Interakcje / Flukonazol / Flukonazol i tyzanidyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj dużych dawek tyzanidyny w trakcie leczenia flukonazolem.
Nie zwiększaj samodzielnie dawki tyzanidyny i powiedz lekarzowi, że bierzesz oba leki, zwłaszcza jeśli masz chore serce lub przyjmujesz inne leki na serce.
Niekorzystna interakcjaFlukonazol+ TyzanidynaUnikaj dużych dawek tyzanidyny w trakcie leczenia flukonazolem.Nie zwiększaj samodzielnie dawki tyzanidyny i powiedz lekarzowi, że bierzesz oba leki, zwłaszcza jeśli masz chore serce lub przyjmujesz inne leki na serce.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zwiększaj samodzielnie dawki tyzanidyny i powiedz lekarzowi, że bierzesz oba leki, zwłaszcza jeśli masz chore serce lub przyjmujesz inne leki na serce.
Oba leki mogą w rzadkich przypadkach wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko może się sumować, zwłaszcza przy większych dawkach leku rozluźniającego mięśnie. Tyzanidyna może też obniżać ciśnienie i zwalniać tętno.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- bardzo wolne tętno
- silna senność lub osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj dużych dawek tyzanidyny w trakcie leczenia flukonazolem[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę tyzanidyny, oceń czynniki ryzyka wydłużenia QT (inne leki wydłużające QT, hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, choroby serca) i u pacjentów obciążonych wykonaj EKG. Przy krótkim leczeniu flukonazolem rozważ czasowe zastąpienie tyzanidyny lekiem rozkurczowym bez wpływu na QT.
Skutek kliniczny
Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Tyzanidyna może też nasilać bradykardię i niedociśnienie[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Tyzanidyna wydłuża QT zwłaszcza przy dużym stężeniu w osoczu[1] i dodatkowo może zwalniać rytm serca, co sprzyja zaburzeniom rytmu. Tyzanidyna jest metabolizowana przez CYP1A2[1], a flukonazol hamuje głównie CYP2C9, CYP3A4 i CYP2C19[2], dlatego istotnego wzrostu stężenia tyzanidyny nie należy oczekiwać.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- tętno i ciśnienie tętnicze
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
baklofennystatyna (w zakażeniach miejscowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka tyzanidynydawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach tyzanidyny łączenie z lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · flukonazol | ryzyko maleje | Po pojedynczej dawce flukonazolu ryzyko istotnego wydłużenia QT przy małych dawkach tyzanidyny jest niewielkie, wystarczy poinformować pacjenta o objawach. |
| odstep ≤ 4–5 dni po odstawieniu flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Flukonazol ma długi okres półtrwania i jego działanie utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu, dlatego ostrożność obowiązuje także przy włączaniu dużych dawek tyzanidyny w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieFlukonazola alkoholPrzy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu.Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.
Flukonazol nie wchodzi z alkoholem w groźną interakcję i nie wywołuje reakcji takiej jak po niektórych antybiotykach. Niewielka ilość alkoholu w trakcie krótkiego leczenia jest zwykle bezpieczna. Alkohol może jednak nasilać nudności, bóle brzucha czy zawroty głowy, a przy długim leczeniu i częstym piciu dodatkowo obciąża wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silne nudności lub wymioty
- nasilone zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby, leczonych przewlekle albo dużymi dawkami, należy zalecić ograniczenie alkoholu i rozważyć kontrolę parametrów wątrobowych. Małym dzieciom otrzymującym syrop nie należy podawać równocześnie innych leków zawierających etanol bez oceny lekarza.
