny lub niską rezerwą komórek beta[1]. Przy pojawieniu się nudności, wymiotów, bólu brzucha, nadmiernego zmęczenia lub duszności należy oznaczyć ketony niezależnie od stężenia glukozy.
Skutek kliniczny
Przy nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej, która może przebiegać z prawidłowym lub tylko nieznacznie podwyższonym stężeniem glukozy i dlatego łatwo ją przeoczyć. Możliwe jest też odwodnienie z hipotensją i zawrotami głowy. Przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub sulfonylomocznika może dojść do hipoglikemii. Okazjonalne, niewielkie spożycie u pacjenta z dobrą kontrolą cukrzycy jest mało prawdopodobnym źródłem poważnych zdarzeń.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia farmakokinetyki dapagliflozyny, a ChPL nie opisuje takiego badania. Ryzyko wynika z addycji działań farmakodynamicznych. Nadużywanie alkoholu zwiększa zapotrzebowanie na insulinę i ogranicza przyjmowanie pokarmów, co sprzyja kwasicy ketonowej w trakcie leczenia inhibitorem SGLT2. Dapagliflozyna działa moczopędnie przez wydalanie glukozy z moczem, a alkohol nasila diurezę i odwodnienie, więc razem mogą pogłębić hipowolemię i hipotensję. U chorych leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko hipoglikemii.
Monitorować
- objawy kwasicy ketonowej (nudności, wymioty, ból brzucha, męczliwość, głęboki oddech) także przy prawidłowej glikemii
- stan nawodnienia i ciśnienie tętnicze
- glikemia, zwłaszcza przy jednoczesnej insulinie lub sulfonylomocznikach
- ketony we krwi lub w moczu przy podejrzeniu kwasicy
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie (picie w dużych ilościach, w tym epizodyczne)ilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Nadużywanie alkoholu jest w ChPL wymienione jako czynnik ryzyka kwasicy ketonowej i wymaga szczególnej ostrożności. Należy to wyraźnie omówić z pacjentem i rozważyć, czy leczenie jest dla niego bezpieczne. |
| Okazjonalne, niewielkie spożycie przy posiłkuilość alkoholu · alkohol | ryzyko maleje | Dane dotyczące umiarkowanego, rzadkiego picia są ograniczone, a ChPL nie zakazuje alkoholu. Ryzyko jest mniejsze u pacjenta ze stabilną kontrolą cukrzycy, jedzącego regularnie, ale nie da się go wykluczyć, więc pacjenta trzeba pouczyć o objawach. |
| Leczenie insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznikapostać · pacjent | ryzyko rośnie | Insulina i sulfonylomocznik powodują hipoglikemię, a dapagliflozyna może wymagać zmniejszenia ich dawek. Alkohol zwiększa ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza na czczo. Redukcja dawki insuliny jest dodatkowo czynnikiem ryzyka kwasicy ketonowej. |
| Ograniczone przyjmowanie pokarmów, post, odwodnienie lub ostra chorobaczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Post, odwodnienie i ostra choroba zwiększają ryzyko kwasicy ketonowej niezależnie od alkoholu. W takich sytuacjach należy odradzić jakiekolwiek spożycie alkoholu i skonsultować z lekarzem dalsze stosowanie leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dapagliflozin Viatris 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dapagliflozin-viatris-100510425/
Niekorzystna interakcjaKwetiapinaa alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a po ewentualnym wypiciu nie prowadzić pojazdów i wstawać powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a po ewentualnym wypiciu nie prowadzić pojazdów i wstawać powoli.
Alkohol i kwetiapina działają uspokajająco, więc razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i problemy z koordynacją. Może się też pojawić nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu, a przez to omdlenie albo upadek. Takie objawy są częstsze na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Najbezpieczniej w czasie leczenia nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- wyraźne spowolnienie, problemy z mówieniem i koordynacją
- silny ból brzucha, który może wskazywać na zapalenie trzustki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia kwetiapiną. Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć go z innymi lekami działającymi sedacyjnie i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować na początku leczenia i po zmianie dawki. U osób z nadużywaniem alkoholu w wywiadzie ChPL zaleca ostrożność przy przepisywaniu kwetiapiny, ponieważ zgłaszano przypadki niewłaściwego stosowania i nadużycia tego leku.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol nasila senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji wywołane kwetiapiną. Zwiększa też ryzyko hipotonii ortostatycznej, a więc omdleń i upadków. Skutki są najbardziej prawdopodobne na początku leczenia i po zwiększeniu dawki kwetiapiny oraz po większej ilości alkoholu.
