Interakcje / Diklofenak / Diklofenak i ramipryl

Diklofenak i ramipryl

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać długotrwałego łączenia diklofenaku z ramiprylem, a jeśli leczenie przeciwbólowe NLPZ jest konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas.

Jeśli musisz wziąć diklofenak, przyjmuj go jak najkrócej, pij odpowiednio dużo wody i mierz ciśnienie, a przy dłuższym leczeniu zapytaj lekarza o badanie nerek i potasu.

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ RamiprylNależy unikać długotrwałego łączenia diklofenaku z ramiprylem, a jeśli leczenie przeciwbólowe NLPZ jest konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas.Jeśli musisz wziąć diklofenak, przyjmuj go jak najkrócej, pij odpowiednio dużo wody i mierz ciśnienie, a przy dłuższym leczeniu zapytaj lekarza o badanie nerek i potasu.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli musisz wziąć diklofenak, przyjmuj go jak najkrócej, pij odpowiednio dużo wody i mierz ciśnienie, a przy dłuższym leczeniu zapytaj lekarza o badanie nerek i potasu.

Nie łącz na dłużej tabletek z diklofenakiem z ramiprylem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą. Diklofenak może osłabić działanie ramiprylu, przez co ciśnienie może wzrosnąć. Razem te leki mogą też obciążać nerki i podnosić poziom potasu we krwi, zwłaszcza u starszych osób, przy odwodnieniu i gdy bierzesz też lek moczopędny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
wyższe niż zwykle ciśnienie
osłabienie mięśni, mrowienie lub kołatanie serca
nudności i duże zmęczenie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać długotrwałego łączenia diklofenaku z ramiprylem, a jeśli leczenie przeciwbólowe NLPZ jest konieczne, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas. Pacjenta należy odpowiednio nawadniać i okresowo kontrolować czynność nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego oraz w trakcie jego trwania, a u osób w podeszłym wieku regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze^[1]. Należy uwzględnić możliwość zmniejszenia hipotensyjnego działania ramiprylu oraz ryzyko pogorszenia czynności nerek i wzrostu stężenia potasu^[2]. W bólu bez komponenty zapalnej rozsądniejszym wyborem jest paracetamol, a w bólach miejscowych diklofenak w postaci żelu.

Skutek kliniczny

Połączenie może osłabić kontrolę ciśnienia tętniczego, pogorszyć czynność nerek aż do ostrej niewydolności nerek i zwiększyć stężenie potasu w surowicy. Ryzyko jest największe u osób starszych, odwodnionych, z przewlekłą chorobą nerek, z niewydolnością serca oraz u przyjmujących jednocześnie diuretyk (tzw. potrójne uderzenie).

Mechanizm

Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, które rozszerzają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka i sprzyjają wydalaniu sodu i wody. Ramipryl zmniejsza wytwarzanie angiotensyny II i rozszerza tętniczkę odprowadzającą. Jednoczesne działanie obu leków obniża ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może prowadzić do spadku przesączania kłębuszkowego i ostrego uszkodzenia nerek. Retencja sodu i wody wywołana przez diklofenak osłabia działanie hipotensyjne ramiprylu. Oba leki zmniejszają wydalanie potasu, więc ich działanie w kierunku hiperkaliemii się sumuje.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]

Monitorować

ciśnienie tętnicze
stężenie kreatyniny i eGFR
stężenie potasu w surowicy
stan nawodnienia i masa ciała (obrzęki)

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Żel lub inna postać do stosowania na skórępostać · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu miejscowym na ograniczoną powierzchnię ekspozycja ogólnoustrojowa na diklofenak jest niewielka i interakcja z ramiprylem nie ma zwykle znaczenia klinicznego.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · diklofenak	ryzyko rośnie	Długotrwałe przyjmowanie diklofenaku zwiększa ryzyko utraty kontroli ciśnienia i pogorszenia czynności nerek, dlatego wymaga regularnej kontroli kreatyniny, potasu i ciśnienia.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U pacjentów w podeszłym wieku należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze i czynność nerek.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	Diklofenak jest przeciwwskazany w niewydolności nerek, więc u takich pacjentów leczonych ramiprylem nie należy go stosować doustnie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Polpril 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polpril-100113089/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDiklofenaka alkoholNa czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie.Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.ChPL: brak wzmiankiopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Na czas przyjmowania diklofenaku zrezygnuj z alkoholu, a tabletki zażywaj z jedzeniem.

