Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fingolimod / Fingolimod i iwabradyna

Fingolimod i iwabradyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie rozpoczyna się leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego iwabradynę.

Zanim zaczniesz brać fingolimod, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz iwabradynę, i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Niekorzystna interakcjaFingolimod+ IwabradynaNie rozpoczyna się leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego iwabradynę.Zanim zaczniesz brać fingolimod, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz iwabradynę, i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim zaczniesz brać fingolimod, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz iwabradynę, i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Oba leki zwalniają pracę serca i razem mogą spowolnić ją za bardzo. Ryzyko jest największe na początku leczenia fingolimodem, gdy serce może bić bardzo wolno albo nieregularnie. Dlatego pierwszą dawkę fingolimodu przyjmuje się pod kontrolą lekarza, a przy iwabradynie obserwacja trwa dłużej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • bardzo wolne albo nierówne bicie serca
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nietypowe zmęczenie i osłabienie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie rozpoczyna się leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego iwabradynę[1]. Fingolimod rozważa się w tej sytuacji tylko wtedy, gdy spodziewane korzyści przewyższają ryzyko, a przed jego włączeniem kardiolog ocenia możliwość zamiany iwabradyny na lek niezwalniający akcji serca[2]. Jeśli iwabradyny nie można odstawić, kardiolog ustala sposób monitorowania po pierwszej dawce fingolimodu, a obserwację przedłuża się co najmniej do następnego dnia[3].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest ciężka bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy po pierwszej dawce fingolimodu u pacjenta przyjmującego iwabradynę[3]. Przy połączeniu fingolimodu z beta-adrenolitykiem częstość akcji serca zmniejszała się na początku leczenia dodatkowo o 15%[1]. Bezpośrednich badań z iwabradyną brak, a doświadczenie ze stosowaniem tego połączenia jest ograniczone[1].

Mechanizm

Oba leki zwalniają czynność serca, a ich działanie się sumuje. Iwabradyna hamuje prąd If w węźle zatokowym i wybiórczo zmniejsza częstość rytmu zatokowego. Fingolimod na początku leczenia przejściowo zwalnia akcję serca i może zwalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Jednoczesne stosowanie leków zmniejszających częstość akcji serca podczas rozpoczynania leczenia fingolimodem może prowadzić do ciężkiej bradykardii i bloku serca[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ fingolimod nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], fingolimod – substrat CYP3A4[5]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • częstość akcji serca przed pierwszą dawką fingolimodu i po niej
  • EKG z oceną przewodzenia przedsionkowo-komorowego i odstępu QTc
  • ciśnienie tętnicze
  • obserwacja po pierwszej dawce fingolimodu przedłużona co najmniej do następnego dnia
  • objawy bradykardii: zawroty głowy, omdlenia, duszność, nietypowe zmęczenie

Bezpieczniejsze alternatywy

dimetylteriflunomidglatiramerinterferon beta

Kiedy ocena się zmienia

Rozpoczęcie leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego iwabradynękolejność włączenia · fingolimodryzyko rośnieNajwiększe ryzyko ciężkiej bradykardii i bloku serca dotyczy rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjenta stosującego iwabradynę. Wymaga to konsultacji kardiologicznej przed pierwszą dawką i przedłużonej obserwacji co najmniej do następnego dnia.
Dołączenie iwabradyny do ustabilizowanego leczenia fingolimodemkolejność włączenia · iwabradynainne zalecenieZwolnienie akcji serca po fingolimodzie jest najsilniejsze na początku leczenia, więc dołączenie iwabradyny do ustabilizowanej terapii jest mniej ryzykowne, ale nadal wymaga kontroli tętna i EKG po włączeniu iwabradyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuFingolimoda alkoholNie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach.Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.

