Interakcje / Donepezyl / Donepezyl i efawirenz
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Połączenia należy unikać.
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza – jeśli masz przepisane oba, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EfawirenzPołączenia należy unikać.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza – jeśli masz przepisane oba, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza – jeśli masz przepisane oba, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca – spowalniać ją i zaburzać jej rytm. Przyjmowane razem zwiększają to ryzyko, a takie zaburzenia rytmu mogą być groźne dla życia. Lek na HIV może też osłabiać działanie leku na pamięć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- pogorszenie pamięci lub orientacji
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać. Efawirenzu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QTc[1], a donepezyl należy do leków, przy których zgłaszano wydłużenie QTc i torsade de pointes[2]. U pacjenta wymagającego obu terapii zmianę schematu przeciwretrowirusowego na lek bez działania proarytmicznego i bez indukcji enzymatycznej należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli połączenie jest już stosowane, do czasu zmiany leczenia konieczne są kontrola EKG z oceną QTc, kontrola tętna i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych[2]. Po odstawieniu efawirenzu należy obserwować pacjenta pod kątem działań cholinergicznych donepezylu, ponieważ ustępuje indukcja jego metabolizmu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to sumowanie się działania proarytmicznego, czyli wydłużenie QTc z ryzykiem torsade de pointes, a także nasilenie bradykardii i zaburzeń przewodzenia z omdleniami. Indukcja enzymatyczna przez efawirenz może dodatkowo zmniejszać stężenie donepezylu i osłabiać jego działanie na objawy otępienia, a po odstawieniu efawirenzu stężenie donepezylu może wzrosnąć.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a u pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[2]. Efawirenzu nie stosuje się jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc lub wywoływać torsade de pointes[1]. Donepezyl może działać synergistycznie z lekami wpływającymi na układ przewodzący serca[2], a efawirenzu nie stosuje się u pacjentów z klinicznie istotną bradykardią[1]. Efawirenz indukuje in vivo CYP3A4[1], który odpowiada za metabolizm donepezylu, a leki indukujące ten izoenzym zmniejszają stężenie donepezylu[2]. In vitro efawirenz hamuje też CYP3A4, więc na początku leczenia teoretycznie może przejściowo zwiększać narażenie na substraty tego izoenzymu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Efawirenz – inhibitor CYP2D6[3], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Efawirenz – inhibitor CYP3A4[3], donepezyl – substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz – umiarkowany induktor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[4]
- Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], umiarkowany induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia i zasłabnięcia
- skuteczność donepezylu w zakresie funkcji poznawczych
- objawy cholinergiczne po odstawieniu efawirenzu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie efawirenzu przy kontynuacji donepezylukolejność włączenia · efawirenz | inne zalecenie | Po odstawieniu efawirenzu ustępuje indukcja CYP3A4, więc stężenie donepezylu może wzrosnąć. Należy obserwować pacjenta pod kątem bradykardii i objawów cholinergicznych, takich jak nudności, wymioty i biegunka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDonepezyla alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem.Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.
Alkohol może osłabiać działanie leku na donepezyl i pogarszać pamięć, uwagę oraz równowagę. U osób z chorobą Alzheimera zwiększa to ryzyko dezorientacji i upadków. Najlepiej nie pić alkoholu w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie zapominania lub dezorientacji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- upadki lub chwiejny chód
- wrażenie, że lek działa słabiej niż wcześniej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, ustal ilość i regularność. Przy regularnym piciu oceń skuteczność leczenia i nasilenie objawów otępienia, a przy braku oczekiwanego efektu rozważ wpływ alkoholu przed zmianą dawki leku.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania donepezylu, czyli słabszy efekt na funkcje poznawcze. Alkohol może też sam pogarszać pamięć, orientację, uwagę i koordynację, co w otępieniu zwiększa ryzyko dezorientacji, upadków i urazów.
