Przejdź do treści

Interakcje / Escytalopram / Escytalopram i paliperydon

Escytalopram i paliperydon

Wyślij e-mailem

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL escytalopramu jako skojarzenie z lekiem wydłużającym odstęp QT, dlatego należy go unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT albo lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na QT.

Nie przerywaj leczenia samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i pokaż mu listę wszystkich swoich leków.

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PaliperydonPołączenie jest przeciwwskazane w ChPL escytalopramu jako skojarzenie z lekiem wydłużającym odstęp QT, dlatego należy go unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT albo lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na QT.Nie przerywaj leczenia samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i pokaż mu listę wszystkich swoich leków.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj leczenia samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i pokaż mu listę wszystkich swoich leków.

Tych dwóch leków nie powinno się łączyć bez wyraźnej decyzji lekarza i kontroli pracy serca. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie może się nasilać. Mogą też razem zwiększać senność i rzadko sprzyjać drgawkom. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich na własną rękę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • drgawki
  • silna senność lub spowolnienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL escytalopramu jako skojarzenie z lekiem wydłużającym odstęp QT, dlatego należy go unikać i rozważyć lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT albo lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na QT.[1] Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje oba leki, decyzja powinna być udokumentowana, a pacjent powinien mieć wykonane EKG przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównane stężenia potasu i magnezu. Należy pamiętać, że paliperydon w postaci o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie długo po ostatnim wstrzyknięciu, więc ryzyko nie znika od razu po jego odstawieniu.

Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, szczególnie u osób z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię, ponieważ zwiększa to ryzyko złośliwych arytmii.[2] Dodatkowo może nasilić się senność i spowolnienie psychoruchowe, a u osób predysponowanych wzrasta ryzyko napadów drgawkowych.

Mechanizm

Główny problem to sumowanie się działania obu leków wydłużających odstęp QT, co zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. ChPL escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzenia z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, a wśród takich leków wymienia leki przeciwpsychotyczne.[2] Charakterystyka paliperydonu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, a także z SSRI ze względu na obniżanie progu drgawkowego oraz z innymi lekami działającymi ośrodkowo.[3] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ udział CYP2D6 i CYP3A4 w metabolizmie paliperydonu jest minimalny, a nawet silny inhibitor CYP2D6 paroksetyna nie zmieniała istotnie klinicznie jego farmakokinetyki.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], paliperydon – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca – kołatanie, zawroty głowy, omdlenia
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • napady drgawkowe u pacjentów z grupy ryzyka

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · paliperydoninne zaleceniePaliperydon w postaci o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie przez długi czas po ostatnim wstrzyknięciu, dlatego ryzyko sumowania wpływu na odstęp QT trwa także po odstawieniu zastrzyków i należy je uwzględnić przy włączaniu escytalopramu.
Dużadawka · escytalopramryzyko rośnieWpływ escytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy większych dawkach ryzyko w skojarzeniu z paliperydonem rośnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaEscytaloprama alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.

Podczas leczenia tym lekiem lepiej nie pić alkoholu. Lek i alkohol nie reagują ze sobą w groźny sposób, ale alkohol może nasilać senność i zawroty głowy. Może też pogarszać nastrój i lęk, więc leczenie działa słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona senność lub zawroty głowy po alkoholu
  • pogorszenie nastroju, smutek lub narastający lęk
  • trudności z koncentracją i spowolnienie
  • myśli o zrobieniu sobie krzywdy (zgłoś natychmiast lekarzowi)
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem. Jeśli pacjent mimo to pije, poinformuj go, żeby ograniczył ilość do minimum, nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn w czasie możliwej senności oraz zgłaszał lekarzowi nasilenie senności, lęku lub obniżenia nastroju. Nie odstawiaj leku z powodu pojedynczego spożycia alkoholu.[1]

Skutek kliniczny

Pacjent może odczuwać silniejszą senność, zawroty głowy, spowolnienie i gorszą koncentrację, a przy regularnym piciu także pogorszenie nastroju i lęku oraz słabszy efekt leczenia. Samo połączenie nie jest przeciwwskazane i ChPL nie opisuje groźnej reakcji.

Mechanizm

Według ChPL nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, a mimo to równoczesne spożycie alkoholu nie jest zalecane, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Powodem zalecenia jest działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol jest depresantem OUN, może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji oraz pogarszać nastrój, czyli działać przeciwnie do celu leczenia depresji lub zaburzeń lękowych.

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji po spożyciu alkoholu
  • nastrój i nasilenie lęku w trakcie leczenia
  • regularność przyjmowania leku, bo picie alkoholu sprzyja pomijaniu dawek
  • wzorzec picia (ilość i częstość), zwłaszcza u pacjentów z depresją

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ośrodkowe działanie alkoholu jest silniejsze, a ryzyko senności, zawrotów głowy i upadków większe, więc zalecenie unikania alkoholu powinno być wyrażone stanowczo.
Większe ilości alkoholu narazilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN i pogarszają sprawność psychofizyczną oraz nastrój, więc ryzyko objawów jest wyższe niż po niewielkiej ilości.
Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne picie może pogarszać przebieg depresji i zaburzeń lękowych oraz osłabiać skuteczność i adherencję do leczenia, co jest istotniejsze klinicznie niż pojedyncze spożycie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaPaliperydona alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia paliperydonem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli mimo to wypiłeś, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli mimo to wypiłeś, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.

