Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Flukonazol / Flukonazol i syldenafil

Flukonazol i syldenafil

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Podczas leczenia flukonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu stosuj najmniejszą dawkę syldenafilu.

Zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę syldenafilu i nie przyjmuj go częściej niż raz na dobę, dopóki bierzesz flukonazol i przez kilka dni po jego odstawieniu.

Niekorzystna interakcjaFlukonazol+ SyldenafilPodczas leczenia flukonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu stosuj najmniejszą dawkę syldenafilu.Zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę syldenafilu i nie przyjmuj go częściej niż raz na dobę, dopóki bierzesz flukonazol i przez kilka dni po jego odstawieniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj lekarza lub farmaceutę o mniejszą dawkę syldenafilu i nie przyjmuj go częściej niż raz na dobę, dopóki bierzesz flukonazol i przez kilka dni po jego odstawieniu.

Lek przeciwgrzybiczy flukonazol spowalnia usuwanie syldenafilu z organizmu, przez co syldenafil działa silniej i dłużej. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak spadek ciśnienia, zawroty i ból głowy. Ten efekt utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej dawce flukonazolu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • silny ból głowy
  • nagłe pogorszenie lub zaburzenia widzenia
  • bolesna erekcja trwająca dłużej niż kilka godzin
  • kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia flukonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu stosuj najmniejszą dawkę syldenafilu. Charakterystyka produktu syldenafilu zaleca rozważenie dawki początkowej 25 mg podczas jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4.[1] Pacjenta należy poinformować o objawach nadmiernego działania syldenafilu i o konieczności unikania kolejnej dawki w tej samej dobie. U pacjentów z chorobą serca lub przyjmujących leki obniżające ciśnienie warto rozważyć odroczenie stosowania syldenafilu do czasu zakończenia leczenia przeciwgrzybiczego.

Skutek kliniczny

Należy oczekiwać nasilenia działania i działań niepożądanych syldenafilu, przede wszystkim spadku ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy i zaburzeń widzenia, a także wydłużonej, bolesnej erekcji. Ryzyko jest większe u osób z chorobą serca, przyjmujących leki hipotensyjne oraz przy większych dawkach obu leków.

Mechanizm

Flukonazol hamuje oba izoenzymy, które odpowiadają za metabolizm syldenafilu, przez co zmniejsza jego klirens i zwiększa stężenie w osoczu. Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i silnym inhibitorem CYP2C9, a charakterystyka produktu flukonazolu nakazuje ostrożność i dokładną kontrolę pacjentów przyjmujących jednocześnie leki metabolizowane przez te izoenzymy.[2] Syldenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9, a inhibitory tych izoenzymów mogą zmniejszać jego klirens.[1] Erytromycyna, inny umiarkowany inhibitor CYP3A4, zwiększała AUC syldenafilu o 182%.[1] Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], syldenafil – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], syldenafil – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5]
  • Syldenafil: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i objawy niedociśnienia
  • ból głowy, zawroty głowy, zaczerwienienie twarzy
  • zaburzenia widzenia
  • przedłużona erekcja

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycynaterbinafina

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≤ 25 mgsyldenafilryzyko malejeStosowanie syldenafilu w dawce 25 mg odpowiada zaleceniu charakterystyki produktu dla inhibitorów CYP3A4 i ogranicza ryzyko działań niepożądanych, ale nie znosi interakcji.
dawka ≥ 400 mg/dobęflukonazolryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach dobowych należy spodziewać się silniejszego wzrostu stężenia syldenafilu.
odstep ≤ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu, więc zalecenia dotyczące dawki syldenafilu obowiązują także w tym okresie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieFlukonazola alkoholPrzy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu.Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.

Flukonazol nie wchodzi z alkoholem w groźną interakcję i nie wywołuje reakcji takiej jak po niektórych antybiotykach. Niewielka ilość alkoholu w trakcie krótkiego leczenia jest zwykle bezpieczna. Alkohol może jednak nasilać nudności, bóle brzucha czy zawroty głowy, a przy długim leczeniu i częstym piciu dodatkowo obciąża wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • silne nudności lub wymioty
  • nasilone zawroty głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby, leczonych przewlekle albo dużymi dawkami, należy zalecić ograniczenie alkoholu i rozważyć kontrolę parametrów wątrobowych. Małym dzieciom otrzymującym syrop nie należy podawać równocześnie innych leków zawierających etanol bez oceny lekarza.