Mechanizm
Kwetiapina i alkohol hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, więc ich działanie sedacyjne się sumuje. ChPL wskazuje, że ze względu na wpływ kwetiapiny na czynność ośrodkowego układu nerwowego lek należy stosować z ostrożnością jednocześnie z alkoholem.[1] Oba czynniki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała, co dodatkowo zwiększa ryzyko zawrotów głowy i upadków.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilona senność i spowolnienie
- zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu
- upadki i omdlenia
- wzorzec picia alkoholu u pacjenta z nadużywaniem alkoholu lub leków w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, w tym picie okazjonalne w dużej ilościilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu silniej nasila sedację i hipotonię ortostatyczną, a więc zwiększa ryzyko upadków, omdleń i zaburzeń czynności psychoruchowych. |
| Początek leczenia lub okres zwiększania dawki kwetiapinyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | W okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki kwetiapiny działanie sedacyjne i hipotensyjne leku jest największe, więc dołożenie alkoholu jest wtedy szczególnie ryzykowne. Zaleca się wówczas całkowite unikanie alkoholu. |
| Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych hipotonia ortostatyczna i sedacja częściej prowadzą do upadków i urazów, więc zalecenie unikania alkoholu należy podkreślić szczególnie mocno. |
| Nadużywanie alkoholu lub leków w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | ChPL wskazuje, że u pacjentów z nadużywaniem alkoholu lub leków w wywiadzie ostrzeżenie może być potrzebne przy przepisywaniu kwetiapiny, ponieważ zgłaszano przypadki niewłaściwego stosowania i nadużycia. Warto zwrócić uwagę lekarza prowadzącego i omówić z pacjentem ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 132
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KwetiapinaPołączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.
Oba leki mogą w podobny sposób wpływać na pracę serca, a razem to działanie może się nasilać i rzadko prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy. Lekarze czasem łączą te leki celowo w leczeniu depresji, ale wymaga to kontroli serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe silne zawroty głowy
- gorączka, drżenie, sztywność mięśni lub silny niepokój
- bardzo silna senność
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.[1] Jeśli lekarz świadomie stosuje kwetiapinę jako leczenie wspomagające depresji, należy wykonać EKG przed włączeniem i po ustaleniu dawki, kontrolować potas i magnez oraz unikać innych leków wydłużających QT. Należy też uwzględnić ostrożność wskazaną w ChPL kwetiapiny przy lekach serotoninergicznych i lekach mogących wywoływać zaburzenia elektrolitowe.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, nadmierna senność i zawroty głowy oraz zwiększona skłonność do krwawień.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne, zaznaczając, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Dodatkowo kwetiapina nasila ryzyko zespołu serotoninowego w skojarzeniu z SSRI, a obie substancje działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[2] ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a cytalopram tego izoenzymu istotnie nie hamuje.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- nadmierna sedacja i hipotonia ortostatyczna
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KwetiapinaNie należy łączyć kwetiapiny z flukonazolem, ponieważ ChPL kwetiapiny wymienia azolowe leki przeciwgrzybicze wśród przeciwwskazań.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli bierzesz kwetiapinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli bierzesz kwetiapinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybicę, może spowolnić usuwanie kwetiapiny z organizmu i podnieść jej stężenie we krwi. Możesz wtedy odczuwać silną senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko jest większe. Tych leków nie należy łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć kwetiapiny z flukonazolem, ponieważ ChPL kwetiapiny wymienia azolowe leki przeciwgrzybicze wśród przeciwwskazań.[1] Zakażenie grzybicze najlepiej leczyć lekiem spoza grupy azoli, a gdy flukonazol jest niezbędny, lekarz powinien rozważyć czasowe odstawienie lub zamianę kwetiapiny i pamiętać, że hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4 do 5 dni po zakończeniu flukonazolu.