Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Darunawir / Darunawir i tadalafil

Darunawir i tadalafil

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

W zaburzeniach erekcji pacjent przyjmujący wzmocniony darunawir może stosować tadalafil w dawce pojedynczej nie większej niż 10 mg na 72 godziny.

Na erekcję nie bierz więcej niż 10 mg tadalafilu raz na 3 dni i przed zmianą dawki porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Niekorzystna interakcjaDarunawir+ TadalafilW zaburzeniach erekcji pacjent przyjmujący wzmocniony darunawir może stosować tadalafil w dawce pojedynczej nie większej niż 10 mg na 72 godziny.Na erekcję nie bierz więcej niż 10 mg tadalafilu raz na 3 dni i przed zmianą dawki porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Na erekcję nie bierz więcej niż 10 mg tadalafilu raz na 3 dni i przed zmianą dawki porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Lek na HIV z darunawirem spowalnia usuwanie tadalafilu z organizmu. Tadalafil działa wtedy silniej i dłużej, więc łatwiej o jego działania niepożądane, takie jak ból głowy, spadek ciśnienia czy zawroty głowy. Oba leki można łączyć tylko w zmniejszonej dawce tadalafilu, a przy leczeniu nadciśnienia płucnego to połączenie nie jest zalecane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • nagłe pogorszenie lub zaburzenia widzenia
  • erekcja trwająca ponad 4 godziny
  • silny ból głowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

W zaburzeniach erekcji pacjent przyjmujący wzmocniony darunawir może stosować tadalafil w dawce pojedynczej nie większej niż 10 mg na 72 godziny.[1] Nie łączy się tadalafilu stosowanego w tętniczym nadciśnieniu płucnym ze wzmocnionym darunawirem.[1] Przy przewlekłym stosowaniu tadalafilu w małej dawce dobowej decyzję o kontynuacji i dawce podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwwirusowe.

Skutek kliniczny

Większe i dłużej utrzymujące się stężenie tadalafilu zwiększa częstość jego działań niepożądanych – bólu głowy, zaczerwienienia twarzy, spadków ciśnienia z zawrotami głowy i omdleniami, zaburzeń widzenia oraz przedłużonej erekcji.[2] Ryzyko jest największe przy dawkach i schematach stosowanych w tętniczym nadciśnieniu płucnym.[1]

Mechanizm

Darunawir jest zawsze podawany z rytonawirem lub kobicystatem, a takie skojarzenie silnie hamuje CYP3A. Tadalafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego ekspozycja rośnie.[2] Rytonawir w dawce 200 mg dwa razy na dobę zwiększał dwukrotnie AUC tadalafilu (20 mg) bez zmiany Cmax.[2] Hamowanie CYP3A przez wzmocniony darunawir zwiększa stężenie tadalafilu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], tadalafil – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tadalafil: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia (zawroty głowy, omdlenia)
  • zaburzenia widzenia
  • erekcja trwająca ponad 4 godziny
  • nasilenie bólu głowy i zaczerwienienia twarzy

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 20 mg w ciągu 72 godzintadalafilryzyko rośniePrzekroczenie 10 mg tadalafilu na 72 godziny w zaburzeniach erekcji zwiększa ryzyko działań niepożądanych przy wzmocnionym darunawirze.
Dawkowanie stosowane w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · tadalafilinne zalecenieTadalafilu w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego nie zaleca się łączyć ze wzmocnionym darunawirem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cialis 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cialis-100113853/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuDarunawira alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki darunawiru ani zakazu okazjonalnego picia umiarkowanych ilości alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nigdy nie pomijaj dawki leku ani posiłku, z którym go przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nigdy nie pomijaj dawki leku ani posiłku, z którym go przyjmujesz.

