Interakcje / Ibuprofen / Ibuprofen i ramipryl
Ibuprofen i ramipryl
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj długotrwałego łączenia ibuprofenu z ramiprylem, a gdy jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ibuprofenu przez możliwie krótki czas.
Na ból lub gorączkę wybierz najpierw paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go jak najkrócej, pij dużo płynów i powiedz o tym lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ RamiprylUnikaj długotrwałego łączenia ibuprofenu z ramiprylem, a gdy jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ibuprofenu przez możliwie krótki czas.Na ból lub gorączkę wybierz najpierw paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go jak najkrócej, pij dużo płynów i powiedz o tym lekarzowi.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Na ból lub gorączkę wybierz najpierw paracetamol, a jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go jak najkrócej, pij dużo płynów i powiedz o tym lekarzowi.
Ibuprofen może osłabiać działanie ramiprylu, przez co ciśnienie może być gorzej kontrolowane. Oba leki przyjmowane razem mogą też obciążać nerki i podnosić poziom potasu we krwi. Ryzyko jest większe u starszych osób, przy odwodnieniu i gdy bierzesz także leki moczopędne. Krótkie, doraźne przyjęcie ibuprofenu zwykle jest możliwe, ale nie stosuj go dłużej bez rozmowy z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- osłabienie mięśni, mrowienie lub nierówne bicie serca
- wymioty, biegunka lub silne pragnienie świadczące o odwodnieniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia ibuprofenu z ramiprylem, a gdy jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ibuprofenu przez możliwie krótki czas. Pacjenta należy odpowiednio nawodnić i rozważyć monitorowanie czynności nerek po włączeniu leczenia skojarzonego, a następnie okresowe jej weryfikowanie[1]. Szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku[1]. Kontroluj ciśnienie tętnicze i stężenie potasu, a przy wymiotach, biegunce lub innym odwodnieniu wstrzymaj ibuprofen. Do doraźnego leczenia bólu i gorączki rozważ paracetamol.
Skutek kliniczny
Połączenie może osłabić hipotensyjne działanie ramiprylu oraz zwiększyć ryzyko pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii[2]. U pacjentów odwodnionych lub w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek może dojść do ostrej niewydolności nerek, która jest jednak zwykle odwracalna[1]. Jednoczesne stosowanie diuretyków może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności[1].
Mechanizm
Ibuprofen hamuje cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, co sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody oraz zwężeniu tętniczki doprowadzającej kłębuszka, a ramipryl rozszerza tętniczkę odprowadzającą, więc razem obniżają ciśnienie filtracyjne i GFR. NLPZ mogą zmniejszać działanie inhibitorów ACE[1]. Oba leki ograniczają też wydalanie potasu, przez co jednoczesne leczenie może zwiększać stężenie potasu we krwi[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- kreatynina i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia
- diureza i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek połączenie może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, dlatego należy zachować szczególną ostrożność. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR rośnie ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii, a ciężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do stosowania ibuprofenu. |
| Krótkotrwałe, doraźne stosowanieczas leczenia · ibuprofen | ryzyko maleje | Pojedyncze lub kilkudniowe dawki ibuprofenu u nawodnionego pacjenta z prawidłową czynnością nerek niosą mniejsze ryzyko niż leczenie przewlekłe, ale u pacjentów z grup ryzyka nadal wymagają ostrożności. |
| Na skórędroga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko interakcji z ramiprylem jest znacznie mniejsze niż po podaniu doustnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Polpril 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polpril-100113089/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaIbuprofena alkoholOsoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza.Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.