Alkohol i diklofenak osobno drażnią żołądek, a razem zwiększają ryzyko jego podrażnienia, a nawet krwawienia. Ryzyko jest tym większe, im więcej pijesz i im dłużej bierzesz lek. Najbezpieczniej nie pić alkoholu, dopóki trwa kuracja.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból lub pieczenie w górnej części brzucha
uporczywa zgaga lub nudności
czarne, smoliste stolce
wymioty z domieszką krwi lub przypominające fusy z kawy
osłabienie, zawroty głowy, bladość

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Na czas stosowania diklofenaku należy unikać alkoholu, a przy stosowaniu przewlekłym lub u osób z grupy ryzyka zrezygnować z niego całkowicie. ChPL nie wspomina o alkoholu, ale przeciwwskazuje diklofenak przy czynnej lub przebytej chorobie wrzodowej oraz krwawieniu z przewodu pokarmowego^[1] i ostrzega, że łączenie z innymi lekami drażniącymi przewód pokarmowy zwiększa częstość działań niepożądanych z jego strony^[1]. Alkohol działa w tym samym kierunku. Przy doraźnym, krótkim stosowaniu dawkę diklofenaku należy ograniczyć do najmniejszej skutecznej, a lek przyjmować w trakcie posiłku.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko podrażnienia żołądka, wrzodu oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, objawiającego się bólem w nadbrzuszu, zgagą, nudnościami, czarnymi stolcami lub wymiotami z krwią. Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu i dłuższym leczeniu ryzyko jest największe. Pojedynczy kieliszek podczas krótkiej, doraźnej kuracji u zdrowej osoby zwykle nie daje poważnych skutków, ale nie można wykluczyć dolegliwości żołądkowych.

Mechanizm

Diklofenak, jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, hamuje cyklooksygenazy i zmniejsza ochronne działanie prostaglandyn na błonę śluzową żołądka oraz upośledza agregację płytek. Alkohol sam uszkadza błonę śluzową żołądka i nasila jej krwawienie. Oba działania dodają się, więc ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie wraz z ilością wypijanego alkoholu i czasem leczenia. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, która metabolizuje diklofenak, ale w zakresie hepatotoksyczności dane kliniczne są ograniczone.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[2]

Monitorować

objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności)
czarne lub smoliste stolce, wymioty z krwią
wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
przy długotrwałym leczeniu aktywność enzymów wątrobowych i morfologia krwi

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie większych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Przy regularnym lub nadmiernym spożyciu alkoholu ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia wątroby jest największe, należy rozważyć inny lek przeciwbólowy.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych NLPZ jest większe, a alkohol dodatkowo je zwiększa.
Leczenie przewlekłe lub kilkudniowe ciągłeczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko uszkodzenia błony śluzowej rośnie z czasem leczenia, przy stosowaniu przewlekłym alkohol należy wykluczyć.
Pojedyncza, doraźna dawka leku i niewielka ilość alkoholudawka · pacjent	ryzyko maleje	Przy pojedynczej dawce diklofenaku i niewielkiej ilości alkoholu u zdrowej osoby bez czynników ryzyka poważne powikłania są mało prawdopodobne, ale nadal należy poinformować o możliwych dolegliwościach żołądkowych.
Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowegopostać · pacjent	inne zalecenie	Wywiad choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego jest przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku niezależnie od alkoholu (ChPL 4.3), a picie alkoholu dodatkowo zwiększa to ryzyko.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuRamipryla alkoholNie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale należy poinformować pacjenta o ryzyku spadku ciśnienia po alkoholu i zalecić ostrożność.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a po jego wypiciu wstawaj powoli.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a po jego wypiciu wstawaj powoli.

Alkohol, tak jak ramipryl, obniża ciśnienie krwi. Jeśli wypijesz więcej alkoholu, ciśnienie może ci spaść zbyt mocno, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem albo zasłabnięciem. Ryzyko jest większe na początku leczenia lub po zmianie dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
uczucie osłabienia lub mroczki przed oczami
szybkie bicie serca
omdlenie lub zasłabnięcie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale należy poinformować pacjenta o ryzyku spadku ciśnienia po alkoholu i zalecić ostrożność. Szczególnie ważne jest to na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i u osób odwodnionych albo przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie. Pacjent, który spożył alkohol i odczuwa zawroty głowy, powinien usiąść lub położyć się i wstawać powoli.

Skutek kliniczny

Po ostrym spożyciu alkoholu może wystąpić nasilone niedociśnienie z zawrotami głowy, osłabieniem, kołataniem serca i omdleniem, zwłaszcza przy wstawaniu. ChPL wymienia ostre zatrucie alkoholem wśród substancji mogących obniżać ciśnienie i nakazuje uwzględnić zwiększone ryzyko hipotonii.^[1] Dla alkoholu nie opisano w ChPL innych interakcji z ramiprylem, a stałe umiarkowane picie nie ma udokumentowanego w kontekście wyraźnego wpływu na skuteczność leku.

