Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Dziurawiec / Dziurawiec i lurazydon

Dziurawiec i lurazydon

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LurazydonPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się lurazydonu. Lek przestaje wtedy dobrze działać i objawy choroby mogą wrócić. Gdy przestaniesz pić dziurawiec, poziom leku po pewnym czasie znów rośnie, co może nasilić jego działania uboczne. Tych dwóch środków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, smutku, dziwnych myśli
  • silna senność lub wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • drżenie, sztywność mięśni, spowolnione ruchy
  • pobudzenie, gorączka, poty, biegunka i szybkie bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1][2][3]. U pacjenta leczonego lurazydonem nie włącza się ziela dziurawca w żadnej postaci, także jako herbaty ani suplementu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba środki, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i przez kolejne tygodnie obserwować zarówno skuteczność, jak i tolerancję lurazydonu, bo jego stężenie będzie stopniowo rosło. W leczeniu obniżonego nastroju lub zaburzeń snu należy wybrać metodę uzgodnioną z psychiatrą zamiast preparatów dziurawca.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest utrata skuteczności lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy lub epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego lurazydon indukcja stopniowo ustępuje, a stężenie lurazydonu rośnie, co może nasilić działania niepożądane, takie jak senność, akatyzja czy objawy pozapiramidowe. Dodatkowo istnieje teoretyczne ryzyko zespołu serotoninowego.

Mechanizm

Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4, a lurazydon i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie lurazydonu we krwi. Inny silny induktor CYP3A4 – ryfampicyna – zmniejszył ekspozycję na lurazydon 6-krotnie[1]. Lurazydon jest in vitro substratem glikoproteiny P, a ziele dziurawca może dodatkowo nasilać jej aktywność, choć znaczenie tego szlaku in vivo nie jest jasne[1]. Oba środki działają serotoninergicznie, a lurazydon stosuje się ostrożnie z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy nawrotu psychozy lub pogorszenia nastroju przy jednoczesnym stosowaniu
  • senność, akatyzja i objawy pozapiramidowe w tygodniach po odstawieniu dziurawca
  • objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, gorączka, biegunka, przyspieszone tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko utraty skuteczności lurazydonu rośnie z czasem stosowania.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia lurazydonemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie lurazydonu rośnie, dlatego w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i w razie potrzeby skorygować dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneDziurawieca alkoholW czasie stosowania dziurawca należy unikać alkoholu lub ograniczyć go do okazjonalnych, niewielkich ilości.W czasie stosowania dziurawca unikaj alkoholu, a jeśli masz problem z alkoholem, wybierz herbatkę lub tabletki zamiast płynu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

W czasie stosowania dziurawca unikaj alkoholu, a jeśli masz problem z alkoholem, wybierz herbatkę lub tabletki zamiast płynu.

Alkohol pogarsza nastrój, więc może osłabiać działanie dziurawca stosowanego na obniżony nastrój. Krople i płyny z dziurawcem same zawierają alkohol, który dodaje się do wypitego piwa czy wina. Osoby uzależnione od alkoholu, chorujące na wątrobę lub na padaczkę nie powinny przyjmować dziurawca w postaci płynu z alkoholem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pogorszenie nastroju mimo stosowania dziurawca
  • senność lub zawroty głowy
  • nasilona ochota na alkohol u osoby uzależnionej
  • bóle w prawym podżebrzu lub zażółcenie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

W czasie stosowania dziurawca należy unikać alkoholu lub ograniczyć go do okazjonalnych, niewielkich ilości. U osób z chorobą alkoholową, padaczką lub chorobą wątroby nie należy stosować postaci zawierających etanol[1]. W tych grupach lepszym wyborem jest ziele do zaparzania lub postać stała bez etanolu. Po przyjęciu płynnego wyciągu nie należy prowadzić pojazdów przez co najmniej pół godziny[1]. Jeśli pacjent regularnie pije alkohol i stosuje dziurawiec z powodu obniżonego nastroju, warto skierować go do lekarza.

