Interakcje / Ezomeprazol / Ezomeprazol i lewotyroksyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia skojarzonego regularnie kontroluj czynność tarczycy i stan kliniczny pacjenta, a w razie potrzeby zwiększ dawkę lewotyroksyny.
Jeśli bierzesz ezomeprazol dłużej niż kilka dni albo zamierzasz go odstawić, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić badanie TSH i zmienić dawkę lewotyroksyny.
Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ LewotyroksynaPodczas leczenia skojarzonego regularnie kontroluj czynność tarczycy i stan kliniczny pacjenta, a w razie potrzeby zwiększ dawkę lewotyroksyny.Jeśli bierzesz ezomeprazol dłużej niż kilka dni albo zamierzasz go odstawić, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić badanie TSH i zmienić dawkę lewotyroksyny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz ezomeprazol dłużej niż kilka dni albo zamierzasz go odstawić, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić badanie TSH i zmienić dawkę lewotyroksyny.
Lek na zgagę ezomeprazol zmniejsza kwasowość w żołądku, a przez to organizm może wchłaniać mniej hormonu tarczycy z tabletek. Twoja dawka lewotyroksyny może wtedy działać słabiej niż zwykle. Gdy przestaniesz brać ezomeprazol, hormon znów zacznie się lepiej wchłaniać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- większe zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przybieranie na wadze
- zaparcia
- kołatanie serca, drżenie rąk lub bezsenność po odstawieniu ezomeprazolu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podczas leczenia skojarzonego regularnie kontroluj czynność tarczycy i stan kliniczny pacjenta, a w razie potrzeby zwiększ dawkę lewotyroksyny[1]. Zachowaj ostrożność także przy kończeniu leczenia ezomeprazolem i wtedy ponownie oceń TSH oraz dawkę lewotyroksyny[1]. Przy każdym włączeniu ezomeprazolu do przewlekłego leczenia sprawdź, czy wskazanie do długotrwałego stosowania nadal istnieje.
Skutek kliniczny
Mniejsze wchłanianie lewotyroksyny może prowadzić do wzrostu TSH i pogorszenia kontroli niedoczynności tarczycy, co może wymagać zwiększenia dawki lewotyroksyny[1]. Po odstawieniu ezomeprazolu wchłanianie lewotyroksyny wraca do wcześniejszego poziomu, więc dawka zwiększona w trakcie leczenia skojarzonego może stać się zbyt duża[1].
Mechanizm
Ezomeprazol podnosi pH soku żołądkowego, a to może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny przyjmowanej doustnie[2]. Wzrost pH żołądka wywołany przez inhibitory pompy protonowej ogranicza wchłanianie hormonów tarczycy[1]. Ezomeprazol działa przez całą dobę, dlatego odstęp czasowy między lekami nie usuwa tej interakcji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- TSH i fT4 po kilku tygodniach od włączenia lub odstawienia ezomeprazolu
- objawy niedoczynności tarczycy w trakcie leczenia skojarzonego
- objawy przedawkowania lewotyroksyny po odstawieniu ezomeprazolu, jeśli wcześniej zwiększono jej dawkę
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · ezomeprazol | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu ezomeprazolu zmniejszone wchłanianie lewotyroksyny utrzymuje się stale, dlatego kontrola TSH i ewentualne zwiększenie dawki lewotyroksyny są szczególnie ważne. |
| Odstawienie ezomeprazolukolejność włączenia · ezomeprazol | inne zalecenie | Po odstawieniu ezomeprazolu u pacjenta, któremu zwiększono dawkę lewotyroksyny, rośnie ryzyko jej przedawkowania – oceń TSH i rozważ powrót do wcześniejszej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaEzomeprazola alkoholZaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej.W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Ezomeprazol nie wchodzi w groźną reakcję z alkoholem. Alkohol podrażnia jednak przełyk i żołądek oraz może nasilać zgagę, więc osłabia efekt leczenia. Ulotka zaleca przy zgadze unikanie alkoholu, kawy, czekolady i napojów gazowanych. W czasie kuracji najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracająca lub nasilona zgaga mimo przyjmowania leku
- ból w nadbrzuszu lub za mostkiem po alkoholu
- czarne stolce lub wymioty z domieszką krwi (natychmiast do lekarza)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej. Pojedyncza okazjonalna porcja nie wymaga przerywania leku. Nie ma potrzeby zmieniać dawki ani godziny przyjmowania ezomeprazolu. Jeśli objawy nawracają po alkoholu, należy to omówić z lekarzem lub farmaceutą.[1]
Skutek kliniczny
Picie alkoholu w czasie leczenia może osłabiać efekt terapii. Objawy zgagi i refluksu mogą nawracać albo utrzymywać się mimo regularnego przyjmowania leku, a u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami wzrasta ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Nie opisano groźnej reakcji toksycznej na samo połączenie z ezomeprazolem.