Mechanizm

Ramipryl obniża ciśnienie przez zahamowanie enzymu konwertującego angiotensynę, a alkohol sam rozszerza naczynia krwionośne i obniża ciśnienie. Oba działania się sumują, więc po jednorazowym spożyciu większej ilości alkoholu spadek ciśnienia może być większy niż po samym leku.

Monitorować

objawy niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy przy wstawaniu, zasłabnięcia)
ciśnienie tętnicze na początku leczenia i po zmianie dawki
dodatkowe leki obniżające ciśnienie, zwłaszcza diuretyki i azotany

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Ostre spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko istotnego niedociśnienia i omdleń. Pacjenta należy pouczyć, żeby w takiej sytuacji nie wstawał gwałtownie i w razie objawów szukał pomocy.
Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki ramiprylu działanie hipotensyjne jest najbardziej nasilone, więc alkohol częściej wywołuje niedociśnienie. W tym okresie zaleca się szczególną ostrożność.
Osoby starszewiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzi do upadków, więc należy je wyraźnie poinformować o ryzyku po alkoholu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Polpril 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polpril-100113089/

Pełny opis tej pary

Działania obu leków

Sumują się

3Wzrost stężenia potasu

diklofenakramipryl

3Obciążenie nerek

diklofenakramipryl

Wspólne działania niepożądane

nudności

diklofenakczęstoramiprylczęsto

ból głowy

diklofenakczęstoramiprylczęsto

zawroty głowy

diklofenakczęstoramiprylczęsto

Inne interakcje tych leków 52

Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.

Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
silny lub nawracający ból brzucha
wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych^[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych^[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.

Mechanizm

Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego^[3].

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]
Ibuprofen: substrat CYP2C9^[5]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
ciśnienie tętnicze
czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
obrzęki i przyrost masy ciała

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne.
Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak	inne zalecenie	Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory konwertazy+ Inhibitory reniny klasaNie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.ChPL: nie sprawdzonoopóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.

Leki z grupy inhibitorów konwertazy, np. ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. U osób z cukrzycą lub chorymi nerkami takie połączenie jest zakazane, a u innych osób też nie jest zalecane. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, nie tylko wymienionych przykładów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
wyraźne osłabienie mięśni lub mrowienie
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
nudności i duża senność

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów konwertazy, w tym ramiprylu, peryndoprylu, enalaprylu, lizynoprylu, a także cylazaprylu, imidaprylu i zofenoprylu, dla których nie ma osobnych danych. Jeśli pacjent otrzymuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich i zastąpienia go lekiem przeciwnadciśnieniowym działającym poza układem renina–angiotensyna–aldosteron. Nie należy też zamieniać inhibitora konwertazy na sartan, ponieważ połączenie sartanu z aliskirenem niesie to samo ryzyko. Jeśli w wyjątkowej sytuacji poza przeciwwskazaniami lekarz utrzymuje połączenie pod nadzorem specjalisty, konieczna jest ścisła kontrola potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.

Skutek kliniczny

Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia, w tym objawowego, oraz ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia ich czynności. W dużym badaniu klinicznym u chorych na cukrzycę typu 2 dodanie aliskirenu do leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem nie przyniosło korzyści sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a zwiększyło częstość działań niepożądanych, w tym udaru, co doprowadziło do przerwania badania. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu.

Mechanizm

Inhibitory konwertazy i aliskiren hamują ten sam układ renina–angiotensyna–aldosteron w dwóch różnych miejscach, co prowadzi do podwójnej blokady tego układu. Aliskiren hamuje reninę i ogranicza powstawanie angiotensyny I, a inhibitory konwertazy blokują jej przekształcanie w angiotensynę II. Skutkiem jest nasilone zmniejszenie wydzielania aldosteronu, co ogranicza wydalanie potasu, oraz osłabienie autoregulacji przepływu kłębuszkowego w nerkach. Jest to efekt farmakodynamiczny wspólny dla wszystkich inhibitorów konwertazy, niezależny od ich budowy, farmakokinetyki i sposobu wydalania, dlatego brak części par w bazie oznacza brak danych, a nie inne zachowanie leku.

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
kreatynina i eGFR
ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
objawy odwodnienia i niedociśnienia
jednoczesne stosowanie innych leków podnoszących potas, np. spironolaktonu, eplerenonu, amilorydu, trimetoprimu, suplementów potasu i zamienników soli kuchennej

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu+ Inhibitory konwertazy klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki.Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.

