Interakcje / Doksepina / Doksepina i lewocetyryzyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale trzeba ocenić, czy pacjent rzeczywiście potrzebuje dwóch leków przeciwhistaminowych, i ostrzec go przed nasiloną sennością.
Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.
Niekorzystna interakcjaDoksepina+ LewocetyryzynaPołączenie można stosować, ale trzeba ocenić, czy pacjent rzeczywiście potrzebuje dwóch leków przeciwhistaminowych, i ostrzec go przed nasiloną sennością.Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na oba leki, a przy silnej senności zapytaj farmaceutę o lek przeciwalergiczny, który mniej usypia.
Doksepina i lewocetyryzyna mogą powodować senność, a przyjmowane razem usypiają mocniej niż każda osobno. Możesz czuć się otępiały, wolniej reagować i mieć kłopot ze skupieniem uwagi. U starszych osób zwiększa to ryzyko zawrotów głowy i upadków. Oba leki działają przeciwhistaminowo, więc warto upewnić się u lekarza lub farmaceuty, że potrzebujesz obu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- wolniejsze reagowanie i trudność ze skupieniem
- zawroty głowy lub chwiejność
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba ocenić, czy pacjent rzeczywiście potrzebuje dwóch leków przeciwhistaminowych, i ostrzec go przed nasiloną sennością. Do czasu poznania reakcji na połączenie pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani pić alkoholu. U osób starszych i u pacjentów przyjmujących inne leki hamujące OUN warto rozważyć lek przeciwalergiczny o najmniejszym działaniu ośrodkowym.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe i gorsza koncentracja, co utrudnia prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. U osób starszych rośnie ryzyko zawrotów głowy, splątania i upadków.
Mechanizm
Doksepina silnie blokuje receptory histaminowe H1 w ośrodkowym układzie nerwowym i działa uspokajająco. Lewocetyryzyna słabo przenika do mózgu, ale u części osób również powoduje senność. Oba leki sumują więc działanie hamujące OUN i dublują blokadę receptorów H1. Doksepina nasila działanie innych substancji hamujących OUN, takich jak alkohol i leki przeciwlękowe[1]. U wrażliwych pacjentów lewocetyryzyna podana z innymi substancjami hamującymi OUN może dodatkowo obniżyć czujność i zdolność reagowania[2]. Nie ma przesłanek do interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lewocetyryzyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana i nie wpływa na CYP2D6.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i spowolnienie w ciągu dnia
- sprawność psychoruchowa i zdolność prowadzenia pojazdów
- zawroty głowy i ryzyko upadków u osób starszych
- splątanie u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego zwiększa ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków. Warto rozważyć feksofenadynę lub bilastynę zamiast lewocetyryzyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDoksepinaa alkoholZaleć pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia doksepiną.Nie pij alkoholu w czasie leczenia doksepiną, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia doksepiną, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.
Alkohol i doksepina razem silniej uspokajają i usypiają, niż każde z nich osobno. Możesz poczuć nadmierną senność, zawroty głowy i trudność z koncentracją, a reakcja na alkohol może być silniejsza niż zwykle. W większych ilościach takie połączenie bywa niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
- splątanie, zaburzenia mowy albo równowagi
- spowolniony lub płytki oddech
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- kołatanie lub nierówna praca serca
- drgawki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia doksepiną. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, należy poinformować go o nasileniu senności i reakcji na alkohol, odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn oraz zwrócić uwagę na ryzyko przedawkowania. Doksepina bywa stosowana w depresji i lęku towarzyszących chorobie alkoholowej[1], dlatego u takich chorych decyzję o leczeniu i nadzorze podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji, upośledzenie prowadzenia pojazdów, a przy większych ilościach alkoholu także zaburzenia świadomości. W przedawkowaniu opisano depresję oddechową, niedociśnienie, śpiączkę, drgawki i zaburzenia rytmu serca, a ChPL odnotowuje przypadki śmiertelnego przedawkowania doksepiny samej lub w połączeniu z alkoholem[1]. Ryzyko jest szczególnie istotne u osób z depresją, u których przedawkowanie z alkoholem bywa zamierzone.