Picie niewielkich ilości alkoholu od czasu do czasu nie powinno przeszkadzać w leczeniu fingolimodem. Lek ten może jednak podrażniać wątrobę, a regularne picie większych ilości alkoholu dodatkowo ją obciąża. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia też odporność, a fingolimod również zwiększa podatność na infekcje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • nudności, wymioty lub utrata apetytu
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nietypowe zmęczenie
  • gorączka lub częste infekcje
  • zawroty głowy, kołatanie serca lub bardzo wolne tętno
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby warto częściej kontrolować aktywność aminotransferaz i bilirubinę oraz rozważyć konsultację z neurologiem prowadzącym. Fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh).[1] W dniu przyjęcia pierwszej dawki i w czasie obserwacji kardiologicznej rozsądne jest powstrzymanie się od alkoholu.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się istotnych klinicznie skutków. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby i wyraźniejszy wzrost aktywności aminotransferaz, co może utrudniać ocenę hepatotoksyczności fingolimodu. Możliwe jest też zwiększone ryzyko zakażeń. W dniu podania pierwszej dawki alkohol może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia towarzyszące przejściowej bradykardii.

Mechanizm

Umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia działania fingolimodu, a ryzyko dotyczy głównie przewlekłego nadużywania alkoholu. Charakterystyki produktów fingolimodu nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Etanol bezwodny występuje jedynie jako składnik tuszu na otoczce kapsułki 0,5 mg, a jego ilość jest śladowa i bez znaczenia klinicznego.[1] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4.[1] Nie ma danych, aby etanol istotnie zmieniał aktywność tych szlaków w stopniu wpływającym na ekspozycję na fingolimod. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i teoretyczny. Fingolimod często powoduje bezobjawowy wzrost aktywności aminotransferaz, a przewlekłe picie alkoholu samo uszkadza wątrobę, więc działania te mogą się sumować. Przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia też odporność, co może nakładać się na wywołaną przez fingolimod limfopenię i zwiększać ryzyko zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania fingolimodu, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1]

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST
  • stężenie bilirubiny
  • objawy uszkodzenia wątroby
  • objawy zakażeń
  • tętno i samopoczucie w dniu pierwszej dawki

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby i osłabienia odporności, dlatego należy częściej kontrolować ALT, AST i bilirubinę oraz skonsultować pacjenta z neurologiem prowadzącym.
Jednorazowe duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu dodatkowo obciąża wątrobę i może utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych wykonanych w najbliższych dniach.
Dzień pierwszej dawki lub wznowienia leczeniaodstep · alkoholinne zaleceniePo pierwszej dawce fingolimodu występuje przejściowe zwolnienie czynności serca, dlatego w dniu rozpoczęcia lub wznowienia leczenia zaleca się powstrzymanie od alkoholu, który może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuIwabradynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, pij tylko niewielką ilość i nie prowadź pojazdów po jego wypiciu.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, pij tylko niewielką ilość i nie prowadź pojazdów po jego wypiciu.

Producent leku nie podaje informacji o alkoholu, a badań nad tym połączeniem brakuje. Iwabradyna zwalnia pracę serca, a alkohol może obniżać ciśnienie i wywoływać zawroty głowy. Przy większej ilości alkoholu te objawy mogą się nasilić. Jeśli chorujesz na serce, i tak ograniczaj alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia
  • bardzo wolne tętno
  • kołatanie lub nieregularne bicie serca
  • osłabienie lub duszność
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Pacjentowi z chorobą wieńcową lub niewydolnością serca należy zalecić unikanie większych ilości alkoholu, ze względu na chorobę podstawową. Po alkoholu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Jeśli pojawią się zawroty głowy, omdlenie, bardzo wolne tętno lub kołatanie serca, trzeba przerwać picie i skontaktować się z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu istotne klinicznie nasilenie działania jest mało prawdopodobne. Przy większych ilościach alkoholu możliwe są zawroty głowy, spadek ciśnienia, osłabienie, wolna czynność serca oraz kołatanie lub zaburzenia rytmu. Alkohol może też pogarszać koncentrację podczas prowadzenia pojazdów.

Mechanizm

ChPL iwabradyny nie wspomina o alkoholu, a w dostępnym materiale nie ma badań nad tym połączeniem.[1] Interakcja ma więc charakter teoretyczny i farmakodynamiczny. Iwabradyna zwalnia rytm serca i może powodować bradykardię. Alkohol rozszerza naczynia i może obniżać ciśnienie, a w większych ilościach bywa przyczyną zaburzeń rytmu serca. Oba efekty mogą się nakładać, szczególnie przy upojeniu. Iwabradyna jest metabolizowana przez CYP3A4 i nie ma danych, że alkohol istotnie zmienia jej stężenie.

