Interakcje / Fenylefryna / Fenylefryna i salbutamol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie łącz doustnej fenylefryny z salbutamolem podawanym doustnie lub w iniekcji.
Jeśli stosujesz salbutamol, nie bierz tabletek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.
Niekorzystna interakcjaFenylefryna+ SalbutamolNie łącz doustnej fenylefryny z salbutamolem podawanym doustnie lub w iniekcji.Jeśli stosujesz salbutamol, nie bierz tabletek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz salbutamol, nie bierz tabletek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem.
Fenylefryna jest składnikiem wielu leków na przeziębienie i katar, a salbutamol to lek na astmę i duszność. Oba pobudzają serce i naczynia krwionośne. Razem mogą przyspieszyć bicie serca, wywołać kołatanie i podnieść ciśnienie. Ryzyko jest większe, gdy bierzesz salbutamol w tabletkach, a mniejsze przy inhalatorze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca
- szybkie lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- nasilone drżenie rąk
- niepokój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej fenylefryny z salbutamolem podawanym doustnie lub w iniekcji[1]. U pacjenta stosującego salbutamol wziewny preferuj leki obkurczające śluzówkę podawane donosowo przez krótki czas albo roztwory soli do nosa zamiast doustnej fenylefryny[2]. Jeśli jednoczesne użycie jest konieczne, ogranicz je do kilku dni i kontroluj tętno oraz ciśnienie tętnicze.
Skutek kliniczny
Możliwe są tachykardia, kołatanie serca, zaburzenia rytmu, wzrost ciśnienia tętniczego i nasilone drżenie mięśniowe. Ryzyko jest największe przy salbutamolu doustnym lub dożylnym oraz u osób z chorobą serca, nadciśnieniem lub nadczynnością tarczycy.
Mechanizm
Oba leki działają sympatykomimetycznie, więc ich wpływ na układ krążenia się sumuje. Fenylefryna pobudza receptory α1 i obkurcza naczynia, co podnosi ciśnienie tętnicze. Salbutamol pobudza receptory β2, a w większych dawkach układowych także serce, co przyspiesza tętno i może wywołać zaburzenia rytmu. Fenylefryny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami sympatykomimetycznymi[2]. Doustnych ani wstrzykiwanych leków adrenomimetycznych nie łączy się z salbutamolem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych ze strony układu krążenia[1].
Monitorować
- tętno
- ciśnienie tętnicze
- kołatanie serca i zaburzenia rytmu
- drżenie mięśniowe
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)salbutamol wziewny zamiast doustnego
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · salbutamol | ryzyko maleje | Salbutamol wziewny w zwykłych dawkach daje małą ekspozycję układową, więc ryzyko sumowania działania na układ krążenia jest mniejsze. Fenylefryny doustnej nadal nie łączy się z innymi sympatykomimetykami. |
| Doustna lub dożylnadroga podania · salbutamol | ryzyko rośnie | Doustnych ani wstrzykiwanych leków adrenomimetycznych nie łączy się z salbutamolem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych ze strony układu krążenia. |
| Donosowa lub do oczudroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Miejscowe podanie fenylefryny w krótkim czasie daje mniejszą ekspozycję układową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działania na serce jest mniejsze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salbutamol WZF 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/salbutamol-wzf-100059504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieFenylefrynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fenylefryny ani unikać okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo, dopóki przyjmujesz ten lek.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo, dopóki przyjmujesz ten lek.
Ten lek na zatkany nos nie wchodzi w groźne reakcje z alkoholem. Alkohol może jednak sprawić, że nos będzie bardziej zatkany, więc lek zadziała słabiej. Po dużej ilości alkoholu serce może bić szybciej, a ciśnienie może wzrosnąć, a ten lek też może je podnosić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub bardzo szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania fenylefryny ani unikać okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Należy odradzać picie dużych ilości alkoholu w trakcie leczenia przeziębienia, bo alkohol nasila przekrwienie nosa i obciąża układ krążenia. W przypadku preparatów złożonych o rekomendacji decydują pozostałe składniki, zwłaszcza paracetamol.
