Interakcje / Ezomeprazol / Ezomeprazol i pozakonazol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeżeli to możliwe, unika się łączenia pozakonazolu w zawiesinie doustnej z inhibitorami pompy protonowej.
Jeśli przyjmujesz pozakonazol w płynie, nie łącz go z ezomeprazolem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, a zawiesinę zawsze przyjmuj z posiłkiem.
Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ PozakonazolJeżeli to możliwe, unika się łączenia pozakonazolu w zawiesinie doustnej z inhibitorami pompy protonowej.Jeśli przyjmujesz pozakonazol w płynie, nie łącz go z ezomeprazolem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, a zawiesinę zawsze przyjmuj z posiłkiem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz pozakonazol w płynie, nie łącz go z ezomeprazolem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, a zawiesinę zawsze przyjmuj z posiłkiem.
Ezomeprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Pozakonazol w płynie potrzebuje kwasu, żeby dobrze się wchłonąć, więc przy ezomeprazolu do krwi trafia go mniej. Lek przeciwgrzybiczy może wtedy działać słabiej i zakażenie może się rozwinąć. Tabletki z pozakonazolem nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nowy lub nasilający się kaszel
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- białe naloty w jamie ustnej lub nawrót objawów zakażenia grzybiczego
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jeżeli to możliwe, unika się łączenia pozakonazolu w zawiesinie doustnej z inhibitorami pompy protonowej.[1] Gdy hamowanie wydzielania kwasu jest niezbędne, preferuje się pozakonazol w tabletkach dojelitowych lub w postaci dożylnej, których ekspozycja nie zależy istotnie od pH żołądka. Jeżeli zawiesiny nie da się zastąpić, podaje się ją z posiłkiem, obserwuje pacjenta w kierunku przełomowych zakażeń grzybiczych i w miarę możliwości oznacza stężenie pozakonazolu. Wchłanianie pozakonazolu rośnie znacząco podczas przyjmowania z jedzeniem.[1]
Skutek kliniczny
Pozakonazol podany w zawiesinie razem z ezomeprazolem 40 mg na dobę osiąga stężenie maksymalne mniejsze o 46% i AUC mniejsze o 32%.[1] Grozi to niedostateczną ekspozycją na lek przeciwgrzybiczy oraz przełomowym zakażeniem grzybiczym, co jest szczególnie groźne u pacjentów z ciężkim upośledzeniem odporności.
Mechanizm
Ezomeprazol podnosi pH soku żołądkowego, a wchłanianie pozakonazolu z zawiesiny doustnej zależy od kwaśnego środowiska żołądka. Mniejsze rozpuszczanie leku przekłada się na mniejsze stężenie pozakonazolu w osoczu.[1] Ezomeprazol zmniejsza wchłanianie leków przeciwgrzybiczych z grupy azoli, których wchłanianie zależy od pH.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy przełomowego zakażenia grzybiczego (gorączka, nowe nacieki w płucach)
- stężenie pozakonazolu w osoczu, jeśli dostępne
- przyjmowanie zawiesiny z posiłkiem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tabletki dojelitowepostać · pozakonazol | ryzyko maleje | Wchłanianie pozakonazolu z tabletek dojelitowych nie zależy istotnie od pH żołądka, więc inhibitory pompy protonowej nie zmniejszają klinicznie istotnie jego ekspozycji. |
| Dożylnadroga podania · pozakonazol | interakcja nie dotyczy | Pozakonazol podawany dożylnie omija wchłanianie z przewodu pokarmowego, więc ezomeprazol nie zmniejsza jego stężenia. |
| Zawiesina doustnapostać · pozakonazol | inne zalecenie | Zawiesina doustna jest postacią, której dotyczy zmniejszenie Cmax o 46% i AUC o 32% przy ezomeprazolu 40 mg na dobę – należy unikać połączenia, a gdy jest konieczne, podawać zawiesinę z posiłkiem i obserwować w kierunku przełomowych zakażeń grzybiczych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaEzomeprazola alkoholZaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej.W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Ezomeprazol nie wchodzi w groźną reakcję z alkoholem. Alkohol podrażnia jednak przełyk i żołądek oraz może nasilać zgagę, więc osłabia efekt leczenia. Ulotka zaleca przy zgadze unikanie alkoholu, kawy, czekolady i napojów gazowanych. W czasie kuracji najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracająca lub nasilona zgaga mimo przyjmowania leku
- ból w nadbrzuszu lub za mostkiem po alkoholu
