Interakcje / Diklofenak / Diklofenak i lizynopryl
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj długotrwałego stosowania diklofenaku u pacjenta leczonego lizynoprylem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas.
Zanim zaczniesz brać diklofenak dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę, a w trakcie pij odpowiednio dużo płynów i mierz ciśnienie.
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ LizynoprylUnikaj długotrwałego stosowania diklofenaku u pacjenta leczonego lizynoprylem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas.Zanim zaczniesz brać diklofenak dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę, a w trakcie pij odpowiednio dużo płynów i mierz ciśnienie.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać diklofenak dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę, a w trakcie pij odpowiednio dużo płynów i mierz ciśnienie.
Diklofenak może osłabiać działanie lizynoprylu, przez co ciśnienie krwi może wzrosnąć. Oba leki przyjmowane razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne. Krótkie stosowanie diklofenaku jest zwykle możliwe, ale dłuższe wymaga kontroli u lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówny puls
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj długotrwałego stosowania diklofenaku u pacjenta leczonego lizynoprylem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas. Pacjenta należy odpowiednio nawadniać i okresowo kontrolować czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz w jego trakcie, szczególnie gdy przyjmuje też lek moczopędny[1]. U pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku, należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze[1]. U osób z zaburzeniami czynności nerek leczenie skojarzone wymaga szczególnej ostrożności[2], a w niewydolności nerek diklofenaku się nie stosuje[1]. Do doraźnego leczenia bólu rozważ paracetamol.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego i pogorszyć czynność nerek aż do ostrej niewydolności nerek, która zwykle jest odwracalna[2]. Możliwa jest też hiperkaliemia. Ryzyko jest największe u osób w podeszłym wieku, odwodnionych, z zaburzeniami czynności nerek oraz leczonych jednocześnie lekami moczopędnymi[2].
Mechanizm
Diklofenak hamuje w nerkach syntezę prostaglandyn, które podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wydalanie sodu, przez co osłabia działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu[1][2]. Diklofenak zwęża tętniczkę doprowadzającą kłębuszka, a lizynopryl rozszerza tętniczkę odprowadzającą, więc razem obniżają filtrację kłębuszkową. Oba leki sprzyjają też zatrzymywaniu potasu w organizmie.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- stan nawodnienia
- ilość oddawanego moczu i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (żel, plaster)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc istotne osłabienie działania lizynoprylu i nefrotoksyczność są mało prawdopodobne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek jest większe i należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | W niewydolności nerek diklofenaku się nie stosuje, a przy łagodniejszych zaburzeniach czynności nerek leczenie skojarzone z inhibitorem ACE wymaga szczególnej ostrożności. |
| Krótka kuracja doraźnaczas leczenia · diklofenak | ryzyko maleje | Krótkotrwałe, doraźne stosowanie diklofenaku u dobrze nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDiklofenaka alkoholNa czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie.Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.
Alkohol i diklofenak osobno drażnią żołądek, a razem zwiększają ryzyko jego podrażnienia, a nawet krwawienia. Ryzyko jest tym większe, im więcej pijesz i im dłużej bierzesz lek. Najbezpieczniej nie pić alkoholu, dopóki trwa kuracja.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w górnej części brzucha
- uporczywa zgaga lub nudności
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z domieszką krwi lub przypominające fusy z kawy
- osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Na czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie. ChPL nie wspomina o alkoholu, ale przeciwwskazuje diklofenak przy czynnej lub przebytej chorobie wrzodowej oraz krwawieniu z przewodu pokarmowego[1] i ostrzega, że łączenie z innymi lekami drażniącymi przewód pokarmowy zwiększa częstość działań niepożądanych z jego strony[1]. Alkohol działa w tym samym kierunku. Przy doraźnym, krótkim stosowaniu dawkę diklofenaku należy ograniczyć do najmniejszej skutecznej, a lek przyjmować w trakcie posiłku.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko podrażnienia żołądka, wrzodu oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, objawiającego się bólem w nadbrzuszu, zgagą, nudnościami, czarnymi stolcami lub wymiotami z krwią. Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu i dłuższym leczeniu ryzyko jest największe. Pojedynczy kieliszek podczas krótkiej, doraźnej kuracji u zdrowej osoby zwykle nie daje poważnych skutków, ale nie można wykluczyć dolegliwości żołądkowych.