Skutek kliniczny
Po umiarkowanej ilości alkoholu nie należy się spodziewać istotnych skutków poza możliwym osłabieniem działania obkurczającego na błonę śluzową nosa. Po dużych ilościach alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie kołatania serca i wzrostu ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Klinicznie istotna interakcja fenylefryny przyjmowanej doustnie z umiarkowaną ilością alkoholu nie jest znana. Fenylefryna jest agonistą receptorów α1-adrenergicznych, która obkurcza naczynia błony śluzowej nosa i może podnosić ciśnienie tętnicze. Alkohol rozszerza naczynia, także w błonie śluzowej nosa, więc może osłabiać efekt zmniejszenia obrzęku i przekrwienia. Po dużych ilościach alkoholu rośnie tętno i ciśnienie tętnicze, a ryzyko zaburzeń rytmu serca się zwiększa. Teoretycznie może się to sumować z sercowo-naczyniowym działaniem sympatykomimetyku. Żaden z produktów zawierających fenylefrynę nie wspomina o alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] ChPL fenylefryny przeciwwskazuje ją między innymi w nadciśnieniu tętniczym, zaburzeniach rytmu serca i chorobie wieńcowej, czyli w stanach, które nadużywanie alkoholu może wywoływać lub nasilać.[1]
Monitorować
- kołatanie serca i przyspieszone tętno po dużej ilości alkoholu
- ciśnienie tętnicze u osób pijących duże ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże dawki etanolu wywołują tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego i zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu. Teoretycznie może to sumować się z działaniem sympatykomimetycznym fenylefryny. Należy poinformować pacjenta o objawach sercowo-naczyniowych. |
| Preparat złożony z paracetamolem lub lekiem przeciwhistaminowympostać · alkohol | inne zalecenie | W preparatach złożonych o ocenie interakcji z alkoholem decyduje pozostały składnik. Paracetamol zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby u osób pijących, a lek przeciwhistaminowy nasila senność. Należy zastosować rekord właściwy dla tego składnika. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSalbutamola alkoholNie ma potrzeby zmieniać dawki salbutamolu ani odstawiać go z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, a przy kołataniu serca, silnym drżeniu lub duszności nie przyjmuj kolejnej dawki leku i skontaktuj się z lekarzem.nieznanyopisy przypadków
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, a przy kołataniu serca, silnym drżeniu lub duszności nie przyjmuj kolejnej dawki leku i skontaktuj się z lekarzem.
Okazjonalny alkohol w niewielkiej ilości zwykle nie przeszkadza w przyjmowaniu salbutamolu. Przy większych ilościach oba czynniki mogą jednak razem nasilić kołatanie serca, drżenie rąk i niepokój. Opisano też pojedynczy, rzadki przypadek poważnego zaburzenia kwasowo-zasadowego u osoby z bardzo wysokim stężeniem alkoholu we krwi. Jeśli masz chorobę serca lub zaburzenia rytmu, zapytaj lekarza, czy możesz pić alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne kołatanie lub nierówne bicie serca
- wyraźne drżenie rąk
- duszność lub osłabienie
- nudności i ból brzucha
- uczucie silnego niepokoju
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmieniać dawki salbutamolu ani odstawiać go z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Pacjentowi trzeba przekazać, że przy piciu alkoholu mogą silniej wystąpić kołatanie serca i drżenie, a przy dużych ilościach alkoholu lepiej salbutamol doustny odłożyć do czasu wytrzeźwienia i skonsultować dawkowanie z lekarzem. Ostrożność dotyczy zwłaszcza osób z chorobami serca, zaburzeniami rytmu, niskim potasem lub stosujących leki obniżające potas.
Skutek kliniczny
Przy typowym, niewielkim spożyciu alkoholu nie opisano istotnych skutków. Przy większych ilościach alkoholu można się spodziewać nasilenia kołatania serca, drżenia i niepokoju. U osób z chorobami serca lub niskim potasem nie można wykluczyć zaburzeń rytmu. Pojedynczy opisany przypadek kwasicy mleczanowej dotyczył szczególnej sytuacji klinicznej i nie pozwala uogólniać.
Mechanizm
Nie ma potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej. Teoretycznie alkohol i salbutamol mogą się sumować w działaniu na układ krążenia, bo salbutamol przyspiesza czynność serca i może obniżać stężenie potasu we krwi, a nadmierne picie alkoholu także sprzyja kołataniu serca i zaburzeniom rytmu. Opisano też pojedynczy przypadek kwasicy mleczanowej u osoby z wysokim stężeniem alkoholu we krwi po ekspozycji na dym papierosowy i po zażyciu salbutamolu. Kwasica mleczanowa jest znanym, rzadkim działaniem niepożądanym salbutamolu, więc udział alkoholu w tym przypadku nie jest pewny.