Mechanizm
Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, a alkohol nie jest metabolizowany tą samą drogą co ezomeprazol w sposób, który wymagałby zmiany dawki. Problem ma charakter farmakodynamiczny. Alkohol drażni błonę śluzową przełyku i żołądka, rozluźnia dolny zwieracz przełyku oraz pobudza wydzielanie kwasu, więc działa przeciwnie do celu leczenia ezomeprazolem, czyli zmniejszenia refluksu i zgagi. Ezomeprazol hamuje pompę protonową i obniża wydzielanie kwasu, ale nie zabezpiecza przed drażniącym działaniem alkoholu na błonę śluzową.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nawrót zgagi, zarzucania treści pokarmowej lub bólu w nadbrzuszu
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią) u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami
- skuteczność leczenia przy utrzymujących się dolegliwościach mimo regularnego stosowania leku
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu lub picie do upiciailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu silniej drażnią błonę śluzową i nasilają refluks, więc ryzyko niepowodzenia leczenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie. |
| Regularne, codzienne picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Stałe spożywanie alkoholu utrudnia wygojenie nadżerek i owrzodzeń oraz podtrzymuje objawy refluksu, co może wymagać weryfikacji skuteczności terapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
Interakcja nieistotna klinicznieLewotyroksynaa alkoholPacjent nie musi rezygnować z alkoholu ani zmieniać dawki lewotyroksyny z powodu tego połączenia.Przyjmuj lewotyroksynę zawsze tak samo, rano na czczo i z wodą, a o ewentualnych ograniczeniach picia alkoholu z innych powodów porozmawiaj z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj lewotyroksynę zawsze tak samo, rano na czczo i z wodą, a o ewentualnych ograniczeniach picia alkoholu z innych powodów porozmawiaj z lekarzem.
Alkohol nie wpływa na działanie lewotyroksyny, więc nie trzeba go z jej powodu unikać. Ważniejsze jest, aby przyjmować tabletkę regularnie, rano na czczo i popijać ją wodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zmęczenie, senność, nietolerancja zimna lub zaparcia mogą świadczyć o zbyt małej dawce leku.
- Kołatanie serca, drżenie rąk, nadmierna potliwość lub niepokój mogą świadczyć o zbyt dużej dawce leku.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent nie musi rezygnować z alkoholu ani zmieniać dawki lewotyroksyny z powodu tego połączenia. Lek nadal należy przyjmować regularnie, na czczo, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce i ustaloną kontrolą TSH.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnego wpływu alkoholu na skuteczność ani bezpieczeństwo leczenia lewotyroksyną. Połączenie nie wymaga zmiany dawki ani schematu.
Mechanizm
Nie opisano mechanizmu farmakokinetycznego ani farmakodynamicznego, w którym alkohol zmieniałby wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub działanie lewotyroksyny. Charakterystyka produktu leczniczego nie wymienia alkoholu ani etanolu wśród substancji wchodzących w interakcje z lewotyroksyną[1].
Monitorować
- Rutynowa kontrola stężenia TSH zgodnie ze schematem ustalonym przez lekarza, bez dodatkowego monitorowania z powodu alkoholu.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
Inne interakcje tych leków 128
Połączenie przeciwwskazaneEzomeprazol+ RylpiwirynaNie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków.Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.
