Interakcje / Donepezyl / Donepezyl i wenlafaksyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT.
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebne jest EKG.
Niekorzystna interakcjaDonepezyl+ WenlafaksynaPołączenia najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebne jest EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebne jest EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Rzadko może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami serca. Oba leki mogą też nasilać nudności i brak apetytu. Lekarz może zlecić badanie EKG, żeby sprawdzić, czy leczenie jest bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- uporczywe nudności lub wymioty
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT[1]. Jeśli skojarzenie jest konieczne, wykonaj EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu dawki docelowej[2]. Wyrównaj stężenie potasu i magnezu, a także nie dokładaj kolejnych leków wydłużających QT. Zwiększaj dawkę wenlafaksyny stopniowo i obserwuj pacjenta pod kątem kołatań serca, zawrotów głowy i omdleń.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest większe u osób starszych, z bradykardią, chorobą serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy innych lekach wydłużających QT. Możliwe jest też nasilenie nudności, wymiotów i utraty łaknienia, które występują po obu lekach.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Po donepezylu zgłaszano wydłużenie QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a donepezyl łączy się ostrożnie z lekami wydłużającymi QTc, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[2]. Ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych rośnie, gdy wenlafaksynę podaje się z innymi lekami wydłużającymi QT, i takich połączeń należy unikać[1]. Dodatkowo donepezyl jest metabolizowany przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP2D6, a inhibitory CYP2D6 mogą hamować jego metabolizm[2]. Wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6, więc ewentualny wzrost stężenia donepezylu jest najpewniej niewielki.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po ustabilizowaniu dawek
- częstość akcji serca (bradykardia po donepezylu)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zawroty głowy, kołatania serca
- nudności, wymioty, masa ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zwiększanie dawkidawka · wenlafaksyna | ryzyko rośnie | Ryzyko wydłużenia QT rośnie wraz z dawką wenlafaksyny, dlatego po każdym zwiększeniu dawki warto powtórzyć ocenę objawów i rozważyć kontrolne EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDonepezyla alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem.Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.
Alkohol może osłabiać działanie leku na donepezyl i pogarszać pamięć, uwagę oraz równowagę. U osób z chorobą Alzheimera zwiększa to ryzyko dezorientacji i upadków. Najlepiej nie pić alkoholu w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie zapominania lub dezorientacji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- upadki lub chwiejny chód
- wrażenie, że lek działa słabiej niż wcześniej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, ustal ilość i regularność. Przy regularnym piciu oceń skuteczność leczenia i nasilenie objawów otępienia, a przy braku oczekiwanego efektu rozważ wpływ alkoholu przed zmianą dawki leku.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania donepezylu, czyli słabszy efekt na funkcje poznawcze. Alkohol może też sam pogarszać pamięć, orientację, uwagę i koordynację, co w otępieniu zwiększa ryzyko dezorientacji, upadków i urazów.
Mechanizm
Podczas leczenia donepezylem należy unikać alkoholu. ChPL wymienia alkohol wśród czynników pobudzających enzymy wątrobowe, które zmniejszają stężenie donepezylu, i zaleca ostrożność przy takich skojarzeniach, bo nasilenie tego efektu nie jest znane[1]. Dodatkowo etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i nasila zaburzenia pamięci, uwagi i równowagi. Są to objawy, którym donepezyl ma przeciwdziałać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia (funkcje poznawcze, codzienne funkcjonowanie)
- senność, dezorientacja, zaburzenia równowagi i upadki
- ilość i regularność spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne, długotrwałe spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe, regularne picie sprzyja pobudzeniu enzymów wątrobowych, o którym mowa w ChPL, więc spadek stężenia donepezylu jest bardziej prawdopodobny. Jednocześnie nasila zaburzenia poznawcze. Warto ocenić skuteczność leczenia i rozważyć konsultację z lekarzem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych z otępieniem działanie depresyjne alkoholu na OUN i ryzyko upadków są większe, więc zalecenie unikania alkoholu jest szczególnie istotne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Niekorzystna interakcjaWenlafaksynaa alkoholPacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już wypijesz, nie prowadź pojazdów i nie przyjmuj dodatkowej dawki leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już wypijesz, nie prowadź pojazdów i nie przyjmuj dodatkowej dawki leku.