- czarne stolce lub wymioty z domieszką krwi (natychmiast do lekarza)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej. Pojedyncza okazjonalna porcja nie wymaga przerywania leku. Nie ma potrzeby zmieniać dawki ani godziny przyjmowania ezomeprazolu. Jeśli objawy nawracają po alkoholu, należy to omówić z lekarzem lub farmaceutą.[1]
Skutek kliniczny
Picie alkoholu w czasie leczenia może osłabiać efekt terapii. Objawy zgagi i refluksu mogą nawracać albo utrzymywać się mimo regularnego przyjmowania leku, a u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami wzrasta ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Nie opisano groźnej reakcji toksycznej na samo połączenie z ezomeprazolem.
Mechanizm
Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, a alkohol nie jest metabolizowany tą samą drogą co ezomeprazol w sposób, który wymagałby zmiany dawki. Problem ma charakter farmakodynamiczny. Alkohol drażni błonę śluzową przełyku i żołądka, rozluźnia dolny zwieracz przełyku oraz pobudza wydzielanie kwasu, więc działa przeciwnie do celu leczenia ezomeprazolem, czyli zmniejszenia refluksu i zgagi. Ezomeprazol hamuje pompę protonową i obniża wydzielanie kwasu, ale nie zabezpiecza przed drażniącym działaniem alkoholu na błonę śluzową.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nawrót zgagi, zarzucania treści pokarmowej lub bólu w nadbrzuszu
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią) u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami
- skuteczność leczenia przy utrzymujących się dolegliwościach mimo regularnego stosowania leku
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu lub picie do upiciailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu silniej drażnią błonę śluzową i nasilają refluks, więc ryzyko niepowodzenia leczenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie. |
| Regularne, codzienne picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Stałe spożywanie alkoholu utrudnia wygojenie nadżerek i owrzodzeń oraz podtrzymuje objawy refluksu, co może wymagać weryfikacji skuteczności terapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
Interakcja nieistotna kliniczniePozakonazola alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leczenia pozakonazolem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i zawsze przyjmuj lek z posiłkiem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i zawsze przyjmuj lek z posiłkiem.
Nie są znane szkodliwe interakcje tego leku przeciwgrzybiczego z alkoholem. Lek może jednak obciążać wątrobę, podobnie jak częste picie większych ilości alkoholu. Jeśli po alkoholu wymiotujesz albo nie jesz, lek w płynie może się gorzej wchłonąć i słabiej działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające przyjęcie leku z posiłkiem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leczenia pozakonazolem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów pijących regularnie duże ilości alkoholu lub z chorobą wątroby warto zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolować próby wątrobowe. Należy przypominać, że zawiesinę doustną przyjmuje się z posiłkiem lub zaraz po nim.[1]
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia pozakonazolem. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu lub przy chorobie wątroby możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby. Upijanie się z wymiotami lub pomijaniem posiłków może zmniejszać wchłanianie zawiesiny doustnej, której wchłanianie rośnie znacząco podczas przyjmowania z jedzeniem.[1]
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między pozakonazolem a etanolem. Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez glukuronizację i usuwany przez glikoproteinę P, a jako silny inhibitor CYP3A4 nie wpływa istotnie na główne szlaki metabolizmu etanolu, czyli dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1.[1] W przeciwieństwie do ketokonazolu nie opisano reakcji disulfiramopodobnej. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działania hepatotoksycznego, ponieważ zarówno pozakonazol, jak i przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą uszkadzać wątrobę. ChPL pozakonazolu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a ulotka informuje o braku danych dotyczących wpływu alkoholu na pozakonazol.