Mechanizm
Doksepina i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują i nasilają senność oraz osłabienie sprawności psychofizycznej. ChPL nakazuje wziąć pod uwagę możliwość nasilenia działania farmakologicznego przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem[1] i każe ostrzec pacjentów o nasileniu reakcji na alkohol[1]. Według piśmiennictwa alkohol może dodatkowo zwiększać toksyczność doksepiny. Do tego dochodzi działanie alkoholu na wątrobę, w której doksepina jest metabolizowana.
Metabolizm i transportery
- Doksepina: substrat CYP2D6[2]
Monitorować
- nasilenie senności i zaburzeń koncentracji
- ciśnienie tętnicze i tętno przy zawrotach głowy lub osłabieniu
- objawy neurologiczne i zaburzenia rytmu serca przy podejrzeniu przedawkowania
- stan psychiczny i ryzyko zamachu samobójczego u pacjenta z depresją
- sprawność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu zwiększają ryzyko głębokiej sedacji, depresji oddechowej i zagrażającego życiu przedawkowania, bo działanie hamujące na OUN się sumuje. Takiego pacjenta należy pilnie skierować do oceny lekarskiej. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu może uszkadzać wątrobę, a ciężkie choroby wątroby są przeciwwskazaniem do doksepiny. U takich pacjentów trzeba ocenić czynność wątroby i zasadność terapii. Doksepina bywa stosowana w depresji i lęku w przebiegu choroby alkoholowej, więc decyzję podejmuje lekarz. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne łatwiej prowadzą do upadków. Należy szczególnie wyraźnie odradzić alkohol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Interakcja o niejasnym znaczeniuLewocetyryzynaa alkoholNie ma konieczności bezwzględnego unikania alkoholu, ale należy zachować ostrożność i poinformować pacjenta o możliwej senności oraz spowolnieniu reakcji.Jeśli pijesz alkohol, zachowaj ostrożność i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy czujesz się senny lub mniej uważny.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, zachowaj ostrożność i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy czujesz się senny lub mniej uważny.
Lewocetyryzyna zwykle nie powoduje silnej senności, ale u niektórych osób może obniżać czujność. Alkohol też działa uspokajająco, więc razem mogą dać większą senność i wolniejsze reakcje. Nie u każdego tak się dzieje, ale warto na to uważać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźna senność
- trudność w skupieniu uwagi
- spowolnione reakcje
- zawroty głowy lub uczucie oszołomienia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma konieczności bezwzględnego unikania alkoholu, ale należy zachować ostrożność i poinformować pacjenta o możliwej senności oraz spowolnieniu reakcji. Przy pierwszych dawkach i po wypiciu alkoholu pacjent powinien zrezygnować z prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jeśli odczuwa senność lub osłabienie czujności.[1]
Skutek kliniczny
U wrażliwych pacjentów możliwe jest dodatkowe obniżenie czujności i zdolności reagowania, zwłaszcza przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Dla racematu (cetyryzyny) nie wykazano, aby lek nasilał działanie alkoholu, więc u większości osób klinicznie istotnego wzmocnienia nie należy się spodziewać.
Mechanizm
Lewocetyryzyna jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, który słabo przenika do ośrodkowego układu nerwowego, ale u części osób może wywoływać senność. Alkohol hamuje czynność OUN, więc u wrażliwych pacjentów oba działania mogą się teoretycznie sumować.
Metabolizm i transportery
- Lewocetyryzyna: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- senność i osłabienie czujności po zażyciu leku, także w połączeniu z alkoholem
- zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn u osób, które odczuły senność
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu zwiększa prawdopodobieństwo sumowania działania hamującego OUN i osłabienia czujności u osób wrażliwych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyzal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xyzal-100147912/
Inne interakcje tych leków 167
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DoksepinaNie należy łączyć cytalopramu z doksepiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi jako lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Cytalopramu i doksepiny nie powinno się przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane jednocześnie zwiększają to ryzyko. Razem mogą też wywołać groźny nadmiar serotoniny w organizmie. Cytalopram może dodatkowo zwiększać ilość doksepiny we krwi i nasilać jej działania niepożądane, na przykład senność czy suchość w ustach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wysoka gorączka z poceniem się
- sztywność, drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- nadmierna senność
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z doksepiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi jako lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leczenia, na przykład zastąpienia cytalopramu lekiem z grupy SSRI bez przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT albo zastąpienia doksepiny lekiem spoza grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, zależnie od wskazania. Jeżeli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ocena EKG z pomiarem QTc oraz kontrola stężenia potasu i magnezu. Pacjent nie powinien samodzielnie odstawiać żadnego z leków.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. ChPL cytalopramu wskazuje, że ryzyko złośliwych arytmii rośnie dodatkowo przy hipokaliemii i hipomagnezemii[1]. Możliwy jest zespół serotoninowy z hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami klonicznymi, niestabilnością wegetatywną oraz splątaniem, pobudzeniem lub majaczeniem[1]. Wzrost stężenia doksepiny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak sedacja, objawy antycholinergiczne i niedociśnienie.