Monitorować
- kołatanie serca i tętno
- drżenie mięśniowe
- stężenie potasu u pacjentów z grupy ryzyka (choroby serca, leki moczopędne, glikokortykosteroidy, digoksyna)
- objawy kwasicy mleczanowej (duszność, osłabienie, nudności, bóle brzucha) przy ciężkim nadużyciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości, upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko kołatania serca i zaburzeń rytmu, a pojedynczy opisany przypadek kwasicy mleczanowej dotyczył wysokiego stężenia alkoholu we krwi. Rozważyć odłożenie salbutamolu doustnego do czasu wytrzeźwienia i konsultację z lekarzem. |
| Choroba serca, zaburzenia rytmu lub niskie stężenie potasuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami rytmu lub hipokaliemią oraz stosujących leki obniżające potas (leki moczopędne, digoksyna, metyloksantyny, kortykosteroidy, 4.5 ChPL) alkohol może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu. Zalecić unikanie alkoholu i omówić z lekarzem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salbutamol WZF 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/salbutamol-wzf-100059504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sabumalin 100 mcg/dawkę, aerozol inhalacyjny, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sabumalin-100222690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aspulmo 100 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aspulmo-100242562/
Inne interakcje tych leków 212
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina ludzkaNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek i proszków na katar i przeziębienie. Osoby z cukrzycą nie powinny jej przyjmować doustnie. Może ona podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie insuliny, a także podnosić ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy
- kołatanie serca
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia lub kataru zaproponuj leczenie miejscowe krótkotrwale albo postępowanie niefarmakologiczne. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, ponieważ sympatykomimetyki mogą zmniejszać działanie insuliny.[3]
Skutek kliniczny
Przewiduje się wzrost glikemii i gorsze wyrównanie cukrzycy w czasie przyjmowania fenylefryny, a także wzrost ciśnienia tętniczego i ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjenta z cukrzycą.
Mechanizm
Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u osób z cukrzycą, a leczenie insuliną oznacza obecność cukrzycy.[1][2] Fenylefryna jest sympatykomimetykiem, a leki z tej grupy osłabiają hipoglikemizujące działanie insuliny i mogą wymagać zmiany jej dawki.[3] Pobudzenie receptorów adrenergicznych sprzyja uwalnianiu glukozy z wątroby, co przeciwdziała działaniu insuliny. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze i obciąża układ sercowo-naczyniowy, który u chorych na cukrzycę jest często już uszkodzony.
Monitorować
- glikemia (glukometr, CGM)
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym podaniu donosowym wchłanianie ogólnoustrojowe fenylefryny jest mniejsze niż po podaniu doustnym, więc wpływ na glikemię i ciśnienie jest słabszy. Stosowanie powinno być krótkie, a glikemię warto kontrolować. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, jednak wyższe stężenia mogą wywołać skutki ogólnoustrojowe, zwłaszcza wzrost ciśnienia tętniczego. U pacjenta leczonego insuliną zalecana jest ostrożność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ GlimepirydNie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Tabletki i kapsułki na katar i przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób chorych na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie glimepirydu, a także podnosić ciśnienie krwi. Jeśli przyjmujesz glimepiryd, nie łącz go z takimi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki cukier we krwi w pomiarach glukometrem
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia należy wybrać preparat bez składnika sympatykomimetycznego, a przy niedrożności nosa rozważyć krótkotrwałe leczenie miejscowe z kontrolą glikemii.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii ze wzrostem stężenia glukozy we krwi. Fenylefryna podnosi też ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami sercowo-naczyniowymi, dodatkowo zwiększa ryzyko powikłań.
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, która pobudza receptory adrenergiczne i może zwiększać stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do glimepirydu. Adrenalina i inne leki sympatykomimetyczne osłabiają hipoglikemizujące działanie glimepirydu, co może prowadzić do zwiększenia stężenia glukozy we krwi.[3]
Metabolizm i transportery
- Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do nosa lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym, krótkotrwałym stosowaniu fenylefryny ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, jednak u chorych na cukrzycę należy zachować ostrożność, ograniczyć czas stosowania i kontrolować glikemię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina aspartNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi stosującemu insulinę aspart, bo cukrzyca wyklucza jej użycie.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i zatkany nos. U osób z cukrzycą tabletek i kapsułek z fenylefryną się nie stosuje. Ten składnik może podnieść poziom cukru we krwi i osłabić działanie insuliny, a także podnieść ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy lub kołatanie serca
- wysokie ciśnienie w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi stosującemu insulinę aspart, bo cukrzyca wyklucza jej użycie.[1][2] Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez doustnych sympatykomimetyków, np. płukanie nosa roztworem soli i lek przeciwgorączkowy bez składnika obkurczającego naczynia. Jeśli pacjent przyjął już fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Doustna fenylefryna u chorego na cukrzycę leczonego insuliną aspart może osłabić kontrolę glikemii i zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę.[3] Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę.[1][2] Możliwy jest również wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenie układu krążenia.