Podczas leczenia wenlafaksyną najlepiej nie pić alkoholu. Alkohol może pogarszać nastrój i nasilać lęk, czyli objawy, z powodu których przyjmuje się ten lek. Może też zwiększać senność i zawroty głowy. Nie oznacza to, że lek trzeba odstawić, jeśli zdarzyło się wypić alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudności z obudzeniem się
- zawroty głowy, kłopoty z koordynacją
- pogorszenie nastroju, narastający lęk lub myśli samobójcze
- splątanie, niepokój lub drgawki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, trzeba mu powiedzieć, żeby nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn, a także zwrócił uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju.
Skutek kliniczny
Alkohol może pogorszyć przebieg depresji lub zaburzeń lękowych i nasilić działania niepożądane ze strony OUN, takie jak senność i zawroty głowy.[1] Przypadki przedawkowania wenlafaksyny, w tym ze skutkiem śmiertelnym, notowano głównie w skojarzeniu z alkoholem i (lub) innymi produktami leczniczymi.[1]
Mechanizm
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną, ponieważ etanol działa na ośrodkowy układ nerwowy, może nasilać zaburzenia psychiczne i może powodować niepożądane interakcje z wenlafaksyną, w tym depresyjny wpływ na OUN.[1] Wenlafaksyna nie jest przeciwwskazana z alkoholem, bo w badaniach nie nasilała zaburzeń czynności umysłowych i motorycznych wywołanych etanolem. Zalecenie wynika więc głównie z zasady ostrożności przy lekach działających na OUN oraz z choroby, w której lek się stosuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nastrój i nasilenie objawów depresji lub lęku
- senność i zawroty głowy
- myśli i zachowania samobójcze, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki
- wzorzec picia alkoholu i ryzyko nadużywania
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko depresyjnego wpływu na OUN, a przypadki przedawkowania wenlafaksyny ze skutkiem śmiertelnym notowano głównie w skojarzeniu z alkoholem. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zmianie dawki pacjent jest bardziej narażony na działania niepożądane ze strony OUN, więc unikanie alkoholu jest wtedy szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Inne interakcje tych leków 99
Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EscytalopramNie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Leku na pamięć donepezylu i leku przeciwdepresyjnego escytalopramu nie należy przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz zwykle zamienia wtedy lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy i mroczki przed oczami
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U chorego z otępieniem wymagającego leczenia przeciwdepresyjnego wybierz lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania innych leków wydłużających QT[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca oraz przy dołączeniu kolejnych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a escytalopram jest wymieniany wśród leków przeciwdepresyjnych wydłużających QT[4]. Addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających QT nie można wykluczyć, dlatego takie skojarzenia są przeciwwskazane[1]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy nasila napięcie nerwu błędnego i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- omdlenia, zasłabnięcia, kołatania serca
- przegląd pozostałych leków pod kątem wydłużania QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ DonepezylNie łącz hydroksyzyny z donepezylem, ponieważ hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z donepezylem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek – nie odstawiaj donepezylu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z donepezylem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek – nie odstawiaj donepezylu na własną rękę.