Ezomeprazol to lek na zgagę, który zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwasu, żeby dobrze wchłonąć się do krwi, więc przy ezomeprazolu jej ilość w organizmie mocno spada. Wtedy lek przestaje skutecznie hamować wirusa HIV, a wirus może się na niego uodpornić. Tego nie czuć, dlatego nie łącz tych leków nawet na krótko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania ilości wirusa we krwi gorszy niż poprzednio
- nawracająca zgaga, która skłania do sięgania po leki na zgagę bez recepty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków[1][2]. U pacjenta leczonego rylpiwiryną, który wymaga leczenia zgagi lub choroby wrzodowej, należy zrezygnować z ezomeprazolu i skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie HIV inne leczenie objawów, na przykład lek z grupy antagonistów receptora H2 lub lek zobojętniający przyjmowany w odstępie od rylpiwiryny zgodnie z jej charakterystyką produktu. Gdy pacjent wymaga przewlekłego stosowania inhibitora pompy protonowej, lekarz prowadzący powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego. Jeżeli oba leki były już przyjmowane razem, należy odstawić ezomeprazol i skierować pacjenta na kontrolę wiremii HIV.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi utratą skuteczności rylpiwiryny doustnej, co może prowadzić do niepowodzenia wirusologicznego leczenia HIV[1]. Zbyt niskie stężenia leku przeciwretrowirusowego sprzyjają też wyselekcjonowaniu szczepów wirusa opornych na rylpiwirynę i często na inne leki z tej grupy, co zawęża późniejsze możliwości leczenia. Spadek stężenia następuje od pierwszych dawek, ale skutek kliniczny ujawnia się z opóźnieniem i przez długi czas nie daje żadnych objawów.
Mechanizm
Ezomeprazol silnie hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku. Rylpiwiryna podawana doustnie potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby się dobrze wchłonąć, więc przy podwyższonym pH jej stężenie w osoczu wyraźnie spada[1]. W badaniu z omeprazolem w dawce 20 mg raz na dobę AUC rylpiwiryny zmniejszyło się o 40%, Cmin o 33%, a Cmax o 40%[1]. Ezomeprazolu nie badano, ale charakterystyka produktu rylpiwiryny przewiduje dla niego znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny, ponieważ ezomeprazol jest enancjomerem omeprazolu i działa tak samo[1]. Mechanizm dotyczy wyłącznie rylpiwiryny doustnej i nie obejmuje postaci domięśniowej o przedłużonym uwalnianiu, która omija przewód pokarmowy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po każdym okresie jednoczesnego stosowania obu leków
- pytanie o leki na zgagę kupowane bez recepty przy każdej wizycie i wydaniu leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwiryna | interakcja nie dotyczy | Rylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc pH żołądka nie wpływa na jej stężenie, a charakterystyka tej postaci nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie wraca w okresie doustnego wprowadzenia leczenia oraz przy doustnym leczeniu pomostowym w razie opóźnienia iniekcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].
Mechanizm
Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
- liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
- samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
- przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Atazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach. |
| Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowej | ryzyko rośnie | Im silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV. |
Źródła
- Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
- Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.
Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ KlopidogrelNależy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.
Lek na żołądek ezomeprazol może osłabiać działanie klopidogrelu, który chroni przed powstawaniem zakrzepów. Przez to klopidogrel może słabiej zabezpieczać cię przed zawałem serca czy udarem. Nie wiadomo dokładnie, jak duże jest to ryzyko, ale lekarze zalecają, by tych leków nie łączyć. Istnieją inne leki na żołądek, które w mniejszym stopniu wpływają na klopidogrel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- nagła duszność
- nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klopidogrel wymaga ochrony żołądka inhibitorem pompy protonowej, lepiej wybrać pantoprazol, który w mniejszym stopniu zmniejsza ekspozycję na czynny metabolit klopidogrelu[2]. Rozdzielenie dawek nie rozwiązuje problemu, ponieważ w przypadku omeprazolu odstęp 12 godzin nie znosił interakcji, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnego efektu[2]. Nie należy przy tym samodzielnie odstawiać inhibitora pompy protonowej u pacjenta z grupy dużego ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego bez zastąpienia go innym lekiem z tej grupy.
Skutek kliniczny
Osłabienie działania przeciwpłytkowego klopidogrelu może teoretycznie zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał serca, zakrzepica w stencie czy udar niedokrwienny. Dane z badań obserwacyjnych i klinicznych dotyczące poważnych powikłań sercowo-naczyniowych są niejednoznaczne[2]. Zmniejszenie ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu o około 40% jest natomiast dobrze udokumentowane[3].