Leki z grupy antagonistów aldosteronu, takie jak spironolakton czy eplerenon, oraz leki na nadciśnienie i serce z grupy inhibitorów konwertazy, takie jak ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, zatrzymują potas w organizmie. Gdy bierzesz je razem, potasu może być we krwi za dużo, a to może zaburzyć pracę serca i nerek. Lekarze często łączą te leki celowo, bo razem dobrze chronią serce, dlatego ważne są regularne badania krwi, a nie odstawianie leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie lub uczucie ciężkości mięśni, zwłaszcza nóg
mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo wokół ust
kołatanie serca, nierówne lub wyraźnie wolne bicie serca
zawroty głowy, omdlenie lub uczucie słabości przy wstawaniu
wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu albo obrzęki
nudności, wymioty lub biegunka trwające dłużej niż dobę

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Połączenie stosuje się tylko przy wyraźnym wskazaniu, takim jak niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, stan po zawale z dysfunkcją lewej komory lub cukrzycowa choroba nerek w przypadku finerenonu. Nie należy włączać antagonisty aldosteronu przy podwyższonym wyjściowo stężeniu potasu ani przy ciężkiej niewydolności nerek^[1]. Należy unikać dołączania trzeciego leku hamującego układ renina–angiotensyna–aldosteron (sartanu, aliskirenu), a skojarzenie eplerenonu z inhibitorem konwertazy i sartanem jednocześnie jest przeciwwskazane w ChPL. Należy odstawić suplementy potasu i zamienniki soli z potasem oraz unikać NLPZ, trimetoprimu i innych diuretyków oszczędzających potas (amiloryd, triamteren). Spironolakton i eplerenon zaleca się stosować w najmniejszej skutecznej dawce. Przy wzroście stężenia potasu lub pogorszeniu czynności nerek należy zmniejszyć dawkę albo wstrzymać antagonistę aldosteronu, a w razie ciężkiej hiperkaliemii odstawić oba leki i wdrożyć leczenie doraźne. Pacjenta należy pouczyć o czasowym wstrzymaniu leków w razie wymiotów, biegunki lub odwodnienia.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to hiperkaliemia, która w ciężkiej postaci może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardię, bloki przewodzenia i zatrzymanie krążenia^[2]. Możliwe są też pogorszenie czynności nerek z wzrostem stężenia kreatyniny oraz nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, zamienników soli z potasem, innych leków oszczędzających potas, sartanów, NLPZ, trimetoprimu lub heparyny. Jednocześnie połączenie jest celowo stosowane w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową, po zawale serca z dysfunkcją lewej komory oraz – w przypadku finerenonu – w przewlekłej chorobie nerek u chorych na cukrzycę typu 2, gdzie poprawia rokowanie pod warunkiem ścisłego monitorowania^[3].

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory konwertazy zmniejszają wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Antagoniści aldosteronu blokują receptor mineralokortykoidowy w kanaliku nerkowym. Oba mechanizmy ograniczają wydalanie potasu przez nerki i sumują się, co prowadzi do retencji potasu. Dodatkowo oba leki zmniejszają ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może pogorszyć czynność nerek i dalej nasilić hiperkaliemię. Nie ma tu udziału metabolizmu ani transportu leków, dlatego różnice w budowie i farmakokinetyce poszczególnych substancji (np. steroidowa budowa spironolaktonu i kanrenonu, niesteroidowa budowa finerenonu, krótki czas działania kaptoprylu) nie znoszą interakcji. Finerenon i eplerenon mogą wiązać się z nieco mniejszym ryzykiem hiperkaliemii niż spironolakton, ale ryzyko to pozostaje klinicznie istotne. Brak części par w bazach danych oznacza brak danych, a nie brak interakcji.

Monitorować

stężenie potasu w surowicy przed włączeniem, w pierwszych tygodniach leczenia, po każdej zmianie dawki i następnie okresowo
kreatynina i eGFR w tych samych terminach co potas
ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii lub zaburzeń rytmu
stan nawodnienia, zwłaszcza w czasie infekcji przebiegających z wymiotami, biegunką lub gorączką
przegląd innych przyjmowanych leków i suplementów zwiększających stężenie potasu

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent	interakcja nie dotyczy	Przy ciężkim upośledzeniu czynności nerek ryzyko hiperkaliemii jest bardzo duże, a spironolakton i eplerenon są w tej sytuacji przeciwwskazane w ChPL. Finerenonu nie należy włączać przy znacznie obniżonym eGFR zgodnie z jego ChPL. Decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem aktualnych wartości potasu.
wiek ≥ 75 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku częściej występuje obniżona czynność nerek, odwodnienie i wielolekowość, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Wskazane jest rozpoczynanie od małych dawek antagonisty aldosteronu i częstsze kontrole potasu oraz kreatyniny.
Dołączenie antagonisty aldosteronu do stosowanego inhibitora konwertazykolejność włączenia · antagoniści aldosteronu	inne zalecenie	Najczęściej antagonistę aldosteronu dołącza się do już stosowanego inhibitora konwertazy. Przed dołączeniem należy ocenić potas i eGFR, odstawić suplementy potasu, a kontrolę laboratoryjną wykonać wcześnie po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki.
Ostra choroba z odwodnieniem (wymioty, biegunka, gorączka)czas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Odwodnienie pogarsza przepływ nerkowy i gwałtownie zwiększa ryzyko hiperkaliemii oraz ostrego uszkodzenia nerek. Należy rozważyć czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy do czasu wyrównania nawodnienia oraz skontrolować potas i kreatyninę.

