Interakcje / Diklofenak / Diklofenak i metformina

Diklofenak i metformina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale wymaga ono kontroli czynności nerek i glikemii.

Przyjmuj diklofenak jak najkrócej i w najmniejszej dawce, pij odpowiednią ilość płynów, częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz metforminę.

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetforminaPołączenie można stosować, ale wymaga ono kontroli czynności nerek i glikemii.Przyjmuj diklofenak jak najkrócej i w najmniejszej dawce, pij odpowiednią ilość płynów, częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz metforminę.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj diklofenak jak najkrócej i w najmniejszej dawce, pij odpowiednią ilość płynów, częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz metforminę.

Diklofenak, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, może u niektórych osób osłabić pracę nerek. Gdy nerki pracują gorzej, metformina gromadzi się w organizmie, co rzadko może prowadzić do groźnego zakwaszenia organizmu. Diklofenak może też czasem zmieniać poziom cukru we krwi. Ryzyko jest największe u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki na nadciśnienie lub leki moczopędne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silne osłabienie, bóle mięśni, przyspieszony lub głęboki oddech
bóle brzucha, nudności, wymioty lub biegunka
wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
nietypowa senność lub uczucie zimna
bardzo niski albo bardzo wysoki poziom cukru

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ono kontroli czynności nerek i glikemii. ChPL metforminy wymaga dokładnego monitorowania czynności nerek przy rozpoczynaniu stosowania NLPZ w skojarzeniu z metforminą^[1]. ChPL diklofenaku zaleca kontrolę stężenia glukozy we krwi podczas jednoczesnego leczenia doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi^[2]. Diklofenak należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, dbać o nawodnienie pacjenta i zachować szczególną ostrożność u osób w podeszłym wieku oraz przyjmujących inhibitory ACE, sartany lub leki moczopędne. Diklofenak jest przeciwwskazany w niewydolności nerek^[2], a metformina przy GFR < 30 ml/min oraz w ostrych stanach grożących zaburzeniem czynności nerek, takich jak odwodnienie^[1]. Gdy wystarczy lek przeciwbólowy bez działania przeciwzapalnego, warto rozważyć paracetamol.

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym, choć rzadkim skutkiem jest kwasica mleczanowa wynikająca z kumulacji metforminy przy pogorszeniu czynności nerek. ChPL diklofenaku podaje, że w badaniach klinicznych diklofenak nie zmieniał działania doustnych leków przeciwcukrzycowych, ale w pojedynczych przypadkach obserwowano zarówno działanie hipoglikemizujące, jak i hiperglikemizujące, które wymagało zmiany dawkowania leków przeciwcukrzycowych^[2].

Mechanizm

Diklofenak może pogorszyć czynność nerek i w ten sposób zmniejszyć wydalanie metforminy. Hamuje on syntezę prostaglandyn nerkowych, co może zmniejszać przepływ krwi przez nerki i przesączanie kłębuszkowe, zwłaszcza przy odwodnieniu, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub leków moczopędnych. Metformina jest wydalana przez nerki, więc pogorszenie ich czynności prowadzi do jej kumulacji. ChPL metforminy wymienia NLPZ wśród leków, które mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek i przez to zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej^[1].

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]
Metformina: substrat MATE1^[4], substrat MATE2-K^[4], substrat OCT2^[4]

Monitorować

kreatynina i eGFR przed włączeniem diklofenaku i w trakcie leczenia
glikemia, zwłaszcza na początku leczenia diklofenakiem i po jego odstawieniu
objawy odwodnienia i kwasicy mleczanowej

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30pacjent	interakcja nie dotyczy	Przy GFR < 30 ml/min metformina jest przeciwwskazana, a diklofenak jest przeciwwskazany w niewydolności nerek.
Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, więc wpływ na nerki i ryzyko kumulacji metforminy są mniejsze.
Stosowanie krótkotrwałeczas leczenia · diklofenak	ryzyko maleje	Krótkotrwałe stosowanie najmniejszej skutecznej dawki diklofenaku u dobrze nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek ogranicza ryzyko.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku częściej występuje obniżona rezerwa nerkowa i odwodnienie, co zwiększa ryzyko pogorszenia czynności nerek i kumulacji metforminy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Metformin hydrochloride STADA 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metformin-hydrochloride-stada-100446313/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDiklofenaka alkoholNa czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie.Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.ChPL: brak wzmiankiopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.