Skutek kliniczny

Łączenie alkoholu z dziurawcem może osłabiać poprawę nastroju i utrudniać leczenie łagodnych objawów depresyjnych. Przy postaciach płynnych dochodzi dodatkowe obciążenie etanolem, które ma znaczenie u osób uzależnionych od alkoholu, z chorobami wątroby lub z padaczką. ChPL płynu o zawartości 60–68 % etanolu określa go jako szkodliwy dla osób cierpiących na alkoholizm[1]. Dawka 5 ml płynu podana dorosłemu o masie ciała 70 kg może zwiększyć stężenie alkoholu we krwi o około 6 mg/100 ml, podczas gdy kieliszek wina lub 500 ml piwa daje prawdopodobnie około 50 mg/100 ml[1]. Etanol z leku może być wykrywany w wydychanym powietrzu bezpośrednio po przyjęciu[1].

Mechanizm

Dziurawiec i alkohol nie wchodzą w istotną interakcję farmakokinetyczną, a problem wynika z etanolu zawartego w płynnych postaciach dziurawca oraz z niekorzystnego wpływu alkoholu na nastrój. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dlatego indukcja enzymów cytochromu P450 przez dziurawiec nie ma praktycznego znaczenia dla jego eliminacji. Płynne wyciągi dziurawca zawierają dużo etanolu – postać o zawartości 60–68 % etanolu dostarcza do 2,7 g alkoholu w dawce 5 ml[1], a postać o zawartości 52–62 % dostarcza 2,6 g alkoholu w dawce 5 ml[1]. Etanol z leku sumuje się z alkoholem wypitym przez pacjenta. Alkohol działa hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i nasila objawy obniżonego nastroju, przez co przeciwdziała efektowi, dla którego dziurawiec jest stosowany. Zapisy charakterystyk różnią się zależnie od postaci – ChPL płynu o zawartości 60–68 % etanolu przeciwwskazuje go w chorobach, w których przeciwwskazane jest przyjmowanie etanolu, w tym w chorobie alkoholowej, padaczce i chorobach wątroby[1], ChPL drugiego płynu zaleca osobom uzależnionym od alkoholu konsultację z lekarzem lub farmaceutą[1], a ChPL ziela do zaparzania nie wspomina o alkoholu[1].

Metabolizm i transportery

  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[2]

Monitorować

  • nastrój i skuteczność leczenia dziurawcem
  • ilość spożywanego alkoholu
  • objawy nawrotu u osób uzależnionych od alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Płyn doustny zawierający etanolpostać · alkoholinne zaleceniePłynne wyciągi zawierają 52–68 % etanolu i są przeciwwskazane w chorobach, w których przeciwwskazane jest przyjmowanie etanolu, w tym w chorobie alkoholowej, padaczce i chorobach wątroby. U tych pacjentów należy wybrać postać bez etanolu.
Ziele do zaparzaniapostać · alkoholryzyko malejeNapar nie zawiera etanolu, a ChPL ziela do zaparzania nie wspomina o alkoholu. Pozostaje jedynie niekorzystny wpływ alkoholu na nastrój.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLurazydona alkoholPacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność. Alkohol nasila to działanie, więc po połączeniu obu możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy i łatwiej się przewrócić. Alkohol może też pogorszyć objawy choroby, na którą przyjmujesz lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadki
  • splątanie lub spowolnienie
  • nasilenie lęku, smutku lub myśli samobójczych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem[1]. Jeśli pacjent mimo to spożywa alkohol, należy ograniczyć go do małych, okazjonalnych ilości, nie prowadzić pojazdów i uprzedzić o ryzyku senności oraz zawrotów głowy przy wstawaniu. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego, ponieważ wpływa to na przebieg choroby i skuteczność leczenia.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koncentracji oraz zwiększone ryzyko upadków i wypadków, w tym podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe jest niedociśnienie ortostatyczne z omdleniem. Alkohol pogarsza też przebieg schizofrenii i depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zmniejsza przestrzeganie zaleceń i może nasilać myśli samobójcze.

Mechanizm

Lurazydon i alkohol sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Charakterystyka produktu zaleca stosowanie lurazydonu z ostrożnością w skojarzeniu z alkoholem z powodu podstawowego działania leku na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Ulotka produktu oryginalnego idzie dalej i zaleca unikanie picia alkoholu w czasie leczenia, ponieważ alkohol nasila negatywne działanie leku[1]. Charakterystyki produktów odtwórczych w punkcie 4.5 ograniczają się do zalecenia ostrożności, a żaden z produktów nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach. Dodatkowo blokowanie receptorów alfa-1-adrenergicznych przez lurazydon może sumować się z rozszerzającym naczynia działaniem etanolu i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lurazydon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, na który etanol nie wpływa w istotny sposób[1].