Hydroksyzyna i donepezyl przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Hydroksyzyna osłabia też działanie donepezylu na pamięć i może nasilać senność oraz splątanie, zwłaszcza u osób starszych. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- nasilone splątanie lub pogorszenie pamięci
- nadmierna senność
- upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z donepezylem, ponieważ hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes.[1] U pacjenta leczonego donepezylem w świądzie lub alergii zaproponuj lekarzowi niesedujący lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na QT, a w lęku lub bezsenności omów z lekarzem postępowanie niefarmakologiczne albo lek z innej grupy. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj się z lekarzem w sprawie odstawienia hydroksyzyny bez przerywania donepezylu. Do czasu zmiany leczenia wskazane jest EKG z oceną QTc, kontrola tętna oraz potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia QTc, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego.[1][2] Hydroksyzyna osłabia jednocześnie działanie donepezylu i może nasilać senność, splątanie oraz ryzyko upadków u starszych pacjentów z otępieniem.[1]
Mechanizm
Hydroksyzyna i donepezyl wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór się sumuje.[1][2] Hydroksyzyna działa przeciwcholinergicznie i antagonistycznie wobec inhibitorów cholinoesterazy, więc osłabia działanie donepezylu.[1] Donepezyl może z kolei zaburzać działanie leków o działaniu przeciwcholinergicznym.[2] Donepezyl jako lek cholinomimetyczny może zwalniać czynność serca, a bradykardia dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes przy lekach wydłużających QT. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6, który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie donepezylu, dlatego składowa farmakokinetyczna ma niewielkie znaczenie.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stan poznawczy i nasilenie splątania
- senność i ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny nasilają ryzyko wydłużenia QT i dodatkowo hamują CYP2D6, co może zwiększać stężenie donepezylu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i choroby serca, a działanie przeciwcholinergiczne hydroksyzyny silniej pogarsza funkcje poznawcze i zwiększa ryzyko upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ WenlafaksynaNie łącz hydroksyzyny z wenlafaksyną.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z wenlafaksyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z wenlafaksyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Hydroksyzyna i wenlafaksyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnych arytmii i omdleń. Oba leki mogą też razem mocniej wywoływać senność i zawroty głowy. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z wenlafaksyną. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3], a przy wenlafaksynie należy unikać leków znacząco wydłużających QT[4]. U pacjenta leczonego wenlafaksyną hydroksyzynę zastąp lekiem przeciwhistaminowym o małym wpływie na QT, gdy wskazaniem jest świąd lub alergia, a w lęku i bezsenności skonsultuj z lekarzem leczenie bez działania na QT. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, wymagane jest wyjściowe EKG, kontrola potasu i magnezu oraz najmniejsza skuteczna dawka hydroksyzyny.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń psychomotorycznych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. Ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych rośnie, gdy wenlafaksynę łączy się z innymi lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi[4]. Dodatkowo oba leki działają na OUN, a hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6, który odpowiada za przekształcanie wenlafaksyny w O-demetylowenlafaksynę[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
- nadmierna senność i zaburzenia sprawności psychomotorycznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i nadmiernej sedacji jest większe, a hydroksyzyna dodatkowo zwiększa ryzyko upadków. |
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać stężenie wenlafaksyny, a wpływ na QT rośnie wraz z dawką. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Niekorzystna interakcjaAzytromycyna+ WenlafaksynaNajlepiej unikać tego połączenia i u pacjenta leczonego wenlafaksyną wybrać antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT, jeśli pozwala na to wskazanie.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz wenlafaksynę, nie odstawiaj jej samodzielnie i od razu wezwij pomoc, jeśli poczujesz silne kołatanie serca, zawroty głowy albo zemdlejesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz wenlafaksynę, nie odstawiaj jej samodzielnie i od razu wezwij pomoc, jeśli poczujesz silne kołatanie serca, zawroty głowy albo zemdlejesz.