Ibuprofen i alkohol podrażniają żołądek, a razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia. Ryzyko rośnie u osób, które piją alkohol codziennie, zwłaszcza 3 porcje lub więcej, i przyjmują lek przez kilka dni. Jedna tabletka po kieliszku wina nie jest groźna. Lek należy przyjmować po jedzeniu i jak najkrócej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból w nadbrzuszu
- osłabienie i zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Osoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza. Pozostali pacjenci przyjmują lek po posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce i najkrócej, jak to możliwe, a przy leczeniu trwającym kilka dni nie piją alkoholu. Przy dodatkowych czynnikach ryzyka (wiek powyżej 65 lat, przebyta choroba wrzodowa, leki przeciwzakrzepowe, glikokortykosteroidy) lepszym wyborem jest paracetamol. U osoby pijącej regularnie dawka paracetamolu nie powinna przekraczać 2 g na dobę.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w trakcie leczenia ibuprofenem rośnie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego[1]. Ostrzeżenie amerykańskiej Agencji Żywności i Leków dla leków bez recepty dotyczy osób wypijających 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie. Pojedyncza dawka leku po jednym napoju nie wymaga szczególnych środków ostrożności[1].
Mechanizm
Ibuprofen hamuje COX-1 w błonie śluzowej żołądka i zmniejsza syntezę ochronnych prostaglandyn, a w płytkach krwi przejściowo osłabia agregację. Etanol uszkadza barierę śluzówkową bezpośrednio i zwiększa wydzielanie kwasu. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bez istotnych zmian stężeń obu substancji.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- ból w nadbrzuszu
- czarne stolce
- wymioty z krwią
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ilość alkoholu ≥ 3 porcje (30 g etanolu) dzienniepacjent | ryzyko rośnie | Od 3 porcji alkoholu dziennie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego przy NLPZ rośnie na tyle, że lek wymaga porady lekarza. |
| czas leczenia ≥ 3 dniibuprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki zależy od czasu stosowania NLPZ, więc przy kilkudniowym leczeniu alkohol ma większe znaczenie. |
| Na skórę (żel)droga podania · ibuprofen | interakcja nie dotyczy | Po podaniu na skórę stężenie ibuprofenu we krwi jest małe i nie wpływa na śluzówkę żołądka. |
Źródła
- Kaufman DW, Kelly JP, Wiholm BE, Laszlo A, Sheehan JE, Koff RS, et al. The risk of acute major upper gastrointestinal bleeding among users of aspirin and ibuprofen at various levels of alcohol consumption. Am J Gastroenterol. 1999;94(11):3189-96. doi: 10.1111/j.1572-0241.1999.01517.x. PMID: 10566713.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Interakcja o niejasnym znaczeniuRamipryla alkoholNie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale należy poinformować pacjenta o ryzyku spadku ciśnienia po alkoholu i zalecić ostrożność.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a po jego wypiciu wstawaj powoli.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a po jego wypiciu wstawaj powoli.
Alkohol, tak jak ramipryl, obniża ciśnienie krwi. Jeśli wypijesz więcej alkoholu, ciśnienie może ci spaść zbyt mocno, co objawia się zawrotami głowy, osłabieniem albo zasłabnięciem. Ryzyko jest większe na początku leczenia lub po zmianie dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- uczucie osłabienia lub mroczki przed oczami
- szybkie bicie serca
- omdlenie lub zasłabnięcie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale należy poinformować pacjenta o ryzyku spadku ciśnienia po alkoholu i zalecić ostrożność. Szczególnie ważne jest to na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i u osób odwodnionych albo przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie. Pacjent, który spożył alkohol i odczuwa zawroty głowy, powinien usiąść lub położyć się i wstawać powoli.
Skutek kliniczny
Po ostrym spożyciu alkoholu może wystąpić nasilone niedociśnienie z zawrotami głowy, osłabieniem, kołataniem serca i omdleniem, zwłaszcza przy wstawaniu. ChPL wymienia ostre zatrucie alkoholem wśród substancji mogących obniżać ciśnienie i nakazuje uwzględnić zwiększone ryzyko hipotonii.[1] Dla alkoholu nie opisano w ChPL innych interakcji z ramiprylem, a stałe umiarkowane picie nie ma udokumentowanego w kontekście wyraźnego wpływu na skuteczność leku.