Mechanizm
Cytalopram i doksepina sumują działanie wydłużające odstęp QT, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne podawanie leków wydłużających odstęp QT i wprost wymienia wśród nich trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zaznaczając, że nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. Pozostałe charakterystyki cytalopramu również ujmują w przeciwwskazaniach leki wydłużające odstęp QT[2][3]. Oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne, a ChPL doksepiny ostrzega, że leki serotoninergiczne podawane z doksepiną mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego oraz że przy łączeniu z innymi lekami przeciwdepresyjnymi należy liczyć się z nasileniem działania farmakologicznego[4]. Doksepina jest metabolizowana przez CYP2D6, a selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny mogą zwiększać stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w osoczu[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego – gorączka, sztywność i drżenie mięśni, pobudzenie, splątanie
- objawy nasilonego działania doksepiny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, niedociśnienie ortostatyczne
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Połączenie przeciwwskazaneDoksepina+ EscytalopramNie należy łączyć doksepiny z escytalopramem, a przy jednoczesnym przepisaniu trzeba skontaktować się z lekarzem w celu zastąpienia jednego z leków.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a do tego czasu zapytaj farmaceutę, jak postępować.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a do tego czasu zapytaj farmaceutę, jak postępować.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Mogą też wywołać groźny stan nadmiaru serotoniny w organizmie i zwiększyć ryzyko drgawek. Do tego jeden lek może podnosić stężenie drugiego we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- pobudzenie, drżenie mięśni, gorączka i potliwość
- drgawki
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć doksepiny z escytalopramem, a przy jednoczesnym przepisaniu trzeba skontaktować się z lekarzem w celu zastąpienia jednego z leków.[1] Jeśli lekarz po ocenie ryzyka mimo to utrzymuje oba leki, konieczna jest kontrola EKG z oceną QTc oraz kontrola stężenia potasu i magnezu. Pacjenta należy pouczyć o objawach zespołu serotoninowego i zaburzeń rytmu serca.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i groźnych zaburzeń rytmu serca, do zespołu serotoninowego oraz do drgawek. Większe stężenie doksepiny może dodatkowo nasilać jej działania niepożądane, w tym sedację i działanie kardiotoksyczne. Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, przed czym ostrzega ChPL escytalopramu.[1]
Mechanizm
Escytalopramu nie należy łączyć z doksepiną, ponieważ oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.[1] ChPL escytalopramu zaznacza, że nie przeprowadzono badań z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego.[1] Oba leki działają serotoninergicznie, co sumuje ryzyko zespołu serotoninowego, a ChPL doksepiny ostrzega przed tym ryzykiem przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych.[2] Leki z grupy SSRI obniżają próg drgawkowy i ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami trójpierścieniowymi, które również go obniżają.[1] Doksepina jest metabolizowana przez CYP2D6, a według jej ChPL selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny mogą zwiększać stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w osoczu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- drgawki
- nasilenie sedacji i działań niepożądanych doksepiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie doksepiny na escytalopram lub odwrotnie interakcja może wystąpić w okresie wypłukiwania poprzedniego leku, dlatego zmianę powinien zaplanować lekarz z zachowaniem przerwy i kontrolą objawów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneDoksepina+ SelegilinaNie łączyć doksepiny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak zmienić leczenie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak zmienić leczenie.