Niewielkie ilości alkoholu wypite okazjonalnie nie powinny osłabiać działania tego leku. Częste picie dużych ilości alkoholu może jednak obciążać wątrobę, którą ten lek również może w rzadkich przypadkach uszkadzać. Picie alkoholu sprzyja też zapominaniu o dawkach albo przyjmowaniu leku bez jedzenia, przez co lek może słabiej działać na wirusa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub odbarwiony stolec
  • ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
  • utrata apetytu, nudności, nietypowe zmęczenie
  • ból, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, przestrzeganie_zalecen
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki darunawiru ani zakazu okazjonalnego picia umiarkowanych ilości alkoholu. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach należy zalecić ograniczenie alkoholu, kontrolować aktywność aminotransferaz i oceniać przestrzeganie schematu leczenia. Pacjenta trzeba poinformować, że dawki nie wolno pomijać po spożyciu alkoholu i że darunawir należy przyjmować z posiłkiem.[1]

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie umiarkowanych ilości alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa darunawiru. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u osób ze współistniejącym zakażeniem HBV lub HCV, a pomijanie dawek albo przyjmowanie leku bez posiłku grozi obniżeniem stężeń darunawiru, utratą kontroli nad wiremią i rozwojem oporności wirusa. Alkohol jest też jednym z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych przeciwretrowirusowo.[1]

Mechanizm

Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie zmienia w znaczący sposób metabolizmu darunawiru wzmocnionego rytonawirem lub kobicystatem, a darunawir nie wpływa na przemiany alkoholu. Darunawir i rytonawir są metabolizowane przez CYP3A, a etanol nie należy do induktorów ani inhibitorów CYP3A wymienionych w charakterystyce darunawiru.[1] Potencjalne znaczenie ma sumowanie się działania na wątrobę, ponieważ ChPL darunawiru opisuje przypadki polekowego zapalenia wątroby i wskazuje na większe ryzyko u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby, w tym z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C.[1] Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (klasa C wg skali Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania darunawiru, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1] Zapisy ChPL różnią się między produktami. ChPL jednego z produktów generycznych zawiera w punkcie 4.4 ostrzeżenie, że jednoczesne podawanie z dowolnym substratem dehydrogenazy alkoholowej, takim jak etanol, „może wywoływać poważne działania niepożądane u noworodków”.[1] Darunawir nie jest stosowany u dzieci poniżej 3 lat, więc ten zapis nie ma praktycznego znaczenia dla leczonych pacjentów. ChPL pozostałych produktów nie wymienia alkoholu jako czynnika interakcji i wspomina o nim jedynie jako o jednym z czynników ryzyka martwicy kości u osób leczonych przeciwretrowirusowo.[1] Dodatkowym, pośrednim mechanizmem jest gorsze przestrzeganie schematu leczenia przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność AlAT i AspAT u osób regularnie pijących alkohol
  • przestrzeganie schematu dawkowania i przyjmowanie leku z posiłkiem
  • wiremia HIV (HIV RNA) przy podejrzeniu nieregularnego przyjmowania leku
  • objawy uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy zakażeniu HBV lub HCV

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu (picie ryzykowne lub szkodliwe)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby w trakcie leczenia darunawirem i wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu leczenia, co wymaga monitorowania aminotransferaz, oceny przestrzegania zaleceń i interwencji dotyczącej picia alkoholu.
wiek ≤ 28 dnialkoholinne zalecenieChPL jednego z produktów ostrzega, że jednoczesne podawanie z substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może wywoływać poważne działania niepożądane u noworodków. Darunawir nie jest stosowany u dzieci poniżej 3 lat, więc zapis ma znaczenie wyłącznie formalne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuTadalafila alkoholPoinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu jest zwykle bezpieczna, ale należy unikać upijania się w czasie działania tadalafilu.Pij alkohol z umiarem, nie upijaj się w czasie działania leku i wstawaj powoli, zwłaszcza jeśli przyjmujesz też leki na nadciśnienie.szybki (godziny)badania kliniczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol z umiarem, nie upijaj się w czasie działania leku i wstawaj powoli, zwłaszcza jeśli przyjmujesz też leki na nadciśnienie.