Źródła

Spironolactone in severe heart failure: enhances efficacy of diuretic + ACE inhibitor combinations. Prescrire Int. 2000;9(49):158-9. PMID: 11603418.
Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.
Pitt B, Zannad F, Remme WJ, Cody R, Castaigne A, Perez A, et al. The effect of spironolactone on morbidity and mortality in patients with severe heart failure. Randomized Aldactone Evaluation Study Investigators. N Engl J Med. 1999;341(10):709-17. doi: 10.1056/NEJM199909023411001. PMID: 10471456.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ MetotreksatPrzy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę, jeśli bierzesz metotreksat – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz zamiast niego wziąć paracetamol.

Diklofenak może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat zostaje wtedy dłużej we krwi i może działać silniej, niż powinien, a w rzadkich przypadkach poważnie uszkodzić szpik, nerki lub przewód pokarmowy. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu, chorych nerkach i w podeszłym wieku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
gorączka, dreszcze lub częste infekcje
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
silne osłabienie i bladość
biegunka, wymioty lub ból brzucha
czarne, smoliste stolce
zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PK – wydalanie, PK – transport, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy metotreksacie w dużych dawkach należy unikać diklofenaku, a przy dawkach małych łączenie jest możliwe pod warunkiem ścisłego monitorowania. Należy zachować ostrożność, jeśli diklofenak podaje się w odstępie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie.^[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.^[2] Przebieg skojarzonego leczenia należy uważnie kontrolować.^[2] Jeśli wystarczy lek przeciwbólowy bez działania przeciwzapalnego, warto rozważyć paracetamol.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie metotreksatu może prowadzić do nasilenia jego toksyczności.^[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.^[2]

Mechanizm

Diklofenak może hamować klirens nerkowy metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i działanie toksyczne.^[1] NLPZ zmniejszają kanalikowe wydzielanie metotreksatu, a efekt ten dotyczy zwłaszcza zakresu małych dawek.^[2] Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, a pogorszenie czynności nerek wywołane przez NLPZ dodatkowo opóźnia eliminację metotreksatu.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]
Metotreksat: substrat OAT3^[5]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
stężenie kreatyniny i eGFR
aktywność AlAT i AspAT
objawy zapalenia jamy ustnej i owrzodzeń
objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat	ryzyko rośnie	Ciężkie działania niepożądane, w tym zgon i ciężką mielosupresję, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu. W tej sytuacji należy unikać diklofenaku.
Graniczna lub zmniejszona czynność nerekeGFR · pacjent	inne zalecenie	U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu. Niewydolność nerek jest także przeciwwskazaniem do stosowania diklofenaku.
odstep ≥ 24 godzinydiklofenak	ryzyko maleje	Zaleca się ostrożność przy stosowaniu diklofenaku w czasie krótszym niż 24 godziny przed lub po metotreksacie, więc zachowanie co najmniej takiego odstępu zmniejsza ryzyko.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje ograniczona czynność nerek, co nasila kumulację metotreksatu i ryzyko jego toksyczności.
Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza, więc znaczenie interakcji jest prawdopodobnie małe, choć przy rozległym i długotrwałym stosowaniu nie można go wykluczyć.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Olfen 75 SR 75 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olfen-75-sr-100111630/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ KetoprofenNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.ChPL: niezalecanenieznanyrozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz diklofenaku z ketoprofenem w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach, a jeśli ból nie mija po jednym leku, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.

Diklofenak i ketoprofen to dwa leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, ale wyraźnie zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka, a także mogą obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Wybierz tylko jeden z tych leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
silny lub nasilający się ból brzucha
obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
wysypka, duszność lub obrzęk twarzy

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania diklofenaku i ketoprofenu i wybrać jeden lek z grupy NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. ChPL ketoprofenu kwalifikuje połączenie z innymi NLPZ jako skojarzenie, którego należy unikać.^[1] Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dokłada się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy spoza tej grupy. U pacjentów z krwawieniem z przewodu pokarmowego lub perforacją po wcześniejszym leczeniu NLPZ w wywiadzie diklofenak jest przeciwwskazany.^[2]

Skutek kliniczny

Główną konsekwencją jest wzrost ryzyka owrzodzenia, krwawienia i perforacji w przewodzie pokarmowym. ChPL diklofenaku podaje, że jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.^[2] ChPL ketoprofenu wymienia inne NLPZ wśród skojarzeń, których należy unikać, ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego.^[1] Możliwe jest także nasilenie nefrotoksyczności, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny albo sartany.