Doksepina, lek na depresję lub problemy ze snem, i selegilina, lek na chorobę Parkinsona, nie mogą być przyjmowane razem. Razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z gorączką, poceniem, drżeniem, dużymi skokami ciśnienia i splątaniem, która może zagrażać życiu. Po odstawieniu selegiliny musi minąć co najmniej 14 dni, zanim zaczniesz brać doksepinę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- obfite pocenie się
- drżenie, skurcze lub drgawki
- silny niepokój, pobudzenie, splątanie lub omamy
- kołatanie serca
- silny ból głowy albo zawroty głowy przy skokach ciśnienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączyć doksepiny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków[1][2][3]. Doksepinę można włączyć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia selegiliny[2][1]. Selegilinę można włączyć dopiero po upływie czasu równego 5 okresom półtrwania doksepiny od jej odstawienia[2]. Gdy pacjent wymaga jednocześnie leczenia choroby Parkinsona i depresji lub bezsenności, decyzję o wyborze leków podejmuje lekarz prowadzący, ponieważ ChPL selegiliny przeciwwskazuje także SSRI i SNRI[2]. Jeśli połączenie zostało już przyjęte, pacjenta z objawami zespołu serotoninowego należy pilnie skierować do lekarza lub na SOR.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie selegiliny z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może powodować ciężkie zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego w postaci zespołu serotoninowego, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym[2]. Zgłaszano obfite pocenie, podwyższenie ciepłoty ciała, nadciśnienie albo niedociśnienie tętnicze, tachykardię, niepokój, zawroty głowy i drgawki[2]. Możliwe jest też nasilenie sedacji i działań antycholinergicznych, co u starszych chorych z chorobą Parkinsona sprzyja splątaniu, upadkom i zatrzymaniu moczu.
Mechanizm
Selegilina jest inhibitorem MAO-B, a doksepina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, więc oba leki zwiększają dostępność amin biogennych w synapsach i nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne oraz noradrenergiczne. ChPL doksepiny podaje, że inhibitory MAO mogą potęgować działanie innych leków i nasilać ich reakcje niepożądane[1]. ChPL selegiliny wskazuje, że w dawkach większych niż zalecane selegilina traci selektywność wobec MAO-B, co zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych[2]. Dodatkowo sumują się działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy i antycholinergiczne doksepiny z działaniami niepożądanymi selegiliny, której ChPL zaleca unikać leków uspokajających i nasennych oraz ostrzega, że leki antycholinergiczne mogą zwiększać występowanie działań niepożądanych[2].
Metabolizm i transportery
- Doksepina: substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, omamy
- objawy nerwowo-mięśniowe – drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, drgawki
- nadmierne pocenie
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilina | inne zalecenie | Doksepinę można włączyć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia selegiliny. |
| Selegilina włączana po odstawieniu doksepinykolejność włączenia · doksepina | inne zalecenie | Przed włączeniem selegiliny należy odczekać czas równy 5 okresom półtrwania doksepiny od jej odstawienia. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności i wystąpienia poważnych działań niepożądanych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Selgres 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/selgres-100084896/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Połączenie przeciwwskazaneDoksepina+ CyzaprydNie łącz cyzaprydu z doksepiną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwdepresyjnego bez jego zgody.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwdepresyjnego bez jego zgody.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takie zaburzenia mogą powodować kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z doksepiną.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia doksepiną, cyzapryd należy odstawić i dobrać inne postępowanie w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego albo zmienić lek przeciwdepresyjny na taki, który nie wydłuża istotnie odstępu QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich zaburzeń rytmu serca, takich jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes.[1] Zaburzenia te mogą prowadzić do omdleń i nagłego zgonu sercowego.
Mechanizm
Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a jego łączenie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, które również wydłużają QT, jest przeciwwskazane.[1] Doksepina jako lek trójpierścieniowy sumuje się z cyzaprydem w działaniu na repolaryzację komór. Działanie antycholinergiczne doksepiny może dodatkowo osłabiać prokinetyczny efekt cyzaprydu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leki były przyjmowane razem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneDoksepina+ SakwinawirDoksepiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawiru nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie zaczynaj brać doksepiny razem z sakwinawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać doksepiny razem z sakwinawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.
Doksepina i sakwinawir razem mogą groźnie zaburzyć pracę serca i wywołać niebezpieczną arytmię. Lek na HIV może też zwiększyć ilość doksepiny w organizmie, przez co możesz odczuwać silniejszą senność i inne działania niepożądane. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doksepiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawiru nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leku przeciwdepresyjnego lub nasennego na taki, który nie wydłuża odstępu QT, albo zmiany schematu przeciwretrowirusowego. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie wykonać EKG i oznaczyć stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i PR, blokiem przedsionkowo-komorowym oraz groźnymi dla życia komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym częstoskurczem typu torsade de pointes[1]. Większe stężenie doksepiny może też nasilać senność, działanie antycholinergiczne i spadki ciśnienia.