Mechanizm
Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory adrenergiczne i działa przeciwnie do insuliny w regulacji glikemii. Sympatykomimetyki zwiększają zapotrzebowanie na insulinę.[3] Fenylefryna podnosi też ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, dodatkowo zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu do nosa (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)oksymetazolina donosowo – krótko i po konsultacji z farmaceutą lub lekarzem
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub do oczupostać · fenylefryna | ryzyko maleje | Miejscowe postacie fenylefryny dają mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne. U chorego na cukrzycę stosuj je krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i z kontrolą glikemii oraz ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoMix 30 Penfill 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novomix-30-penfill-100102170/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina lizproNie stosuj doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego insuliną lizpro, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek i proszków na przeziębienie, który udrażnia nos. Może podnosić cukier we krwi i ciśnienie, przez co insulina działa słabiej. Osoby chore na cukrzycę nie powinny przyjmować fenylefryny w tabletkach, kapsułkach ani proszkach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego insuliną lizpro, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia wybierz leczenie bez sympatykomimetyku doustnego, na przykład paracetamol w monoterapii i krótkotrwale miejscowy lek obkurczający błonę śluzową nosa. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii do czasu jej odstawienia.
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogorszenie kontroli glikemii z hiperglikemią mimo stosowania insuliny oraz wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia rytmu serca u chorych na cukrzycę. Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2].
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, która pobudza receptory adrenergiczne. Może przez to podnosić stężenie glukozy we krwi, czyli działać przeciwnie do insuliny lizpro. Zapotrzebowanie na insulinę rośnie pod wpływem substancji o działaniu hiperglikemizującym, w tym leków pobudzających receptory adrenergiczne[3]. Dodatkowo fenylefryna zwęża naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę z częstymi powikłaniami sercowo-naczyniowymi zwiększa ryzyko.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (krople lub aerozol do nosa, krótkotrwale)oksymetazolina (krople lub aerozol do nosa, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy podaniu miejscowym do nosa lub oka wchłanianie ogólnoustrojowe fenylefryny jest małe, ale u chorych na cukrzycę nadal zaleca się ostrożność, najkrótsze stosowanie i kontrolę glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humalog BASAL 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/humalog-basal-100029325/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina glargineNie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na katar i przeziębienie, który obkurcza naczynia krwionośne. Osoby z cukrzycą nie powinny przyjmować jej w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach. Może ona osłabiać działanie insuliny i podnosić cukier we krwi, a także ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine[1][2]. Zaproponuj leczenie objawowe przeziębienia bez składnika sympatykomimetycznego. Jeżeli lek sympatykomimetyczny jest jednak stosowany, dawka insuliny glargine może wymagać korekty pod kontrolą pomiarów glikemii[3].
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy we krwi przy zachowanej dawce insuliny[3]. U chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, dochodzi ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu wywołanych fenylefryną[1].
Mechanizm
Fenylefryna jest lekiem sympatykomimetycznym, a leki tej grupy osłabiają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą podnosić stężenie glukozy we krwi[3]. Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Stosowanie insuliny glargine oznacza rozpoznaną cukrzycę, więc połączenie jest przeciwwskazane z racji choroby pacjenta.
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowoparacetamol bez dodatku leku obkurczającego naczynia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy doustnych postaci fenylefryny. Przy podaniu miejscowym wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale ocenę dla tej drogi podania farmaceuta powinien zweryfikować przed ustaleniem klasy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ LinagliptynaNie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek, kapsułek i proszków na przeziębienie i katar. Osoby chore na cukrzycę nie powinny przyjmować jej doustnie, bo może podnosić ciśnienie i utrudniać utrzymanie prawidłowego cukru we krwi. Linagliptyna jest lekiem na cukrzycę, więc tych dwóch leków nie łącz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- wysokie ciśnienie tętnicze w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną[1][2]. Przy obrzęku błony śluzowej nosa zaproponuj krótkotrwałe leczenie miejscowe lub roztwory soli morskiej i fizjologicznej. Jeśli pacjent przyjął już doustną fenylefrynę, zaleć jej odstawienie oraz kontrolę glikemii i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenia układu krążenia u chorego na cukrzycę. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu serca.