Mechanizm
Ezomeprazol hamuje izoenzym CYP2C19, który przekształca klopidogrel – prolek – w czynny metabolit, przez co stężenie czynnego metabolitu w osoczu się zmniejsza[1]. Klopidogrel jest aktywowany częściowo przez CYP2C19, a jego ChPL zalicza ezomeprazol do silnych lub umiarkowanych inhibitorów tego enzymu[2]. Skutkiem jest słabsze hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
- objawy neurologiczne sugerujące udar lub TIA
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego po zmianie inhibitora pompy protonowej
- zasadność dalszego stosowania inhibitora pompy protonowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 12 hezomeprazol | inne zalecenie | Rozdzielenie dawek nie znosi interakcji – omeprazol podawany w odstępie 12 godzin od klopidogrelu zmniejszał ekspozycję na czynny metabolit w podobnym stopniu jak przy podaniu jednoczesnym, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnej interakcji. Zaleceniem pozostaje zamiana inhibitora pompy protonowej, a nie zmiana pory przyjmowania. |
| dawka ≤ 20 mgezomeprazol | ryzyko maleje | Przy ezomeprazolu 20 mg podawanym z kwasem acetylosalicylowym 81 mg ekspozycja na czynny metabolit klopidogrelu zmniejszała się niemal o 40%, ale maksymalne hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP było takie samo jak przy samym klopidogrelu. ChPL nadal zaleca unikanie połączenia niezależnie od dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Texibax 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/texibax-100007750/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaGlin+ LewotyroksynaLewotyroksynę należy podawać co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin.Przyjmuj lek na tarczycę rano na czczo, a lek na zgagę z glinem co najmniej 2 godziny później.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj lek na tarczycę rano na czczo, a lek na zgagę z glinem co najmniej 2 godziny później.
Leki na zgagę i nadkwasotę zawierające glin mogą wiązać lek na tarczycę w żołądku. Wtedy organizm wchłania go mniej i lek działa słabiej. Wystarczy zachować odstęp między tymi lekami. Żel z glinem stosowany na skórę nie ma tego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przyrost masy ciała
- zaparcia
- sucha skóra
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Lewotyroksynę należy podawać co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin[1]. Żelu fosforanu glinu nie przyjmuje się jednocześnie z lewotyroksyną, bo zmniejsza jej działanie[2]. Przy rozpoczęciu lub odstawieniu regularnie stosowanego leku z glinem warto skontrolować TSH po kilku tygodniach.
Skutek kliniczny
Mniejsze wchłanianie lewotyroksyny może prowadzić do wzrostu TSH i nawrotu lub pogorszenia kontroli niedoczynności tarczycy. Ryzyko dotyczy głównie regularnego przyjmowania leku z glinem w tym samym czasie co lewotyroksyna.
Mechanizm
Związki glinu przyjmowane doustnie (leki zobojętniające, sukralfat) wiążą lewotyroksynę w świetle przewodu pokarmowego i zmniejszają jej wchłanianie. Leki zawierające glin mogą przez to osłabiać działanie lewotyroksyny[1].
Monitorować
- TSH
- fT4
- objawy niedoczynności tarczycy (zmęczenie, uczucie zimna, przyrost masy ciała, zaparcia)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · glin | interakcja nie dotyczy | Octanowinian glinu stosowany zewnętrznie nie wchodzi w interakcję z lewotyroksyną, a jego podanie doustne jest przeciwwskazane. |
| odstep ≥ 2 h (lewotyroksyna najpierw)pacjent | ryzyko maleje | Podanie lewotyroksyny co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin ogranicza interakcję. |
| Regularne stosowanieczas leczenia · glin | inne zalecenie | Przy regularnym stosowaniu leku z glinem, a także po jego odstawieniu, warto skontrolować TSH po kilku tygodniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gelatum-aluminii-phosphorici-aflofarm-100026172/
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.
Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
- częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.
Skutek kliniczny
Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.
Monitorować
- odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
- odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
- objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
- przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.
Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
- nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
- zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
- objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
- przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
- Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.
Niekorzystna interakcjaAmiodaron+ LewotyroksynaPrzed włączeniem amiodaronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy zweryfikować wskazanie, ponieważ choroby tarczycy figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu.Nie zmieniaj sam dawek żadnego z tych leków, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i regularnie badaj TSH zgodnie z jego zaleceniami.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek żadnego z tych leków, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i regularnie badaj TSH zgodnie z jego zaleceniami.