[2] Jeżeli lekarz mimo to świadomie zleca skojarzenie, konieczne są EKG, kontrola elektrolitów i obserwacja pacjenta w kierunku sedacji i niedociśnienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilić jej działania niepożądane, takie jak silna sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i objawy antycholinergiczne. Jednoczesne wydłużenie odstępu QT przez oba leki zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy zaburzeniach elektrolitowych lub innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a jednoczesne podanie silnego inhibitora tego izoenzymu, ketokonazolu, zwiększało AUC kwetiapiny od 5 do 8 razy.[1] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C9 i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Oba leki mogą też wydłużać odstęp QT, więc do interakcji farmakokinetycznej dochodzi sumowanie działania na przewodnictwo w sercu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- stopień sedacji i stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu, dlatego kwetiapiny nie należy włączać ani zwiększać jej dawki w tym okresie. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi ryzyko wydłużenia QT, niedociśnienia ortostatycznego i upadków jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ KwetiapinaNie należy łączyć klarytromycyny z kwetiapiną, ponieważ charakterystyka kwetiapiny umieszcza klarytromycynę w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj tego antybiotyku, jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj leku przeciwpsychotycznego na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku, jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj leku przeciwpsychotycznego na własną rękę.
Ten antybiotyk spowalnia rozkładanie leku przeciwpsychotycznego w organizmie, przez co jego ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Może to wywołać silną senność, spadki ciśnienia z zawrotami głowy i omdleniami, a także groźne zaburzenia rytmu serca. Oba leki same w sobie mogą też wpływać na pracę serca, więc razem ryzyko jest jeszcze większe. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- splątanie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klarytromycyny z kwetiapiną, ponieważ charakterystyka kwetiapiny umieszcza klarytromycynę w przeciwwskazaniach[1]. U pacjenta leczonego kwetiapiną należy wybrać antybiotyk niehamujący CYP3A4 zgodnie ze wskazaniem, np. azytromycynę, pamiętając, że ona również może wydłużać odstęp QT, albo lek z innej grupy. Nie należy samodzielnie odstawiać kwetiapiny na czas antybiotykoterapii bez decyzji lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, trzeba ocenić stan pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, niedociśnienia i zaburzeń rytmu, rozważyć EKG i kontrolę elektrolitów.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi objawami przedawkowania kwetiapiny, takimi jak nasilona sedacja, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem upadków i omdleń oraz tachykardia. Wzrost stężenia kwetiapiny w połączeniu z własnym działaniem klarytromycyny na odstęp QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kwetiapina jest metabolizowana głównie przez ten izoenzym, więc jej stężenie w osoczu może znacznie wzrosnąć. Charakterystyka kwetiapiny podaje, że ketokonazol, inny inhibitor CYP3A4, zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie u zdrowych ochotników, i na tej podstawie przeciwwskazuje łączenie jej z inhibitorami CYP3A4, wymieniając wprost klarytromycynę[1]. Charakterystyka klarytromycyny wymienia atypowe leki przeciwpsychotyczne, w tym kwetiapinę, wśród leków metabolizowanych przez CYP3A[2]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a charakterystyka kwetiapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- stopień sedacji i stan świadomości
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- tętno i objawy zaburzeń rytmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ EscytalopramPołączenie można stosować tylko z uzasadnionego wskazania, najczęściej jako wspomagające leczenie depresji, i pod kontrolą EKG.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił badanie EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Lekarze czasem celowo łączą te leki w leczeniu depresji, ale wtedy potrzebne jest badanie EKG. Razem mogą też mocniej powodować senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- wysoka gorączka z pobudzeniem, drżeniem i potami
- bardzo silna senność