Skutek kliniczny
U dorosłych umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia flukonazolem nie powoduje udokumentowanych istotnych skutków klinicznych. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak nudności, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach u osób nadużywających alkoholu albo z chorobą wątroby teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat, które otrzymują syrop, jednoczesna ekspozycja na etanol, na przykład z innych leków zawierających alkohol, może powodować działania niepożądane związane z glikolem propylenowym.[1]
Mechanizm
Flukonazol i etanol nie wchodzą w klinicznie istotną interakcję farmakokinetyczną. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 oraz inhibitorem CYP2C19 i CYP3A4.[1] Te izoenzymy mają niewielki udział w metabolizmie etanolu, a etanol nie zmienia w znaczący sposób stężenia flukonazolu. Flukonazol nie jest znany z wywoływania reakcji disulfiramopodobnej, w przeciwieństwie na przykład do metronidazolu. Teoretyczne znaczenie ma addycja działania hepatotoksycznego, ponieważ flukonazol rzadko uszkadza wątrobę, a regularne picie alkoholu dodatkowo ją obciąża. Produkty różnią się zapisami w charakterystyce, co wynika z ich składu. ChPL flukonazolu w kapsułkach nie wymienia alkoholu ani etanolu.[1] ChPL syropu podaje, że 10 ml syropu zawiera 164,8 mg glikolu propylenowego.[1] Według tej charakterystyki jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków oraz działania niepożądane u dzieci w wieku poniżej 5 lat.[1] Etanol konkuruje z glikolem propylenowym o dehydrogenazę alkoholową, co może sprzyjać kumulacji glikolu u dzieci o niedojrzałym metabolizmie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i bóle w prawym podżebrzu, przy leczeniu długotrwałym
- aktywność AlAT i AspAT u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby leczonych przewlekle
- inne leki zawierające etanol u dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop
Kiedy ocena się zmienia
| Syroppostać · alkohol | inne zalecenie | Syrop zawiera glikol propylenowy, a ChPL ostrzega przed jednoczesnym podawaniem z etanolem noworodkom i dzieciom w wieku poniżej 5 lat. U małych dzieci należy unikać równoczesnego podawania innych leków zawierających etanol. |
| wiek ≤ 4 latapacjent | ryzyko rośnie | U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop jednoczesna ekspozycja na etanol może powodować działania niepożądane, u noworodków ciężkie. Należy unikać łączenia z lekami zawierającymi etanol. |
| Regularne picie powyżej 2 standardowych porcji alkoholu dziennieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko addycji hepatotoksyczności, szczególnie przy dłuższej terapii. Warto zalecić ograniczenie alkoholu i obserwację objawów uszkodzenia wątroby. |
| Kilka tygodni lub dawki co najmniej 400 mg na dobęczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przewlekła terapia lub duże dawki flukonazolu u osób pijących regularnie zwiększają teoretyczne ryzyko uszkodzenia wątroby. Należy rozważyć kontrolę AlAT i AspAT oraz zalecić ograniczenie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Niekorzystna interakcjaTyzanidynaa alkoholPodczas leczenia tyzanidyną należy ograniczyć lub unikać spożywania alkoholu.W czasie leczenia tyzanidyną ogranicz alkohol do minimum albo w ogóle go unikaj, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia tyzanidyną ogranicz alkohol do minimum albo w ogóle go unikaj, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.
Alkohol nasila działanie tyzanidyny, która sama powoduje senność i może obniżać ciśnienie. Po połączeniu obu można być bardzo senną lub bardzo sennym, mieć zawroty głowy albo zasłabnąć. Pogarsza się też koncentracja i refleks.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz się zemdleje
- spowolnienie, problemy z koncentracją i równowagą
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia tyzanidyną należy ograniczyć lub unikać spożywania alkoholu[1]. Pacjenta, który mimo to pije, należy poinformować o nasileniu senności i ryzyku spadku ciśnienia. Nie powinien wtedy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Nasilenie senności i działania uspokajającego, niedociśnienie tętnicze oraz zaburzenia sprawności psychomotorycznej, a więc gorsza koncentracja i większe ryzyko upadków albo wypadków.
Mechanizm
Tyzanidyna i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują. Alkohol może nasilać hamujące działanie tyzanidyny na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Oba czynniki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze, co dodatkowo zwiększa ryzyko zawrotów głowy i omdleń.
Metabolizm i transportery
- Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[2]
Monitorować
- senność i sprawność psychomotoryczna
- ciśnienie tętnicze i zawroty głowy przy zmianie pozycji
- ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila sumowanie działania uspokajającego i hipotensyjnego, więc ryzyko senności, niedociśnienia i upadków rośnie. W takiej sytuacji jednoznacznie należy odradzać picie. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja, niedociśnienie ortostatyczne i zaburzenia równowagi częściej prowadzą do upadków i urazów, dlatego unikanie alkoholu jest tu szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 383
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ TyzanidynaPołączenia należy unikać i zastąpić jeden z leków lekiem bez działania wydłużającego QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Tyzanidyna może też zwalniać tętno i obniżać ciśnienie, a razem z amisulprydem silniej powoduje senność i zawroty głowy. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać i zastąpić jeden z leków lekiem bez działania wydłużającego QT. Amisulprydu nie łączy się z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT[1]. Jeśli lekarz uzna jednoczesne leczenie za konieczne, należy stosować możliwie małą dawkę tyzanidyny, unikać inhibitorów CYP1A2 zwiększających jej stężenie[2], wyrównać hipokaliemię[1] oraz wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes, nasilane przez bradykardię. Możliwe są także nasilona senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia z ryzykiem upadków.
