Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego^[2]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i bradykardii^[2], a wymioty w chorobie lokomocyjnej mogą powodować utratę potasu.

Mechanizm

Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, a dodatkowo zwalnia czynność serca przez blokadę receptorów beta. Dimenhydrynat jest solą difenhydraminy, która należy do leków przeciwhistaminowych wydłużających odstęp QT^[2]. Efekty obu leków na repolaryzację sumują się, a bradykardia wywołana sotalolem dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia skojarzonego
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość akcji serca
• objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

cynaryzyna

Skutek kliniczny

Możliwe zaostrzenie padaczki z ryzykiem napadu drgawkowego, a także nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i koncentracji.

Mechanizm

Dimenhydraminy nie stosuje się u osób z padaczką, a brywaracetam jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc u pacjenta leczonego brywaracetamem dimenhydramina jest przeciwwskazana ze względu na chorobę podstawową.^[1][2][3] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą obniżać próg drgawkowy i w ten sposób osłabiać kontrolę napadów uzyskaną dzięki brywaracetamowi. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a dimenhydramina potęguje działanie depresyjne innych leków hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego.^[1] Brywaracetam około dwukrotnie nasila wpływ alkoholu na funkcje psychoruchowe, czujność i pamięć, co wskazuje na jego udział w addycyjnym działaniu ośrodkowym.^[4] Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ brywaracetam jest rozkładany głównie na drodze hydrolizy niezależnej od CYP, a w mniejszym stopniu przez CYP2C19.^[4]

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• nasilenie senności i zawrotów głowy
• zaburzenia koordynacji ruchowej i koncentracji

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie częstości napadów padaczkowych mimo leczenia cenobamatem. Nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.^[1][2] Dimenhydrynat jako lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji przenikający do ośrodkowego układu nerwowego może obniżać próg drgawkowy i osłabiać ochronę przeciwnapadową. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie depresyjne innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy^[1], a cenobamat sam często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• senność i zaburzenia świadomości
• zawroty głowy, równowaga i ryzyko upadków
• zaburzenia widzenia

Bezpieczniejsze alternatywy

ondansetron

Skutek kliniczny

U chorego na padaczkę grozi pogorszenie kontroli napadów, a u każdego pacjenta – nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji ruchowej.

Mechanizm

Dimenhydramina, przeciwhistaminowy lek pierwszej generacji, może obniżać próg drgawkowy i w ten sposób przeciwdziałać działaniu przeciwpadaczkowemu kwasu walproinowego. Dimenhydraminy nie stosuje się u chorych na padaczkę.^[1][2] Oba leki działają ponadto hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a dimenhydramina potęguje działanie depresyjne innych leków działających na ten układ.^[1]

Monitorować

• częstość i nasilenie napadów padaczkowych
• senność i stopień uspokojenia
• zawroty głowy i zaburzenia równowagi

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków.

Mechanizm

Dimenhydraminy nie stosuje się u chorych na padaczkę, a okskarbazepina jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc jej przyjmowanie zwykle oznacza rozpoznaną padaczkę.^[1][2] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji z działaniem ośrodkowym mogą obniżać próg drgawkowy i działać przeciwnie do leczenia przeciwpadaczkowego. Dodatkowo dimenhydramina nasila działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, a okskarbazepina sama często wywołuje senność i zawroty głowy.^[1]

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
• zdolność do prowadzenia pojazdów

Skutek kliniczny

Ryzyko gorszej kontroli napadów padaczkowych, w tym napadu przełomowego, oraz nasilonej senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i upadków. Pogorszenie sprawności psychoruchowej utrudnia prowadzenie pojazdów.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u osób z padaczką^[1][2][3]. Perampanel jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent, który go przyjmuje, należy do grupy objętej tym przeciwwskazaniem. Leki przeciwhistaminowe I generacji mogą obniżać próg drgawkowy, co działa przeciwnie do celu leczenia perampanelem. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy^[1], a perampanel w połączeniu z alkoholem addytywnie pogarsza koncentrację i czujność, w tym zdolność prowadzenia pojazdów^[4]. Oba leki mogą więc sumować senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi. Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ perampanel nie jest silnym induktorem ani inhibitorem cytochromu P450^[4].

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• nasilenie senności i sedacji
• zawroty głowy i zaburzenia równowagi
• sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli napadów, w tym napady przełomowe, oraz nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. U dzieci leczonych wigabatryną ryzyko drgawek po lekach przeciwhistaminowych pierwszej generacji jest szczególnie istotne.

Mechanizm

Wigabatrynę stosuje się wyłącznie w leczeniu padaczki, a dimenhydraminy nie stosuje się u osób z padaczką.^[1][2][3] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą obniżać próg drgawkowy, co działa przeciwnie do celu leczenia przeciwpadaczkowego. Dimenhydramina potęguje ponadto działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.^[1] Wigabatryna nasila hamujące przekaźnictwo GABA-ergiczne i sama wywołuje senność, więc działanie sedacyjne obu leków się sumuje. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ wigabatryna nie jest metabolizowana, nie wiąże się z białkami i nie indukuje enzymów cytochromu P450.^[4]

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• stopień senności i sedacji
• zawroty głowy i zaburzenia równowagi

Skutek kliniczny

Możliwe zaostrzenie padaczki z napadami przełomowymi mimo regularnego przyjmowania eslikarbazepiny. Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń koordynacji i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.

Mechanizm

Dimenhydraminy nie stosuje się u chorych na padaczkę, a eslikarbazepina jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent leczony eslikarbazepiną ma przeciwwskazanie do dimenhydraminy^[1][2][3]. Dimenhydramina jest solą difenhydraminy, przeciwhistaminowego leku pierwszej generacji, oraz 8-chloroteofiliny, pochodnej ksantyny – oba składniki mogą obniżać próg drgawkowy i w ten sposób osłabiać ochronę przeciwdrgawkową zapewnianą przez eslikarbazepinę. Dodatkowo oba leki hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego, a dimenhydramina potęguje działanie depresyjne innych leków działających ośrodkowo^[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ eslikarbazepina indukuje głównie CYP3A4 i glukuronidację oraz hamuje CYP2C19, a nie są to główne szlaki eliminacji difenhydraminy^[4].

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• nasilenie senności i zawrotów głowy
• zaburzenia koordynacji i widzenia