[1] Wzmianki o alkoholu w ChPL zawiesin doustnych dotyczą alkoholu benzylowego jako substancji pomocniczej (do 1,25 mg w 5 ml w produkcie referencyjnym i około 0,3 mg w 1 ml w produkcie generycznym), a w tabletkach dojelitowych – alkoholu poliwinylowego w otoczce, co nie ma związku z etanolem.[1] Zapisy wszystkich ocenianych produktów są w tej kwestii zgodne.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących duże ilości alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, bóle w prawym podżebrzu)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowa wątrobyilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu i alkoholowa choroba wątroby mogą nasilać ryzyko hepatotoksyczności pozakonazolu. Zaleca się kontrolę prób wątrobowych i ograniczenie alkoholu. |
| Zawiesina doustnapostać · alkohol | inne zalecenie | Wchłanianie zawiesiny doustnej silnie zależy od posiłku, dlatego epizody upicia się z wymiotami lub pominięciem posiłku mogą obniżać ekspozycję na pozakonazol i sprzyjać przełomowym zakażeniom grzybiczym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Inne interakcje tych leków 302
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawkadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
- Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ PozakonazolNie łącz bromokryptyny z pozakonazolem, bo jednoczesne stosowanie pozakonazolu i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.
Lek przeciwgrzybiczy pozakonazol hamuje usuwanie bromokryptyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać wysokie ciśnienie, silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, a nawet zawał serca lub udar. Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Lekarz zmieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub nasilający się ból głowy
- zaburzenia widzenia
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- bardzo wysokie ciśnienie
- drętwienie, osłabienie lub zaburzenia mowy
- drgawki
- splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
- silne nudności i wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz bromokryptyny z pozakonazolem, bo jednoczesne stosowanie pozakonazolu i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane.[1][2][3] Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4 albo na czas terapii pozakonazolem odstaw bromokryptynę lub zamień ją na agonistę dopaminy niebędącego pochodną sporyszu. Po zakończeniu leczenia pozakonazolem wznawiaj bromokryptynę z opóźnieniem, bo hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez kilka dni z powodu długiego okresu półtrwania pozakonazolu.
Skutek kliniczny
Pozakonazol zwiększa stężenie alkaloidów sporyszu w osoczu, co może prowadzić do zatrucia.[1] W przypadku bromokryptyny oznacza to ryzyko nasilenia jej działań niepożądanych – nadciśnienia tętniczego, bólu w klatce piersiowej, silnych bólów głowy z zaburzeniami widzenia, objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeń psychicznych, a także ciężkich powikłań naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu.[4]
Mechanizm
Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może znacznie zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu.[1] Bromokryptyna jest alkaloidem sporyszu oraz substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego przy azolowych lekach przeciwgrzybiczych należy spodziewać się wzrostu jej stężenia w osoczu.[4] Inne inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia
- silne lub utrzymujące się bóle głowy z zaburzeniami widzenia
- objawy neurologiczne i psychiczne (splątanie, omamy)
- nudności i wymioty
Bezpieczniejsze alternatywy
pramipeksolropinirolrotygotynamykafunginakaspofunginaanidulafunginaamfoterycyna B
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Aurovitas 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-aurovitas-100428841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Accord 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-accord-100424754/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneEzomeprazol+ RylpiwirynaNie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków.Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.