Mechanizm
Diklofenak, jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, hamuje cyklooksygenazy i zmniejsza ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka oraz upośledza agregację płytek. Alkohol sam uszkadza błonę śluzową żołądka i nasila jej krwawienie. Oba działania dodają się, więc ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie wraz z ilością wypijanego alkoholu i czasem leczenia. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, która metabolizuje diklofenak, ale w zakresie hepatotoksyczności dane kliniczne są ograniczone.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
- czarne lub smoliste stolce, wymioty z krwią
- wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
- przy długotrwałym leczeniu aktywność enzymów wątrobowych i morfologia krwi
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie większych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym lub nadmiernym spożyciu alkoholu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia wątroby jest największe, należy rozważyć inny lek przeciwbólowy. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych NLPZ jest większe, a alkohol dodatkowo je zwiększa. |
| Leczenie przewlekłe lub kilkudniowe ciągłeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia błony śluzowej rośnie z czasem leczenia, przy stosowaniu przewlekłym alkohol należy wykluczyć. |
| Pojedyncza, doraźna dawka leku i niewielka ilość alkoholudawka · pacjent | ryzyko maleje | Przy pojedynczej dawce diklofenaku i niewielkiej ilości alkoholu u zdrowej osoby bez czynników ryzyka poważne powikłania są mało prawdopodobne, ale nadal należy poinformować o możliwych dolegliwościach żołądkowych. |
| Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowegopostać · pacjent | inne zalecenie | Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego jest przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku niezależnie od alkoholu (ChPL 4.3), a picie alkoholu dodatkowo zwiększa to ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Niekorzystna interakcjaLizynopryla alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zwiększeniu dawki, a w dalszym leczeniu ścisłe ograniczenie i nieprowadzenie pojazdów po jego spożyciu.Na początku leczenia i po zmianie dawki unikaj alkoholu, a później pij go tylko w niewielkich ilościach i nie siadaj po nim za kierownicą.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na początku leczenia i po zmianie dawki unikaj alkoholu, a później pij go tylko w niewielkich ilościach i nie siadaj po nim za kierownicą.
Alkohol może nasilać działanie lizynoprylu, który obniża ciśnienie krwi. Po wypiciu alkoholu możesz odczuwać zawroty głowy, osłabienie, mroczki przed oczami, a czasem zemdleć. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach leczenia i po zmianie dawki. Nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- zaburzenia widzenia albo ciemne plamki przed oczami
- uczucie osłabienia lub bliskie omdlenie
- omdlenie lub upadek
- szybkie bicie serca z osłabieniem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zwiększeniu dawki, a w dalszym leczeniu ścisłe ograniczenie i nieprowadzenie pojazdów po jego spożyciu. Jeśli pacjent pije alkohol, powinien robić to w małej ilości, nie na czczo i po upewnieniu się, że dobrze toleruje lek. Przy zawrotach głowy lub osłabieniu należy usiąść lub położyć się i nie wstawać gwałtownie.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol nasila niedociśnienie wywołane lizynoprylem, czyli zawroty głowy, zaburzenia widzenia i omdlenia, które pogarszają sprawność psychofizyczną (prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn, ryzyko upadku).[1] Efekt jest najwyraźniejszy na początku leczenia i po zmianie dawki, u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących równocześnie leki moczopędne albo inne leki hipotensyjne.
Mechanizm
Lizynopryl obniża ciśnienie przez zahamowanie układu renina–angiotensyna–aldosteron, a alkohol rozszerza naczynia obwodowe i sam obniża ciśnienie. Oba działania się sumują, więc ryzyko niedociśnienia jest większe niż przy każdej z substancji osobno. Nie ma tu istotnej interakcji farmakokinetycznej, to zjawisko wyłącznie farmakodynamiczne.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także pomiar po zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne)
- zawroty głowy, omdlenia i upadki w wywiadzie
- nawodnienie i stosowanie leków moczopędnych
- czynność nerek i stężenie potasu u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Niedociśnienie po lizynoprylu jest zwykle najsilniej nasilone na początku leczenia i po spożyciu alkoholu, więc w tym okresie alkohol należy wykluczyć. |
| Większa jednorazowa ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa jednorazowa dawka etanolu silniej rozszerza naczynia i zwiększa ryzyko objawowego niedociśnienia oraz upadku. Dane ilościowe dla lizynoprylu nie są dostępne. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większa jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu diuretyków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/
Inne interakcje tych leków 98
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.
Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.
Mechanizm
Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne. |
| Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak | inne zalecenie | Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ TikagrelorNie należy stosować diklofenaku ogólnoustrojowo u pacjenta leczonego tikagrelorem, ponieważ wskazanie do tikagreloru oznacza chorobę niedokrwienną serca, a ta jest przeciwwskazaniem do diklofenaku.Nie przyjmuj diklofenaku w tabletkach ani zastrzykach, a na ból zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj diklofenaku w tabletkach ani zastrzykach, a na ból zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie.
Tikagrelor rozrzedza krew i chroni serce przed kolejnym zawałem. Diklofenak w tabletkach może podrażniać żołądek, zwiększać ryzyko krwawienia i obciążać serce. Razem te leki mogą doprowadzić do groźnego krwawienia, dlatego osoby z chorobą serca nie powinny przyjmować diklofenaku w tabletkach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- nietypowe siniaki lub długo niekrzepnące skaleczenia
- ból w klatce piersiowej lub duszność
- nagłe osłabienie, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy stosować diklofenaku ogólnoustrojowo u pacjenta leczonego tikagrelorem, ponieważ wskazanie do tikagreloru oznacza chorobę niedokrwienną serca, a ta jest przeciwwskazaniem do diklofenaku. ChPL diklofenaku wymienia chorobę niedokrwienną serca, chorobę naczyń obwodowych i chorobę naczyń mózgowych w przeciwwskazaniach[1]. ChPL diklofenaku zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami przeciwpłytkowymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia[1]. ChPL tikagreloru zaleca ostrożne stosowanie leków zmieniających hemostazę w skojarzeniu z tikagrelorem[2]. W leczeniu bólu preferuj paracetamol, a przy bólu miejscowym rozważ postać miejscową. Nie odstawiaj tikagreloru bez decyzji kardiologa.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawienia, w tym krwawienia z wrzodu żołądka lub dwunastnicy, oraz ryzyko ponownego incydentu wieńcowego u pacjenta z chorobą niedokrwienną serca.
Mechanizm
Tikagrelor hamuje receptor płytkowy P2Y12, a diklofenak hamuje cyklooksygenazę, co osłabia ochronę błony śluzowej żołądka i dodatkowo zaburza czynność płytek. Oba efekty sumują się i zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Diklofenak zwiększa ponadto ryzyko incydentów zakrzepowych w układzie sercowo-naczyniowym, co działa przeciwnie do celu leczenia tikagrelorem. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- hemoglobina i morfologia krwi
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster na skórę)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany na skórę daje znacznie mniejsze narażenie ogólnoustrojowe, więc ryzyko krwawienia i działania na układ krążenia jest małe. Stosowanie na ograniczoną powierzchnię skóry jest zwykle akceptowalne, z poinformowaniem pacjenta o objawach krwawienia. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory konwertazy (np. ramipryl, peryndopryl, lizynopryl)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.
Leki z grupy inhibitorów konwertazy, np. ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. U osób z cukrzycą lub chorymi nerkami takie połączenie jest zakazane, a u innych osób też nie jest zalecane. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, nie tylko wymienionych przykładów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- wyraźne osłabienie mięśni lub mrowienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
- nudności i duża senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów konwertazy, w tym ramiprylu, peryndoprylu, enalaprylu, lizynoprylu, a także cylazaprylu, imidaprylu i zofenoprylu, dla których nie ma osobnych danych. Jeśli pacjent otrzymuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich i zastąpienia go lekiem przeciwnadciśnieniowym działającym poza układem renina–angiotensyna–aldosteron. Nie należy też zamieniać inhibitora konwertazy na sartan, ponieważ połączenie sartanu z aliskirenem niesie to samo ryzyko. Jeśli w wyjątkowej sytuacji poza przeciwwskazaniami lekarz utrzymuje połączenie pod nadzorem specjalisty, konieczna jest ścisła kontrola potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia, w tym objawowego, oraz ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia ich czynności. W dużym badaniu klinicznym u chorych na cukrzycę typu 2 dodanie aliskirenu do leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem nie przyniosło korzyści sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a zwiększyło częstość działań niepożądanych, w tym udaru, co doprowadziło do przerwania badania. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu.