Alkohol i diklofenak osobno drażnią żołądek, a razem zwiększają ryzyko jego podrażnienia, a nawet krwawienia. Ryzyko jest tym większe, im więcej pijesz i im dłużej bierzesz lek. Najbezpieczniej nie pić alkoholu, dopóki trwa kuracja.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból lub pieczenie w górnej części brzucha
uporczywa zgaga lub nudności
czarne, smoliste stolce
wymioty z domieszką krwi lub przypominające fusy z kawy
osłabienie, zawroty głowy, bladość

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Na czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie. ChPL nie wspomina o alkoholu, ale przeciwwskazuje diklofenak przy czynnej lub przebytej chorobie wrzodowej oraz krwawieniu z przewodu pokarmowego^[1] i ostrzega, że łączenie z innymi lekami drażniącymi przewód pokarmowy zwiększa częstość działań niepożądanych z jego strony^[1]. Alkohol działa w tym samym kierunku. Przy doraźnym, krótkim stosowaniu dawkę diklofenaku należy ograniczyć do najmniejszej skutecznej, a lek przyjmować w trakcie posiłku.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko podrażnienia żołądka, wrzodu oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, objawiającego się bólem w nadbrzuszu, zgagą, nudnościami, czarnymi stolcami lub wymiotami z krwią. Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu i dłuższym leczeniu ryzyko jest największe. Pojedynczy kieliszek podczas krótkiej, doraźnej kuracji u zdrowej osoby zwykle nie daje poważnych skutków, ale nie można wykluczyć dolegliwości żołądkowych.

Mechanizm

Diklofenak, jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, hamuje cyklooksygenazy i zmniejsza ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka oraz upośledza agregację płytek. Alkohol sam uszkadza błonę śluzową żołądka i nasila jej krwawienie. Oba działania dodają się, więc ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie wraz z ilością wypijanego alkoholu i czasem leczenia. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, która metabolizuje diklofenak, ale w zakresie hepatotoksyczności dane kliniczne są ograniczone.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[2]

Monitorować

objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
czarne lub smoliste stolce, wymioty z krwią
wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
przy długotrwałym leczeniu aktywność enzymów wątrobowych i morfologia krwi

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie większych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Przy regularnym lub nadmiernym spożyciu alkoholu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia wątroby jest największe, należy rozważyć inny lek przeciwbólowy.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych NLPZ jest większe, a alkohol dodatkowo je zwiększa.
Leczenie przewlekłe lub kilkudniowe ciągłeczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko uszkodzenia błony śluzowej rośnie z czasem leczenia, przy stosowaniu przewlekłym alkohol należy wykluczyć.
Pojedyncza, doraźna dawka leku i niewielka ilość alkoholudawka · pacjent	ryzyko maleje	Przy pojedynczej dawce diklofenaku i niewielkiej ilości alkoholu u zdrowej osoby bez czynników ryzyka poważne powikłania są mało prawdopodobne, ale nadal należy poinformować o możliwych dolegliwościach żołądkowych.
Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowegopostać · pacjent	inne zalecenie	Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego jest przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku niezależnie od alkoholu (ChPL 4.3), a picie alkoholu dodatkowo zwiększa to ryzyko.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetforminaa alkoholUmiarkowane picie do posiłku, do 1 porcji dziennie u kobiet i 2 u mężczyzn, nie wymaga przerwania metforminy.Pij alkohol tylko do posiłku i nie więcej niż 1–2 porcje dziennie.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Pij alkohol tylko do posiłku i nie więcej niż 1–2 porcje dziennie.

Metformina nie wymaga rezygnacji z alkoholu, ale duża ilość wypita naraz może wywołać groźne zakwaszenie organizmu, zwane kwasicą mleczanową. Ryzyko rośnie przy piciu na czczo, przy wymiotach i u osób z chorą wątrobą lub nerkami. Umiarkowana ilość to 1 porcja dziennie u kobiet i 2 u mężczyzn, wypita do posiłku. Kwasica objawia się bólem brzucha i mięśni, wymiotami, przyspieszonym oddechem i osłabieniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból brzucha i wymioty
bóle i kurcze mięśni
przyspieszony, głęboki oddech
silne osłabienie i senność
uczucie zimna

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Umiarkowane picie do posiłku, do 1 porcji dziennie u kobiet i 2 u mężczyzn, nie wymaga przerwania metforminy. Pacjent nie powinien upijać się ani pić na czczo. Przy wymiotach, biegunce lub odwodnieniu po alkoholu metforminę trzeba wstrzymać do ustąpienia objawów i skontaktować się z lekarzem. Osoby nadużywające alkoholu lub z chorobą wątroby wymagają oceny lekarza, czy metformina jest dla nich właściwa.