Mechanizm
Podczas leczenia donepezylem należy unikać alkoholu. ChPL wymienia alkohol wśród czynników pobudzających enzymy wątrobowe, które zmniejszają stężenie donepezylu, i zaleca ostrożność przy takich skojarzeniach, bo nasilenie tego efektu nie jest znane[1]. Dodatkowo etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i nasila zaburzenia pamięci, uwagi i równowagi. Są to objawy, którym donepezyl ma przeciwdziałać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia (funkcje poznawcze, codzienne funkcjonowanie)
- senność, dezorientacja, zaburzenia równowagi i upadki
- ilość i regularność spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne, długotrwałe spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe, regularne picie sprzyja pobudzeniu enzymów wątrobowych, o którym mowa w ChPL, więc spadek stężenia donepezylu jest bardziej prawdopodobny. Jednocześnie nasila zaburzenia poznawcze. Warto ocenić skuteczność leczenia i rozważyć konsultację z lekarzem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie depresyjne alkoholu na OUN i ryzyko upadków są większe, więc zalecenie unikania alkoholu jest szczególnie istotne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Niekorzystna interakcjaEfawirenza alkoholZalecaj unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia efawirenzem, a później co najwyżej okazjonalne picie niewielkich ilości bez upijania się.Nie pij alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia, a później pij najwyżej okazjonalnie i niewiele, nigdy nie pomijając dawki leku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia, a później pij najwyżej okazjonalnie i niewiele, nigdy nie pomijając dawki leku.
Efawirenz często powoduje zawroty głowy, senność, kłopoty ze snem i koncentracją, a czasem obniżenie nastroju. Alkohol może te objawy wyraźnie nasilić i zwiększyć ryzyko upadku lub wypadku. Picie obciąża też wątrobę i ułatwia zapominanie o dawkach leku, a to może osłabić leczenie zakażenia HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub senność po alkoholu
- splątanie, kłopoty z równowagą
- przygnębienie, lęk, myśli samobójcze lub dziwne myśli
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia efawirenzem, a później co najwyżej okazjonalne picie niewielkich ilości bez upijania się. Lek przyjmowany wieczorem przed snem nie powinien być popijany alkoholem ani łączony z wieczornym piciem. U pacjentów z chorobą wątroby, zakażeniem HBV lub HCV albo uzależnieniem od alkoholu należy rozważyć z lekarzem całkowitą abstynencję i kontrolę prób wątrobowych, a przy ciężkiej niewydolności wątroby efawirenz jest przeciwwskazany[1]. U osób z depresją lub nadużywaniem alkoholu w wywiadzie warto omówić z lekarzem prowadzącym monitorowanie stanu psychicznego lub wybór innego leku przeciwretrowirusowego. Podkreśl, że nie wolno pomijać dawki z powodu planowanego picia.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać zawroty głowy, senność, splątanie i zaburzenia koordynacji wywołane efawirenzem, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. U osób z zaburzeniami psychicznymi lub uzależnieniem w wywiadzie alkohol może sprzyjać nasileniu depresji, lęku i myśli samobójczych. Regularne picie zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie przy współistniejącym zakażeniu HBV lub HCV. Picie alkoholu wiąże się też z pomijaniem dawek leków przeciwretrowirusowych, co grozi utratą kontroli wiremii i rozwojem oporności.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie się działania efawirenzu i alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, a nie zmiana stężeń leku. Efawirenz często wywołuje zawroty głowy, senność lub bezsenność, zaburzenia koncentracji, nietypowe sny, a rzadziej depresję, myśli samobójcze i objawy psychotyczne, które alkohol może nasilać. Amerykańska informacja o efawirenzie ostrzega przed addytywnym działaniem na ośrodkowy układ nerwowy przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu lub przyjmowaniu leków psychoaktywnych. Oba czynniki obciążają też wątrobę, a efawirenz może powodować wzrost aminotransferaz i polekowe uszkodzenie wątroby. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ efawirenz jest metabolizowany głównie przez CYP2B6 i CYP3A4, a etanol przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1. Charakterystyki efawirenzu w tabletkach 600 mg wymieniają spożywanie alkoholu tylko jako jeden z czynników ryzyka martwicy kości u osób leczonych przeciwretrowirusowo, a w ulotce dla pacjenta nadużywanie leków lub alkoholu w przeszłości pojawia się jako informacja, którą należy przekazać lekarzowi w związku z ryzykiem objawów psychicznych[1]. Charakterystyka kapsułek 50 mg w ogóle nie wspomina o alkoholu[1]. Żadna z tych charakterystyk nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach ani nie zaleca wprost jego unikania[1]. Przeciwwskazaniem do efawirenzu są natomiast ciężkie zaburzenia czynności wątroby w klasie C wg skali Child-Pugh, co dotyczy m.in. zaawansowanej alkoholowej marskości wątroby[1].