Metabolizm i transportery

  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • tętno spoczynkowe
  • ciśnienie tętnicze
  • zawroty głowy i omdlenia
  • kołatanie serca lub nieregularne bicie serca

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej ilości alkoholu rośnie ryzyko spadku ciśnienia, nasilonej bradykardii i zaburzeń rytmu. Pacjenta należy pouczyć o objawach alarmowych i o nieprowadzeniu pojazdów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 263

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
  • kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
  • objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
  • markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
  • stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowegointerakcja nie dotyczyChlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

  1. Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBazyliksymab+ FingolimodNie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem.Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.

Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się bardzo rzadko. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • zmiany w zachowaniu lub myśleniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób przyjmujących leki immunosupresyjne oraz u osób ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1]. Przy przechodzeniu z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny ChPL fingolimodu zaleca ostrożność[1]. Jeśli u pacjenta po przeszczepieniu narządu konieczne jest leczenie stwardnienia rozsianego, wybór terapii i czas jej rozpoczęcia powinien uzgodnić zespół transplantacyjny z neurologiem, uwzględniając aktualny stan odporności pacjenta.

Skutek kliniczny

Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych oraz z podejrzaną lub potwierdzoną postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią[1]. Nie ma danych farmakokinetycznych dla tej pary, a interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna, bo bazyliksymab jest immunoglobuliną[2].

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki hamują odpowiedź immunologiczną limfocytów T innymi drogami i ich działanie się sumuje. Bazyliksymab jest immunoglobuliną stosowaną w immunosupresji po przeszczepieniu narządu, dlatego nie należy oczekiwać interakcji metabolicznych[2]. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1][3][4]. Leki immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. ChPL bazyliksymabu nie wymienia fingolimodu[2].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba limfocytów
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Kiedy ocena się zmienia

Bazyliksymab podany wcześniej, przed planowanym włączeniem fingolimodukolejność włączenia · bazyliksymabinne zalecenieZakończenie podawania bazyliksymabu nie znosi przeciwwskazania, ponieważ fingolimod jest przeciwwskazany także u pacjentów ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia. Przed włączeniem fingolimodu należy ocenić stan odporności pacjenta i całe leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu.
Fingolimod odstawiony przed podaniem bazyliksymabukolejność włączenia · fingolimodinne zalecenieDziałanie fingolimodu na układ immunologiczny utrzymuje się po odstawieniu, a ChPL wskazuje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przed podaniem bazyliksymabu należy uwzględnić czas od odstawienia fingolimodu i aktualną liczbę limfocytów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simulect 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/simulect-100125626/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ FingolimodNie łącz cyzaprydu z fingolimodem.Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba wpływają na pracę serca – fingolimod zwalnia jego rytm, a cyzapryd może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • ból w klatce piersiowej
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z fingolimodem.[1] U pacjenta leczonego fingolimodem zastąp cyzapryd lekiem prokinetycznym bez istotnego wpływu na odstęp QT, a jeśli to cyzapryd jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie stwardnienia rozsianego zmianę terapii modyfikującej przebieg choroby. Nie rozpoczynaj fingolimodu u pacjenta, który nadal przyjmuje cyzapryd.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko bradykardii, wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i migotania komór.[1]

Mechanizm

Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dlatego nie łączy się go z lekami wydłużającymi QT i nie stosuje w klinicznie istotnej bradykardii ani w innych istotnych zaburzeniach rytmu.[1] Fingolimod zwalnia czynność serca, najsilniej na początku leczenia, a zwolnienie rytmu sprzyja arytmiom zależnym od wydłużonego QT.[2] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A4.[2]

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • częstość akcji serca
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