Mechanizm

Diklofenaku i ketoprofenu nie należy przyjmować razem ogólnoustrojowo, ponieważ oba są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i sumują swoje działania niepożądane. Oba leki hamują cyklooksygenazę i zmniejszają wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, utrzymujących przepływ krwi przez nerki i wspierających czynność płytek krwi. Połączenie nie wzmacnia działania przeciwbólowego w stopniu istotnym klinicznie, natomiast zwiększa obciążenie przewodu pokarmowego, nerek i układu krążenia.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[3]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy angiotensyny lub sartany
ciśnienie tętnicze
obrzęki i przyrost masy ciała

Kiedy ocena się zmienia

Jeden z leków stosowany miejscowo na skórę (żel, plaster)droga podania · pacjent	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu jednego z leków ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie toksyczności żołądkowo‑jelitowej jest znacznie mniejsze. Warto jednak ograniczyć powierzchnię i czas stosowania, a przy ketoprofenie miejscowym pamiętać o ryzyku reakcji fotoalergicznych.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy łączeniu NLPZ jest wyższe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać, a przy stosowaniu jednego NLPZ rozważyć ochronę żołądka i kontrolę czynności nerek.
Dłużej niż kilka dniczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko powikłań żołądkowo‑jelitowych i nerkowych rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przedłużające się jednoczesne przyjmowanie dwóch NLPZ wymaga pilnej weryfikacji terapii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaSpironolakton+ RamiprylSpironolaktonu nie rozpoczyna się, gdy potas przekracza 5,0 mmol/l albo eGFR jest poniżej 30 ml/min/1,73 m².Zrób badanie potasu w terminie wyznaczonym przez lekarza i unikaj soli z potasem.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Zrób badanie potasu w terminie wyznaczonym przez lekarza i unikaj soli z potasem.

Ramipryl i spironolakton zatrzymują potas w organizmie, więc razem mogą podnieść jego poziom we krwi do niebezpiecznego. Zbyt dużo potasu może zaburzyć pracę serca. Lekarze łączą te leki celowo, na przykład w niewydolności serca, ale takie leczenie wymaga regularnych badań krwi. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, biegunce, chorobie nerek oraz przy stosowaniu soli z potasem lub leków przeciwbólowych typu ibuprofen.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie mięśni, mrowienie
kołatanie serca lub wolne tętno
nudności
zasłabnięcie
zmniejszona ilość moczu

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Spironolaktonu nie rozpoczyna się, gdy potas przekracza 5,0 mmol/l albo eGFR jest poniżej 30 ml/min/1,73 m². Potas i kreatyninę oznacza się przed włączeniem, po 1 i 4 tygodniach, a później okresowo. Przy potasie powyżej 5,5 mmol/l dawkę spironolaktonu zmniejsza się o połowę, a powyżej 6,0 mmol/l lek się odstawia. Pacjent nie powinien przyjmować suplementów potasu, soli z potasem ani NLPZ, a przy biegunce, wymiotach lub odwodnieniu powinien skontaktować się z lekarzem.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u osób starszych, z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek, przy odwodnieniu i po dołączeniu NLPZ lub suplementów potasu^[1]. Po opublikowaniu wyników dużego badania z randomizacją w niewydolności serca liczba hospitalizacji z powodu hiperkaliemii u pacjentów leczonych tym połączeniem wyraźnie wzrosła^[2].

Mechanizm

Ramipryl zmniejsza wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Spironolakton blokuje receptor mineralokortykoidowy w kanaliku zbiorczym. Oba leki zmniejszają wydalanie potasu przez nerki na dwóch etapach tej samej osi, a ramipryl dodatkowo obniża filtrację kłębuszkową przy odwodnieniu.

Monitorować

potas
kreatynina i eGFR
ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

indapamid

Kiedy ocena się zmienia

Poniżej 30 ml/min/1,73 m²eGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m² ryzyko ciężkiej hiperkaliemii jest zbyt duże i spironolaktonu w tym połączeniu się nie stosuje.
Spironolakton dołączony do inhibitora ACE w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutowąkolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	W tym wskazaniu połączenie jest zalecane w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, z kontrolą potasu i kreatyniny.
dawka ≥ 50 mg spironolaktonu na dobęspironolakton	ryzyko rośnie	Ryzyko hiperkaliemii rośnie z dawką spironolaktonu, a w niewydolności serca nie przekracza się 50 mg na dobę.