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko z uzasadnionego wskazania, najczęściej jako wspomagające leczenie depresji, i pod kontrolą EKG. Przed włączeniem drugiego leku należy wykonać EKG z oceną QTc i oznaczyć potas oraz magnez, a przy wydłużonym QT lub wrodzonym zespole długiego QT połączenia nie stosować. Kwetiapinę należy dawkować najmniejszą skuteczną dawką, zaczynając od 50 mg na dobę[1]. EKG warto powtórzyć po osiągnięciu dawki docelowej oraz po dołączeniu kolejnego leku wydłużającego QT lub wywołującego zaburzenia elektrolitowe.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością złośliwych arytmii, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, który może zagrażać życiu[2]. Częściej obserwuje się nasiloną senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT, a wśród przykładów wymienia leki przeciwpsychotyczne[3]. Kwetiapinę należy stosować ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz z lekami z grupy SSRI ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[2]. Dodatkowo sumuje się hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, a escytalopram obniża próg drgawkowy, co wymaga ostrożności przy łączeniu z neuroleptykami[3]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ escytalopram nie należy do inhibitorów CYP3A4 wymienionych w przeciwwskazaniach kwetiapiny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[4], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- nadmierna senność i hipotonia ortostatyczna
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 300 mg/dobękwetiapina | ryzyko rośnie | Ryzyko działań niepożądanych kwetiapiny rośnie wraz z dawką, dlatego zwiększenie do 300 mg na dobę wymaga indywidualnej oceny i kontrolnego EKG. |
| Kwetiapina dołączana do escytalopramu w depresjikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy augmentacji leczenia depresji kwetiapinę włącza się stopniowo od 50 mg na dobę wieczorem, a EKG wykonuje się przed pierwszą dawką i po osiągnięciu dawki docelowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.
Mechanizm
Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- nasilenie sedacji i stan świadomości
- stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną. |
| Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidy | inne zalecenie | Gdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu. |
Źródła
- Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.
Połączenie przeciwwskazaneNeuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. kwetiapina, klozapina, loksapina)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy rozważyć inne leczenie przeciwgrzybicze, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę neuroleptyku i monitorować EKG oraz objawy jego nadmiernego działania.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków przeciwpsychotycznych, zwłaszcza kwetiapiny i klozapiny. Lek przeciwpsychotyczny może wtedy działać za mocno, przez co możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy lub słabnąć przy wstawaniu. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na pracę serca i razem zwiększać ryzyko zaburzeń jego rytmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- drgawki
- nawrót objawów choroby po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy rozważyć inne leczenie przeciwgrzybicze, a jeśli połączenie jest konieczne, zmniejszyć dawkę neuroleptyku i monitorować EKG oraz objawy jego nadmiernego działania. ChPL kwetiapiny przeciwwskazuje jej łączenie z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. W takiej sytuacji należy wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo czasowo zmienić neuroleptyk. Przy flukonazolu lub izawukonazolu stosowanych z kwetiapiną zwykle wystarcza zmniejszenie dawki kwetiapiny i obserwacja pacjenta. U pacjentów leczonych klozapiną warto oznaczyć jej stężenie przed włączeniem triazolu i po kilku dniach leczenia skojarzonego. Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać stężenie potasu i magnezu. Po odstawieniu triazolu dawkę neuroleptyku trzeba stopniowo przywrócić do wcześniejszej, pamiętając, że działanie itrakonazolu i pozakonazolu może utrzymywać się przez kilka dni.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny, klozapiny lub loksapiny może nasilić sedację, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i działanie antycholinergiczne, a przy klozapinie także ryzyko drgawek. Jednoczesne wydłużenie odstępu QT przez oba leki zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii lub chorobie serca. Po odstawieniu triazolu stężenie neuroleptyku spada, co może prowadzić do nawrotu objawów psychotycznych, jeśli wcześniej zmniejszono jego dawkę.