Metabolizm i transportery
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], umiarkowany induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C9[2], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego – zawroty głowy, senność, splątanie
- nastrój, objawy depresji i myśli samobójcze
- aminotransferazy (ALT, AST), zwłaszcza przy zakażeniu HBV lub HCV albo regularnym piciu
- przestrzeganie schematu dawkowania i wiremia HIV
Kiedy ocena się zmienia
| Pierwsze tygodnie leczeniaczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Działania niepożądane efawirenzu ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone na początku terapii, dlatego w tym okresie zalecana jest abstynencja. |
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu lub regularne picie zwiększa ryzyko nasilonych objawów neuropsychiatrycznych, uszkodzenia wątroby i nieprzestrzegania schematu leczenia. Należy omówić z lekarzem abstynencję i kontrolę prób wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 463
Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EfawirenzNie łącz azytromycyny z efawirenzem i wybierz antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT.Nie zaczynaj azytromycyny, jeśli przyjmujesz efawirenz, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj azytromycyny, jeśli przyjmujesz efawirenz, i zapytaj lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem to działanie się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Zwykle można wybrać inny antybiotyk, który jest bezpieczny razem z twoim lekiem na HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz azytromycyny z efawirenzem i wybierz antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT[1]. Jeśli makrolid jest jedyną możliwą opcją, decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe po ocenie EKG i elektrolitów, a pacjent pozostaje pod kontrolą EKG przez cały okres leczenia i jeszcze kilka dni po nim z uwagi na długi okres półtrwania azytromycyny[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a ich działanie na repolaryzację serca sumuje się. Efawirenzu nie stosuje się z lekami wydłużającymi QTc, w tym z antybiotykami makrolidowymi[1]. Azytromycynę stosuje się ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie ma – azytromycyna w pojedynczej dawce 600 mg podana z efawirenzem 400 mg na dobę przez 7 dni nie zmieniła istotnie klinicznie ekspozycji na żaden z leków[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], umiarkowany induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[6], induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azimycin 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azimycin-100120600/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ EfawirenzNie łącz efawirenzu z bromokryptyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczny zamiennik.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lek na HIV może zmieniać ilość leku na prolaktynę lub chorobę Parkinsona we krwi – najpierw może jej być za dużo, a później za mało. Za dużo leku grozi wzrostem ciśnienia, silnym bólem głowy i zaburzeniami psychicznymi, a za mało może sprawić, że lek przestanie działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub narastający ból głowy
- zaburzenia widzenia
- ból w klatce piersiowej
- wysokie ciśnienie
- omamy, splątanie lub nagła zmiana nastroju
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz efawirenzu z bromokryptyną[1][2]. Należy zamienić agonistę dopaminy na lek spoza alkaloidów sporyszu albo efawirenz na lek przeciwretrowirusowy bez działania na CYP3A4, uzgadniając zmianę z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie należy ich odstawiać samodzielnie, tylko pilnie skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia bromokryptyny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nadciśnienie, bóle głowy, zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, objawy psychotyczne, a rzadko udar czy zawał[3]. Późniejsza indukcja enzymów może osłabiać kontrolę hiperprolaktynemii lub objawów choroby Parkinsona. Działanie neuropsychiatryczne efawirenzu może sumować się z działaniem psychicznym bromokryptyny.