Skutek kliniczny

Kwasica mleczanowa związana z metforminą jest ciężkim powikłaniem, a jej ryzyko rośnie po upiciu się, zwłaszcza na czczo, z wymiotami lub u osób z chorobą wątroby albo nerek^[1]. Alkohol na czczo może też obniżyć glikemię, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie pochodną sulfonylomocznika lub insulinę.

Mechanizm

Metformina hamuje glukoneogenezę w wątrobie, między innymi przez hamowanie mitochondrialnej dehydrogenazy glicerolo-3-fosforanowej, co ogranicza zużycie mleczanu. Utlenianie etanolu podnosi stosunek NADH do NAD+ w hepatocytach, a to przesuwa pirogronian w kierunku mleczanu i dalej hamuje glukoneogenezę^[2]. Przy dużej ilości alkoholu oba mechanizmy się sumują i mleczan gromadzi się we krwi.

Metabolizm i transportery

Metformina: substrat MATE1^[3], substrat MATE2-K^[3], substrat OCT2^[3]

Monitorować

eGFR co najmniej raz w roku
objawy kwasicy mleczanowej
glikemia przy jednoczesnej insulinie lub pochodnej sulfonylomocznika

Kiedy ocena się zmienia

Upojenie alkoholowe lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Zatrucie alkoholem, zwłaszcza przy głodzeniu, jest w charakterystyce wymienione jako czynnik ryzyka kwasicy mleczanowej.
Poniżej 45 ml/min/1,73 m²eGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy eGFR 30–44 ml/min/1,73 m² dawka metforminy nie powinna przekraczać 1000 mg na dobę, a poniżej 30 lek jest przeciwwskazany, więc każdy dodatkowy czynnik ryzyka kwasicy, w tym alkohol, ma większe znaczenie.

Źródła

Yamagishi H, Sekiguchi N, Hirano A, Oshima A, Imai T. Metformin-associated Lactic Acidosis Induced by Excessive Alcohol Consumption. Intern Med. 2023;63(12):1745-1749. doi: 10.2169/internalmedicine.2707-23. PMID: 37952952.
See KC. Metformin-associated lactic acidosis: A mini review of pathophysiology, diagnosis and management in critically ill patients. World J Diabetes. 2024;15(6):1178-1186. doi: 10.4239/wjd.v15.i6.1178. PMID: 38983827.
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Działania obu leków

Wspólne działania niepożądane

nudności

diklofenakczęstometforminabardzo często

biegunka

diklofenakczęstometforminabardzo często

ból brzucha

diklofenakczęstometforminabardzo często

Inne interakcje tych leków 35

Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.

Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
silny lub nawracający ból brzucha
wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych^[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych^[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.

Mechanizm

Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego^[3].

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]
Ibuprofen: substrat CYP2C9^[5]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
ciśnienie tętnicze
czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
obrzęki i przyrost masy ciała

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne.
Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak	inne zalecenie	Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetotreksatPrzy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.

Diklofenak może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat zostaje wtedy dłużej we krwi i może działać silniej, niż powinien, a w rzadkich przypadkach poważnie uszkodzić szpik, nerki lub przewód pokarmowy. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu, chorych nerkach i w podeszłym wieku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
gorączka, dreszcze lub częste infekcje
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
silne osłabienie i bladość
biegunka, wymioty lub ból brzucha
czarne, smoliste stolce
zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PK – wydalanie, PK – transport, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania. Należy zachować ostrożność, jeśli diklofenak podaje się w odstępie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie.^[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.^[2] Przebieg skojarzonego leczenia należy uważnie kontrolować.^[2] Jeśli wystarczy lek przeciwbólowy bez działania przeciwzapalnego, warto rozważyć paracetamol.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie metotreksatu może prowadzić do nasilenia jego toksyczności.^[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.^[2]