Azytromycyna i wenlafaksyna mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. U większości osób nie powoduje to problemów, ale u niektórych może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko jest większe, jeśli masz chorobę serca, niski poziom potasu lub przyjmujesz inne leki działające na serce. Działanie azytromycyny utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Najlepiej unikać tego połączenia i u pacjenta leczonego wenlafaksyną wybrać antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża odstępu QT, jeśli pozwala na to wskazanie. ChPL wenlafaksyny zaleca unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT, w tym niektórych makrolidów.[1] Jeśli azytromycyna jest konieczna, należy ocenić czynniki ryzyka arytmii, wyrównać stężenie potasu i magnezu, rozważyć EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie oraz nie dokładać innych leków wydłużających QT. ChPL azytromycyny zaleca w takiej sytuacji ostrożność.[2] Ze względu na stosunkowo długi okres półtrwania azytromycyny czujność należy utrzymać także przez kilka dni po zakończeniu kuracji.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko w populacji ogólnej jest niskie, ale istotnie rośnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak wrodzony zespół długiego QT, choroby serca, bradykardia, hipokaliemia, hipomagnezemia, podeszły wiek albo stosowanie kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania wydłużającego odstęp QT, ponieważ zarówno azytromycyna, jak i wenlafaksyna mogą wydłużać repolaryzację komór. ChPL wenlafaksyny podaje, że ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych typu torsade de pointes zwiększa się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT, i wymienia wśród nich niektóre makrolidy.[1] ChPL azytromycyny zaleca ostrożność u pacjentów otrzymujących leki wydłużające QT, w tym leki przeciwdepresyjne.[2] Składowa farmakokinetyczna ma znaczenie drugorzędne, ponieważ azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450, choć nie można całkowicie wykluczyć hamowania CYP3A4.[2] ChPL wenlafaksyny zaleca ostrożność przy inhibitorach CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny, ale nie wymienia wśród nich azytromycyny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne jednocześnie stosowane leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · wenlafaksyna | ryzyko rośnie | Wpływ wenlafaksyny na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko addycji z azytromycyną jest większe i tym bardziej należy wybrać inny antybiotyk albo monitorować EKG. |
| Kilka dni po zakończeniu kuracjiodstep · azytromycyna | inne zalecenie | Ze względu na stosunkowo długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko interakcji utrzymuje się po przyjęciu ostatniej dawki, dlatego nie należy w tym czasie dokładać innych leków wydłużających QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Niekorzystna interakcjaDonepezyl+ IwabradynaNależy unikać łączenia iwabradyny z donepezylem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale regularnie mierz tętno w spoczynku i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale regularnie mierz tętno w spoczynku i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki.
Lek na pamięć (donepezyl) i lek zwalniający pracę serca (iwabradyna) mogą razem zbyt mocno spowolnić serce. Bardzo wolne tętno może powodować zawroty głowy, osłabienie, omdlenia i upadki. Rzadko połączenie to może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lekarz zwykle sprawdza wtedy tętno i zleca EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub upadek
- kołatanie albo nierówne bicie serca
- nagłe osłabienie lub duszność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia iwabradyny z donepezylem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca. Iwabradyny nie powinno się łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT, a gdy takie skojarzenie jest konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania pracy serca[1]. Przy łączeniu donepezylu z lekami wpływającymi na odstęp QTc może być potrzebna kontrola EKG[2]. Przed włączeniem iwabradyny trzeba ocenić spoczynkową częstość pracy serca, bo poniżej 70 uderzeń na minutę iwabradyna jest przeciwwskazana[1]. Należy wyrównać stężenie potasu, zwłaszcza u pacjentów na tiazydowych lub pętlowych lekach moczopędnych, bo hipokaliemia razem z bradykardią sprzyja ciężkim arytmiom[1].
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nasilona bradykardia z zawrotami głowy, omdleniami i upadkami, co u starszych pacjentów z otępieniem grozi urazami. Rzadziej może dojść do wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes[2]. Ryzyko ciężkich arytmii rośnie przy współistniejącej hipokaliemii[1].
Mechanizm
Oba leki zwalniają czynność serca, a donepezyl dodatkowo może wydłużać odstęp QT. Donepezyl hamuje acetylocholinesterazę, przez co nasila wpływ nerwu błędnego na serce i może zwalniać rytm oraz upośledzać przewodzenie. Iwabradyna zwalnia rytm zatokowy przez hamowanie prądu If w węźle zatokowym. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[2]. Zmniejszenie częstości pracy serca przez iwabradynę może nasilać wydłużenie odstępu QT[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych substratów CYP3A4[1], a donepezyl nie hamuje tego izoenzymu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- spoczynkowa częstość pracy serca
- EKG z oceną odstępu QTc i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- zawroty głowy, omdlenia i upadki
Kiedy ocena się zmienia
| Iwabradyna dołączana u pacjenta już leczonego donepezylemkolejność włączenia · iwabradyna | inne zalecenie | Donepezyl może obniżać wyjściową częstość pracy serca, dlatego przed włączeniem iwabradyny trzeba zmierzyć tętno spoczynkowe, a przy wartości poniżej 70 uderzeń na minutę iwabradyna jest przeciwwskazana. |
| Podeszły wiek z ryzykiem upadkówwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U starszych pacjentów z otępieniem bradykardia i omdlenia szczególnie łatwo prowadzą do upadków i urazów, dlatego monitorowanie tętna i EKG powinno być częstsze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDonepezyl+ FingolimodNie rozpoczynaj fingolimodu u pacjenta przyjmującego donepezyl bez konsultacji kardiologicznej.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz neurologowi, że bierzesz donepezyl, zanim zaczniesz fingolimod.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz neurologowi, że bierzesz donepezyl, zanim zaczniesz fingolimod.