Mechanizm
Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, a jego działanie może sumować się z działaniem innych leków wydłużających te odstępy[1]. Doksepina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny wydłuża odstęp QT i spowalnia przewodzenie w sercu, więc oba leki działają na serce w tym samym kierunku. Doksepina jest metabolizowana przez CYP2D6, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększać stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w osoczu[2]. Rytonawir stosowany do wzmocnienia sakwinawiru hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na doksepinę i nasilać jej działanie kardiotoksyczne.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- objawy sedacji i działania antycholinergicznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTrójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, opipramol, doksepina)+ Odtrutki (np. flumazenil, metylotioniniowa) klasaU pacjenta przyjmującego trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny lub nim zatrutego nie należy rutynowo podawać flumazenilu ani błękitu metylenowego, a jeśli odtrutka jest niezbędna dla ratowania życia, podaje się ją tylko w warunkach ścisłego monitorowania.Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z tej grupy, zawsze mów o tym lekarzowi w szpitalu lub na pogotowiu, zanim dostaniesz odtrutkę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z tej grupy, zawsze mów o tym lekarzowi w szpitalu lub na pogotowiu, zanim dostaniesz odtrutkę.
Niektóre leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina, klomipramina czy doksepina, mogą groźnie współdziałać z dwiema odtrutkami podawanymi w szpitalu – błękitem metylenowym i flumazenilem. Błękit metylenowy razem z tymi lekami może wywołać gorączkę, drżenie mięśni, pobudzenie i kołatanie serca. Flumazenil podany po przedawkowaniu takiego leku może wywołać drgawki i zaburzenia rytmu serca. Inne odtrutki, na przykład nalokson czy protamina, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki
- wysoka gorączka i silne poty
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie, silny niepokój lub pobudzenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny lub nim zatrutego nie należy rutynowo podawać flumazenilu ani błękitu metylenowego, a jeśli odtrutka jest niezbędna dla ratowania życia, podaje się ją tylko w warunkach ścisłego monitorowania. Flumazenil jest przeciwwskazany przy podejrzeniu zatrucia trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, zwłaszcza gdy w EKG widoczne jest poszerzenie zespołu QRS, a depresję oddechową po benzodiazepinach leczy się wtedy wspomaganiem oddychania. Przed planowym podaniem błękitu metylenowego, na przykład w zabiegach chirurgicznych, należy rozważyć odstawienie leku przeciwdepresyjnego z odpowiednim wyprzedzeniem, pamiętając o długim działaniu klomipraminy. W ciężkiej methemoglobinemii zagrażającej życiu korzyść z błękitu metylenowego zwykle przeważa, wtedy stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego. Przy opipramolu ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest małe, ale zakaz rutynowego podawania flumazenilu w zatruciu pozostaje.
Skutek kliniczny
Połączenie z błękitem metylenowym może wywołać zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, hipertermią, klonusami, drżeniem, tachykardią i wahaniami ciśnienia, a w ciężkich przypadkach z zagrożeniem życia. Podanie flumazenilu pacjentowi zatrutemu trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, szczególnie w zatruciu mieszanym z benzodiazepiną, może wywołać napady drgawkowe, komorowe zaburzenia rytmu i zgon. Obie interakcje rozwijają się szybko, zwykle w ciągu minut do kilku godzin od podania odtrutki.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko dwóch odtrutek z tej grupy i ma dwa odrębne mechanizmy farmakodynamiczne. Chlorek metylotioniniowy (błękit metylenowy) jest silnym, odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy typu A, a większość trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, co razem może prowadzić do nadmiaru serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. Ryzyko jest największe przy klomipraminie, istotne przy amitryptylinie i doksepinie, a mniejsze przy maprotylinie, która działa głównie noradrenergicznie. Flumazenil znosi działanie benzodiazepin, w tym ich efekt przeciwdrgawkowy, który w zatruciu mieszanym może maskować proarytmiczne i prodrgawkowe działanie trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego, dlatego jego podanie może ujawnić drgawki i zaburzenia rytmu. Opipramol nie hamuje wychwytu serotoniny, więc ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest przy nim małe, ale w przedawkowaniu obniża próg drgawkowy jak inne leki tej grupy, więc ostrożność przy flumazenilu dotyczy także jego. Pozostałe odtrutki z tej grupy nie wchodzą w istotne interakcje z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.