Lek na serce amiodaron zawiera dużo jodu i może zmieniać pracę tarczycy. U osoby przyjmującej lewotyroksynę może sprawić, że dotychczasowa dawka przestanie wystarczać, a czasem wywołać nadczynność tarczycy. Ten wpływ narasta powoli i może utrzymywać się jeszcze kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przyrost masy ciała
- zaparcia
- sucha skóra
- kołatanie serca lub szybkie, nierówne bicie serca
- drżenie rąk
- chudnięcie bez powodu
- nadmierne pocenie się
- niepokój lub rozdrażnienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przed włączeniem amiodaronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy zweryfikować wskazanie, ponieważ choroby tarczycy figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu[1][2]. Badania czynności tarczycy powinny być wykonane u wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia amiodaronem[2]. Jeśli niedoczynność tarczycy rozwinie się w trakcie leczenia amiodaronem, a jego kontynuacja jest konieczna z powodu zagrożenia życia, można go stosować łącznie z lewotyroksyną, dostosowując jej dawkę do stężenia TSH[2]. W trakcie skojarzenia należy regularnie oznaczać TSH i korygować dawkę lewotyroksyny, także po odstawieniu amiodaronu, ponieważ prawidłowa czynność tarczycy wraca zwykle w ciągu 3 miesięcy od zakończenia leczenia[2].
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego lewotyroksyną amiodaron może sprawić, że dotychczasowa dawka przestanie wystarczać. Opisano stopniowy wzrost TSH do 22 mU/l w ciągu 9 miesięcy u 83-letniego mężczyzny ze stabilną wcześniej niedoczynnością tarczycy oraz konieczność zwiększenia dawki lewotyroksyny u 73-letniej kobiety. W małym badaniu u osób przyjmujących lewotyroksynę w dawce 300 mcg dołączenie amiodaronu w dawce 400 mg zaburzało metabolizm hormonów tarczycy w kierunku niedoczynności. Jod zawarty w amiodaronie może też wywołać nadczynność tarczycy, szczególnie przy wolu guzkowym z nierozpoznaną autonomią[3], co u chorego z arytmią może nasilić zaburzenia rytmu.
Mechanizm
Amiodaron zaburza czynność tarczycy i może osłabić albo zmienić efekt leczenia lewotyroksyną. Każda tabletka amiodaronu 200 mg zawiera 75 mg jodu[2]. Amiodaron hamuje obwodową konwersję tyroksyny (T4) do trijodotyroniny (T3), co zwiększa stężenie T4 i zmniejsza stężenie T3[3]. Z uwagi na dużą zawartość jodu amiodaron może indukować zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy[3]. Dodatkowo przypisuje mu się bezpośrednie działanie cytotoksyczne na tarczycę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- TSH przed włączeniem amiodaronu i regularnie w trakcie leczenia
- fT4 i fT3 przy nieprawidłowym TSH, z uwzględnieniem tego, że amiodaron sam zwiększa T4 i zmniejsza T3
- objawy niedoczynności i nadczynności tarczycy
- rytm serca i EKG przy podejrzeniu nadczynności tarczycy
- TSH przez kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron włączany u pacjenta już leczonego lewotyroksyną z powodu choroby tarczycykolejność włączenia · amiodaron | ryzyko rośnie | Choroby tarczycy i zaburzenia jej czynności figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu. Decyzję o włączeniu amiodaronu u takiego pacjenta musi podjąć lekarz po ocenie korzyści i ryzyka oraz po oznaczeniu czynności tarczycy. |
| Lewotyroksyna dołączona z powodu niedoczynności tarczycy wywołanej amiodaronemkolejność włączenia · lewotyroksyna | inne zalecenie | W sytuacjach zagrażających życiu amiodaron można kontynuować w połączeniu z lewotyroksyną, a jej dawkę dostosowuje się do stężenia TSH. |
| czas leczenia ≤ 3 miesiące od odstawienia amiodaronuamiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą być obserwowane nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Prawidłowa czynność tarczycy wraca zwykle w ciągu 3 miesięcy po odstawieniu amiodaronu, dlatego w tym okresie należy kontrolować TSH i w razie potrzeby zmniejszyć wcześniej zwiększoną dawkę lewotyroksyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Opacorden 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opacorden-100049552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCytalopram+ EzomeprazolPołączenie można stosować, ale przy dołączaniu ezomeprazolu należy rozważyć zmniejszenie dawki cytalopramu i monitorować działania niepożądane.Zanim zaczniesz brać ezomeprazol razem z cytalopramem, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie lepiej wybrać innego leku na zgagę albo zmienić dawkę cytalopramu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz brać ezomeprazol razem z cytalopramem, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie lepiej wybrać innego leku na zgagę albo zmienić dawkę cytalopramu.