Mechanizm
Bromokryptyna należy do alkaloidów sporyszu i jest substratem oraz inhibitorem CYP3A4[3]. Efawirenzu nie łączy się z alkaloidami sporyszu, ponieważ konkuruje z nimi o CYP3A4 i może hamować ich metabolizm[1][2]. In vivo efawirenz indukuje CYP3A4, a jedynie początkowo może zwiększać narażenie na substraty tego enzymu, więc kierunek zmiany stężenia bromokryptyny jest niepewny – możliwy jest wzrost na początku leczenia, a następnie spadek i osłabienie działania[1]. Oba leki mogą też wywoływać zaburzenia psychiczne, co sumuje ich działania niepożądane.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bromokryptyna – inhibitor CYP3A4[4], efawirenz – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Efawirenz – inhibitor CYP3A4[5], bromokryptyna – substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz – umiarkowany induktor CYP3A4[6], bromokryptyna – substrat CYP3A4[4]
- Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], umiarkowany induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[6], induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy neuropsychiatryczne (omamy, splątanie, depresja)
- ból głowy i zaburzenia widzenia
- stężenie prolaktyny lub kontrola objawów parkinsonowskich po zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
chinagolidpramipeksolropinirolrotygotynadolutegrawirraltegrawir
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efavirenz Teva 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efavirenz-teva-100262659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DonepezylNie łącz cytalopramu z donepezylem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Dlatego zwykle nie łączy się ich ze sobą. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca albo z niskim poziomem potasu lub magnezu. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z donepezylem. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego donepezylem wybierz lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a w trakcie leczenia może być wymagane monitorowanie EKG[2]. Przed i w trakcie leczenia wyrównaj stężenie potasu i magnezu[3].
Skutek kliniczny
Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[3]. U pacjentów stosujących donepezyl występowały wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a cytalopram należy do leków, przy których łączeniu z donepezylem trzeba zachować ostrożność[2]. Donepezyl działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmiom związanym z wydłużonym QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- omdlenia, zasłabnięcia, kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ DonepezylNie łącz cyzaprydu z donepezylem.Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać pracę serca, a połączone zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej pracy serca, która może prowadzić do omdlenia. Lek na otępienie może też zwalniać tętno, co dodatkowo zwiększa to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- utrata przytomności
- bardzo wolne tętno
- nasilona biegunka lub kurcze brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z donepezylem.[1] Cyzaprydu nie stosuje się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać torsade de pointes, a donepezyl do nich należy.[1][2] U pacjenta leczonego donepezylem należy zrezygnować z cyzaprydu i dobrać leczenie objawów żołądkowo-jelitowych bez działania na QT, a jeśli leki były już stosowane razem, wskazane jest EKG z oceną QTc oraz kontrola potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsade de pointes.[1] Klinicznie istotna bradykardia, którą może nasilać donepezyl, sama w sobie wyklucza stosowanie cyzaprydu.[1] Możliwe są też nasilone dolegliwości jelitowe, takie jak biegunka i kurcze brzucha.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT i wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje.[1][2] Donepezyl jako inhibitor acetylocholinesterazy działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu przy wydłużonym QT. Cyzapryd nasila uwalnianie acetylocholiny w ścianie jelit, dlatego możliwe jest także sumowanie cholinergicznych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, ale donepezyl nie jest inhibitorem tego enzymu, więc istotny wzrost stężenia cyzaprydu jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zawroty głowy, kołatanie serca
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, kurcze brzucha)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ DonepezylNie łącz difenhydraminy z donepezylem.Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularna w tabletkach na sen i na alergię, osłabia działanie donepezylu, czyli leku na pamięć. U osoby z otępieniem może nasilić splątanie, zaburzenia pamięci i spowodować dezorientację. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- bardzo wolne tętno, zawroty głowy
- nagłe splątanie, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma
- trudność w oddaniu moczu
- silna senność lub upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z donepezylem[1][2][3]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego działania antycholinergicznego, a przy bezsenności omów z lekarzem przyczynę zaburzeń snu zamiast sięgać po lek nasenny bez recepty. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, obserwuj go pod kątem kołatania serca, omdleń, splątania i zatrzymania moczu, a przy objawach sercowych wykonaj EKG[4].
Skutek kliniczny
Najważniejsze skutki to ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca oraz osłabienie leczenia otępienia. Antycholinergiczne działanie difenhydraminy u osoby z chorobą Alzheimera może nasilać splątanie, pogarszać pamięć i wywołać majaczenie, a także powodować zatrzymanie moczu, zaparcia i upadki. Sumowanie wpływu na odstęp QT i skłonność donepezylu do zwalniania rytmu serca zwiększają ryzyko torsade de pointes.