Paliperydon działa uspokajająco i może powodować senność, a alkohol robi to samo. Razem mogą bardziej osłabić uwagę i szybkość reagowania, a także nasilić zawroty głowy. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • zaburzenia równowagi lub upadki
  • splątanie lub wyraźne spowolnienie myślenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia paliperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, poinformuj go o nasileniu senności i zawrotów głowy oraz o zakazie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn po alkoholu.[1]

Skutek kliniczny

Nasilone zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego: senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi. Dodatkowo paliperydon może powodować hipotonię ortostatyczną, więc u części pacjentów możliwe są zawroty głowy i upadki. Skutki nasilają się wraz z ilością wypitego alkoholu.

Mechanizm

Paliperydon działa hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, podobnie jak alkohol. Oba działania się sumują, więc senność, zawroty głowy i spowolnienie reakcji mogą być silniejsze niż po samym lekarstwie lub samym alkoholu. ChPL każe zachować ostrożność przy łącznym stosowaniu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1]

Metabolizm i transportery

  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i spowolnienie psychoruchowe
  • zawroty głowy i objawy hipotonii ortostatycznej
  • upadki
  • przestrzeganie zaleceń dotyczących leczenia i podawania kolejnych wstrzyknięć

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieIm większa ilość alkoholu, tym silniejszy addytywny efekt hamujący na ośrodkowy układ nerwowy i większe ryzyko senności, hipotonii ortostatycznej oraz upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 84

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.

Amiodaron i escytalopram mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca, zawrotami głowy lub omdleniem. Tych leków nie łączy się ze sobą. Amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu jego przyjmowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego amiodaronem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o mniejszym wpływie na QT w porozumieniu z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli w wyjątkowej sytuacji lekarz uzna połączenie za niezbędne, ChPL amiodaronu wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania odstępu QT[4]. Należy wtedy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobory potasu[4]. Przed włączeniem escytalopramu po odstawieniu amiodaronu trzeba pamiętać, że jego działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu jego długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia[4].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie badano go z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, są przeciwwskazane[1]. Amiodaron jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jego ChPL wymaga szczególnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania QT przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[4]. Dodatkowo amiodaron i jego metabolit hamują CYP3A4 i CYP2D6[4], które w mniejszym stopniu uczestniczą w metabolizmie escytalopramu obok głównego szlaku CYP2C19[1]. Może to nieznacznie zwiększać ekspozycję na escytalopram i dodatkowo nasilać jego wpływ na QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca w kierunku bradykardii
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawieniaodstep · amiodaroninne zalecenieZ powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Przed włączeniem escytalopramu po niedawnym odstawieniu amiodaronu należy ocenić QTc w EKG i stężenie elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EscytalopramNależy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tego antybiotyku zwykle nie łączy się z tym lekiem przeciwdepresyjnym. Lekarz najczęściej może przepisać inny antybiotyk, który nie ma takiego działania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta przyjmującego escytalopram trzeba wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna makrolid za niezbędny, decyzję podejmuje świadomie poza zapisami charakterystyki, po wykonaniu EKG z oceną QTc oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod obserwacją. Ze względu na długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki[2].

Skutek kliniczny

Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, w chorobach serca, przy bradykardii, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzeń z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego[1]. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT, wymieniając wśród nich leki przeciwdepresyjne, takie jak citalopram, czyli racemiczna postać escytalopramu[2]. Składowa farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A4[2], a ten izoenzym ma tylko poboczny udział w metabolizmie escytalopramu, który przebiega głównie z udziałem CYP2C19[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · azytromycynaryzyko rośniePodanie dożylne daje wyższe stężenia azytromycyny i może nasilać wpływ na odstęp QT, dlatego połączenie wymaga jeszcze większej czujności i monitorowania EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.

Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
  • silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • splątanie, nudności i ból głowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
  • czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
  • objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Kiedy ocena się zmienia

Wysokadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji.
Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych.
eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu.