Mechanizm

Diklofenak może hamować klirens nerkowy metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i działanie toksyczne.^[1] NLPZ zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, a efekt ten dotyczy zwłaszcza zakresu małych dawek.^[2] Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, a pogorszenie czynności nerek wywołane przez NLPZ dodatkowo opóźnia eliminację metotreksatu.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]
Metotreksat: substrat OAT3^[5]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
stężenie kreatyniny i eGFR
aktywność AlAT i AspAT
objawy zapalenia jamy ustnej i owrzodzeń
objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat	ryzyko rośnie	Ciężkie działania niepożądane, w tym zgon i ciężką mielosupresję, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu. W tej sytuacji należy unikać diklofenaku.
Graniczna lub zmniejszona czynność nerekeGFR · pacjent	inne zalecenie	U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu. Niewydolność nerek jest także przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku.
odstep ≥ 24 godzinydiklofenak	ryzyko maleje	Zaleca się ostrożność przy stosowaniu diklofenaku w czasie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie, więc zachowanie co najmniej takiego odstępu zmniejsza ryzyko.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje ograniczona czynność nerek, co nasila kumulację metotreksatu i ryzyko jego toksyczności.
Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza, więc znaczenie interakcji jest prawdopodobnie małe, choć przy rozległym i długotrwałym stosowaniu nie można go wykluczyć.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ KetoprofenNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.ChPL: niezalecanenieznanyrozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.

Diklofenak i ketoprofen to dwa leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale wyraźnie zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka, a także mogą obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Wybierz tylko jeden z tych leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
silny lub nasilający się ból brzucha
obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
wysypka, duszność lub obrzęk twarzy

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. ChPL ketoprofenu kwalifikuje połączenie z innymi NLPZ jako skojarzenie, którego należy unikać.^[1] Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dokłada się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy spoza tej grupy. U pacjentów z krwawieniem z przewodu pokarmowego lub perforacją po wcześniejszym leczeniu NLPZ w wywiadzie diklofenak jest przeciwwskazany.^[2]

Skutek kliniczny

Główną konsekwencją jest wzrost ryzyka owrzodzenia, krwawienia i perforacji w przewodzie pokarmowym. ChPL diklofenaku podaje, że jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.^[2] ChPL ketoprofenu wymienia inne NLPZ wśród skojarzeń, których należy unikać, ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego.^[1] Możliwe jest także nasilenie nefrotoksyczności, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny albo sartany.

Mechanizm

Diklofenaku i ketoprofenu nie należy przyjmować razem ogólnoustrojowo, ponieważ oba są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i sumują swoje działania niepożądane. Oba leki hamują cyklooksygenazę i zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, utrzymujących przepływ krwi przez nerki i wspierających czynność płytek krwi. Połączenie nie wzmacnia działania przeciwbólowego w stopniu istotnym klinicznie, natomiast zwiększa obciążenie przewodu pokarmowego, nerek i układu krążenia.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany
ciśnienie tętnicze
obrzęki i przyrost masy ciała

Kiedy ocena się zmienia

Jeden z leków stosowany miejscowo na skórę (żel, plaster)droga podania · pacjent	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu jednego z leków ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie toksyczności żołądkowo‑jelitowej jest znacznie mniejsze. Warto jednak ograniczyć powierzchnię i czas stosowania, a przy ketoprofenie miejscowym pamiętać o ryzyku reakcji fotoalergicznych.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy łączeniu NLPZ jest wyższe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać, a przy stosowaniu jednego NLPZ rozważyć ochronę żołądka i kontrolę czynności nerek.
Dłużej niż kilka dniczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko powikłań żołądkowo‑jelitowych i nerkowych rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przedłużające się jednoczesne przyjmowanie dwóch NLPZ wymaga pilnej weryfikacji terapii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego+ Heparyny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia.Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, przyjmowane razem z zastrzykami przeciwzakrzepowymi, takimi jak enoksaparyna, nadroparyna czy dalteparyna, albo z sulodeksydem, zwiększają ryzyko krwawienia. Najczęściej dochodzi do krwawienia z żołądka lub jelit, ale mogą też pojawiać się duże siniaki i krwawienia z innych miejsc. Żel lub plaster z diklofenakiem nałożony na mały obszar skóry jest znacznie bezpieczniejszy niż tabletki, czopki czy zastrzyki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
silny ból brzucha lub zgaga, które się nasilają
duże lub liczne siniaki, rozległe krwiaki w miejscu zastrzyku
krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
różowy lub czerwony mocz
drętwienie lub osłabienie nóg albo problemy z oddawaniem moczu po znieczuleniu w kręgosłup
silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia. W leczeniu bólu i gorączki preferuje się paracetamol. Jeśli NLPZ musi zostać utrzymany, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać indometacyny oraz acemetacyny na rzecz leku o mniejszej toksyczności żołądkowej^[1]. U chorych otrzymujących enoksaparynę, nadroparynę, dalteparynę lub bemiparynę przed planowanym znieczuleniem przewodowym lub nakłuciem lędźwiowym należy odstawić NLPZ lub zachować szczególną ostrożność i ściśle obserwować objawy neurologiczne. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy kontrolować kreatyninę i potas oraz rozważyć redukcję dawki heparyny drobnocząsteczkowej i oznaczenie jej aktywności przeciw czynnikowi Xa. Diklofenak w postaci żelu lub plastra stosowany na niewielkiej powierzchni skóry niesie znacznie mniejsze ryzyko.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwiaków w miejscu wstrzyknięcia, krwawień z dróg moczowych i krwawień wewnątrzczaszkowych^[1]. U chorych z heparyną drobnocząsteczkową poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub zewnątrzoponowemu albo nakłuciu lędźwiowemu jednoczesne stosowanie NLPZ zwiększa ryzyko krwiaka kanału kręgowego, który może prowadzić do trwałego porażenia. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek z kumulacją heparyny oraz hiperkaliemia. Ryzyko jest największe przy lecznicznych dawkach heparyn, u osób starszych, z niewydolnością nerek, z przebytą chorobą wrzodową oraz przy indometacynie i acemetacynie, które mają silne działanie drażniące przewód pokarmowy.