Monitorować
- EKG z oceną szerokości zespołu QRS i odstępu QT
- napady drgawkowe i stan świadomości
- objawy zespołu serotoninowego – temperatura ciała, klonusy, wzmożone odruchy, pobudzenie
- ciśnienie tętnicze i częstość rytmu serca
- saturacja i wydolność oddechowa po odwróceniu działania benzodiazepin
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka toksyczna (przedawkowanie lub zatrucie)dawka · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | ryzyko rośnie | Ryzyko drgawek i arytmii po flumazenilu dotyczy przede wszystkim zatrucia trójpierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, zwłaszcza z poszerzonym zespołem QRS w EKG, i w tej sytuacji flumazenil jest przeciwwskazany. |
| Dawki lecznicze podawane dożylnie, wyższe niż w zastosowaniach diagnostycznychdawka · odtrutki | ryzyko rośnie | Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie wraz z dawką dożylną błękitu metylenowego, ponieważ wraz z nią nasila się hamowanie monoaminooksydazy typu A. |
| Kilka okresów półtrwania leku przeciwdepresyjnego od jego odstawieniaodstep · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | ryzyko maleje | Odpowiednio wczesne odstawienie trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego przed planowym podaniem błękitu metylenowego zmniejsza ryzyko zespołu serotoninowego, przy czym klomipramina i jej aktywny metabolit utrzymują się w organizmie długo. Odstawienie wymaga decyzji lekarza i oceny ryzyka nawrotu depresji. |
| Opipramolpostać · trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne | ryzyko maleje | Opipramol nie hamuje wychwytu zwrotnego serotoniny, więc ryzyko zespołu serotoninowego z błękitem metylenowym jest przy nim małe, ale w zatruciu obniża próg drgawkowy i przeciwwskazanie flumazenilu pozostaje aktualne. |
Połączenie przeciwwskazaneTrójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. klomipramina, opipramol, doksepina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaNie należy łączyć trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego z lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jeśli leczenie przeciwarytmiczne jest konieczne, lek przeciwdepresyjny trzeba zamienić na środek o niewielkim wpływie na odstęp QT.Jeśli przyjmujesz jednocześnie trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny i lek na zaburzenia rytmu serca z grupy amiodaronu lub dronedaronu, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie może groźnie zaburzyć rytm serca.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny i lek na zaburzenia rytmu serca z grupy amiodaronu lub dronedaronu, nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie może groźnie zaburzyć rytm serca.
Niektóre leki przeciwdepresyjne, takie jak amitryptylina, doksepina, klomipramina, opipramol czy maprotylina, oraz leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, a nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Amiodaron dodatkowo podnosi ilość leku przeciwdepresyjnego we krwi i działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- bardzo wolne bicie serca
- nagłe zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nadmierna senność lub splątanie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć trójpierścieniowego leku przeciwdepresyjnego z lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jeśli leczenie przeciwarytmiczne jest konieczne, lek przeciwdepresyjny trzeba zamienić na środek o niewielkim wpływie na odstęp QT. Połączenie dronedaronu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu. W przypadku amiodaronu połączenia z lekami wywołującymi torsade de pointes należy unikać, a gdy pozostawienie obu leków jest nieuniknione, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, z regularną kontrolą QTc i elektrolitów, przy najmniejszej skutecznej dawce leku przeciwdepresyjnego. Przed włączeniem leku trójpierścieniowego po zakończonej terapii amiodaronem trzeba pamiętać, że amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu. Dotyczy to wszystkich wymienionych leków, czyli klomipraminy, opipramolu, doksepiny, amitryptyliny i maprotyliny. Także małe dawki amitryptyliny stosowane w bólu neuropatycznym lub profilaktyce migreny nie znoszą ryzyka.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Możliwe są także bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i śródkomorowego oraz nasilenie działań niepożądanych leku przeciwdepresyjnego, takich jak senność, niedociśnienie ortostatyczne czy objawy antycholinergiczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, z niewydolnością serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i leki przeciwarytmiczne klasy III niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT. Trójpierścieniowe leki działają jak leki przeciwarytmiczne klasy Ia, bo blokują kanały sodowe i potasowe (hERG). Amiodaron i dronedaron blokują głównie kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację. Efekty sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Dodatkowo amiodaron i dronedaron hamują CYP2D6 i CYP3A4, czyli główne szlaki metabolizmu leków trójpierścieniowych, co może podnosić stężenie leku przeciwdepresyjnego i nasilać jego kardiotoksyczność. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup. Dla opipramolu brak opisu tej pary w bazach interakcji, ale ma on budowę trójpierścieniową, jest metabolizowany przez CYP2D6 i należy go traktować tak samo jak pozostałe leki grupy. Maprotylina ma budowę czteropierścieniową, ale jej działanie na serce odpowiada lekom trójpierścieniowym. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez tygodnie, a nawet miesiące po jego odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia skojarzonego
- Częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Objawy toksyczności leku trójpierścieniowego, takie jak nadmierna senność, splątanie, zatrzymanie moczu, zaparcia i niedociśnienie ortostatyczne
- Kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
- Inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ryzyko wydłużenia QT i hamowania metabolizmu leku trójpierścieniowego utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu. Przed włączeniem leku trójpierścieniowego w tym okresie należy wykonać EKG i rozważyć lek przeciwdepresyjny o niewielkim wpływie na odstęp QT. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, wolniejszy metabolizm leków i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes oraz toksyczności leków trójpierścieniowych. |
Niekorzystna interakcjaDifenhydramina+ DoksepinaUnikaj dołączania difenhydraminy do leczenia doksepiną i zaproponuj lek przeciwhistaminowy bez działania uspokajającego i przeciwcholinergicznego.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz doksepinę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy stosujesz doksepinę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.
Oba leki powodują senność, więc razem mogą mocno usypiać i osłabiać koncentrację. Razem mogą też nasilać suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu i niewyraźne widzenie. Difenhydramina może dodatkowo zwiększać ilość doksepiny w organizmie. Osoby starsze są szczególnie narażone na upadki i splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie, dezorientacja lub omamy
- trudność z oddaniem moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ból oka z zamazanym widzeniem
- uporczywe zaparcie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj dołączania difenhydraminy do leczenia doksepiną i zaproponuj lek przeciwhistaminowy bez działania uspokajającego i przeciwcholinergicznego. Difenhydraminy należy unikać z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, a przed jej skojarzeniem z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi potrzebna jest porada lekarska[1]. Difenhydramina jest przeciwwskazana u osób z wydłużonym odstępem QT lub jego czynnikami ryzyka oraz z lekami wydłużającymi QT[1][2][3]. Doksepina jest przeciwwskazana w jaskrze i przy skłonności do zatrzymania moczu[4]. Dodanie difenhydraminy zwiększa ryzyko tych powikłań, więc u takich pacjentów połączenia nie stosuje się. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, difenhydraminę stosuje się krótko w najmniejszej skutecznej dawce i obserwuje sedację oraz objawy przeciwcholinergiczne.
Skutek kliniczny
Połączenie nasila senność, spowolnienie psychoruchowe i upośledza sprawność, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Sumują się objawy przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji i tachykardia, a u osób starszych splątanie i majaczenie. Wzrost stężenia doksepiny może nasilać jej działania niepożądane, w tym niedociśnienie ortostatyczne i zaburzenia przewodzenia w sercu. Oba leki mogą wpływać na odstęp QT, co ma znaczenie u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii.
Mechanizm
Oba leki działają przeciwcholinergicznie i hamująco na OUN, dlatego ich działania się sumują[1]. Difenhydramina jest inhibitorem CYP2D6 i nie łączy się jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym[1]. Doksepina jest metabolizowana przez CYP2D6, a inhibitory i substraty tego enzymu mogą zwiększać stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w osoczu[4]. Difenhydramina sama jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie, więc oba leki konkurują o ten sam szlak metaboliczny[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
- objawy przeciwcholinergiczne – zatrzymanie moczu, zaparcia, zaburzenia widzenia, suchość w ustach
- stan świadomości i splątanie u osób starszych
- ciśnienie tętnicze i objawy ortostatyczne
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- objawy nasilonego działania doksepiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i sedatywnego znacznie zwiększa ryzyko majaczenia, zatrzymania moczu, niedociśnienia ortostatycznego i upadków. Difenhydraminy w tej grupie nie należy łączyć z doksepiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.