Mechanizm
Ramipryl obniża ciśnienie przez zahamowanie enzymu konwertującego angiotensynę, a alkohol sam rozszerza naczynia krwionośne i obniża ciśnienie. Oba działania się sumują, więc po jednorazowym spożyciu większej ilości alkoholu spadek ciśnienia może być większy niż po samym leku.
Monitorować
- objawy niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy przy wstawaniu, zasłabnięcia)
- ciśnienie tętnicze na początku leczenia i po zmianie dawki
- dodatkowe leki obniżające ciśnienie, zwłaszcza diuretyki i azotany
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Ostre spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko istotnego niedociśnienia i omdleń. Pacjenta należy pouczyć, żeby w takiej sytuacji nie wstawał gwałtownie i w razie objawów szukał pomocy. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki ramiprylu działanie hipotensyjne jest najbardziej nasilone, więc alkohol częściej wywołuje niedociśnienie. W tym okresie zaleca się szczególną ostrożność. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzi do upadków, więc należy je wyraźnie poinformować o ryzyku po alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Polpril 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polpril-100113089/
Działania obu leków
Sumują się
Wspólne działania niepożądane
Inne interakcje tych leków 58
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.
Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.
Mechanizm
Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne. |
| Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak | inne zalecenie | Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ KetoprofenNie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo.Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.ChPL: przeciwwskazanenieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Ibuprofen i ketoprofen to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, za to dużo bardziej obciążają żołądek i nerki. Zwiększają też ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Sprawdzaj skład leków na przeziębienie i ból, bo często zawierają ibuprofen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo. ChPL ibuprofenu wymienia jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wśród przeciwwskazań[1]. Jeśli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dodaje się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy z innej grupy albo zmianę leczenia u lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi należy odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu naprzemiennie.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego[2]. ChPL ibuprofenu wskazuje także na ogólny wzrost ryzyka działań niepożądanych przy łączeniu dwóch lub więcej NLPZ[3]. Należy się też liczyć z większym ryzykiem pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki hipotensyjne lub moczopędne.
Mechanizm
Oba leki należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenia agregacji płytek krwi oraz zmniejszenia przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn. ChPL ketoprofenu wskazuje, że łączenie z innymi NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub stosujących leki hipotensyjne i moczopędne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych z doustnym ibuprofenem jest mniejsze. Nadal należy unikać takiego łączenia bez potrzeby, szczególnie przy dużych powierzchniach smarowania, długim stosowaniu i u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub moczopędnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory konwertazy+ Inhibitory reniny klasaNie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.ChPL: nie sprawdzonoopóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.
Leki z grupy inhibitorów konwertazy, np. ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. U osób z cukrzycą lub chorymi nerkami takie połączenie jest zakazane, a u innych osób też nie jest zalecane. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, nie tylko wymienionych przykładów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- wyraźne osłabienie mięśni lub mrowienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
- nudności i duża senność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów konwertazy, w tym ramiprylu, peryndoprylu, enalaprylu, lizynoprylu, a także cylazaprylu, imidaprylu i zofenoprylu, dla których nie ma osobnych danych. Jeśli pacjent otrzymuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich i zastąpienia go lekiem przeciwnadciśnieniowym działającym poza układem renina–angiotensyna–aldosteron. Nie należy też zamieniać inhibitora konwertazy na sartan, ponieważ połączenie sartanu z aliskirenem niesie to samo ryzyko. Jeśli w wyjątkowej sytuacji poza przeciwwskazaniami lekarz utrzymuje połączenie pod nadzorem specjalisty, konieczna jest ścisła kontrola potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia, w tym objawowego, oraz ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia ich czynności. W dużym badaniu klinicznym u chorych na cukrzycę typu 2 dodanie aliskirenu do leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem nie przyniosło korzyści sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a zwiększyło częstość działań niepożądanych, w tym udaru, co doprowadziło do przerwania badania. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu.