Metabolizm i transportery

  • Lurazydon: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
  • zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
  • nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych oraz myśli samobójcze
  • wzorzec spożywania alkoholu i przestrzeganie zaleceń

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość jednorazowo (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej dawce etanolu rośnie ryzyko głębokiej sedacji, niedociśnienia, aspiracji i urazów. Pacjenta należy wyraźnie ostrzec przed upijaniem się w czasie leczenia.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza przebieg schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej oraz adherencję. Wymaga to konsultacji z lekarzem prowadzącym i rozważenia leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 393

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CyklosporynaNie łączyć preparatów z dziurawcem z cyklosporyną.Nie kupuj ani nie pij żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym jak najszybciej lekarzowi prowadzącemu, który zleci badanie stężenia cyklosporyny.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie kupuj ani nie pij żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym jak najszybciej lekarzowi prowadzącemu, który zleci badanie stężenia cyklosporyny.

Nie łącz dziurawca z cyklosporyną. Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się cyklosporyny i lek przestaje działać tak, jak powinien. U osób po przeszczepie może to doprowadzić do odrzucenia przeszczepionego narządu. Dotyczy to także herbatek i mieszanek ziołowych z dziurawcem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub złe samopoczucie bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • duszność, obrzęki lub szybkie męczenie się
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łączyć preparatów z dziurawcem z cyklosporyną. ChPL cyklosporyny wymienia leczenie skojarzone z produktami zawierającymi ziele dziurawca w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Jeśli pacjent już stosuje oba preparaty, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, który powinien w tym czasie często oznaczać stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować jej dawkę, ponieważ ChPL zaleca to szczególnie przy włączaniu lub odstawianiu leku działającego na jej stężenie.[1]

Skutek kliniczny

Spadek stężenia cyklosporyny może osłabić immunosupresję i doprowadzić do ostrego lub przewlekłego odrzucenia przeszczepu. Opisano przypadki ciężkiego odrzucenia przeszczepu wątroby i serca u pacjentów, którzy włączyli preparat dziurawca w trakcie stabilnego leczenia cyklosporyną. Po odstawieniu dziurawca stężenie cyklosporyny wraca do wcześniejszego poziomu, co przy dawce zwiększonej w międzyczasie grozi jej działaniem toksycznym, zwłaszcza nefrotoksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec indukuje CYP3A4 i P-gp, czyli enzym i transporter odpowiedzialne za metabolizm i biodostępność cyklosporyny, co prowadzi do spadku jej stężenia we krwi. ChPL cyklosporyny wymienia ziele dziurawca wśród induktorów CYP3A4 i (lub) P-gp, które zmniejszają stężenie cyklosporyny.[1] ChPL wyciągu z dziurawca podaje, że hiperycyna i hiperforyna indukują podjednostki 1A2, 3A4 i 2C9 cytochromu P450, a obniżenie stężenia obserwowano m.in. po łączeniu z cyklosporyną.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej
  • objawy odrzucenia przeszczepu i parametry czynności przeszczepionego narządu
  • czynność nerek (kreatynina) po odstawieniu dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dziurawca u pacjenta stosującego cyklosporynękolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca stężenie cyklosporyny wzrasta, dlatego w tym okresie konieczne jest częste oznaczanie jej stężenia i ewentualna korekta dawki, zgodnie z zaleceniem ChPL dotyczącym włączania i odstawiania leków wpływających na jej stężenie.
Przyjmowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieChPL preparatu z dziurawcem wskazuje, że to systematyczne przyjmowanie aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie cyklosporyny. Pojedyncze przyjęcie nie zmienia jednak oceny połączenia jako przeciwwskazanego.
Stan po przeszczepie narządukolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU biorców przeszczepu spadek stężenia cyklosporyny grozi ostrym lub przewlekłym odrzuceniem przeszczepu, a ChPL wyciągu z dziurawca przeciwwskazuje jego stosowanie po przebytej transplantacji narządu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ EwerolimusNie należy łączyć doustnych preparatów dziurawca z ewerolimusem.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu jak najszybciej.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu jak najszybciej.