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT[1]. Tyzanidyna przy zwiększonym stężeniu w osoczu wydłuża odstęp QT, a w dużych dawkach nie zaleca się łączenia jej z innymi lekami wydłużającymi QT[2]. Do tego dochodzi sumowanie innych działań. Tyzanidyna jako agonista receptorów alfa-2 adrenergicznych może wywołać niedociśnienie i bradykardię[2], a leki powodujące bradykardię, w tym agoniści alfa-2 klonidyna i guanfacyna, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes podczas leczenia amisulprydem[1]. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i obniżają ciśnienie tętnicze[1][2].
Metabolizm i transportery
- Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stałej dawki
- stężenie potasu i magnezu
- tętno (bradykardia)
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- nasilenie senności i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Duże dawki tyzanidyny oraz wzrost jej stężenia przez inhibitory CYP1A2 nasilają wydłużenie QT, dlatego takiego skojarzenia z innymi lekami wydłużającymi QT się nie stosuje. |
| Nagłe odstawienie tyzanidynykolejność włączenia · tyzanidyna | inne zalecenie | Przy zamianie leków tyzanidyny nie odstawia się nagle, bo po nagłym odstawieniu, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki obniżające ciśnienie, obserwowano nadciśnienie i tachykardię z odbicia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawkadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
- Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ TyzanidynaNie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk cyprofloksacyna sprawia, że lek rozluźniający mięśnie tyzanidyna gromadzi się w organizmie w wielokrotnie większej ilości niż zwykle. Może to spowodować bardzo silny spadek ciśnienia, ogromną senność, zawroty głowy, a nawet utratę przytomności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo silna senność, trudność z wybudzeniem
- wyraźne osłabienie, spowolnienie ruchów i myślenia
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.[1][2] Jeżeli pacjent przyjmuje tyzanidynę, wybierz antybiotyk, który nie hamuje jej metabolizmu, albo – gdy cyprofloksacyna jest niezbędna – przerwij tyzanidynę na czas leczenia i do eliminacji antybiotyku, zastępując ją w razie potrzeby innym lekiem zmniejszającym napięcie mięśni. U pacjentów leczonych jednocześnie lekami hipotensyjnymi nie odstawiaj tyzanidyny nagle, bo grozi to nadciśnieniem i tachykardią z odbicia.[2] Inne fluorochinolony hamujące CYP1A2 (enoksacyna, pefloksacyna, norfloksacyna) również nie są zalecane z tyzanidyną.[2]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia tyzanidyny nasila jej działanie obniżające ciśnienie i uspokajające.[1] Może dojść do ciężkiego, przedłużającego się niedociśnienia tętniczego z sennością, zawrotami głowy i zaburzeniami psychomotorycznymi aż do śpiączki, a także do objawów przedawkowania tyzanidyny, takich jak wydłużenie odstępu QT.[2]
Mechanizm
Cyprofloksacyna hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący tyzanidynę, przez co gwałtownie rośnie jej stężenie w osoczu.[1] U zdrowych osób Cmax tyzanidyny wzrosło średnio 7-krotnie (zakres od 4- do 21-krotnego), a AUC 10-krotnie (zakres od 6- do 24-krotnego).[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
- stopień sedacji i stan świadomości
- EKG z oceną odstępu QT przy objawach przedawkowania tyzanidyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tyzanidyna przyjmowana przewlekle razem z lekami hipotensyjnymi, cyprofloksacyna włączana późniejkolejność włączenia · tyzanidyna | inne zalecenie | Gdy na czas leczenia cyprofloksacyną trzeba przerwać tyzanidynę u pacjenta leczonego lekami hipotensyjnymi, unikaj nagłego odstawienia, bo może wystąpić nadciśnienie i tachykardia z odbicia, w skrajnych przypadkach prowadzące do udaru mózgu. Rozważ w pierwszej kolejności zmianę antybiotyku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ TyzanidynaEscytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z tyzanidyną.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je stosujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko szybko skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je stosujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko szybko skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na napięcie mięśni może też obniżać ciśnienie i spowalniać tętno, co dodatkowo zwiększa to ryzyko. Razem mogą też nasilać senność i zawroty głowy. Zwykle lekarz zamienia jeden z tych leków na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z tyzanidyną.[1][2][3] Tyzanidyny, zwłaszcza w dużych dawkach, nie stosuje się razem z innymi lekami wydłużającymi QT.[4] Należy wybrać lek zmniejszający napięcie mięśni bez wpływu na QT albo zmienić lek przeciwdepresyjny. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma połączenie, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i po osiągnięciu docelowej dawki, wyrównać stężenie potasu i magnezu, stosować najmniejszą skuteczną dawkę tyzanidyny i unikać inhibitorów CYP1A2. Tyzanidyny nie odstawia się nagle u pacjentów z nadciśnieniem leczonych hipotensyjnie ze względu na ryzyko nadciśnienia i tachykardii z odbicia.[4]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach któregokolwiek z leków. Może też wystąpić nasilona senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować.[1][4] Tyzanidyna wydłuża QT zwłaszcza w dużych dawkach i przy zwiększonym stężeniu w osoczu, a dodatkowo może wywoływać bradykardię i niedociśnienie, które sprzyjają arytmiom.[4] Escytalopram nie jest istotnym inhibitorem CYP1A2, dlatego nie należy oczekiwać wzrostu stężenia tyzanidyny takiego jak przy fluwoksaminie. Możliwe jest też sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy w postaci senności i zawrotów głowy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po ustaleniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