Niewielka ilość alkoholu zwykle nie przeszkadza w stosowaniu tego leku. Po wypiciu dużej ilości alkoholu lek i alkohol mogą razem obniżyć ciśnienie krwi, co objawia się zawrotami głowy, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Alkohol w dużej ilości może też osłabić działanie leku na erekcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • uczucie słabości lub zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • pogorszenie widzenia lub mroczki przed oczami przy zmianie pozycji
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Poinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu jest zwykle bezpieczna, ale należy unikać upijania się w czasie działania tadalafilu. Pacjent powinien wstawać powoli, a przy zawrotach głowy usiąść lub położyć się. Szczególną ostrożność zalecić osobom starszym oraz przyjmującym leki obniżające ciśnienie, zwłaszcza leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne. Przy przyjmowaniu tadalafilu codziennie lek działa stale, więc zalecenie umiaru dotyczy każdego dnia.

Skutek kliniczny

Po umiarkowanej ilości alkoholu tadalafil zwykle nie nasila jego działania na ciśnienie, ale po dużej ilości alkoholu u części osób mogą wystąpić zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne. Tadalafil w dawce 20 mg nie nasilał średniego spadku ciśnienia po alkoholu w dawce 0,7 g/kg (około 180 ml 40% wódki dla mężczyzny o masie ciała 80 kg), ale u niektórych osób obserwowano zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała i niedociśnienie ortostatyczne[1]. Po mniejszej dawce alkoholu (0,6 g/kg) niedociśnienie nie występowało, a zawroty głowy pojawiały się z podobną częstością jak po samym alkoholu[1]. Tadalafil w dawce 10 mg nie nasilał wpływu alkoholu na funkcje poznawcze[1]. Duże ilości alkoholu same pogarszają wzwód, więc mogą osłabiać efekt leczenia zaburzeń erekcji.

Mechanizm

Tadalafil i alkohol mogą sumować działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co sprzyja spadkowi ciśnienia przy zmianie pozycji ciała. Tadalafil hamuje fosfodiesterazę typu 5 i nasila zależne od tlenku azotu i cGMP rozkurczanie mięśni gładkich naczyń, a etanol sam rozszerza naczynia obwodowe i osłabia odruchową regulację ciśnienia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, ponieważ tadalafil w dawce 10 mg lub 20 mg nie zmieniał stężenia alkoholu we krwi, a alkohol nie zmieniał stężenia tadalafilu w ciągu 3 godzin od podania[1]. Charakterystyki wszystkich ocenianych produktów tadalafilu zawierają ten sam opis badania interakcji z alkoholem.

Metabolizm i transportery

  • Tadalafil: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • ciśnienie tętnicze u pacjentów z lekami hipotensyjnymi
  • omdlenia lub stany przedomdleniowe

Kiedy ocena się zmienia

ilość alkoholu ≥ 0,7 g/kgpacjentryzyko rośniePo alkoholu w dawce 0,7 g/kg (około 180 ml 40% wódki dla mężczyzny o masie ciała 80 kg) przyjętym z tadalafilem w dawce 20 mg u części osób obserwowano zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała i niedociśnienie ortostatyczne. Należy zalecić unikanie takich ilości alkoholu w czasie działania leku.
ilość alkoholu ≤ 0,6 g/kgpacjentryzyko malejePo alkoholu w dawce 0,6 g/kg przyjętym z tadalafilem nie obserwowano niedociśnienia, a zawroty głowy występowały z podobną częstością jak po samym alkoholu.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych odruchowa regulacja ciśnienia jest słabsza, a leki hipotensyjne, zwłaszcza alfa-blokery, są stosowane częściej, co zwiększa ryzyko hipotonii ortostatycznej i upadków po alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cialis 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cialis-100113853/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 301

Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.