Mechanizm

Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę płytkową (COX-1) i zmniejszają syntezę tromboksanu A2, co osłabia agregację płytek. Uszkadzają też błonę śluzową przewodu pokarmowego przez zmniejszenie syntezy ochronnych prostaglandyn. Heparyny niefrakcjonowane i drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) działają przez antytrombinę i hamują czynnik Xa oraz trombinę. Sulodeksyd działa podobnie, ale słabiej, a koncentrat antytrombiny ludzkiej nasila działanie przeciwkrzepliwe podawanej równocześnie heparyny. Połączenie zaburzeń hemostazy pierwotnej i wtórnej z uszkodzeniem śluzówki sumuje ryzyko krwawienia. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową, co sprzyja kumulacji heparyn drobnocząsteczkowych wydalanych przez nerki. Oba leki mogą też hamować układ renina–aldosteron, co sumuje ryzyko hiperkaliemii.

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, bóle w nadbrzuszu)
krwiaki w miejscu wstrzyknięcia i siniaki
morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
kreatynina i eGFR
stężenie potasu w surowicy
objawy neurologiczne (drętwienie, osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia zwieraczy) po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
aktywność przeciw czynnikowi Xa u chorych z niewydolnością nerek lub przy dawkach leczniczych

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry osiąga małe stężenia we krwi i w niewielkim stopniu wpływa na płytki oraz błonę śluzową żołądka. Ryzyko krwawienia przy łączeniu z heparyną jest znacznie mniejsze, ale nie należy stosować go na dużych powierzchniach, pod opatrunkiem okluzyjnym ani w miejscu wstrzyknięć heparyny.
Dawka leczniczadawka · heparyny	ryzyko rośnie	Przy lecznicznych dawkach heparyn drobnocząsteczkowych (leczenie zakrzepicy lub zatorowości) ryzyko poważnego krwawienia w połączeniu z NLPZ jest wyraźnie większe niż przy dawkach profilaktycznych i połączenia należy unikać.
eGFR ≤ 30pacjent	ryzyko rośnie	W ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, a NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek i nasilić hiperkaliemię. Należy unikać NLPZ, zmodyfikować dawkę heparyny i kontrolować kreatyninę, potas oraz aktywność przeciw czynnikowi Xa.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, upośledzenie czynności nerek i hiperkaliemia, dlatego połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i częściej kontrolować morfologię oraz parametry nerkowe.
Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego	ryzyko rośnie	Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przy dłuższym jednoczesnym leczeniu z heparyną należy zrewidować wskazania do NLPZ i rozważyć osłonę żołądka.

Źródła

Fischbach W. [Drug-induced gastrointestinal bleeding]. Internist (Berl). 2019;60(6):597-607. doi: 10.1007/s00108-019-0610-y. PMID: 31076795.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmlodypina+ DiklofenakPrzy krótkotrwałym, doraźnym stosowaniu diklofenaku połączenie jest dopuszczalne, a przy dłuższym leczeniu należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze.Stosuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego na dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Stosuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego na dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.