Oba leki mogą zwalniać pracę serca. Najsilniej widać to na początku leczenia fingolimodem, gdy tętno może spaść bardziej niż zwykle. Możesz wtedy odczuć zawroty głowy, osłabienie albo zemdleć. Dlatego przed pierwszą dawką lekarz bada serce i dłużej cię obserwuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nietypowe zmęczenie lub duszność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj fingolimodu u pacjenta przyjmującego donepezyl bez konsultacji kardiologicznej.[1] Kardiolog ocenia, czy możliwa jest zmiana na lek niezwalniający czynności serca, a jeśli odstawienie donepezylu nie jest możliwe, obserwację po pierwszej dawce fingolimodu przedłuża się co najmniej do następnego dnia.[1] Przed włączeniem fingolimodu wykonaj EKG z oceną QTc i przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
Skutek kliniczny
Możliwa nasilona bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwłaszcza w pierwszych godzinach po pierwszej dawce fingolimodu, z zawrotami głowy, osłabieniem lub omdleniem. Donepezyl może też wydłużać odstęp QTc, co ma znaczenie, bo wyjściowy QTc ≥500 ms wyklucza leczenie fingolimodem.[2][1]
Mechanizm
Oba leki zmniejszają częstość akcji serca i ich działanie może się sumować. Fingolimod na początku leczenia przejściowo zwalnia rytm serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a donepezyl jako inhibitor cholinesterazy nasila napięcie nerwu błędnego. Fingolimodu nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących antagonistów cholinesterazy ze względu na możliwy addycyjny wpływ na częstość akcji serca.[1] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2 i nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A4.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość akcji serca przed pierwszą dawką fingolimodu i w czasie obserwacji po niej
- EKG z oceną odstępu PQ i QTc przed włączeniem i po pierwszej dawce fingolimodu
- ciśnienie tętnicze
- zawroty głowy, omdlenia, nasilone zmęczenie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod włączany lub wznawiany po przerwie u pacjenta przyjmującego donepezylkolejność włączenia · fingolimod | ryzyko rośnie | Ryzyko addycyjnej bradykardii jest największe przy rozpoczynaniu fingolimodu. Wymagana konsultacja kardiologiczna i obserwacja po pierwszej dawce przedłużona co najmniej do następnego dnia. |
| Donepezyl dołączany u pacjenta stabilnie leczonego fingolimodemkolejność włączenia · donepezyl | inne zalecenie | Przy dołączaniu donepezylu do ustabilizowanego leczenia fingolimodem kontroluj tętno i objawy bradykardii, a przy chorobie serca lub lekach wydłużających QTc wykonaj EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ WenlafaksynaPołączenia należy unikać i w miarę możliwości wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.