Darunawir stosowany w leczeniu HIV podaje się razem z lekiem wzmacniającym, który spowalnia rozkład tikagreloru w organizmie. Tikagrelor gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż zwykle. To znacznie zwiększa ryzyko groźnych krwawień, dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krew w moczu, czerwony lub czarny smolisty stolec
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem[1][2][3]. Jako lek przeciwpłytkowy wybierz preparat, na który nie wpływa hamowanie ani indukcja CYP, np. prasugrel[1]. Klopidogrelu również nie zaleca się ze wzmocnionym darunawirem, ponieważ jego czynny metabolit może powstawać w mniejszej ilości i działanie przeciwpłytkowe słabnie[1]. Gdy tikagrelor jest niezbędny, decyzję o zmianie schematu przeciwwirusowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV wspólnie z kardiologiem.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor nasila hamowanie płytek i zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich[1][4]. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3].

Mechanizm

Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P, a tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4 i glikoproteiny P[1][4]. Zahamowanie tych dróg zmniejsza klirens tikagreloru i zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach, w tym rytonawirze[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Darunawir – inhibitor P-gp[5], tikagrelor – substrat P-gp[7]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[6], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ EnzalutamidNie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.

Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza rozkład leku na HIV (darunawiru) w organizmie. Przez to darunawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na niego uodpornić. Ten wpływ narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze długo po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa we krwi
  • nawracające infekcje
  • długo utrzymująca się gorączka lub nocne poty
  • niezamierzona utrata masy ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.[1][2][3] Decyzję o zmianie leczenia przeciwandrogenowego albo schematu przeciwretrowirusowego podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Pełna indukcja pojawia się po około miesiącu stosowania enzalutamidu, a ze względu na okres półtrwania około 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4] Po odstawieniu enzalutamidu nie zakładaj, że darunawir od razu osiąga właściwe stężenia, i kontroluj wiremię.

Skutek kliniczny

Spadek stężeń darunawiru i wzmacniacza grozi utratą kontroli zakażenia HIV i rozwojem oporności wirusa.[1] Darunawir wzmocniony kobicystatem jest na indukcję CYP3A jeszcze bardziej wrażliwy niż darunawir wzmocniony rytonawirem.[1]

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 oraz umiarkowanym induktorem CYP2C9 i CYP2C19, a w badaniu u pacjentów zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Darunawir, rytonawir i kobicystat są metabolizowane przez CYP3A, więc indukcja tego enzymu zwiększa ich klirens i obniża stężenia w osoczu.[1] Wpływ wzmocnionego darunawiru na enzalutamid jest mało istotny, bo CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w jego metabolizmie, a silny inhibitor CYP3A4 zwiększał AUC enzalutamidu o 41% bez potrzeby zmiany dawki.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA)
  • liczba limfocytów CD4
  • skuteczność leczenia raka gruczołu krokowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamid

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie enzalutamidu przed włączeniem darunawirukolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieWpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego darunawir włączany w tym okresie może osiągać zbyt niskie stężenia i wymaga kontroli wiremii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Alfa-adrenolityki urologiczne (np. tamsulosyna, sylodosyna, alfuzosyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze.Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i lek na prostatę z grupy alfa-blokerów, nie zaczynaj ani nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem, a gdy już je bierzesz razem, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi zawroty głowy lub omdlenie.

Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na prostatę, takich jak alfuzosyna, sylodosyna czy tamsulosyna. Lek na prostatę gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż powinien. Może to mocno obniżyć ciśnienie, zwłaszcza przy wstawaniu, i grozić zawrotami głowy, omdleniem lub upadkiem. Terazosyna jest wyjątkiem, bo organizm usuwa ją inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub pociemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silne osłabienie i senność
  • bolesny wzwód trwający kilka godzin
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i alfa-adrenolityku urologicznego należy unikać tego połączenia albo, gdy jest konieczne, wybrać lek o najmniejszym ryzyku i ściśle kontrolować ciśnienie tętnicze. Alfuzosyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem. Nie należy jej z nimi łączyć. Sylodosyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Tamsulosynę można rozważyć tylko ostrożnie, w najniższej dawce, z oceną ciśnienia w pozycji stojącej po rozpoczęciu leczenia. Jeśli pacjent wymaga alfa-adrenolityku, rozsądną opcją jest terazosyna z miareczkowaniem dawki od najniższej. Można też zamiast niego zastosować inhibitor 5-alfa-reduktazy. Gdy zmiana leczenia przeciwwirusowego jest możliwa, warto rozważyć schemat bez inhibitora proteazy i bez wzmacniacza farmakokinetycznego.

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfa-adrenolityku nasila jego działanie rozszerzające naczynia. Może to dać hipotonię ortostatyczną, zawroty głowy, omdlenia i upadki, a także tachykardię odruchową. Alfuzosyna wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia. To ryzyko sumuje się z działaniem sakwinawiru i rytonawiru, które same wydłużają QT. Najsilniejszy wzrost stężeń dotyczy alfuzosyny i sylodosyny. Przy tamsulosynie wzrost jest mniejszy, ale nadal może mieć znaczenie kliniczne.

Mechanizm

Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, są silnymi inhibitorami CYP3A4. Dotyczy to też leków, które podaje się zawsze z rytonawirem, jak darunawir, typranawir czy sakwinawir. Alfuzosyna, sylodosyna i tamsulosyna są w dużej mierze metabolizowane przez CYP3A4. Gdy ten szlak zostaje zahamowany, ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie i utrzymuje się dłużej. W przypadku sylodosyny dochodzi jeszcze hamowanie glikoproteiny P. Mechanizm jest wspólny dla całej grupy inhibitorów proteazy. W grupie alfa-adrenolityków dotyczy alfuzosyny, sylodosyny i tamsulosyny, ale nie terazosyny.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej, szczególnie w pierwszych dniach połączenia
  • objawy hipotonii ortostatycznej: zawroty głowy, omdlenia, upadki
  • częstość akcji serca
  • EKG z oceną odstępu QT przy połączeniu z sakwinawirem lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych hipotonia ortostatyczna częściej prowadzi do upadków i złamań. Nasilenie działania alfa-adrenolityku jest u nich szczególnie niebezpieczne, więc należy unikać połączenia lub stosować najniższe dawki z kontrolą ciśnienia w pozycji stojącej.
Inhibitor proteazy dołączony do stałego leczenia alfa-adrenolitykiemkolejność włączenia · inhibitory proteazyinne zalecenieGdy inhibitor proteazy, zwłaszcza wzmacniany rytonawirem, dołącza się do wcześniej dobrze tolerowanego alfa-adrenolityku, stężenie alfa-adrenolityku rośnie w ciągu kilku dni. Należy wtedy odstawić alfuzosynę lub sylodosynę i zamienić je na lek bez tej interakcji. Przy tamsulosynie trzeba rozważyć zmniejszenie dawki i kontrolować ciśnienie w pierwszych dniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Accord 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atazanavir-accord-100399016/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Omnic Ocas 0,4 0,4 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omnic-ocas-0-4-100136340/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tanyz 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tanyz-100158198/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tamsudil 0,4 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tamsudil-100158488/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodosin Recordati 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodosin-recordati-100416861/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Silodyx 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/silodyx-100316390/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Urorec 4 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/urorec-100074739/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia.Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.