Dziurawiec przyspiesza usuwanie ewerolimusu z organizmu, więc lek może przestać działać. Po przeszczepie może to doprowadzić do odrzucenia przeszczepionego narządu, a w leczeniu nowotworu do słabszej kontroli choroby. Dotyczy to tabletek, kapsułek, nalewek i herbatek z dziurawcem. Gdy nagle odstawisz dziurawiec, ilość ewerolimusu we krwi może wzrosnąć, dlatego zrób to w porozumieniu z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki po przeszczepie nerki
  • nasilenie objawów choroby, z powodu której bierzesz ewerolimus
  • owrzodzenia w jamie ustnej lub częste infekcje po odstawieniu dziurawca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć doustnych preparatów dziurawca z ewerolimusem. Ewerolimusu nie podaje się razem z silnymi induktorami CYP3A4.[1] Ziele dziurawca jest przeciwwskazane u osób po przeszczepieniu narządu, czyli u większości pacjentów leczonych ewerolimusem w transplantologii.[2] Jeśli pacjent przyjmuje już oba preparaty, dziurawiec się odstawia, a przez kolejne dni kontroluje się stężenie minimalne ewerolimusu i obserwuje działania niepożądane, bo na odwrócenie indukcji przyjmuje się co najmniej 3 do 5 dni.[3] Zwiększanie dawki ewerolimusu przewidziano dla induktorów, których nie da się uniknąć, a dziurawiec do nich nie należy.

Skutek kliniczny

Spadek ekspozycji na ewerolimus grozi utratą skuteczności – po przeszczepieniu narządu odrzuceniem przeszczepu, a w onkologii i stwardnieniu guzowatym utratą kontroli choroby. Silny induktor ryfampicyna zmniejsza AUC ewerolimusu o 63%, a Cmax o 58%, dlatego po dziurawcu należy spodziewać się klinicznie istotnego spadku stężenia.[3] Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo ustępuje i stężenie ewerolimusu rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec indukuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie oraz glikoproteinę P w enterocytach.[4] Ewerolimus jest substratem CYP3A4 i PgP, a induktory tych białek obniżają jego stężenie we krwi, bo przyspieszają metabolizm i nasilają wypompowywanie leku z komórek jelita.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], ewerolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Ewerolimus: inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], umiarkowany inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • stężenie minimalne ewerolimusu po odstawieniu dziurawca
  • objawy odrzucenia przeszczepu i czynność przeszczepionego narządu
  • kontrola choroby podstawowej w leczeniu onkologicznym i w TSC
  • działania niepożądane ewerolimusu po odstawieniu dziurawca, np. zapalenie jamy ustnej i zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeOlej dziurawcowy stosowany miejscowo na skórę nie daje ogólnoustrojowej indukcji CYP3A4 i PgP istotnej dla ewerolimusu. Należy jednak pamiętać o ryzyku nadwrażliwości na światło.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia ewerolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie ewerolimusu rośnie. Na odwrócenie indukcji przyjmuje się co najmniej 3 do 5 dni, a jeśli dawkę ewerolimusu wcześniej zwiększono, trzeba ją przywrócić do wcześniejszej wielkości i skontrolować stężenie minimalne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Afinitor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/afinitor-100211716/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votubia-100253844/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Votubia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votubia-100253844/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ WorykonazolWorykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.