Mechanizm
Inhibitory konwertazy i aliskiren hamują ten sam układ renina–angiotensyna–aldosteron w dwóch różnych miejscach, co prowadzi do podwójnej blokady tego układu. Aliskiren hamuje reninę i ogranicza powstawanie angiotensyny I, a inhibitory konwertazy blokują jej przekształcanie w angiotensynę II. Skutkiem jest nasilone zmniejszenie wydzielania aldosteronu, co ogranicza wydalanie potasu, oraz osłabienie autoregulacji przepływu kłębuszkowego w nerkach. Jest to efekt farmakodynamiczny wspólny dla wszystkich inhibitorów konwertazy, niezależny od ich budowy, farmakokinetyki i sposobu wydalania, dlatego brak części par w bazie oznacza brak danych, a nie inne zachowanie leku.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i niedociśnienia
- jednoczesne stosowanie innych leków podnoszących potas, np. spironolaktonu, eplerenonu, amilorydu, trimetoprimu, suplementów potasu i zamienników soli kuchennej
Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, spironolakton, kanrenon)+ Inhibitory konwertazy (np. ramipryl, peryndopryl, lizynopryl) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki.Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.
Leki z grupy antagonistów aldosteronu, takie jak spironolakton czy eplerenon, oraz leki na nadciśnienie i serce z grupy inhibitorów konwertazy, takie jak ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, zatrzymują potas w organizmie. Gdy bierzesz je razem, potasu może być we krwi za dużo, a to może zaburzyć pracę serca i nerek. Lekarze często łączą te leki celowo, bo razem dobrze chronią serce, dlatego ważne są regularne badania krwi, a nie odstawianie leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub uczucie ciężkości mięśni, zwłaszcza nóg
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo wokół ust
- kołatanie serca, nierówne lub wyraźnie wolne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie słabości przy wstawaniu
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu albo obrzęki
- nudności, wymioty lub biegunka trwające dłużej niż dobę
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Połączenie stosuje się tylko przy wyraźnym wskazaniu, takim jak niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, stan po zawale z dysfunkcją lewej komory lub cukrzycowa choroba nerek w przypadku finerenonu. Nie należy włączać antagonisty aldosteronu przy podwyższonym wyjściowo stężeniu potasu ani przy ciężkiej niewydolności nerek[1]. Należy unikać dołączania trzeciego leku hamującego układ renina–angiotensyna–aldosteron (sartanu, aliskirenu), a skojarzenie eplerenonu z inhibitorem konwertazy i sartanem jednocześnie jest przeciwwskazane w ChPL. Należy odstawić suplementy potasu i zamienniki soli z potasem oraz unikać NLPZ, trimetoprimu i innych diuretyków oszczędzających potas (amiloryd, triamteren). Spironolakton i eplerenon zaleca się stosować w najmniejszej skutecznej dawce. Przy wzroście stężenia potasu lub pogorszeniu czynności nerek należy zmniejszyć dawkę albo wstrzymać antagonistę aldosteronu, a w razie ciężkiej hiperkaliemii odstawić oba leki i wdrożyć leczenie doraźne. Pacjenta należy pouczyć o czasowym wstrzymaniu leków w razie wymiotów, biegunki lub odwodnienia.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to hiperkaliemia, która w ciężkiej postaci może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardię, bloki przewodzenia i zatrzymanie krążenia[2]. Możliwe są też pogorszenie czynności nerek z wzrostem stężenia kreatyniny oraz nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, zamienników soli z potasem, innych leków oszczędzających potas, sartanów, NLPZ, trimetoprimu lub heparyny. Jednocześnie połączenie jest celowo stosowane w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową, po zawale serca z dysfunkcją lewej komory oraz – w przypadku finerenonu – w przewlekłej chorobie nerek u chorych na cukrzycę typu 2, gdzie poprawia rokowanie pod warunkiem ścisłego monitorowania[3].