Mechanizm
Leki działają przeciwstawnie na przekaźnictwo cholinergiczne – difenhydramina blokuje receptory muskarynowe, a donepezyl hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa dostępność acetylocholiny. Donepezyl może zaburzać działanie leków antycholinergicznych, a lek antycholinergiczny osłabia działanie donepezylu[4]. Oba leki wiążą się z ryzykiem zaburzeń rytmu serca – u pacjentów przyjmujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[4], a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Dodatkowo difenhydramina hamuje CYP2D6[1], który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie donepezylu[4], co może nieznacznie zwiększać jego stężenie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu
- stan poznawczy i objawy majaczenia
- oddawanie moczu i wypróżnienia
- ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Żel lub krem na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu i nie stwarza istotnego ryzyka interakcji. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry, bo wtedy wchłanianie ogólnoustrojowe może być znaczące. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie antycholinergiczne difenhydraminy szczególnie łatwo wywołuje majaczenie, zatrzymanie moczu i upadki, a choroby serca i zaburzenia elektrolitowe dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EscytalopramNie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Leku na pamięć donepezylu i leku przeciwdepresyjnego escytalopramu nie należy przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz zwykle zamienia wtedy lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy i mroczki przed oczami
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U chorego z otępieniem wymagającego leczenia przeciwdepresyjnego wybierz lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania innych leków wydłużających QT[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca oraz przy dołączeniu kolejnych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a escytalopram jest wymieniany wśród leków przeciwdepresyjnych wydłużających QT[4]. Addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających QT nie można wykluczyć, dlatego takie skojarzenia są przeciwwskazane[1]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy nasila napięcie nerwu błędnego i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zasłabnięcia, kołatania serca
- przegląd pozostałych leków pod kątem wydłużania QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ MoksyfloksacynaNie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.
Lek na pamięć (donepezyl) i ten antybiotyk (moksyfloksacyna) mogą razem zaburzyć pracę serca. Każdy z nich może zmieniać rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii jest wyraźnie większe. Ten lek na pamięć może też spowalniać serce, co dodatkowo zwiększa zagrożenie. Zwykle można zastosować inny antybiotyk, który jest bezpieczniejszy w tym połączeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Moksyfloksacyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Przy łączeniu donepezylu z lekami wydłużającymi QTc należy zachować ostrożność i może być wymagane monitorowanie EKG[4][5][6]. Jeśli lekarz uzna moksyfloksacynę za niezbędną, przed włączeniem wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, wyrównaj niedobory i powtarzaj EKG w trakcie kuracji. Moksyfloksacyna jest przeciwwskazana przy nieskorygowanej hipokaliemii, bradykardii o znaczeniu klinicznym i udokumentowanym wydłużeniu odstępu QT[1].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT może prowadzić do zwiększenia ryzyka komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym zaburzeń typu torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca, czyli u typowego pacjenta leczonego donepezylem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działania się sumują. Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT, co obserwowano zarówno w badaniach nieklinicznych, jak i u ludzi[1]. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes[4]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy może dodatkowo zwalniać czynność serca, a bradykardia o znaczeniu klinicznym sama w sobie wyklucza stosowanie moksyfloksacyny[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo wystąpienie interakcji metabolicznych moksyfloksacyny związanych z układem cytochromu P-450 jest mało prawdopodobne[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej współistnieją bradykardia, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i leki obniżające potas, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
| Dożylniedroga podania · moksyfloksacyna | inne zalecenie | Moksyfloksacyna podawana dożylnie również wydłuża odstęp QT, więc zmiana drogi podania nie znosi przeciwwskazania. W warunkach szpitalnych, jeśli antybiotyk jest niezbędny, wymagane jest ciągłe monitorowanie EKG i kontrola elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moloxin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moloxin-100324030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxifloxacin Aurovitas 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxifloxacin-aurovitas-100353801/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxinea 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxinea-100364160/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie – wezwij pomoc (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.