Dziurawiec osłabia działanie worykonazolu, bo przyspiesza jego usuwanie z organizmu. Przez to lek przeciwgrzybiczy może przestać działać, a zakażenia, które leczy, bywają groźne dla życia. Ten efekt może się utrzymywać jeszcze przez jakiś czas po odstawieniu dziurawca. Oba środki zwiększają też wrażliwość skóry na słońce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót lub nasilenie gorączki
  • pogorszenie objawów zakażenia, np. kaszlu lub duszności
  • zaczerwienienie, pęcherze lub silne oparzenie skóry po wyjściu na słońce
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Worykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej[1]. Pacjent rozpoczynający leczenie worykonazolem powinien odstawić dziurawiec, a ponieważ indukcja enzymów wygasa stopniowo, w pierwszym okresie leczenia warto rozważyć terapeutyczne monitorowanie stężenia worykonazolu. W razie przyjmowania dziurawca z powodu obniżonego nastroju decyzję o ewentualnym leczeniu zastępczym podejmuje lekarz z uwzględnieniem interakcji z worykonazolem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia worykonazolu może prowadzić do niepowodzenia leczenia inwazyjnej grzybicy, która u pacjentów z obniżoną odpornością zagraża życiu. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dziurawca. Równoczesne fotouczulenie zwiększa ryzyko oparzeń słonecznych i reakcji fototoksycznych.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450, co osłabia działanie leków przez nie metabolizowanych[2]. Worykonazol jest metabolizowany przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, a induktory tych izoenzymów zmniejszają jego stężenie w osoczu[1]. Ziele dziurawca należy do induktorów CYP3A4, które znacząco obniżają stężenie worykonazolu[3]. Dodatkowo oba leki działają fotouczulająco, więc ich działania niepożądane na skórze mogą się sumować[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], worykonazol – substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], silny inhibitor CYP3A4[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • stężenie worykonazolu w osoczu (TDM), zwłaszcza gdy dziurawiec odstawiono niedawno
  • odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
  • zmiany skórne po ekspozycji na słońce

Kiedy ocena się zmienia

Przyjmowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów jest skutkiem systematycznego przyjmowania dziurawca, dlatego regularne stosowanie niesie największe ryzyko niepowodzenia terapii.
Dziurawiec odstawiony niedawno przed worykonazolemodstep · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, dlatego na początku leczenia worykonazolem zaleca się monitorowanie jego stężenia i odpowiedzi klinicznej.
Zewnętrzna (na skórę)droga podania · dziurawiecryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę wpływ na metabolizm worykonazolu jest mało prawdopodobny, ale sumowanie fotouczulenia pozostaje istotne i wymaga ochrony przed słońcem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazol Polpharma 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazol-polpharma-100298410/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ KariprazynaNie łączy się kariprazyny z zielem dziurawca w żadnej postaci.Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, odstaw je i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem, a jeśli już je stosujesz, odstaw je i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Dziurawca nie łączy się z kariprazyną. Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa kariprazynę, przez co lek może przestać działać i objawy choroby mogą wrócić. Dotyczy to także herbatek i kropli z dziurawcem na trawienie lub nastrój. Po odstawieniu dziurawca działanie leku zmienia się powoli, przez kilka tygodni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, bezsenności, podejrzliwości, gonitwy myśli
  • silny niepokój ruchowy, trudność z usiedzeniem w miejscu
  • drżenie lub sztywność mięśni po odstawieniu dziurawca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kariprazyny z zielem dziurawca w żadnej postaci.[1] Pacjent leczony kariprazyną nie powinien rozpoczynać stosowania preparatów z dziurawcem. Jeśli pacjent już przyjmuje oba preparaty, należy odstawić dziurawiec i przez kilka tygodni obserwować odpowiedź na leczenie oraz tolerancję kariprazyny, ponieważ zmiany ekspozycji ujawniają się z opóźnieniem.[1] Gdy powodem przyjmowania dziurawca jest obniżony nastrój, decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz prowadzący.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej, a w konsekwencji nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii albo choroby afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego oba preparaty ekspozycja na kariprazynę stopniowo rośnie, co może nasilić działania niepożądane. Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach.[1]