metoklopramid

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub wznowienie fingolimodu u pacjenta przyjmującego cyzaprydkolejność włączenia · fingolimodryzyko rośnieNajwiększe zwolnienie rytmu serca występuje na początku leczenia fingolimodem, dlatego ryzyko arytmii jest wtedy najwyższe. Nie rozpoczynaj fingolimodu, dopóki pacjent przyjmuje cyzapryd.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego dazatynibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają odporność, więc stosowane jednocześnie mogą znacznie zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Mogą też wpływać na pracę serca. O tym, który lek przyjmować dalej, musi zdecydować lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność lub ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca, kołatanie serca
  • siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego dazatynibem. Gdy dazatynib jest wprowadzany z powodu nowotworu u pacjenta przyjmującego fingolimod, fingolimod należy odstawić w porozumieniu z neurologiem i hematologiem, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego dobrać po wspólnej ocenie ryzyka. Działanie fingolimodu na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego w tym okresie należy kontrolować morfologię krwi, objawy zakażeń oraz EKG. Nie należy w tym czasie stosować żywych szczepionek atenuowanych.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężkimi, w tym oportunistycznymi zakażeniami, z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią włącznie, wynikającymi z nakładania się limfopenii wywołanej fingolimodem i mielosupresji wywołanej dazatynibem. Możliwe jest też nasilenie bradykardii i wydłużenia odstępu QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu serca. Sama obecność aktywnej choroby nowotworowej leczonej dazatynibem stanowi przeciwwskazanie do stosowania fingolimodu.

Mechanizm

Główną przyczyną interakcji jest sumowanie działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy często powoduje mielosupresję. Charakterystyka fingolimodu wymienia wśród przeciwwskazań upośledzoną odporność, w tym przyjmowanie leków immunosupresyjnych, oraz aktywne złośliwe choroby nowotworowe[1] Te same przeciwwskazania podają pozostałe produkty fingolimodu[2][3] Charakterystyka fingolimodu stwierdza też, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być z nim stosowane jednocześnie ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny[1] Dodatkowo fingolimod zwalnia czynność serca i może wydłużać odstęp QT, a dazatynib również może wydłużać odstęp QT, co sumuje ryzyko zaburzeń rytmu. Dazatynib może zwiększać ekspozycję na substraty CYP3A4[4] Charakterystyka fingolimodu zaleca ostrożność przy substancjach hamujących CYP3A4, ale fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2[1] Znaczenie tego mechanizmu farmakokinetycznego jest więc prawdopodobnie małe.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • EKG z oceną częstości akcji serca i odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramerinterferon beta

Kiedy ocena się zmienia

Okres po odstawieniu fingolimodu do powrotu prawidłowej liczby limfocytówodstep · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego działanie na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego rozpoczęcie dazatynibu w tym okresie wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i objawów zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ IwabradynaNie łącz diltiazemu z iwabradyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.

Diltiazem i iwabradyna zwalniają bicie serca, a diltiazem dodatkowo zwiększa ilość iwabradyny we krwi. Razem mogą zbyt mocno zwolnić serce, co grozi zawrotami głowy, omdleniem albo groźnymi zaburzeniami rytmu. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duże zmęczenie i osłabienie
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz diltiazemu z iwabradyną.[1][2][3][4][5][6] Jeśli pacjent leczony iwabradyną wymaga antagonisty wapnia, zamiast diltiazemu stosuje się pochodną dihydropirydyny, np. amlodypinę lub lacydypinę, które nie wchodzą z iwabradyną w istotne interakcje.[4] Jeżeli pacjent już przyjmuje oba leki, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, sprawdzić częstość akcji serca i EKG oraz ustalić, który lek zostanie zamieniony.

Skutek kliniczny

Skojarzenie powoduje dodatkowe zmniejszenie częstości pracy serca o 5 uderzeń na minutę.[4][6] Zwiększone stężenia iwabradyny wiążą się z ryzykiem nasilonej bradykardii.[5] Diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co zwiększa ryzyko objawowej bradykardii i zaburzeń przewodzenia.

Mechanizm

Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez ten izoenzym, dlatego diltiazem zwiększa AUC iwabradyny 2–3-krotnie.[4][5] Oba leki niezależnie zmniejszają częstość akcji serca, więc ich działanie bradykardyzujące się sumuje.[1][3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Diltiazem – umiarkowany inhibitor CYP3A4[7], iwabradyna – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[8], diltiazem – substrat CYP3A4[9]
  • Diltiazem: umiarkowany inhibitor CYP3A4[7], inhibitor P-gp[9], substrat CYP3A4[9]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[8], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • częstość akcji serca w spoczynku
  • EKG – rytm i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy bradykardii – zawroty głowy, omdlenia, nasilone zmęczenie

Bezpieczniejsze alternatywy

amlodypinalacydypina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxycardil 60 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycardil-60-100226400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Corlentor 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/corlentor-100309310/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ivabradine Accord 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ivabradine-accord-100391871/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ BosutynibNie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, aby ustalili bezpieczne leczenie.

Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem. Oba osłabiają odporność organizmu, więc ich połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane, który pan lub pani przyjmuje, nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia choroby nowotworowej. Może on też zwalniać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani kontynuować fingolimodu u pacjenta leczonego bosutynibem z powodu aktywnej choroby nowotworowej, co wynika z przeciwwskazań w ChPL fingolimodu[1][2][3]. Decyzję o odstawieniu fingolimodu i wyborze innego leczenia stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Jeśli bosutynib włącza się krótko po odstawieniu fingolimodu, należy pamiętać o utrzymującym się po odstawieniu wpływie fingolimodu na odporność i kontrolować pacjenta pod kątem zakażeń.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem są ciężkie, w tym oportunistyczne, zakażenia wynikające z sumowania się działania immunosupresyjnego i mielosupresyjnego obu leków. Możliwe jest też nasilenie zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia fingolimodem u pacjenta z wydłużonym odstępem QT. Stosowanie fingolimodu w trakcie aktywnej choroby nowotworowej jest sprzeczne z jego przeciwwskazaniami.

Mechanizm

Połączenia nie należy stosować, ponieważ oba leki osłabiają układ odpornościowy, a fingolimod jest przeciwwskazany u chorych z aktywną chorobą nowotworową, czyli w sytuacji, w której stosuje się bosutynib. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3]. ChPL fingolimodu podaje też, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a bosutynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych stosowany w leczeniu białaczki może dodatkowo hamować czynność szpiku, co sumuje się w kierunku ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2 i nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4[1], a bosutynib w badaniach in vitro nie wykazuje klinicznie istotnego hamowania ani indukcji głównych izoenzymów CYP[4]. Dodatkowym punktem uwagi jest układ krążenia, ponieważ fingolimod zwalnia czynność serca i jest przeciwwskazany przy wyjściowym QTc ≥500 ms[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[4].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor OAT1[6], słaby inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor OATP1B3[6], słaby inhibitor OCT2[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (limfocyty, neutrofile, płytki krwi)
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
  • częstość akcji serca i EKG z oceną odstępu QTc
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Bosutynib włączany po odstawieniu fingolimoduodstep · fingolimodryzyko malejePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, a ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Rozpoczęcie bosutynibu w tym okresie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga kontroli morfologii i obserwacji w kierunku zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ PonatynibNie należy łączyć fingolimodu z ponatynibem.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz neurologowi i hematologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz neurologowi i hematologowi, że masz przepisane oba leki.

Fingolimodu na stwardnienie rozsiane nie łączy się z ponatynibem, czyli lekiem na nowotwór krwi. Oba leki osłabiają odporność, więc razem mogą prowadzić do ciężkich zakażeń. Oba mogą też obciążać serce i naczynia krwionośne. Lekarze prowadzący muszą wspólnie zdecydować, jak dalej leczyć twoje stwardnienie rozsiane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
  • kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe kłopoty z mową, widzeniem, pamięcią lub siłą mięśni
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca, zawroty głowy, omdlenie
  • ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie jednej strony ciała, ból lub zimno w nodze
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć fingolimodu z ponatynibem. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz stan upośledzonej odporności, w tym u osób przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3], a w punkcie dotyczącym interakcji zastrzega, że leki przeciwnowotworowe nie powinny być z nim stosowane jednocześnie[1]. ChPL ponatynibu nie wymienia fingolimodu[4]. Jeśli u pacjenta leczonego fingolimodem rozpoznano nowotwór wymagający ponatynibu, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem, z uwzględnieniem czasu potrzebnego na odbudowę liczby limfocytów. Zamiana na inny modulator receptorów S1P nie rozwiązuje problemu, bo leki z tej grupy działają podobnie na układ odpornościowy.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężkimi, w tym oportunistycznymi zakażeniami wynikającymi z nałożenia się limfopenii po fingolimodzie i mielosupresji po ponatynibie. Dodatkowo u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonym ponatynibem fingolimod jest przeciwwskazany już ze względu na samą chorobę nowotworową[1][2][3]. Możliwe jest też nasilenie powikłań sercowo naczyniowych, a przebyty w ciągu ostatnich 6 miesięcy zawał serca, udar lub przejściowy atak niedokrwienny stanowią odrębne przeciwwskazanie do fingolimodu[1].