Mechanizm
Triazole hamują CYP3A4. Itrakonazol, worykonazol i pozakonazol robią to silnie, a flukonazol i izawukonazol umiarkowanie. Flukonazol i worykonazol hamują dodatkowo CYP2C19 i CYP2C9. Kwetiapina jest metabolizowana prawie wyłącznie przez CYP3A4, dlatego jej stężenie rośnie po dodaniu triazolu najsilniej[1]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 z udziałem CYP3A4 i CYP2C19, więc jej stężenie może wzrosnąć w mniejszym i trudniejszym do przewidzenia stopniu. Loksapina jest częściowo metabolizowana przez CYP3A4. Niezależnie od wpływu na metabolizm większość triazoli wydłuża odstęp QT, podobnie jak neuroleptyki z tej grupy, co daje addycyjne ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem triazolu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie klozapiny we krwi u pacjentów leczonych klozapiną
- nasilenie sedacji, zawroty głowy i ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- objawy psychotyczne po odstawieniu triazolu, jeśli wcześniej zmniejszono dawkę neuroleptyku
Kiedy ocena się zmienia
| Proszek do inhalacji (loksapina, dawka jednorazowa)postać · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny | ryzyko maleje | Loksapina wziewna podawana jednorazowo w ostrym pobudzeniu nie kumuluje się, dlatego interakcja metaboliczna ma mniejsze znaczenie. Pozostaje potrzeba oceny odstępu QT i obserwacji sedacji. |
| Włączenie triazolu u pacjenta na stałej dawce neuroleptykukolejność włączenia · triazole | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustalonej dawki kwetiapiny lub klozapiny, stężenie neuroleptyku narasta przez kilka dni, dlatego dawkę należy zmniejszyć z wyprzedzeniem i kontrolować EKG oraz objawy przedawkowania. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 ustępuje stopniowo, najwolniej po itrakonazolu i pozakonazolu. Po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego dawkę neuroleptyku należy przywracać stopniowo i obserwować pacjenta pod kątem nawrotu objawów psychotycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, upadków i zaburzeń rytmu przy wzroście stężenia neuroleptyku jest większe, dlatego wymagają ostrożniejszego dawkowania i częstszej kontroli EKG. |
Źródła
- Hasselstrøm J, Linnet K. In vitro studies on quetiapine metabolism using the substrate depletion approach with focus on drug-drug interactions. Drug Metabol Drug Interact. 2006;21(3-4):187-211. doi: 10.1515/dmdi.2006.21.3-4.187. PMID: 16841513.
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ KwetiapinaNie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj go o badanie EKG oraz poziom potasu.
Sotalol i kwetiapina mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem objawiają się nagłym omdleniem. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie, przez co łatwiej o zawroty głowy przy wstawaniu. Zwykle tych leków nie łączy się bez wyraźnej decyzji lekarza i kontroli EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno lub nagłe osłabienie
- długotrwała biegunka lub wymioty, które mogą obniżyć poziom potasu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz sotalolu z kwetiapiną bez decyzji lekarza prowadzącego, bo ChPL sotalolu wymienia w przeciwwskazaniach przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. Inna ChPL sotalolu zalicza leki wydłużające QT do skojarzeń niezalecanych i każe podawać je z najwyższą ostrożnością, a gdy leczenie skojarzone jest konieczne – wcześniej oznaczyć QT i monitorować EKG[2]. Przed podaniem sotalolu należy wyrównać hipokaliemię i kontrolować elektrolity[2]. W praktyce lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki o małym wpływie na QT albo, jeśli wskazanie kardiologiczne na to pozwala, zastąpić sotalol innym lekiem. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje połączenie, potrzebne jest EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola potasu, magnezu i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia QT, komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, i nagłego zgonu sercowego. Możliwe są też nasilone niedociśnienie, zawroty głowy i omdlenia, szczególnie przy wstawaniu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Sotalol wydłuża QT w sposób zależny od dawki jako lek przeciwarytmiczny klasy III i sam może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Kwetiapina wydłuża QT słabiej, ale ChPL kwetiapiny każe zachować ostrożność przy łączeniu jej z lekami wydłużającymi QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[3]. Dodatkowo blokada receptorów beta przez sotalol może nasilać niedociśnienie ortostatyczne wywoływane przez kwetiapinę. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo sotalol nie jest metabolizowany przez CYP3A4 i wydalany jest głównie przez nerki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 10 ml/minsotalol | interakcja nie dotyczy | Sotalol jest wydalany przez nerki, a przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min jest przeciwwskazany niezależnie od kwetiapiny. Każde pogorszenie czynności nerek zwiększa ekspozycję na sotalol i ryzyko wydłużenia QT w tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKwetiapina+ ApalutamidJeśli to możliwe, należy rozważyć lek przeciwpsychotyczny w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4, a przy kontynuacji kwetiapiny ocenić jej skuteczność w pierwszych tygodniach po włączeniu apalutamidu i w razie potrzeby stopniowo dostosować dawkę.Nie zmieniaj sam dawek, tylko powiedz lekarzowi, który przepisał kwetiapinę, że przyjmujesz apalutamid, i zgłoś mu każdą zmianę samopoczucia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, tylko powiedz lekarzowi, który przepisał kwetiapinę, że przyjmujesz apalutamid, i zgłoś mu każdą zmianę samopoczucia.