Ezomeprazol to lek na zgagę, który zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwasu, żeby dobrze wchłonąć się do krwi, więc przy ezomeprazolu jej ilość w organizmie mocno spada. Wtedy lek przestaje skutecznie hamować wirusa HIV, a wirus może się na niego uodpornić. Tego nie czuć, dlatego nie łącz tych leków nawet na krótko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania ilości wirusa we krwi gorszy niż poprzednio
- nawracająca zgaga, która skłania do sięgania po leki na zgagę bez recepty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków[1][2]. U pacjenta leczonego rylpiwiryną, który wymaga leczenia zgagi lub choroby wrzodowej, należy zrezygnować z ezomeprazolu i skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie HIV inne leczenie objawów, na przykład lek z grupy antagonistów receptora H2 lub lek zobojętniający przyjmowany w odstępie od rylpiwiryny zgodnie z jej charakterystyką produktu. Gdy pacjent wymaga przewlekłego stosowania inhibitora pompy protonowej, lekarz prowadzący powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego. Jeżeli oba leki były już przyjmowane razem, należy odstawić ezomeprazol i skierować pacjenta na kontrolę wiremii HIV.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi utratą skuteczności rylpiwiryny doustnej, co może prowadzić do niepowodzenia wirusologicznego leczenia HIV[1]. Zbyt niskie stężenia leku przeciwretrowirusowego sprzyjają też wyselekcjonowaniu szczepów wirusa opornych na rylpiwirynę i często na inne leki z tej grupy, co zawęża późniejsze możliwości leczenia. Spadek stężenia następuje od pierwszych dawek, ale skutek kliniczny ujawnia się z opóźnieniem i przez długi czas nie daje żadnych objawów.
Mechanizm
Ezomeprazol silnie hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku. Rylpiwiryna podawana doustnie potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby się dobrze wchłonąć, więc przy podwyższonym pH jej stężenie w osoczu wyraźnie spada[1]. W badaniu z omeprazolem w dawce 20 mg raz na dobę AUC rylpiwiryny zmniejszyło się o 40%, Cmin o 33%, a Cmax o 40%[1]. Ezomeprazolu nie badano, ale charakterystyka produktu rylpiwiryny przewiduje dla niego znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny, ponieważ ezomeprazol jest enancjomerem omeprazolu i działa tak samo[1]. Mechanizm dotyczy wyłącznie rylpiwiryny doustnej i nie obejmuje postaci domięśniowej o przedłużonym uwalnianiu, która omija przewód pokarmowy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po każdym okresie jednoczesnego stosowania obu leków
- pytanie o leki na zgagę kupowane bez recepty przy każdej wizycie i wydaniu leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwiryna | interakcja nie dotyczy | Rylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc pH żołądka nie wpływa na jej stężenie, a charakterystyka tej postaci nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie wraca w okresie doustnego wprowadzenia leczenia oraz przy doustnym leczeniu pomostowym w razie opóźnienia iniekcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PozakonazolNie łącz hydroksyzyny z pozakonazolem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pozakonazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pozakonazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Hydroksyzyna i pozakonazol przyjmowane razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Pozakonazol może też zwiększyć ilość hydroksyzyny w organizmie, przez co będziesz bardziej senny. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z pozakonazolem. Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Na czas leczenia pozakonazolem zamień hydroksyzynę na lek przeciwhistaminowy o małym potencjale wydłużania QT i niezależny od CYP3A4, a w razie wskazań przeciwlękowych lub nasennych dobierz lek spoza grupy wydłużającej QT.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes i nagła śmierć sercowa. Może też nasilić się senność i działanie antycholinergiczne hydroksyzyny.
Mechanizm
Hydroksyzyna i pozakonazol wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może znacznie zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu[2]. Hydroksyzyna jest częściowo metabolizowana przez CYP3A4, więc jej stężenie w osoczu może wzrosnąć, co dodatkowo nasila ryzyko kardiologiczne i sedację.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].
Mechanizm
Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
- liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
- samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
- przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Atazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach. |
| Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowej | ryzyko rośnie | Im silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV. |
Źródła
- Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
- Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
- narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przy iwabradynie
- EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki. |
| Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercowe | inne zalecenie | Mawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane. |
Źródła
- Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
- Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.