Źródła

Nürnberger J, Daul A, Philipp T. [A patient with severe hyperkalaemia -- an emergency after RALES]. Dtsch Med Wochenschr. 2005;130(36):2008-11. doi: 10.1055/s-2005-872620. PMID: 16143930.
Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu octowego+ Heparyny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia.Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli stosujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy heparyn, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych takich jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, takie jak diklofenak, aceklofenak, indometacyna czy acemetacyna, przyjmowane razem z zastrzykami przeciwzakrzepowymi, takimi jak enoksaparyna, nadroparyna czy dalteparyna, albo z sulodeksydem, zwiększają ryzyko krwawienia. Najczęściej dochodzi do krwawienia z żołądka lub jelit, ale mogą też pojawiać się duże siniaki i krwawienia z innych miejsc. Żel lub plaster z diklofenakiem nałożony na mały obszar skóry jest znacznie bezpieczniejszy niż tabletki, czopki czy zastrzyki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
silny ból brzucha lub zgaga, które się nasilają
duże lub liczne siniaki, rozległe krwiaki w miejscu zastrzyku
krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
różowy lub czerwony mocz
drętwienie lub osłabienie nóg albo problemy z oddawaniem moczu po znieczuleniu w kręgosłup
silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego i heparyny lub leku heparynopodobnego należy unikać tego połączenia, a gdy NLPZ jest niezbędny, stosować go w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie krótki czas pod kontrolą objawów krwawienia. W leczeniu bólu i gorączki preferuje się paracetamol. Jeśli NLPZ musi zostać utrzymany, warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej i unikać indometacyny oraz acemetacyny na rzecz leku o mniejszej toksyczności żołądkowej^[1]. U chorych otrzymujących enoksaparynę, nadroparynę, dalteparynę lub bemiparynę przed planowanym znieczuleniem przewodowym lub nakłuciem lędźwiowym należy odstawić NLPZ lub zachować szczególną ostrożność i ściśle obserwować objawy neurologiczne. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy kontrolować kreatyninę i potas oraz rozważyć redukcję dawki heparyny drobnocząsteczkowej i oznaczenie jej aktywności przeciw czynnikowi Xa. Diklofenak w postaci żelu lub plastra stosowany na niewielkiej powierzchni skóry niesie znacznie mniejsze ryzyko.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwiaków w miejscu wstrzyknięcia, krwawień z dróg moczowych i krwawień wewnątrzczaszkowych^[1]. U chorych z heparyną drobnocząsteczkową poddawanych znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub zewnątrzoponowemu albo nakłuciu lędźwiowemu jednoczesne stosowanie NLPZ zwiększa ryzyko krwiaka kanału kręgowego, który może prowadzić do trwałego porażenia. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek z kumulacją heparyny oraz hiperkaliemia. Ryzyko jest największe przy lecznicznych dawkach heparyn, u osób starszych, z niewydolnością nerek, z przebytą chorobą wrzodową oraz przy indometacynie i acemetacynie, które mają silne działanie drażniące przewód pokarmowy.

Mechanizm

Interakcja ma głównie charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. NLPZ z grupy pochodnych kwasu octowego odwracalnie hamują cyklooksygenazę płytkową (COX-1) i zmniejszają syntezę tromboksanu A2, co osłabia agregację płytek. Uszkadzają też błonę śluzową przewodu pokarmowego przez zmniejszenie syntezy ochronnych prostaglandyn. Heparyny niefrakcjonowane i drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) działają przez antytrombinę i hamują czynnik Xa oraz trombinę. Sulodeksyd działa podobnie, ale słabiej, a koncentrat antytrombiny ludzkiej nasila działanie przeciwkrzepliwe podawanej równocześnie heparyny. Połączenie zaburzeń hemostazy pierwotnej i wtórnej z uszkodzeniem śluzówki sumuje ryzyko krwawienia. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać przepływ nerkowy i filtrację kłębuszkową, co sprzyja kumulacji heparyn drobnocząsteczkowych wydalanych przez nerki. Oba leki mogą też hamować układ renina–aldosteron, co sumuje ryzyko hiperkaliemii.

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, bóle w nadbrzuszu)
krwiaki w miejscu wstrzyknięcia i siniaki
morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
kreatynina i eGFR
stężenie potasu w surowicy
objawy neurologiczne (drętwienie, osłabienie kończyn dolnych, zaburzenia zwieraczy) po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
aktywność przeciw czynnikowi Xa u chorych z niewydolnością nerek lub przy dawkach leczniczych