Diklofenak może osłabiać działanie amlodypiny, przez co ciśnienie krwi może być wyższe niż zwykle. Może też nasilać obrzęki nóg, które czasem pojawiają się przy amlodypinie. Krótkie stosowanie diklofenaku zwykle nie stanowi problemu, ale przy dłuższym leczeniu trzeba pilnować ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyższe niż zwykle wyniki pomiaru ciśnienia
bóle głowy
nasilone obrzęki kostek lub stóp
szybki przyrost masy ciała
wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy krótkotrwałym, doraźnym stosowaniu diklofenaku połączenie jest dopuszczalne, a przy dłuższym leczeniu należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze. ChPL diklofenaku zaleca regularną kontrolę ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku, oraz odpowiednie nawodnienie i okresową kontrolę czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i w jego trakcie.^[1] Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę diklofenaku przez możliwie najkrótszy czas, a u pacjentów wymagających przewlekłego leczenia przeciwbólowego rozważyć paracetamol lub postać miejscową diklofenaku. Jeśli amlodypina jest stosowana z powodu choroby niedokrwiennej serca, diklofenak doustny jest przeciwwskazany ze względu na samą chorobę.^[1]

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest gorsza kontrola ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy regularnym stosowaniu diklofenaku przez dłuższy czas. Możliwe jest też nasilenie obrzęków kostek oraz pogorszenie czynności nerek u osób odwodnionych lub w podeszłym wieku. Osłabienie działania hipotensyjnego jest w przypadku antagonistów wapnia zwykle mniejsze niż przy lekach moczopędnych i inhibitorach ACE.

Mechanizm

Diklofenak może osłabiać działanie amlodypiny obniżające ciśnienie tętnicze, ponieważ hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych i sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody. ChPL diklofenaku wskazuje, że tak jak inne NLPZ może on osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe jednocześnie stosowanych leków zmniejszających ciśnienie tętnicze.^[1] Dodatkowo zatrzymanie płynów wywołane przez NLPZ może nasilać obrzęki obwodowe, które są typowym działaniem niepożądanym amlodypiny. ChPL amlodypiny nie wymienia diklofenaku ani NLPZ.^[2]

Metabolizm i transportery

Amlodypina: słaby inhibitor CYP3A4^[3], substrat CYP3A4^[3]
Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]

Monitorować

ciśnienie tętnicze
obrzęki obwodowe i masa ciała
stężenie kreatyniny w surowicy przy dłuższym leczeniu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (żel, plaster)postać · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu diklofenaku na skórę stężenia ogólnoustrojowe są małe, więc wpływ na ciśnienie tętnicze jest mało prawdopodobny.
Krótkotrwałe, doraźne stosowanieczas leczenia · diklofenak	ryzyko maleje	Osłabienie działania hipotensyjnego rozwija się stopniowo, dlatego pojedyncze dawki lub krótka kuracja mają małe znaczenie kliniczne.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ChPL diklofenaku zaleca regularną kontrolę ciśnienia tętniczego, a ryzyko pogorszenia czynności nerek jest większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardilopin 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cardilopin-100105032/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardilopin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardilopin-100105032/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ BisoprololPrzy połączeniu diklofenaku z bisoprololem regularnie kontroluj ciśnienie tętnicze, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.Przyjmuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy, jeśli potrzebujesz go dłużej.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy, jeśli potrzebujesz go dłużej.

Diklofenak może osłabiać działanie bisoprololu na ciśnienie krwi, więc przy dłuższym przyjmowaniu ciśnienie może wzrosnąć. Może też powodować zatrzymywanie wody w organizmie i obciążać nerki. Jednorazowa lub kilkudniowa dawka zwykle nie stanowi dużego problemu, ale przy regularnym stosowaniu warto zachować ostrożność. Jeśli masz niewydolność serca lub chorobę wieńcową, diklofenaku w tabletkach nie powinieneś przyjmować wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
obrzęki nóg lub kostek
szybki przyrost masy ciała
duszność
wyraźnie mniej oddawanego moczu

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy połączeniu diklofenaku z bisoprololem regularnie kontroluj ciśnienie tętnicze, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.^[1] Pacjenta należy odpowiednio nawadniać i okresowo kontrolować czynność nerek po rozpoczęciu i w trakcie leczenia skojarzonego.^[1] Diklofenak stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie krótko, a przy dłuższym leczeniu bólu rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ.