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory konwertazy zmniejszają wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Antagoniści aldosteronu blokują receptor mineralokortykoidowy w kanaliku nerkowym. Oba mechanizmy ograniczają wydalanie potasu przez nerki i sumują się, co prowadzi do retencji potasu. Dodatkowo oba leki zmniejszają ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może pogorszyć czynność nerek i dalej nasilić hiperkaliemię. Nie ma tu udziału metabolizmu ani transportu leków, dlatego różnice w budowie i farmakokinetyce poszczególnych substancji (np. steroidowa budowa spironolaktonu i kanrenonu, niesteroidowa budowa finerenonu, krótki czas działania kaptoprylu) nie znoszą interakcji. Finerenon i eplerenon mogą wiązać się z nieco mniejszym ryzykiem hiperkaliemii niż spironolakton, ale ryzyko to pozostaje klinicznie istotne. Brak części par w bazach danych oznacza brak danych, a nie brak interakcji.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem, w pierwszych tygodniach leczenia, po każdej zmianie dawki i następnie okresowo
- kreatynina i eGFR w tych samych terminach co potas
- ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
- EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii lub zaburzeń rytmu
- stan nawodnienia, zwłaszcza w czasie infekcji przebiegających z wymiotami, biegunką lub gorączką
- przegląd innych przyjmowanych leków i suplementów zwiększających stężenie potasu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkim upośledzeniu czynności nerek ryzyko hiperkaliemii jest bardzo duże, a spironolakton i eplerenon są w tej sytuacji przeciwwskazane w ChPL. Finerenonu nie należy włączać przy znacznie obniżonym eGFR zgodnie z jego ChPL. Decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem aktualnych wartości potasu. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występuje obniżona czynność nerek, odwodnienie i wielolekowość, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Wskazane jest rozpoczynanie od małych dawek antagonisty aldosteronu i częstsze kontrole potasu oraz kreatyniny. |
| Dołączenie antagonisty aldosteronu do stosowanego inhibitora konwertazykolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Najczęściej antagonistę aldosteronu dołącza się do już stosowanego inhibitora konwertazy. Przed dołączeniem należy ocenić potas i eGFR, odstawić suplementy potasu, a kontrolę laboratoryjną wykonać wcześnie po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki. |
| Ostra choroba z odwodnieniem (wymioty, biegunka, gorączka)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Odwodnienie pogarsza przepływ nerkowy i gwałtownie zwiększa ryzyko hiperkaliemii oraz ostrego uszkodzenia nerek. Należy rozważyć czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy do czasu wyrównania nawodnienia oraz skontrolować potas i kreatyninę. |
Źródła
- Spironolactone in severe heart failure: enhances efficacy of diuretic + ACE inhibitor combinations. Prescrire Int. 2000;9(49):158-9. PMID: 11603418.
- Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.
- Pitt B, Zannad F, Remme WJ, Cody R, Castaigne A, Perez A, et al. The effect of spironolactone on morbidity and mortality in patients with severe heart failure. Randomized Aldactone Evaluation Study Investigators. N Engl J Med. 1999;341(10):709-17. doi: 10.1056/NEJM199909023411001. PMID: 10471456.
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetotreksatPrzy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.
Diklofenak może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat zostaje wtedy dłużej we krwi i może działać silniej, niż powinien, a w rzadkich przypadkach poważnie uszkodzić szpik, nerki lub przewód pokarmowy. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu, chorych nerkach i w podeszłym wieku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- silne osłabienie i bladość
- biegunka, wymioty lub ból brzucha
- czarne, smoliste stolce
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania. Należy zachować ostrożność, jeśli diklofenak podaje się w odstępie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie.[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[2] Przebieg skojarzonego leczenia należy uważnie kontrolować.[2] Jeśli wystarczy lek przeciwbólowy bez działania przeciwzapalnego, warto rozważyć paracetamol.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie metotreksatu może prowadzić do nasilenia jego toksyczności.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[2]
Mechanizm
Diklofenak może hamować klirens nerkowy metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i działanie toksyczne.[1] NLPZ zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, a efekt ten dotyczy zwłaszcza zakresu małych dawek.[2] Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, a pogorszenie czynności nerek wywołane przez NLPZ dodatkowo opóźnia eliminację metotreksatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność AlAT i AspAT
- objawy zapalenia jamy ustnej i owrzodzeń
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat | ryzyko rośnie | Ciężkie działania niepożądane, w tym zgon i ciężką mielosupresję, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu. W tej sytuacji należy unikać diklofenaku. |