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania obu leków na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi, a ChPL fingolimodu stwierdza, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być z nim stosowane jednocześnie ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny[1]. Ponatynib jako inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w nowotworach krwi często wywołuje mielosupresję, co dodatkowo zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Oba leki obciążają także układ krążenia, ponieważ fingolimod zwalnia częstość akcji serca i może powodować bloki przewodzenia[1], a ponatynib wiąże się z ryzykiem zdarzeń zakrzepowo zatorowych w tętnicach i niewydolności serca. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo ponatynib jest metabolizowany przez CYP3A4 i in vitro hamuje glikoproteinę P oraz BCRP[4], a według ChPL fingolimodu silne inhibitory białek transportowych nie powinny wpływać na jego usuwanie, zaś sam fingolimod nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4[1].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Ponatynib: inhibitor BCRP[6], inhibitor P-gp[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów, neutrofili i płytek
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i neurologiczne objawy mogące sugerować PML
  • tętno i EKG, zwłaszcza przy włączaniu lub ponownym włączaniu fingolimodu
  • ciśnienie tętnicze oraz objawy niedokrwienia serca, mózgu i kończyn
  • objawy niewydolności serca

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iclusig 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iclusig-100310594/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iclusig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iclusig-100310594/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ Trastuzumab derukstekanNie należy stosować fingolimodu u pacjenta z aktywną chorobą nowotworową leczonego trastuzumabem derukstekanem.Powiedz swojemu neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz swojemu neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.

Fingolimodu stosowanego w stwardnieniu rozsianym nie łączy się z trastuzumabem derukstekanem stosowanym w leczeniu nowotworu. Oba leki osłabiają odporność, przez co znacznie rośnie ryzyko poważnych zakażeń. Fingolimod nie jest też stosowany u osób w trakcie aktywnego leczenia nowotworu. O dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego zdecyduje twój neurolog razem z onkologiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból gardła
  • pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
  • nowe osłabienie, zaburzenia mowy, widzenia lub równowagi
  • nasilone zmęczenie i złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta z aktywną chorobą nowotworową leczonego trastuzumabem derukstekanem. Dalsze leczenie stwardnienia rozsianego trzeba ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem, a fingolimod odstawić zgodnie z jego charakterystyką[1] Należy zachować ostrożność przy przejściu z długotrwałego leczenia środkami wpływającymi na układ immunologiczny, ponieważ ich działanie może utrzymywać się po odstawieniu[1] Należy unikać żywych szczepionek atenuowanych w trakcie leczenia fingolimodem i do dwóch miesięcy po jego zakończeniu[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która jest przeciwwskazaniem do fingolimodu. Leczenie fingolimodem przy aktywnym nowotworze złośliwym jest przeciwwskazane niezależnie od zastosowanego leczenia onkologicznego.

Mechanizm

Fingolimodu nie wolno łączyć z trastuzumabem derukstekanem, ponieważ oba leki osłabiają układ odpornościowy, a samo wskazanie do trastuzumabu derukstekanu jest przeciwwskazaniem do fingolimodu. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a trastuzumab derukstekan uwalnia cytotoksyczny inhibitor topoizomerazy I, DXd. Charakterystyka fingolimodu podaje, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących ani immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1] W przeciwwskazaniach wymienia ona aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3] Charakterystyka trastuzumabu derukstekanu nie wymienia fingolimodu ani leków immunosupresyjnych w punkcie dotyczącym interakcji[4]

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Trastuzumab derukstekan: substrat BCRP[6], substrat CYP3A4[6], substrat MATE2-K[6], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, dreszcze i kaszel
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramerinterferon beta-1ainterferon beta-1b

Kiedy ocena się zmienia

Okres po odstawieniu fingolimodu do normalizacji liczby limfocytówodstep · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy może się utrzymywać, dlatego rozpoczęcie trastuzumabu derukstekanu wymaga ostrożności oraz kontroli morfologii i objawów zakażenia

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enhertu-100446922/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enhertu-100446922/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.