Lek na raka prostaty przyspiesza rozkład kwetiapiny w organizmie. Z tego powodu kwetiapina może działać słabiej i objawy, na które ją przyjmujesz, mogą wrócić albo się nasilić. Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego kwetiapina może z kolei zacząć działać silniej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, takich jak niepokój, drażliwość, obniżony nastrój albo dziwne myśli
- trudności z zasypianiem
- silna senność po odstawieniu leku na raka prostaty
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, należy rozważyć lek przeciwpsychotyczny w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4, a przy kontynuacji kwetiapiny ocenić jej skuteczność w pierwszych tygodniach po włączeniu apalutamidu i w razie potrzeby stopniowo dostosować dawkę. ChPL apalutamidu przy lekach metabolizowanych głównie przez CYP3A4 zaleca w miarę możliwości ich zamianę albo ocenę utraty skuteczności przy kontynuacji[1]. ChPL kwetiapiny dopuszcza jej stosowanie u pacjentów otrzymujących induktory enzymów wątrobowych tylko wtedy, gdy w ocenie lekarza korzyści przewyższają ryzyko[2]. Przy odstawieniu apalutamidu dawkę kwetiapiny zwiększoną wcześniej trzeba stopniowo zmniejszać i obserwować pacjenta pod kątem sedacji i spadków ciśnienia. U pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii warto wykonać EKG i skontrolować stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to utrata skuteczności kwetiapiny z nawrotem lub zaostrzeniem objawów psychotycznych, maniakalnych, depresyjnych albo bezsenności i niepokoju. Po odstawieniu apalutamidu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie kwetiapiny wzrasta, co przy dawce zwiększonej wcześniej grozi nadmierną sedacją, niedociśnieniem ortostatycznym i upadkami. Ryzyko wydłużenia odstępu QT jest dodatkowym, mniej prawdopodobnym zagrożeniem, istotnym u osób z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi.
Mechanizm
Apalutamid silnie indukuje CYP3A4, który jest głównym enzymem metabolizującym kwetiapinę, dlatego stężenie kwetiapiny w osoczu może się znacznie zmniejszyć. Głównym izoenzymem odpowiedzialnym za metabolizm kwetiapiny jest CYP3A4[2]. Apalutamid jest u ludzi silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszał AUC midazolamu, wrażliwego substratu tego enzymu, o 92%[1]. Dla porównania karbamazepina, inny induktor enzymów, zmniejszała ekspozycję na kwetiapinę średnio do 13% wartości wyjściowej, a fenytoina zwiększała klirens kwetiapiny o około 450%[2]. Dodatkowo terapia deprywacji androgenowej może wydłużać odstęp QT, co sumuje się z działaniem kwetiapiny, a ChPL kwetiapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT[2]. Kwetiapina nie wpływa istotnie na farmakokinetykę apalutamidu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
- Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid – silny induktor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- kontrola objawów choroby psychicznej i snu po włączeniu apalutamidu
- sedacja i ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej po odstawieniu apalutamidu
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Apalutamid dołączony do ustalonej dawki kwetiapinykolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | U pacjenta ustabilizowanego na kwetiapinie spadek jej stężenia rozwija się w ciągu kilku tygodni po włączeniu apalutamidu, dlatego w tym okresie należy ściśle ocenić skuteczność leczenia psychiatrycznego i w razie potrzeby dostosować dawkę albo zmienić lek. |
| Odstawienie apalutamiduczas leczenia · apalutamid | inne zalecenie | Po odstawieniu apalutamidu indukcja CYP3A4 ustępuje stopniowo i stężenie kwetiapiny rośnie, dlatego dawkę zwiększoną w trakcie leczenia skojarzonego trzeba stopniowo zmniejszyć i obserwować pacjenta pod kątem sedacji i niedociśnienia ortostatycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.