Mechanizm

Kariprazyna i jej główne czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Ziele dziurawca indukuje CYP3A4, co przyspiesza metabolizm kariprazyny i może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek i jego czynne metabolity.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo maniakalnych przez kilka tygodni po wspólnym stosowaniu
  • działania niepożądane kariprazyny, zwłaszcza akatyzja i objawy pozapiramidowe, przez kilka tygodni po odstawieniu dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dziurawca u pacjenta przyjmującego już kariprazynękolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca ekspozycja na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni, dlatego w tym okresie należy monitorować tolerancję i działania niepożądane, a w razie potrzeby lekarz koryguje dawkę kariprazyny.
Płyn doustny zawierający etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePłynne preparaty z dziurawcem mogą zawierać etanol, a kariprazynę stosuje się ostrożnie z alkoholem ze względu na sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ RasagilinaPołączenie jest przeciwwskazane i dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się u pacjenta leczonego rasagiliną.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go przyjmujesz razem z rasagiliną, odstaw go i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go przyjmujesz razem z rasagiliną, odstaw go i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Dziurawca nie wolno łączyć z rasagiliną. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi albo wywołać groźne zatrucie, w którym pojawia się pobudzenie, drżenie i gorączka. Dziurawiec może też osłabiać działanie leku na chorobę Parkinsona. Zwróć uwagę, że dziurawiec bywa w herbatkach ziołowych i suplementach na nastrój lub trawienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból głowy z nagłym wzrostem ciśnienia
  • kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
  • pobudzenie, niepokój lub splątanie
  • drżenie mięśni, mimowolne skurcze
  • gorączka i nadmierne pocenie się
  • nasilenie objawów choroby Parkinsona
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się u pacjenta leczonego rasagiliną[1][2][3]. Po odstawieniu rasagiliny musi upłynąć co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia innym inhibitorem MAO[1]. Jeżeli pacjent przyjmuje już oba produkty, należy odstawić dziurawiec, skontrolować ciśnienie tętnicze i ocenić objawy toksyczności serotoninowej. Gdy wskazaniem do dziurawca jest obniżony nastrój, wybór leczenia przeciwdepresyjnego należy do lekarza, bo także leki przeciwdepresyjne wymagają ostrożności przy rasagilinie[1].

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest przełom nadciśnieniowy wynikający z niewybiórczego hamowania MAO[1]. Możliwy jest także zespół serotoninowy, bo ciężkie działania niepożądane opisywano przy łączeniu inhibitorów MAO z lekami nasilającymi przekaźnictwo serotoninergiczne[1]. Indukcja enzymów przez dziurawiec może teoretycznie osłabiać działanie rasagiliny.

Mechanizm

Ziele dziurawca traktuje się jak produkt roślinny o działaniu hamującym MAO, więc dołączenie go do rasagiliny grozi niewybiórczym hamowaniem aktywności MAO[1]. Składniki dziurawca hamują ponadto wychwyt zwrotny serotoniny, noradrenaliny i dopaminy, co sumuje się z działaniem rasagiliny na układ monoaminergiczny. Dodatkowo dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450[4], a rasagilina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, którego induktory mogą zmniejszać jej stężenie w osoczu[1].

Metabolizm i transportery

  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze
  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, wzmożone odruchy, gorączka, potliwość)
  • kontrola objawów choroby Parkinsona po odstawieniu dziurawca

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilinainne zaleceniePrzed rozpoczęciem leczenia innym inhibitorem MAO, w tym produktem roślinnym o takim działaniu, musi upłynąć co najmniej 14 dni od odstawienia rasagiliny. O ewentualnym włączeniu dziurawca po tym czasie decyduje lekarz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasagiline ratiopharm 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasagiline-ratiopharm-100335921/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ralago 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ralago-100339050/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusaNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimusa – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimusa: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CenobamatPacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.

Dziurawiec przyjmowany regularnie może osłabiać działanie leku przeciwpadaczkowego i zwiększać ryzyko napadów. Nalewki i płyny z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce nie wolno stosować, a razem z tym lekiem nasila on senność i zawroty głowy. Oba środki mogą też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejność i zaburzenia równowagi
  • krwawienie między miesiączkami przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca. Płynnych postaci dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, nie należy go odstawiać bez wiedzy neurologa, bo zmiana aktywności enzymów może wpłynąć na stężenie cenobamatu. Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia cenobamatem bądź po zmianie jego dawki osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać dwa tygodnie.[2] Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować dodatkowe albo inne, niehormonalne metody antykoncepcji.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie kontroli napadów padaczkowych podczas regularnego stosowania dziurawca oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi po jego odstawieniu albo przy stosowaniu postaci zawierających etanol. U kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną rośnie ryzyko jej nieskuteczności.