Skutek kliniczny

U dorosłych umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia flukonazolem nie powoduje udokumentowanych istotnych skutków klinicznych. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak nudności, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach u osób nadużywających alkoholu albo z chorobą wątroby teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat, które otrzymują syrop, jednoczesna ekspozycja na etanol, na przykład z innych leków zawierających alkohol, może powodować działania niepożądane związane z glikolem propylenowym.[1]

Mechanizm

Flukonazol i etanol nie wchodzą w klinicznie istotną interakcję farmakokinetyczną. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 oraz inhibitorem CYP2C19 i CYP3A4.[1] Te izoenzymy mają niewielki udział w metabolizmie etanolu, a etanol nie zmienia w znaczący sposób stężenia flukonazolu. Flukonazol nie jest znany z wywoływania reakcji disulfiramopodobnej, w przeciwieństwie na przykład do metronidazolu. Teoretyczne znaczenie ma addycja działania hepatotoksycznego, ponieważ flukonazol rzadko uszkadza wątrobę, a regularne picie alkoholu dodatkowo ją obciąża. Produkty różnią się zapisami w charakterystyce, co wynika z ich składu. ChPL flukonazolu w kapsułkach nie wymienia alkoholu ani etanolu.[1] ChPL syropu podaje, że 10 ml syropu zawiera 164,8 mg glikolu propylenowego.[1] Według tej charakterystyki jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków oraz działania niepożądane u dzieci w wieku poniżej 5 lat.[1] Etanol konkuruje z glikolem propylenowym o dehydrogenazę alkoholową, co może sprzyjać kumulacji glikolu u dzieci o niedojrzałym metabolizmie.

Metabolizm i transportery

  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2C9[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[3]

Monitorować

  • objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i bóle w prawym podżebrzu, przy leczeniu długotrwałym
  • aktywność AlAT i AspAT u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby leczonych przewlekle
  • inne leki zawierające etanol u dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop

Kiedy ocena się zmienia

Syroppostać · alkoholinne zalecenieSyrop zawiera glikol propylenowy, a ChPL ostrzega przed jednoczesnym podawaniem z etanolem noworodkom i dzieciom w wieku poniżej 5 lat. U małych dzieci należy unikać równoczesnego podawania innych leków zawierających etanol.
wiek ≤ 4 latapacjentryzyko rośnieU noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop jednoczesna ekspozycja na etanol może powodować działania niepożądane, u noworodków ciężkie. Należy unikać łączenia z lekami zawierającymi etanol.
Regularne picie powyżej 2 standardowych porcji alkoholu dziennieilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko addycji hepatotoksyczności, szczególnie przy dłuższej terapii. Warto zalecić ograniczenie alkoholu i obserwację objawów uszkodzenia wątroby.
Kilka tygodni lub dawki co najmniej 400 mg na dobęczas leczenia · alkoholryzyko rośniePrzewlekła terapia lub duże dawki flukonazolu u osób pijących regularnie zwiększają teoretyczne ryzyko uszkodzenia wątroby. Należy rozważyć kontrolę AlAT i AspAT oraz zalecić ograniczenie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaSyldenafila alkoholPrzed przyjęciem syldenafilu nie należy spożywać znacznych ilości alkoholu.Przed przyjęciem leku nie pij dużej ilości alkoholu, a jeśli lek nie działa po alkoholu, nie zwiększaj samodzielnie dawki.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przed przyjęciem leku nie pij dużej ilości alkoholu, a jeśli lek nie działa po alkoholu, nie zwiększaj samodzielnie dawki.

Alkohol może osłabić erekcję, dlatego po większej ilości alkoholu lek może zadziałać słabiej niż zwykle. Lampka wina czy piwo nie powinny zaszkodzić. Picie dużych ilości alkoholu przed przyjęciem tabletki nie jest zalecane. Alkohol razem z lekiem może też czasem powodować zawroty głowy, zwłaszcza u osób, które biorą leki na ciśnienie lub na prostatę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • ból w klatce piersiowej
  • mocne lub nieregularne bicie serca
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przed przyjęciem syldenafilu nie należy spożywać znacznych ilości alkoholu[1]. Niewielka ilość alkoholu nie wymaga zmiany dawki ani rezygnacji z leku. Osobom przyjmującym leki alfa-adrenolityczne lub inne leki obniżające ciśnienie warto zalecić szczególny umiar w piciu alkoholu i unikanie gwałtownego wstawania. Gdy lek działa słabiej po alkoholu, nie należy samodzielnie zwiększać dawki syldenafilu ponad zaleconą.