Skutek kliniczny

Wzrost ciśnienia tętniczego i gorsza kontrola nadciśnienia podczas regularnego przyjmowania diklofenaku, a u pacjentów z chorobą serca także ryzyko zatrzymania płynów i nasilenia niewydolności serca. Ryzyko działania nefrotoksycznego rośnie u osób odwodnionych i w podeszłym wieku.

Mechanizm

Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, co sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody oraz zwiększa opór naczyniowy, przez co przeciwdziała hipotensyjnemu działaniu bisoprololu. ChPL diklofenaku podaje, że lek ten, podobnie jak inne NLPZ, może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe leków blokujących receptory beta-adrenergiczne.^[1] ChPL bisoprololu wymienia NLPZ wśród leków, które należy stosować z ostrożnością, ponieważ mogą osłabiać jego działanie hipotensyjne.^[2]

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]

Monitorować

ciśnienie tętnicze
stężenie kreatyniny i eGFR
obrzęki i przyrost masy ciała

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka i osłabienie działania hipotensyjnego bisoprololu jest mało prawdopodobne, co jest oceną własną opartą na mechanizmie.
Regularne stosowanie dłużej niż kilka dniczas leczenia · diklofenak	ryzyko rośnie	Osłabienie działania hipotensyjnego narasta przy regularnym, dłuższym przyjmowaniu diklofenaku, dlatego wtedy kontroluj ciśnienie i czynność nerek.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U pacjentów w podeszłym wieku ChPL diklofenaku zaleca regularną kontrolę ciśnienia tętniczego podczas leczenia skojarzonego z lekami obniżającymi ciśnienie.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Upośledzona czynność nerek i odwodnienie zwiększają ryzyko działania nefrotoksycznego diklofenaku podczas leczenia przeciwnadciśnieniowego, a niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do diklofenaku.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Concor Cor 7,5 7,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/concor-cor-7-5-100099969/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetoprololPołączenie można stosować, ale należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza u osób starszych, zapewnić odpowiednie nawodnienie i okresowo oceniać czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz w jego trakcie.Przyjmuj diklofenak jak najkrócej, pij wystarczająco dużo płynów, mierz ciśnienie w domu i zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy możesz go stosować, jeśli masz chorobę serca lub nerek.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj diklofenak jak najkrócej, pij wystarczająco dużo płynów, mierz ciśnienie w domu i zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy możesz go stosować, jeśli masz chorobę serca lub nerek.

Diklofenak, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, może osłabiać działanie metoprololu, który obniża ciśnienie krwi. W efekcie ciśnienie może być wyższe niż zwykle. Przy dłuższym przyjmowaniu obu leków może też pogorszyć się praca nerek, zwłaszcza u osób starszych. Krótkie stosowanie diklofenaku zwykle nie stanowi problemu, jeśli kontrolujesz ciśnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyższe niż zwykle ciśnienie w domowych pomiarach
obrzęki nóg lub kostek
szybki przyrost masy ciała
zmniejszona ilość oddawanego moczu
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza u osób starszych, zapewnić odpowiednie nawodnienie i okresowo oceniać czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz w jego trakcie.^[1] Diklofenak warto stosować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie krótki czas. Przed wydaniem diklofenaku należy upewnić się, że pacjent nie ma choroby niedokrwiennej serca, zastoinowej niewydolności serca klasy II–IV wg NYHA, choroby naczyń obwodowych lub mózgowych ani niewydolności nerek, ponieważ są to przeciwwskazania do diklofenaku.^[1]

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest słabsza kontrola ciśnienia tętniczego podczas przyjmowania diklofenaku, a u części pacjentów także pogorszenie czynności nerek. ChPL diklofenaku zwraca uwagę na zwiększone ryzyko działania nefrotoksycznego przy łączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie oraz na szczególną potrzebę kontroli ciśnienia u osób w podeszłym wieku.^[1] Dane dla samego diklofenaku nie są jednoznaczne, ponieważ ChPL jednego z produktów metoprololu podaje, że w badaniach jednoczesnego stosowania diklofenaku i metoprololu nie zaobserwowano opisywanej dla NLPZ interakcji.^[2]

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na osłabieniu działania obniżającego ciśnienie metoprololu przez diklofenak. Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, co prowadzi do zatrzymania sodu i wody w organizmie. ChPL diklofenaku podaje, że tak jak inne NLPZ może on osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe leków blokujących receptory beta-adrenergiczne.^[1] ChPL metoprololu opisuje ten sam mechanizm dla całej grupy NLPZ, łącznie z inhibitorami COX-2.^[3]