- nadmierna senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ SakwinawirNie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybice, sprawia, że sakwinawir, lek na HIV, dłużej i w większej ilości utrzymuje się w organizmie. Oba leki mogą też zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdleniu
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem. ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT i (lub) PR, a leków zwiększających ekspozycję na sakwinawir każe unikać, jeśli dostępne są inne opcje.[1] Wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, a w zakażeniach miejscowych preferuj leczenie miejscowe o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym. Jeżeli lekarz prowadzący terapię HIV uzna połączenie za nieodzowne, konieczna może być modyfikacja dawkowania sakwinawiru.[2] W takiej sytuacji przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz wyrównaj zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemię. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu, więc ryzyko nie znika natychmiast po zakończeniu kuracji.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępów QT i PR, zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, blokiem przedsionkowo-komorowym i w skrajnym przypadku nagłą śmiercią sercową. Interakcja z sakwinawirem podawanym razem z rytonawirem nie była badana i może być silniejsza niż przy niewzmocnionym sakwinawirze.[2] Wyższe stężenie sakwinawiru zwiększa też ryzyko innych jego działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności.
Mechanizm
Flukonazol hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, przez co zwiększa AUC sakwinawiru o około 50% i Cmax o około 55%.[2] CYP3A4 odpowiada za około 90% metabolizmu wątrobowego sakwinawiru, a sakwinawir jest także substratem glikoproteiny P, dlatego inhibitory tych szlaków istotnie zwiększają jego ekspozycję.[1] Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, więc wzrost jego stężenia nasila to działanie.[1] Flukonazol sam ma potencjał wydłużania odstępu QT, co dodatkowo sumuje się z działaniem sakwinawiru na przewodzenie w sercu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępów QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność enzymów wątrobowych
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)klotrymazol (miejscowo lub dopochwowo)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego włączenie sakwinawiru w tym okresie nadal wiąże się z interakcją. |
| Postać miejscowa (krem, globulki) innych leków przeciwgrzybiczych zamiast flukonazolu doustnegopostać · flukonazol | interakcja nie dotyczy | Zamiana flukonazolu doustnego na lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym praktycznie eliminuje ryzyko tej interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ RybocyklibNależy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybicę, może zwiększać ilość rybocyklibu we krwi. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko jest większe i może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT. ChPL flukonazolu przeciwwskazuje stosowanie leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4, a rybocyklib spełnia oba te kryteria, choć nie jest wymieniony z nazwy.[1][2][3] ChPL rybocyklibu przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A4 nie wymaga zmiany dawki na starcie, ale zaleca monitorowanie działań niepożądanych rybocyklibu.[4] Jeśli lekarz po ocenie ryzyka uzna połączenie za niezbędne, trzeba wykonać EKG przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz pamiętać, że interakcja utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Wzrost stężenia rybocyklibu może też nasilać jego inne działania toksyczne, w tym neutropenię i uszkodzenie wątroby.
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a rybocyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc flukonazol zwiększa ekspozycję na rybocyklib.[1][4] Według symulacji PBPK umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa AUC rybocyklibu w stanie stacjonarnym 1,1 raza przy dawce 600 mg, 1,2 raza przy dawce 400 mg i 1,5 raza przy dawce 200 mg.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje, a wyższe stężenie rybocyklibu dodatkowo nasila to ryzyko. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], rybocyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Flukonazol – inhibitor P-gp[7], rybocyklib – substrat P-gp[6]
- Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2E1[6], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z rozmazem
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatynaklotrimazol (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 200 mg/dobęrybocyklib | ryzyko rośnie | Według symulacji PBPK przy dawce rybocyklibu 200 mg raz na dobę umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa Cmax 1,3 raza i AUC 1,5 raza, czyli bardziej niż przy dawkach 400 mg i 600 mg. |
| odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu, więc w tym czasie ryzyko interakcji z rybocyklibem nadal istnieje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.