Mechanizm

Regularnie przyjmowany dziurawiec może pobudzać enzymy cytochromu P450 i osłabiać działanie leków przez nie metabolizowanych.[1] Cenobamat jest w znacznym stopniu metabolizowany, głównie na drodze glukuronidacji, a w mniejszym stopniu także utleniania.[2] Indukcja enzymów przez dziurawiec może więc teoretycznie obniżać stężenie cenobamatu i jego skuteczność przeciwpadaczkową, a po odstawieniu dziurawca stężenie cenobamatu może wzrosnąć. W postaciach płynnych zawierających etanol dochodzi sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, bo łączenie cenobamatu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[2] Oba leki obniżają też skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje.[1][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji
  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego po odstawieniu dziurawca
  • skuteczność antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamelisa

Kiedy ocena się zmienia

Płyn doustny lub nalewka zawierające etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePostaci płynne dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce, a etanol dodatkowo nasila działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy.
Pojedyncze, doraźne użycie herbaty z zielaczas leczenia · dziurawiecryzyko malejeIndukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie stężenia cenobamatu.
Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na cenobamaciekolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca aktywność enzymów stopniowo wraca do normy, co może podnieść stężenie cenobamatu i nasilić jego działania niepożądane. Odstawienie należy uzgodnić z neurologiem i obserwować pacjenta przez kolejne tygodnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ IrynotekanPołączenie jest przeciwwskazane – w czasie leczenia irynotekanem nie stosuje się żadnych preparatów z zielem dziurawca.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem w czasie chemioterapii irynotekanem, a jeśli przyjmowałeś je niedawno, powiedz o tym lekarzowi onkologowi.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem w czasie chemioterapii irynotekanem, a jeśli przyjmowałeś je niedawno, powiedz o tym lekarzowi onkologowi.

Dziurawiec osłabia działanie irynotekanu, czyli leku stosowanego w chemioterapii. Organizm szybciej usuwa lek, przez co chemioterapia może działać słabiej niż powinna. Nie poczujesz tego, więc nie zauważysz problemu na czas. Dziurawiec bywa też składnikiem herbatek i ziół na trawienie oraz suplementów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • to połączenie zwykle nie daje żadnych objawów – osłabienie chemioterapii przebiega niezauważalnie, dlatego najważniejsze jest unikanie dziurawca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – w czasie leczenia irynotekanem nie stosuje się żadnych preparatów z zielem dziurawca.[1][2][3] Dotyczy to także herbatek, mieszanek ziołowych na trawienie i suplementów diety zawierających dziurawiec. Działanie indukujące utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu, dlatego pacjent, który przyjmował dziurawiec przed rozpoczęciem chemioterapii, powinien zgłosić to lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne. Zmiana dawki irynotekanu nie jest sposobem na obejście tej interakcji.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia SN-38 oznacza ryzyko osłabienia działania przeciwnowotworowego irynotekanu i niepowodzenia chemioterapii.[1] Skutek nie daje odczuwalnych objawów, dlatego może pozostać niezauważony do czasu oceny odpowiedzi na leczenie.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Irynotekan jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, a silne induktory CYP3A4 i UGT1A1 zmniejszają ekspozycję na irynotekan, jego czynny metabolit SN-38 i glukuronid SN-38.[1] W badaniu farmakokinetycznym z udziałem 5 pacjentów, w którym irynotekan w dawce 350 mg/m² pc. podawano razem z zielem dziurawca w dawce 900 mg, stężenie SN-38 w osoczu zmniejszyło się o 42%.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], irynotekan – substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Irynotekan: substrat CYP3A4[6], substrat UGT1A1[6]

Monitorować

  • wywiad w kierunku stosowania ziół, herbatek i suplementów diety przed każdym cyklem chemioterapii
  • przegląd składu wieloskładnikowych preparatów ziołowych pod kątem obecności ziela dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

melisakozłek lekarski

Kiedy ocena się zmienia

Mieszanka ziołowa, herbatka lub suplement diety zawierające dziurawiecpostać · dziurawiecinne zaleceniePrzeciwwskazanie obejmuje także preparaty wieloskładnikowe, w których dziurawiec jest jednym ze składników, w tym preparaty ziołowe na trawienie. Należy sprawdzić skład każdego produktu ziołowego stosowanego przez pacjenta.
Odstawienie dziurawca niedługo przed rozpoczęciem leczenia irynotekanemodstep · dziurawiecinne zalecenieIndukcja enzymów nie ustępuje natychmiast po odstawieniu dziurawca, dlatego niedawne jego stosowanie należy zgłosić lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem chemioterapii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-accord-100341531/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan SUN 1,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-sun-100411987/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.