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest słabsza skuteczność leczenia, czyli trudność w uzyskaniu lub utrzymaniu erekcji mimo przyjęcia syldenafilu[1]. Po większych ilościach alkoholu mogą się nasilić działania naczyniowe syldenafilu, takie jak ból głowy, zaczerwienienie twarzy i zawroty głowy. Możliwe jest też niedociśnienie ortostatyczne, zwłaszcza u osób przyjmujących leki alfa-adrenolityczne lub inne leki obniżające ciśnienie. W badaniu z dawką 50 mg i umiarkowanym stężeniem alkoholu nie potwierdzono klinicznie istotnego nasilenia spadku ciśnienia[1].

Mechanizm

Interakcja polega głównie na antagonizmie czynnościowym. Alkohol osłabia erekcję i przez to zmniejsza skuteczność syldenafilu. Addycja działania obniżającego ciśnienie jest teoretycznie możliwa, ale w badaniu przy umiarkowanym stężeniu alkoholu jej nie wykazano. Alkohol rozszerza naczynia krwionośne i może obniżać ciśnienie tętnicze. Syldenafil jako inhibitor PDE5 nasila działanie tlenku azotu i cGMP, co również rozszerza naczynia. Syldenafil w dawce 50 mg nie nasilał obniżającego ciśnienie krwi działania alkoholu u zdrowych ochotników, u których przeciętne największe stężenie alkoholu we krwi wynosiło 80 mg/dl[1]. Informacja o leku przeznaczona dla pacjenta podaje, że zdolność do uzyskania erekcji może być czasowo zaburzona po spożyciu alkoholu. Zaleca też, by nie spożywać znacznych ilości alkoholu przed zażyciem leku[1]. Alkohol nie jest wymieniony w przeciwwskazaniach w punkcie 4.3, a zapisy wszystkich trzech produktów syldenafilu są w tej sprawie zgodne[1].

Metabolizm i transportery

  • Syldenafil: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy niedociśnienia ortostatycznego, takie jak zawroty głowy i zamroczenie
  • skuteczność leczenia zaburzeń erekcji
  • ilość alkoholu spożywanego przed przyjęciem leku

Kiedy ocena się zmienia

Znaczne ilości alkoholu przed zażyciem lekuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuże spożycie alkoholu wyraźnie osłabia erekcję i zmniejsza skuteczność syldenafilu. Przy stężeniach alkoholu wyższych niż badane możliwe jest też silniejsze działanie obniżające ciśnienie.
Niewielka ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy umiarkowanym stężeniu alkoholu we krwi syldenafil w dawce 50 mg nie nasilał obniżającego ciśnienie działania alkoholu. Niewielka ilość alkoholu nie wymaga zmiany postępowania.
dawka ≥ 100 mgalkoholryzyko rośnieBadanie interakcji z alkoholem przeprowadzono dla dawki 50 mg. Przy wyższej dawce syldenafilu działanie rozszerzające naczynia jest silniejsze, więc u pacjentów pijących alkohol warto zalecić większą ostrożność.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne, a jednoczesne stosowanie leków hipotensyjnych i alkoholu może nasilać zawroty głowy i ryzyko upadku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vizarsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vizarsin-100213448/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 189

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
  • kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • nudności i ogólne złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.

Mechanizm

Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)

Kiedy ocena się zmienia

Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazoleryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu.
Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronuinne zalecenieGdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia.

Źródła

  1. Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
  2. Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.

Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • czynność nerek (eGFR)
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG.
Duża dawkadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
  2. Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność, także w ciągu dnia
  • trudność z obudzeniem się
  • spowolniony lub płytki oddech
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadek lub prawie upadek
  • splątanie albo niewyraźna mowa
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.

Skutek kliniczny

Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.

Mechanizm

Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.

Monitorować

  • głębokość sedacji i poziom świadomości
  • częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
  • ciśnienie tętnicze
  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
  • czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenneryzyko rośniePrzy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać.
Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenneryzyko rośnieJednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji.
Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce.

Źródła

  1. Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ SakwinawirNie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.

Flukonazol, lek na grzybice, sprawia, że sakwinawir, lek na HIV, dłużej i w większej ilości utrzymuje się w organizmie. Oba leki mogą też zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdleniu
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem. ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT i (lub) PR, a leków zwiększających ekspozycję na sakwinawir każe unikać, jeśli dostępne są inne opcje.[1] Wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, a w zakażeniach miejscowych preferuj leczenie miejscowe o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym. Jeżeli lekarz prowadzący terapię HIV uzna połączenie za nieodzowne, konieczna może być modyfikacja dawkowania sakwinawiru.[2] W takiej sytuacji przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz wyrównaj zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemię. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu, więc ryzyko nie znika natychmiast po zakończeniu kuracji.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępów QT i PR, zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, blokiem przedsionkowo-komorowym i w skrajnym przypadku nagłą śmiercią sercową. Interakcja z sakwinawirem podawanym razem z rytonawirem nie była badana i może być silniejsza niż przy niewzmocnionym sakwinawirze.[2] Wyższe stężenie sakwinawiru zwiększa też ryzyko innych jego działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności.