| Graniczna lub zmniejszona czynność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu. Niewydolność nerek jest także przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku. |
| odstep ≥ 24 godzinydiklofenak | ryzyko maleje | Zaleca się ostrożność przy stosowaniu diklofenaku w czasie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie, więc zachowanie co najmniej takiego odstępu zmniejsza ryzyko. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ograniczona czynność nerek, co nasila kumulację metotreksatu i ryzyko jego toksyczności. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Przy stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza, więc znaczenie interakcji jest prawdopodobnie małe, choć przy rozległym i długotrwałym stosowaniu nie można go wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ KetoprofenNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.nieznanyrozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Diklofenak i ketoprofen to dwa leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale wyraźnie zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka, a także mogą obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Wybierz tylko jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nasilający się ból brzucha
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- wysypka, duszność lub obrzęk twarzy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. ChPL ketoprofenu kwalifikuje połączenie z innymi NLPZ jako skojarzenie, którego należy unikać.[1] Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dokłada się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy spoza tej grupy. U pacjentów z krwawieniem z przewodu pokarmowego lub perforacją po wcześniejszym leczeniu NLPZ w wywiadzie diklofenak jest przeciwwskazany.[2]
Skutek kliniczny
Główną konsekwencją jest wzrost ryzyka owrzodzenia, krwawienia i perforacji w przewodzie pokarmowym. ChPL diklofenaku podaje, że jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.[2] ChPL ketoprofenu wymienia inne NLPZ wśród skojarzeń, których należy unikać, ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego.[1] Możliwe jest także nasilenie nefrotoksyczności, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny albo sartany.
Mechanizm
Diklofenaku i ketoprofenu nie należy przyjmować razem ogólnoustrojowo, ponieważ oba są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i sumują swoje działania niepożądane. Oba leki hamują cyklooksygenazę i zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, utrzymujących przepływ krwi przez nerki i wspierających czynność płytek krwi. Połączenie nie wzmacnia działania przeciwbólowego w stopniu istotnym klinicznie, natomiast zwiększa obciążenie przewodu pokarmowego, nerek i układu krążenia.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Jeden z leków stosowany miejscowo na skórę (żel, plaster)droga podania · pacjent | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu jednego z leków ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie toksyczności żołądkowo‑jelitowej jest znacznie mniejsze. Warto jednak ograniczyć powierzchnię i czas stosowania, a przy ketoprofenie miejscowym pamiętać o ryzyku reakcji fotoalergicznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy łączeniu NLPZ jest wyższe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać, a przy stosowaniu jednego NLPZ rozważyć ochronę żołądka i kontrolę czynności nerek. |
| Dłużej niż kilka dniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko powikłań żołądkowo‑jelitowych i nerkowych rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przedłużające się jednoczesne przyjmowanie dwóch NLPZ wymaga pilnej weryfikacji terapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ TobramycynaUnikaj łączenia diklofenaku z tobramycyną podawaną ogólnie lub wziewnie.Nie sięgaj samodzielnie po diklofenak w czasie leczenia tobramycyną wziewną lub w zastrzykach i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie sięgaj samodzielnie po diklofenak w czasie leczenia tobramycyną wziewną lub w zastrzykach i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Diklofenak może osłabiać pracę nerek, a tobramycyna jest usuwana z organizmu właśnie przez nerki. Gdy przyjmujesz oba leki, antybiotyk może gromadzić się w organizmie i bardziej obciążać nerki oraz słuch. Dotyczy to głównie tobramycyny wziewnej i podawanej w zastrzykach, a nie kropli do oczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- nietypowe zmęczenie i nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj łączenia diklofenaku z tobramycyną podawaną ogólnie lub wziewnie. Tobramycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi ani nie podaje bezpośrednio po nich.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę diklofenaku przez możliwie krótki czas, dbaj o dobre nawodnienie i kontroluj czynność nerek oraz stężenie tobramycyny. Do leczenia bólu rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz kumulacji tobramycyny z ototoksycznością. Ryzyko jest największe przy tobramycynie podawanej dożylnie lub domięśniowo, u osób odwodnionych, starszych, z upośledzoną czynnością nerek i przyjmujących jednocześnie leki moczopędne.