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]
Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6^[5]

Monitorować

ciśnienie tętnicze
czynność nerek (kreatynina)
stan nawodnienia
obrzęki i masa ciała

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dniczas leczenia · diklofenak	ryzyko maleje	Przy krótkotrwałym stosowaniu diklofenaku osłabienie działania hipotensyjnego zwykle nie zdąży się istotnie rozwinąć, wystarczy poinformować pacjenta o objawach.
Na skórędroga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenie w organizmie, więc klinicznie istotne osłabienie działania metoprololu jest mało prawdopodobne.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U pacjentów w podeszłym wieku ChPL diklofenaku szczególnie podkreśla potrzebę regularnej kontroli ciśnienia i czynności nerek.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ EscytalopramDiklofenak u pacjenta leczonego escytalopramem stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej, a gdy wystarczy działanie przeciwbólowe bez przeciwzapalnego, rozważ paracetamol.Nie przerywaj escytalopramu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz diklofenaku dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek osłaniający żołądek albo o zamianę na paracetamol.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie przerywaj escytalopramu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz diklofenaku dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek osłaniający żołądek albo o zamianę na paracetamol.

Diklofenak i escytalopram osobno mogą podrażniać żołądek i ułatwiać krwawienie, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Najbardziej narażone są osoby starsze, osoby po chorobie wrzodowej oraz biorące leki rozrzedzające krew. Krótkie przyjmowanie diklofenaku w małej dawce jest zwykle bezpieczniejsze niż długie leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
silny lub nawracający ból brzucha
nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
splątanie, nudności i bóle głowy u osoby starszej

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Diklofenak u pacjenta leczonego escytalopramem stosuj w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej, a gdy wystarczy działanie przeciwbólowe bez przeciwzapalnego, rozważ paracetamol. Przy dłuższym leczeniu lub u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia rozważ ochronę żołądka inhibitorem pompy protonowej. Podawanie escytalopramu z omeprazolem w dawce 30 mg raz na dobę zwiększało stężenie escytalopramu w osoczu o około 50%^[1], dlatego przy wyborze gastroprotekcji korzystniejszy może być pantoprazol. Unikaj dokładania kolejnych leków zwiększających ryzyko krwawienia bez wyraźnych wskazań.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego w porównaniu z każdym z leków stosowanym osobno, a ryzyko to jest największe u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub kortykosteroidy. Jednoczesne stosowanie NLPZ z escytalopramem może nasilać tendencję do krwawień także poza przewodem pokarmowym, na przykład w postaci siniaków lub krwawień z nosa^[1].

Mechanizm

Diklofenak hamuje cyklooksygenazę, przez co osłabia ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka i zmniejsza wytwarzanie tromboksanu w płytkach krwi. Escytalopram blokuje wychwyt serotoniny przez płytki krwi, co zmniejsza jej zapas w płytkach i upośledza ich agregację. Oba mechanizmy sumują się i zwiększają skłonność do krwawień, zwłaszcza z uszkodzonej błony śluzowej przewodu pokarmowego. ChPL diklofenaku wskazuje, że jednoczesne stosowanie NLPZ i SSRI może zwiększyć ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego^[2]. ChPL escytalopramu wymienia NLPZ wśród leków wymagających ostrożności, ponieważ mogą nasilać tendencję do krwawień^[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ escytalopram nie jest klinicznie istotnym inhibitorem enzymu metabolizującego diklofenak. Dodatkowo oba leki mogą sprzyjać hiponatremii, co ma znaczenie głównie u osób starszych.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]
Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19^[4], słaby inhibitor CYP2D6^[5], wrażliwy substrat CYP2C19^[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[4]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
morfologia krwi przy dłuższym leczeniu lub podejrzeniu utajonego krwawienia
stężenie sodu w surowicy u osób starszych
inne leki zwiększające ryzyko krwawienia (przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, kortykosteroidy)

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz hiponatremii przy tym połączeniu jest wyraźnie większe, dlatego gastroprotekcja i kontrola sodu są szczególnie wskazane.
Miejscowa (żel, plaster)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany na skórę osiąga niewielkie stężenia w osoczu, więc klinicznie istotne nasilenie ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego jest mało prawdopodobne.
Powyżej kilku dniczas leczenia · diklofenak	ryzyko rośnie	Ryzyko powikłań z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przy dłuższym leczeniu należy rozważyć inhibitor pompy protonowej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.