Mechanizm

Flukonazol hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, przez co zwiększa AUC sakwinawiru o około 50% i Cmax o około 55%.[2] CYP3A4 odpowiada za około 90% metabolizmu wątrobowego sakwinawiru, a sakwinawir jest także substratem glikoproteiny P, dlatego inhibitory tych szlaków istotnie zwiększają jego ekspozycję.[1] Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, więc wzrost jego stężenia nasila to działanie.[1] Flukonazol sam ma potencjał wydłużania odstępu QT, co dodatkowo sumuje się z działaniem sakwinawiru na przewodzenie w sercu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], sakwinawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Flukonazol – inhibitor P-gp[4], sakwinawir – substrat P-gp[5]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępów QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • aktywność enzymów wątrobowych
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)klotrymazol (miejscowo lub dopochwowo)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego włączenie sakwinawiru w tym okresie nadal wiąże się z interakcją.
Postać miejscowa (krem, globulki) innych leków przeciwgrzybiczych zamiast flukonazolu doustnegopostać · flukonazolinterakcja nie dotyczyZamiana flukonazolu doustnego na lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym praktycznie eliminuje ryzyko tej interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ RybocyklibNależy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.

Flukonazol, lek na grzybicę, może zwiększać ilość rybocyklibu we krwi. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko jest większe i może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT. ChPL flukonazolu przeciwwskazuje stosowanie leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4, a rybocyklib spełnia oba te kryteria, choć nie jest wymieniony z nazwy.[1][2][3] ChPL rybocyklibu przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A4 nie wymaga zmiany dawki na starcie, ale zaleca monitorowanie działań niepożądanych rybocyklibu.[4] Jeśli lekarz po ocenie ryzyka uzna połączenie za niezbędne, trzeba wykonać EKG przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz pamiętać, że interakcja utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Wzrost stężenia rybocyklibu może też nasilać jego inne działania toksyczne, w tym neutropenię i uszkodzenie wątroby.

Mechanizm

Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a rybocyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc flukonazol zwiększa ekspozycję na rybocyklib.[1][4] Według symulacji PBPK umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa AUC rybocyklibu w stanie stacjonarnym 1,1 raza przy dawce 600 mg, 1,2 raza przy dawce 400 mg i 1,5 raza przy dawce 200 mg.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje, a wyższe stężenie rybocyklibu dodatkowo nasila to ryzyko. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], rybocyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Flukonazol – inhibitor P-gp[7], rybocyklib – substrat P-gp[6]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
  • Rybocyklib: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2E1[6], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z rozmazem
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatynaklotrimazol (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≤ 200 mg/dobęrybocyklibryzyko rośnieWedług symulacji PBPK przy dawce rybocyklibu 200 mg raz na dobę umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa Cmax 1,3 raza i AUC 1,5 raza, czyli bardziej niż przy dawkach 400 mg i 600 mg.
odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu, więc w tym czasie ryzyko interakcji z rybocyklibem nadal istnieje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KlarytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.

Lek przeciwgrzybiczy flukonazol i antybiotyk klarytromycyna mogą razem wpływać na pracę serca. W rzadkich przypadkach takie połączenie może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Flukonazol działa w organizmie jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca
  • nierówne lub bardzo szybkie bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.[1] Jeśli potrzebny jest makrolid, warto rozważyć azytromycynę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, pamiętając, że również może wydłużać QT. Gdy skojarzenie jest niezbędne według lekarza, należy przed leczeniem wykonać EKG, wyrównać potas i magnez oraz kontrolować QTc w trakcie terapii. Ryzyko utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2]

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zmiana farmakokinetyki klarytromycyny jest niewielka i według ChPL klarytromycyny nie wymaga zmiany dawki.[3] ChPL flukonazolu opisuje dla erytromycyny – makrolidu z tej samej grupy ryzyka – kardiotoksyczność mogącą prowadzić do nagłej śmierci sercowej.[2]

Mechanizm

Klarytromycyna spełnia kryteria grupy, której stosowanie z flukonazolem przeciwwskazuje ChPL flukonazolu, czyli leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a hamowanie enzymów utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu.[2] Flukonazol w dawce 200 mg na dobę zwiększał minimalne stężenie klarytromycyny w stanie stacjonarnym o 33% i AUC o 18%, bez istotnej zmiany stężenia 14-OH-klarytromycyny.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], klarytromycyna – substrat CYP3A4[6]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazolryzyko malejeHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego klarytromycynę bezpieczniej włączyć dopiero po tym czasie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KwetiapinaNie należy łączyć kwetiapiny z flukonazolem, ponieważ ChPL kwetiapiny wymienia azolowe leki przeciwgrzybicze wśród przeciwwskazań.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli bierzesz kwetiapinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli bierzesz kwetiapinę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.