Mechanizm
Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę, a linagliptynę stosuje się wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2, więc samo wskazanie do linagliptyny wyklucza doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna działa presyjnie i może utrudniać kontrolę glikemii, co osłabia efekt leczenia przeciwcukrzycowego. Przeciwwskazaniem do fenylefryny są też nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i zaburzenia rytmu serca[1], które często współistnieją z cukrzycą. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ linagliptyna hamuje słabo jedynie CYP3A4 i nie jest induktorem izoenzymów CYP[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- czynność serca (kołatanie, tachykardia)
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy postaci doustnych fenylefryny. Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale u chorego na cukrzycę zachowaj ostrożność, stosuj najkrócej jak to możliwe i kontroluj glikemię oraz ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ LinezolidNie podawaj fenylefryny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni od jego zakończenia.Nie bierz leków z fenylefryną w czasie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z fenylefryną w czasie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Linezolid to antybiotyk, który nasila działanie fenylefryny – składnika wielu leków na przeziębienie i katar. Razem mogą bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi. Może to być groźne dla serca i mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia, nudności, splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj fenylefryny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni od jego zakończenia.[1] Gdy fenylefryna dożylna jest konieczna w szpitalu, stosuje się ją wyłącznie przy ścisłej obserwacji i stałym monitorowaniu ciśnienia, zaczynając od małej dawki i zwiększając ją stopniowo.[2]
Skutek kliniczny
Grozi gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, z bólem głowy, kołataniem serca i zaburzeniami rytmu. U zdrowych ochotników linezolid z innymi sympatykomimetykami (pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą) zwiększał ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg wobec 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku.[2]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, którą inhibitory MAO nasilają w działaniu.[1] Zahamowanie MAO ogranicza rozkład fenylefryny, zwłaszcza podanej doustnie, a jednocześnie oba leki działają presyjnie, więc ich wpływ na ciśnienie się sumuje.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- ból głowy, kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowo (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fenylefryna | inne zalecenie | Fenylefrynę dożylną jako lek presyjny w warunkach szpitalnych można podać tylko przy ścisłej obserwacji i ciągłym monitorowaniu ciśnienia, zaczynając od małej dawki i zwiększając ją stopniowo. |
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Fenylefryny nie stosuje się przez 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ PioglitazonDoustnej fenylefryny nie wydaje się ani nie zaleca pacjentom leczonym pioglitazonem, ponieważ jest przeciwwskazana w cukrzycy.Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, np. sól morską do nosa.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, np. sól morską do nosa.
Leków na przeziębienie z fenylefryną nie przyjmuje się, gdy masz cukrzycę, a pioglitazon jest lekiem na cukrzycę. Fenylefryna może podnieść cukier we krwi i ciśnienie oraz obciążyć serce. Pioglitazon może zatrzymywać wodę w organizmie, więc połączenie tych leków dodatkowo obciąża serce i krążenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższy niż zwykle cukier we krwi
- ból lub zawroty głowy, wysokie ciśnienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- duszność, obrzęki nóg, szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnej fenylefryny nie wydaje się ani nie zaleca pacjentom leczonym pioglitazonem, ponieważ jest przeciwwskazana w cukrzycy.[1][2] Na objawy przeziębienia i niedrożność nosa wybierz postępowanie bez sympatykomimetyków doustnych, np. płukanie lub nawilżanie nosa roztworem chlorku sodu. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć jej odstawienie, kontrolę glikemii i ciśnienia tętniczego oraz obserwację w kierunku obrzęków i duszności.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego u chorego, który z racji cukrzycy często ma już nadciśnienie lub chorobę wieńcową. U osób z zatrzymaniem płynów po pioglitazonie wzrost oporu obwodowego może sprzyjać dekompensacji krążenia.
Mechanizm
Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a pioglitazon jest lekiem stosowanym wyłącznie w cukrzycy typu 2, więc samo przyjmowanie pioglitazonu wskazuje na przeciwwskazanie do fenylefryny.[1][2] Fenylefryna jako agonista receptorów alfa-adrenergicznych może pogarszać kontrolę glikemii, co działa przeciwnie do zamierzonego efektu pioglitazonu. Dodatkowo fenylefryna obkurcza naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, a pioglitazon powoduje zatrzymanie płynów i obrzęki, co razem zwiększa obciążenie układu krążenia. Pioglitazonu nie stosuje się u osób z niewydolnością serca obecnie lub w wywiadzie.[3] Fenylefryny nie stosuje się u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym z nadciśnieniem tętniczym i chorobą wieńcową.[1]
Metabolizm i transportery
- Pioglitazon: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[4]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość i rytm serca
- obrzęki, przyrost masy ciała, duszność
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu (roztwór do nosa, izotoniczny lub hipertoniczny)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople lub aerozol do nosa, krople do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podana miejscowo wchłania się w mniejszym stopniu, ale przy częstym lub długotrwałym stosowaniu, a także w kroplach do oczu o dużym stężeniu możliwe są działania ogólnoustrojowe. U pacjenta z cukrzycą stosuj ją krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i kontroluj ciśnienie oraz glikemię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actos 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actos-100308456/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.