Niektóre leki na HIV, takie jak rytonawir, darunawir czy atazanawir, mocno spowalniają usuwanie z organizmu części leków na serce. Dotyczy to zwłaszcza ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których może wtedy we krwi zrobić się za dużo. Może to spowodować groźne zwolnienie lub zaburzenia rytmu serca, omdlenia albo osłabienie pracy serca. Trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 i preparaty z głogu nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • kołatanie serca lub nierówny rytm
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • błyski lub jasne plamy w polu widzenia
  • duszność, obrzęki nóg lub nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i innymi inhibitorami proteazy HIV, i należy je odstawić lub zastąpić innym lekiem. Mawakamtenu nie należy włączać u pacjenta leczonego wzmacnianym inhibitorem proteazy bez konsultacji kardiologicznej, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2C19 połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to także krótkiej kuracji nirmatrelwirem z rytonawirem w COVID-19, a po jej zakończeniu z ponownym włączeniem ranolazyny lub iwabradyny trzeba odczekać kilka dni[1]. Jeżeli lek nasercowy jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu na niewzmacniany inhibitor integrazy.

Skutek kliniczny

Przy ranolazynie wzrost stężenia grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, zawrotami głowy, nudnościami i omdleniami. Przy iwabradynie grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami widzenia typu fosfenów i arytmią komorową wtórną do bradykardii. Przy mawakamtenie grozi nadmiernym spadkiem frakcji wyrzutowej lewej komory i niewydolnością serca. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów proteazy z listy, ale nie wszystkich leków nasercowych – leki nie zależne od CYP3A4 są wyjątkami.

Mechanizm

Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, a część z nich także glikoproteinę P[2]. Ranolazyna, iwabradyna i mawakamten są metabolizowane w dużej mierze przez CYP3A4, a ranolazyna jest dodatkowo substratem glikoproteiny P, dlatego ich stężenie we krwi wielokrotnie rośnie. Sakwinawir i atazanawir dodatkowo wydłużają odstęp PR lub QT, co sumuje się z wydłużeniem QT po ranolazynie i z bradykardią po iwabradynie. Hamowanie CYP3A4 przez rytonawir utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG z oceną odstępów QTc i PR
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory przy mawakamtenie
  • zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia

Źródła

  1. Casey B, Vernick RC, Bahekar A, Patel D, Ncogo Alene I. Ranolazine Toxicity Secondary to Paxlovid. Cureus. 2023;15(4):e37153. doi: 10.7759/cureus.37153. PMID: 37153311.
  2. Maideen NMP, Kandasamy K, Balasubramanian R. Pharmacokinetic Interactions of Paxlovid Involving CYP3A Enzymes and P-gp Transporter: An Overview of Clinical Data. Curr Drug Metab. 2024;25(9):639-652. doi: 10.2174/0113892002320326250123082112. PMID: 39917926.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ DarunawirKwetiapiny nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem.Nie przyjmuj kwetiapiny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kwetiapiny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Lek na HIV darunawir bardzo silnie zwiększa ilość kwetiapiny we krwi. Może to wywołać skrajną senność, spadki ciśnienia, kołatanie serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • drżenie, sztywność mięśni, mimowolne ruchy
  • splątanie lub utrata przytomności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Kwetiapiny nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem.[1] Należy zastąpić kwetiapinę lekiem przeciwpsychotycznym niezależnym od CYP3A albo, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, zmienić schemat przeciwretrowirusowy na niezawierający inhibitora CYP3A. Jeśli połączenia nie da się uniknąć przejściowo, decyzja należy do specjalisty i wymaga znacznego zmniejszenia dawki kwetiapiny oraz ścisłej obserwacji pacjenta.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kwetiapiny nasila jej działania toksyczne i może prowadzić do śpiączki.[2] Można się spodziewać silnej sedacji, niedociśnienia ortostatycznego, tachykardii, objawów pozapiramidowych i wydłużenia odstępu QT.