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (żel, plaster)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu octowego	ryzyko maleje	Diklofenak stosowany miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry osiąga małe stężenia we krwi i w niewielkim stopniu wpływa na płytki oraz błonę śluzową żołądka. Ryzyko krwawienia przy łączeniu z heparyną jest znacznie mniejsze, ale nie należy stosować go na dużych powierzchniach, pod opatrunkiem okluzyjnym ani w miejscu wstrzyknięć heparyny.
Dawka leczniczadawka · heparyny	ryzyko rośnie	Przy lecznicznych dawkach heparyn drobnocząsteczkowych (leczenie zakrzepicy lub zatorowości) ryzyko poważnego krwawienia w połączeniu z NLPZ jest wyraźnie większe niż przy dawkach profilaktycznych i połączenia należy unikać.
eGFR ≤ 30pacjent	ryzyko rośnie	W ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, a NLPZ mogą dodatkowo pogorszyć czynność nerek i nasilić hiperkaliemię. Należy unikać NLPZ, zmodyfikować dawkę heparyny i kontrolować kreatyninę, potas oraz aktywność przeciw czynnikowi Xa.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego, upośledzenie czynności nerek i hiperkaliemia, dlatego połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i częściej kontrolować morfologię oraz parametry nerkowe.
Dłużej niż kilka dniczas leczenia · NLPZ – pochodne kwasu octowego	ryzyko rośnie	Ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przy dłuższym jednoczesnym leczeniu z heparyną należy zrewidować wskazania do NLPZ i rozważyć osłonę żołądka.

Źródła

Fischbach W. [Drug-induced gastrointestinal bleeding]. Internist (Berl). 2019;60(6):597-607. doi: 10.1007/s00108-019-0610-y. PMID: 31076795.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmlodypina+ DiklofenakPrzy krótkotrwałym, doraźnym stosowaniu diklofenaku połączenie jest dopuszczalne, a przy dłuższym leczeniu należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze.Stosuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego na dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Stosuj diklofenak jak najkrócej, mierz ciśnienie w domu, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego na dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.

Diklofenak może osłabiać działanie amlodypiny, przez co ciśnienie krwi może być wyższe niż zwykle. Może też nasilać obrzęki nóg, które czasem pojawiają się przy amlodypinie. Krótkie stosowanie diklofenaku zwykle nie stanowi problemu, ale przy dłuższym leczeniu trzeba pilnować ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyższe niż zwykle wyniki pomiaru ciśnienia
bóle głowy
nasilone obrzęki kostek lub stóp
szybki przyrost masy ciała
wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy krótkotrwałym, doraźnym stosowaniu diklofenaku połączenie jest dopuszczalne, a przy dłuższym leczeniu należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze. ChPL diklofenaku zaleca regularną kontrolę ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku, oraz odpowiednie nawodnienie i okresową kontrolę czynności nerek po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i w jego trakcie.^[1] Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę diklofenaku przez możliwie najkrótszy czas, a u pacjentów wymagających przewlekłego leczenia przeciwbólowego rozważyć paracetamol lub postać miejscową diklofenaku. Jeśli amlodypina jest stosowana z powodu choroby niedokrwiennej serca, diklofenak doustny jest przeciwwskazany ze względu na samą chorobę.^[1]

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest gorsza kontrola ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy regularnym stosowaniu diklofenaku przez dłuższy czas. Możliwe jest też nasilenie obrzęków kostek oraz pogorszenie czynności nerek u osób odwodnionych lub w podeszłym wieku. Osłabienie działania hipotensyjnego jest w przypadku antagonistów wapnia zwykle mniejsze niż przy lekach moczopędnych i inhibitorach ACE.

Mechanizm

Diklofenak może osłabiać działanie amlodypiny obniżające ciśnienie tętnicze, ponieważ hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych i sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody. ChPL diklofenaku wskazuje, że tak jak inne NLPZ może on osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe jednocześnie stosowanych leków zmniejszających ciśnienie tętnicze.^[1] Dodatkowo zatrzymanie płynów wywołane przez NLPZ może nasilać obrzęki obwodowe, które są typowym działaniem niepożądanym amlodypiny. ChPL amlodypiny nie wymienia diklofenaku ani NLPZ.^[2]

Metabolizm i transportery

Amlodypina: słaby inhibitor CYP3A4^[3], substrat CYP3A4^[3]
Diklofenak: substrat CYP2C9^[4]

Monitorować

ciśnienie tętnicze
obrzęki obwodowe i masa ciała
stężenie kreatyniny w surowicy przy dłuższym leczeniu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (żel, plaster)postać · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu diklofenaku na skórę stężenia ogólnoustrojowe są małe, więc wpływ na ciśnienie tętnicze jest mało prawdopodobny.
Krótkotrwałe, doraźne stosowanieczas leczenia · diklofenak	ryzyko maleje	Osłabienie działania hipotensyjnego rozwija się stopniowo, dlatego pojedyncze dawki lub krótka kuracja mają małe znaczenie kliniczne.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ChPL diklofenaku zaleca regularną kontrolę ciśnienia tętniczego, a ryzyko pogorszenia czynności nerek jest większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardilopin 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cardilopin-100105032/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardilopin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardilopin-100105032/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.