Flukonazol, lek na grzybicę, może spowolnić usuwanie kwetiapiny z organizmu i podnieść jej stężenie we krwi. Możesz wtedy odczuwać silną senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko jest większe. Tych leków nie należy łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć kwetiapiny z flukonazolem, ponieważ ChPL kwetiapiny wymienia azolowe leki przeciwgrzybicze wśród przeciwwskazań.[1] Zakażenie grzybicze najlepiej leczyć lekiem spoza grupy azoli, a gdy flukonazol jest niezbędny, lekarz powinien rozważyć czasowe odstawienie lub zamianę kwetiapiny i pamiętać, że hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4 do 5 dni po zakończeniu flukonazolu.[2] Jeżeli lekarz mimo to świadomie zleca skojarzenie, konieczne są EKG, kontrola elektrolitów i obserwacja pacjenta w kierunku sedacji i niedociśnienia.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilić jej działania niepożądane, takie jak silna sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i objawy antycholinergiczne. Jednoczesne wydłużenie odstępu QT przez oba leki zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy zaburzeniach elektrolitowych lub innych lekach wydłużających QT.

Mechanizm

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a jednoczesne podanie silnego inhibitora tego izoenzymu, ketokonazolu, zwiększało AUC kwetiapiny od 5 do 8 razy.[1] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C9 i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Oba leki mogą też wydłużać odstęp QT, więc do interakcji farmakokinetycznej dochodzi sumowanie działania na przewodnictwo w sercu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
  • stopień sedacji i stan świadomości

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynaterbinafinamykafunginakaspofunginaolanzapina

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu, dlatego kwetiapiny nie należy włączać ani zwiększać jej dawki w tym okresie.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych, z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi ryzyko wydłużenia QT, niedociśnienia ortostatycznego i upadków jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ FlukonazolNie łącz hydroksyzyny z flukonazolem.Nie przyjmuj tych leków razem – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz hydroksyzynę, a jeśli już dostałeś lub dostałaś flukonazol, zapytaj, kiedy możesz bezpiecznie wrócić do hydroksyzyny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz hydroksyzynę, a jeśli już dostałeś lub dostałaś flukonazol, zapytaj, kiedy możesz bezpiecznie wrócić do hydroksyzyny.

Hydroksyzyna i flukonazol mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje. Flukonazol dodatkowo zwiększa ilość hydroksyzyny we krwi, więc możesz też być bardziej senny lub senna. W rzadkich przypadkach takie połączenie może wywołać groźną arytmię. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • bardzo silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z flukonazolem. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes.[1] Leków wydłużających QT i metabolizowanych przez CYP3A4 nie stosuje się u pacjentów otrzymujących flukonazol.[2] Jeśli flukonazol jest niezbędny, odstaw hydroksyzynę na czas leczenia i przez 4–5 dni po jego zakończeniu.[2] Gdy potrzebne jest leczenie przeciwświądowe lub przeciwalergiczne, wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na QT. Gdy wskazanie na to pozwala, zastąp flukonazol leczeniem miejscowym.

Skutek kliniczny

Ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłej śmierci sercowej. Możliwe jest też nasilenie sedacji po hydroksyzynie z powodu jej wyższego stężenia.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5, a inhibitory tych enzymów zwiększają jej stężenie we krwi.[1] Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4–5 dni po jego odstawieniu.[2] Wyższe stężenie hydroksyzyny dodatkowo nasila wydłużenie QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[4]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
  • nadmierna senność

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynaklotrymazol (miejscowo)terbinafinafeksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 5 dni po odstawieniu flukonazoluflukonazolryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się przez 4–5 dni po odstawieniu, dlatego hydroksyzynę włącza się dopiero po tym czasie.
Hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, choroba serca lub inne leki wydłużające QTczas leczenia · pacjentryzyko rośnieZaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba układu krążenia i nagła śmierć sercowa w rodzinie dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.