Lek na zgagę ezomeprazol spowalnia usuwanie cytalopramu z organizmu, więc lek na depresję może działać silniej niż zwykle. Może to nasilić jego działania uboczne, w tym zaburzenia rytmu serca. Połączenie bywa stosowane, ale lekarz może zmniejszyć dawkę cytalopramu albo wybrać inny lek na zgagę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silne nudności, drżenie rąk, nadmierne pocenie się
- niepokój, pobudzenie, splątanie, gorączka i sztywność mięśni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przy dołączaniu ezomeprazolu należy rozważyć zmniejszenie dawki cytalopramu i monitorować działania niepożądane. ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z inhibitorami CYP2C19, w tym ezomeprazolem, i dopuszcza zmniejszenie dawki cytalopramu na podstawie obserwowanych działań niepożądanych[1]. ChPL ezomeprazolu zwraca uwagę na tę interakcję zwłaszcza przy doraźnym stosowaniu ezomeprazolu, bo zmienne hamowanie enzymu powoduje wahania stężenia cytalopramu[2]. Rozdzielenie pór przyjmowania nie zmniejsza interakcji. U pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii warto wykonać EKG i oznaczyć potas i magnez, a przy przewlekłej potrzebie leku zmniejszającego wydzielanie kwasu rozważyć pantoprazol.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie cytalopramu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, przede wszystkim wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych arytmii, a także nudności, bóle głowy, pocenie się, drżenie i objawy nadmiernej aktywności serotoninergicznej. Ryzyko jest największe u osób starszych, przy dużych dawkach cytalopramu, przy zaburzeniach elektrolitowych i chorobach serca. Odstawienie ezomeprazolu po okresie wspólnego stosowania może z kolei obniżyć stężenie cytalopramu.
Mechanizm
Ezomeprazol hamuje CYP2C19, który jest jednym z głównych szlaków metabolizmu cytalopramu, co zmniejsza jego klirens i zwiększa stężenie w osoczu. Ezomeprazol hamuje aktywność CYP2C19, dlatego może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten izoenzym, w tym cytalopramu[3]. Dla escytalopramu, aktywnego enancjomeru cytalopramu, jednoczesne podawanie omeprazolu 30 mg raz na dobę spowodowało zwiększenie stężenia w osoczu o około 50%[4]. Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej może dodatkowo sprzyjać hipomagnezemii, a ChPL cytalopramu wskazuje, że leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- działania niepożądane cytalopramu (nudności, drżenie, pobudzenie, pocenie się, kołatanie serca)
- EKG z oceną odstępu QTc u osób starszych i z czynnikami ryzyka arytmii
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy długotrwałym stosowaniu ezomeprazolu
- objawy zespołu serotoninowego przy innych lekach serotoninergicznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ekspozycja na cytalopram jest większa, a ryzyko wydłużenia QT wyższe, dlatego dodatkowe zwiększenie stężenia przez ezomeprazol jest bardziej znaczące. Preferuj pantoprazol. |
| Maksymalna dawka dobowa cytalopramudawka · cytalopram | ryzyko rośnie | Przy maksymalnej dawce cytalopramu zwiększenie stężenia przez ezomeprazol najsilniej podnosi ryzyko wydłużenia QT. Rozważ zmniejszenie dawki cytalopramu albo zmianę inhibitora pompy protonowej. |
| Stosowanie długotrwałeczas leczenia · ezomeprazol | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie inhibitorów pompy protonowej może prowadzić do hipomagnezemii, która dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii u pacjentów leczonych cytalopramem. Kontroluj magnez i potas. |
| Dołączenie lub odstawienie ezomeprazolu przy ustalonej dawce cytalopramukolejność włączenia · ezomeprazol | inne zalecenie | Dołączenie ezomeprazolu zwiększa, a jego odstawienie zmniejsza stężenie cytalopramu. Doraźne, nieregularne przyjmowanie ezomeprazolu powoduje wahania stężenia cytalopramu, dlatego przy każdej zmianie oceń działania niepożądane i skuteczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Texibax 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/texibax-100007750/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.