Mechanizm

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4.[3] Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, co zmniejsza klirens kwetiapiny i zwiększa jej stężenie w osoczu.[2] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[4], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[6], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
  • częstość rytmu serca i EKG z oceną odstępu QTc
  • objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

paliperidon

Kiedy ocena się zmienia

Kwetiapina przyjmowana przed włączeniem darunawirukolejność włączenia · pacjentinne zalecenieU pacjenta stabilnie leczonego kwetiapiną włączenie wzmocnionego darunawiru może gwałtownie zwiększyć jej stężenie. Przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej należy zmienić lek przeciwpsychotyczny albo wybrać schemat bez inhibitora CYP3A.
Mała dawka stosowana na sendawka · kwetiapinainne zaleceniePrzeciwwskazanie obowiązuje niezależnie od dawki i wskazania kwetiapiny, także przy stosowaniu poza wskazaniami w bezsenności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLidokaina+ DarunawirLidokainy podawanej ogólnie nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem w małej dawce, a dla części produktów darunawiru połączenie to jest przeciwwskazane.Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu, także u dentysty, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz darunawir.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu, także u dentysty, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz darunawir.

Darunawir może zwiększać ilość lidokainy we krwi, gdy lidokaina jest podawana w zastrzyku lub kroplówce. Zbyt dużo lidokainy może wywołać drętwienie ust, szum w uszach, zawroty głowy, kołatanie serca, a nawet drgawki. Pastylki z lidokainą na ból gardła oraz żele i aerozole stosowane miejscowo nie dają takiego ryzyka, jeśli nie przekraczasz zalecanej dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drętwienie lub mrowienie warg i języka
  • szum w uszach
  • zawroty głowy lub dezorientacja
  • kołatanie serca albo bardzo wolne bicie serca
  • drżenie mięśni lub drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lidokainy podawanej ogólnie nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem w małej dawce, a dla części produktów darunawiru połączenie to jest przeciwwskazane[1]. Jeśli podanie lidokainy ogólnie jest niezbędne, należy zachować ostrożność i w miarę możliwości oznaczać jej stężenie we krwi[1][2][3]. Do znieczulenia nasiękowego, np. stomatologicznego, warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę lidokainy albo wybrać artykainę. Lidokainę w pastylkach, żelu i aerozolu na błony śluzowe można stosować w zalecanych dawkach bez zmian.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lidokainy podanej ogólnie może prowadzić do jej toksyczności – zaburzeń rytmu serca, bradykardii, spadku ciśnienia oraz objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak drętwienie warg, szumy uszne, zawroty głowy i drgawki. Przy miejscowym stosowaniu lidokainy w pastylkach, żelu lub aerozolu takiego ryzyka się nie oczekuje.

Mechanizm

Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem hamuje CYP3A i CYP2D6, przez co zwiększa stężenia leków przeciwarytmicznych, w tym lidokainy podawanej ogólnie[1]. Lidokaina jest metabolizowana w wątrobie przez enzymy mikrosomalne, a ich zahamowanie zwiększa jej stężenie we krwi[4]. Po podaniu miejscowym w małych dawkach, np. w pastylkach, ilość lidokainy we krwi jest zbyt mała, by interakcja miała znaczenie kliniczne[4].

Metabolizm i transportery

  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • stężenie lidokainy we krwi przy podaniu dożylnym
  • EKG i częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy neurologiczne toksyczności lidokainy (drętwienie warg, szumy uszne, zawroty głowy, drgawki)

Bezpieczniejsze alternatywy

artykainabenzokaina

Kiedy ocena się zmienia

Pastylki, żel, aerozol lub inne postacie do stosowania miejscowego na skórę i błony śluzowepostać · lidokainaryzyko malejeLidokaina stosowana miejscowo w małych dawkach osiąga stężenia ogólnoustrojowe bez znaczenia klinicznego dla interakcji metabolicznych.
Dożylna (lek przeciwarytmiczny)droga podania · lidokainaryzyko rośnieLidokainy podawanej dożylnie nie łączy się z darunawirem wzmocnionym rytonawirem w małej dawce. Jeśli nie ma innej możliwości, konieczne jest oznaczanie stężenia lidokainy i monitorowanie EKG.
Znieczulenie nasiękowe lub przewodowe (np. stomatologiczne)droga podania · lidokainainne zaleceniePrzy znieczuleniu miejscowym w zastrzyku należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę lidokainy i obserwować pacjenta pod kątem objawów toksyczności albo rozważyć artykainę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trachisan 8 mg 8 mg, pastylki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trachisan-8-mg-100177110/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ DarunawirNie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.