Mechanizm
Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, co zmniejsza przepływ nerkowy i przesączanie kłębuszkowe. Tobramycyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, więc spadek przesączania sprzyja jej kumulacji. Oba leki działają nefrotoksycznie, a ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Wyższe stężenie tobramycyny zwiększa też ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i przesączanie kłębuszkowe przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu ogólnym
- ilość oddawanego moczu i nawodnienie
- słuch, szumy uszne i zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Do oczudroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Tobramycyna w kroplach lub maści do oczu osiąga znikome stężenie we krwi, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak w żelu lub plastrze wchłania się w niewielkim stopniu, a ryzyko dla nerek jest małe, choć nie zerowe przy stosowaniu na duże powierzchnie skóry. |
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny ryzyko nefrotoksyczności i kumulacji jest największe – połączenie z diklofenakiem wymaga unikania albo ścisłej kontroli kreatyniny i stężeń leku. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | U osób z upośledzoną czynnością nerek łatwiej dochodzi do kumulacji tobramycyny i ostrego uszkodzenia nerek – unikaj diklofenaku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ PeryndoprylUnikaj długotrwałego łączenia diklofenaku z peryndoprylem, a gdy jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę diklofenaku przez możliwie najkrótszy czas.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę dłużej niż kilka dni, pij odpowiednio dużo płynów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę dłużej niż kilka dni, pij odpowiednio dużo płynów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Diklofenak może osłabiać działanie peryndoprylu, przez co ciśnienie krwi może wzrosnąć. Oba leki przyjmowane razem mogą też obciążać nerki i podnosić poziom potasu we krwi. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe ciśnienie w pomiarach domowych
- oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- osłabienie mięśni, mrowienie lub nierówne bicie serca
- nudności, wymioty lub nietypowa senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia diklofenaku z peryndoprylem, a gdy jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę diklofenaku przez możliwie najkrótszy czas. Pacjenta należy odpowiednio nawadniać i okresowo kontrolować czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz w trakcie jego trwania[1]. Jeśli jednoczesne stosowanie jest wskazane, należy zachować ostrożność i często kontrolować stężenie potasu w surowicy[2]. U pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku, należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze[1]. Diklofenaku nie stosuje się u pacjentów z niewydolnością nerek[1]. Do leczenia bólu bez komponenty zapalnej rozważ paracetamol, a przy bólu miejscowym postać do stosowania na skórę.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego i wywołać ostre uszkodzenie nerek oraz hiperkaliemię. Zagrożeni są zwłaszcza pacjenci w podeszłym wieku, odwodnieni, z przewlekłą chorobą nerek, z niewydolnością serca oraz przyjmujący jednocześnie leki moczopędne. Diklofenak może też nasilać zatrzymanie płynów, co sprzyja obrzękom i dekompensacji niewydolności serca.
Mechanizm
Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, które odpowiadają za rozszerzenie tętniczki doprowadzającej, wydalanie sodu i część efektu hipotensyjnego inhibitorów ACE. Peryndopryl rozszerza tętniczkę odprowadzającą i zmniejsza wydzielanie aldosteronu. Łącznie prowadzi to do spadku ciśnienia filtracyjnego w kłębuszku, retencji sodu i wody oraz ograniczenia wydalania potasu. Diklofenak może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE i zwiększać ryzyko działania nefrotoksycznego[1]. Niesteroidowe leki przeciwzapalne zwiększają ryzyko hiperkaliemii podczas leczenia peryndoprylem[2]. Ryzyko narasta przy jednoczesnym stosowaniu leku moczopędnego.
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- stan nawodnienia i obrzęki
- masa ciała u pacjentów z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko wpływu na nerki, potas i ciśnienie jest znacznie mniejsze niż po podaniu doustnym. Przy rozległym i długotrwałym stosowaniu na duże powierzchnie skóry zachowaj ostrożność. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze. W tej grupie częściej występuje ograniczona rezerwa nerkowa i odwodnienie, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Diklofenaku nie stosuje się u pacjentów z niewydolnością nerek. Połączenie z peryndoprylem dodatkowo zwiększa ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii. |
| Kilka dniczas leczenia · diklofenak | ryzyko maleje | Krótkie stosowanie najmniejszej skutecznej dawki diklofenaku u nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek wiąże się z mniejszym ryzykiem. Klasa pozostaje niekorzystna, bo uszkodzenie nerek może wystąpić także w krótkim czasie u osób z czynnikami ryzyka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prestarium 10 mg 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prestarium-10-mg-100144925/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.