Źródła

  1. Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
  2. Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ EscytalopramNależy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ może się nasilać. Mogą też zwiększać skłonność do siniaków i krwawień. Lekarz zwykle wybiera w takiej sytuacji inny lek na depresję albo zleca badanie EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • łatwe powstawanie siniaków
  • czarne stolce lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola morfologii z liczbą płytek krwi.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Dodatkowym ryzykiem jest nasilenie skłonności do krwawień, zwłaszcza przy małopłytkowości wywołanej dazatynibem.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a leki z grupy SSRI upośledzają agregację płytek, co może sumować ryzyko krwawień. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 ma w jego metabolizmie mniejszy udział[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ BosutynibNależy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy w organizmie brakuje potasu lub magnezu, na przykład przy biegunce. Zwykle lekarz zmienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy przy tym leczeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub utrata przytomności
  • silne zawroty głowy
  • nasilona lub długo trwająca biegunka albo wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia escytalopramu z bosutynibem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Ponieważ bosutynib jest leczeniem przeciwnowotworowym trudnym do zastąpienia, zwykle zmienia się lek przeciwdepresyjny na taki o mniejszym wpływie na QT, w porozumieniu z hematologiem i lekarzem prowadzącym leczenie depresji. Escytalopram należy odstawiać stopniowo, aby uniknąć objawów odstawiennych. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka zdecyduje o kontynuacji połączenia, konieczne są EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola i wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, chorobach serca i stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu podaje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występowało lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym u przyjmujących inne substancje wydłużające QT[4]. Dodatkowym czynnikiem jest hipokaliemia i hipomagnezemia, które mogą wystąpić np. przy biegunce w trakcie leczenia bosutynibem, a ChPL escytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ według badań in vitro bosutynib nie hamuje w istotnym klinicznie stopniu CYP2C19, CYP2D6 ani CYP3A4, czyli głównych dróg metabolizmu escytalopramu[4].

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[7], słaby inhibitor OAT1[7], słaby inhibitor OAT3[7], słaby inhibitor OATP1B1[7], słaby inhibitor OATP1B3[7], słaby inhibitor OCT2[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • objawy kołatania serca, zasłabnięć i zawrotów głowy
  • inne leki wydłużające QT na liście pacjenta

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowanym włączeniu bosutynibu u pacjenta przyjmującego escytalopram najlepiej zaplanować stopniową zamianę leku przeciwdepresyjnego jeszcze przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego i wykonać wyjściowe EKG oraz oznaczenie elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ AsenapinaNie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Dlatego zwykle nie należy ich przyjmować jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Należy rozważyć zamianę jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz unikać innych leków wydłużających QT i alkoholu.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Możliwe jest też nasilenie senności, zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego oraz zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych.

Mechanizm

Escytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[1]. Oba leki działają też na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami neuroleptycznymi[1]. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6, który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie escytalopramu i jego głównego metabolitu, jednak nie ma danych wskazujących na klinicznie istotną zmianę stężeń[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca i objawy zaburzeń rytmu
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • nasilenie sedacji
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazollurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.

Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • drgawki
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.

Mechanizm

Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
  • czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolonyinterakcja nie dotyczyPrzy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT.
Dożylnadroga podania · fluorochinolonyryzyko rośniePodanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację.
Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne.
Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjentryzyko rośnieLewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT.

Źródła

  1. Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
  2. Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ EscytalopramNie należy łączyć hydroksyzyny z escytalopramem, ponieważ oba ChPL ujmują to połączenie jako przeciwwskazane.Nie łącz hydroksyzyny z escytalopramem i skontaktuj się z lekarzem, który przepisał leki, żeby dobrał bezpieczny zamiennik.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz hydroksyzyny z escytalopramem i skontaktuj się z lekarzem, który przepisał leki, żeby dobrał bezpieczny zamiennik.

Hydroksyzyna i escytalopram mogą zaburzać rytm pracy serca, a przyjmowane razem wyraźnie zwiększają to ryzyko. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnych zaburzeń rytmu, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków nie należy przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek na uspokojenie, sen lub świąd, który jest bezpieczny razem z escytalopramem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub utrata przytomności
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć hydroksyzyny z escytalopramem, ponieważ oba ChPL ujmują to połączenie jako przeciwwskazane.[1][2] Jeżeli pacjent leczony escytalopramem potrzebuje leku przeciwlękowego, nasennego lub przeciwświądowego, lekarz powinien dobrać preparat niewydłużający odstępu QT. Jeżeli to escytalopram wymaga zmiany, można rozważyć inny lek przeciwdepresyjny o mniejszym potencjale wydłużania QT, z oceną EKG i elektrolitów u pacjentów z grupy ryzyka. Gdy do jednoczesnego przyjmowania już doszło, należy odstawić hydroksyzynę w porozumieniu z lekarzem i ocenić objawy kardiologiczne.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie u osób z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz u przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. ChPL hydroksyzyny wymienia escytalopram wśród leków przeciwdepresyjnych wydłużających odstęp QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka zaburzeń rytmu serca.[1][3][4] ChPL escytalopramu wymienia hydroksyzynę wśród leków przeciwhistaminowych wydłużających odcinek QT i wskazuje, że wobec braku badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych nie można wykluczyć addytywnego działania.[2] Dodatkowo hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu[1], a escytalopram jest częściowo metabolizowany tą drogą, co teoretycznie może zwiększać jego ekspozycję.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca
  • kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinadesloratadynafeksofenadynabilastyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.