Lek na HIV darunawir sprawia, że lowastatyna, czyli lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a rozpad mięśni grozi też uszkodzeniem nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zamienić lowastatynę na inny lek na cholesterol, który jest bezpieczniejszy z darunawirem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
  • nietypowe osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólem mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.[1][2] Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem należy odstawić lowastatynę i zastąpić ją inną statyną. Gdy potrzebna jest atorwastatyna, leczenie zaczyna się od dawki 10 mg raz na dobę i stopniowo dostosowuje do odpowiedzi klinicznej.[1] Prawastatynę i rozuwastatynę zaczyna się od możliwie najmniejszej dawki i stopniowo zwiększa przy monitorowaniu bezpieczeństwa.[1]

Skutek kliniczny

Znacznie zwiększone stężenie lowastatyny może uszkadzać mięśnie i prowadzić do rabdomiolizy.[1] Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[2]

Mechanizm

Darunawir stosowany z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej wydalanie się zmniejsza i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Rytonawir hamuje dodatkowo glikoproteinę P oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, przez które przechodzą statyny.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarozuwastatynaatorwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSymwastatyna+ DarunawirNie należy łączyć symwastatyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem, w żadnej dawce symwastatyny.Nie przyjmuj symwastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek na cholesterol – nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj symwastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek na cholesterol – nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Darunawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, bardzo mocno zwiększa ilość symwastatyny w organizmie. Może to uszkodzić mięśnie, a w ciężkich przypadkach doprowadzić do ich rozpadu i uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zastąpić symwastatynę innym lekiem obniżającym cholesterol, który jest bezpieczniejszy przy leczeniu HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć symwastatyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem, w żadnej dawce symwastatyny. Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL symwastatyny, która wymienia inhibitory proteazy HIV i produkty zawierające kobicystat[1], oraz w ChPL darunawiru[2]. Jeśli leczenie darunawirem jest konieczne, symwastatynę należy odstawić i rozważyć inną statynę[1]. Przy atorwastatynie zaleca się rozpoczęcie od 10 mg raz na dobę i stopniowe zwiększanie dawki zależnie od odpowiedzi, a rozuwastatynę i prawastatynę należy zaczynać od najmniejszej możliwej dawki i zwiększać ją przy monitorowaniu bezpieczeństwa[3].

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest znaczne zwiększenie stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu, co grozi miopatią i rabdomiolizą. ChPL darunawiru podaje, że połączenia nie badano, ale oczekuje się znacznego zwiększenia stężenia symwastatyny, które może prowadzić do rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych[3]. Rabdomioliza może powodować ostre uszkodzenie nerek i stanowi zagrożenie życia.

Mechanizm

Darunawir zawsze podaje się ze wzmacniaczem – rytonawirem albo kobicystatem – i takie połączenie silnie hamuje CYP3A4, przez który metabolizowana jest symwastatyna. ChPL darunawiru wskazuje, że wzmocniony darunawir hamuje CYP3A, P-gp oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, co zwiększa stężenia statyn w osoczu[3]. ChPL symwastatyny podaje, że silne inhibitory CYP3A4 zwiększają narażenie na aktywny kwas symwastatyny co najmniej pięciokrotnie, a itrakonazol ponad 10-krotnie[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[4], symwastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Symwastatyna: substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • czynność nerek i barwa moczu przy podejrzeniu rabdomiolizy
  • profil lipidowy po zmianie statyny

Bezpieczniejsze alternatywy

rozuwastatynaprawastatynaatorwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.