Erytromycyna i wenlafaksyna mogą wpływać na pracę serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Erytromycyna może też podnieść ilość wenlafaksyny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Zwykle lekarz może dobrać inny antybiotyk, który nie wchodzi w taką interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nasilone nudności, pobudzenie lub drżenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać i w miarę możliwości wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT[1]. Jeśli erytromycyna jest niezbędna, przed leczeniem należy ocenić EKG oraz stężenie potasu i magnezu, a w trakcie obserwować pacjenta pod kątem objawów zaburzeń rytmu[2]. Erytromycyny nie podaje się pacjentom z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie, częstoskurczem komorowym lub hipokaliemią i hipomagnezemią[2].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsades de pointes[1]. Wyższe stężenie wenlafaksyny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, pobudzenie czy wzrost ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje. Wenlafaksyny należy unikać z lekami wydłużającymi QT, w tym z erytromycyną[1]. Erytromycynę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca[2]. Dodatkowo erytromycyna hamuje CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
- ciśnienie tętnicze i działania niepożądane wenlafaksyny
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksym
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · erytromycyna | ryzyko rośnie | Erytromycyna podawana dożylnie osiąga wyższe stężenia i silniej wydłuża odstęp QT, dlatego przy tej drodze podania ryzyko arytmii jest większe, a monitorowanie EKG szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Niekorzystna interakcjaFlukonazol+ WenlafaksynaPrzy jednorazowej dawce flukonazolu połączenie zwykle można zastosować u pacjenta bez czynników ryzyka arytmii, natomiast przy dłuższym leczeniu flukonazolem należy ocenić ryzyko wydłużenia QT i rozważyć leczenie miejscowe zakażenia grzybiczego.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz flukonazol, i nie zmieniaj sam dawki leku na depresję.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wenlafaksynę, zanim zaczniesz flukonazol, i nie zmieniaj sam dawki leku na depresję.
Flukonazol, lek na grzybicę, i wenlafaksyna, lek na depresję lub lęk, mogą razem wpływać na rytm serca. Rzadko może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie gdy masz chorobę serca albo bierzesz inne leki działające na serce. Flukonazol może też nieco zwiększać ilość wenlafaksyny w organizmie, przez co jej działania niepożądane mogą być silniejsze. Pojedyncza dawka flukonazolu zwykle jest mniej ryzykowna niż kilkudniowa kuracja.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy lub omdlenie
- silne nudności, drżenie, nadmierne pocenie się lub niepokój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednorazowej dawce flukonazolu połączenie zwykle można zastosować u pacjenta bez czynników ryzyka arytmii, natomiast przy dłuższym leczeniu flukonazolem należy ocenić ryzyko wydłużenia QT i rozważyć leczenie miejscowe zakażenia grzybiczego. Charakterystyka wenlafaksyny zaleca unikanie łączenia jej z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Jeśli skojarzenie jest konieczne, przed leczeniem i w jego trakcie warto wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu, a pacjenta obserwować pod kątem objawów nadmiaru wenlafaksyny. Flukonazol hamuje enzymy jeszcze przez 4 do 5 dni po odstawieniu, więc obserwacja powinna obejmować również ten okres.[2]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie u osób z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Możliwe umiarkowane zwiększenie stężenia wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny z nasileniem działań zależnych od dawki, takich jak nudności, tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego i pobudzenie.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Charakterystyka wenlafaksyny zaleca unikanie jednoczesnego stosowania produktów wydłużających odstęp QT i zaznacza, że wymieniona lista nie jest zamknięta.[1] Dodatkowo flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz inhibitorem CYP2C19.[2] Wenlafaksyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a jej charakterystyka zaleca ostrożność przy łączeniu z inhibitorami CYP3A4, ponieważ ketokonazol zwiększał AUC wenlafaksyny o 70% u osób z intensywnym i o 21% u osób z powolnym metabolizmem przez CYP2D6.[1] Flukonazol jest słabszym inhibitorem CYP3A4 niż ketokonazol, dlatego wzrost stężenia wenlafaksyny powinien być mniejszy, ale może być istotny u osób z powolnym metabolizmem przez CYP2D6 lub przyjmujących inhibitory CYP2D6.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie dłuższej terapii flukonazolem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- objawy nadmiaru wenlafaksyny – nudności, pobudzenie, drżenie, nadmierne pocenie się
Bezpieczniejsze alternatywy
klotrimazol (miejscowo)nystatyna (miejscowo lub doustnie w zakażeniach przewodu pokarmowego)natamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowoczas leczenia · flukonazol | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu wiąże się z mniejszym ryzykiem kumulacji działania na QT i na metabolizm wenlafaksyny niż leczenie wielodniowe. U pacjenta bez czynników ryzyka arytmii wystarczy zwykle poinformowanie o objawach. |
| odstep ≤ 5 dni po odstawieniu flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu, więc obserwacja pacjenta powinna obejmować również ten okres. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy skojarzeniu dwóch leków wydłużających QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.