Mechanizm
Inhibitory konwertazy i aliskiren hamują ten sam układ renina–angiotensyna–aldosteron w dwóch różnych miejscach, co prowadzi do podwójnej blokady tego układu. Aliskiren hamuje reninę i ogranicza powstawanie angiotensyny I, a inhibitory konwertazy blokują jej przekształcanie w angiotensynę II. Skutkiem jest nasilone zmniejszenie wydzielania aldosteronu, co ogranicza wydalanie potasu, oraz osłabienie autoregulacji przepływu kłębuszkowego w nerkach. Jest to efekt farmakodynamiczny wspólny dla wszystkich inhibitorów konwertazy, niezależny od ich budowy, farmakokinetyki i sposobu wydalania, dlatego brak części par w bazie oznacza brak danych, a nie inne zachowanie leku.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i niedociśnienia
- jednoczesne stosowanie innych leków podnoszących potas, np. spironolaktonu, eplerenonu, amilorydu, trimetoprimu, suplementów potasu i zamienników soli kuchennej
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego+ Inhibitory kalcyneuryny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii. Interakcja nie zależy od szlaku metabolizmu, dlatego dotyczy także deksketoprofenu, deksibuprofenu i woklosporyny, mimo braku tych par w bazie DDInter. Różnica poziomów między takrolimusem a cyklosporyną w DDInter wynika z różnic w opisie danych, a nie z odmiennego mechanizmu.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu+ Inhibitory konwertazy klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki.Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.
Leki z grupy antagonistów aldosteronu, takie jak spironolakton czy eplerenon, oraz leki na nadciśnienie i serce z grupy inhibitorów konwertazy, takie jak ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, zatrzymują potas w organizmie. Gdy bierzesz je razem, potasu może być we krwi za dużo, a to może zaburzyć pracę serca i nerek. Lekarze często łączą te leki celowo, bo razem dobrze chronią serce, dlatego ważne są regularne badania krwi, a nie odstawianie leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub uczucie ciężkości mięśni, zwłaszcza nóg
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo wokół ust
- kołatanie serca, nierówne lub wyraźnie wolne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie słabości przy wstawaniu
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu albo obrzęki
- nudności, wymioty lub biegunka trwające dłużej niż dobę
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Połączenie stosuje się tylko przy wyraźnym wskazaniu, takim jak niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, stan po zawale z dysfunkcją lewej komory lub cukrzycowa choroba nerek w przypadku finerenonu. Nie należy włączać antagonisty aldosteronu przy podwyższonym wyjściowo stężeniu potasu ani przy ciężkiej niewydolności nerek[1]. Należy unikać dołączania trzeciego leku hamującego układ renina–angiotensyna–aldosteron (sartanu, aliskirenu), a skojarzenie eplerenonu z inhibitorem konwertazy i sartanem jednocześnie jest przeciwwskazane w ChPL. Należy odstawić suplementy potasu i zamienniki soli z potasem oraz unikać NLPZ, trimetoprimu i innych diuretyków oszczędzających potas (amiloryd, triamteren). Spironolakton i eplerenon zaleca się stosować w najmniejszej skutecznej dawce. Przy wzroście stężenia potasu lub pogorszeniu czynności nerek należy zmniejszyć dawkę albo wstrzymać antagonistę aldosteronu, a w razie ciężkiej hiperkaliemii odstawić oba leki i wdrożyć leczenie doraźne. Pacjenta należy pouczyć o czasowym wstrzymaniu leków w razie wymiotów, biegunki lub odwodnienia.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to hiperkaliemia, która w ciężkiej postaci może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardię, bloki przewodzenia i zatrzymanie krążenia[2]. Możliwe są też pogorszenie czynności nerek z wzrostem stężenia kreatyniny oraz nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, zamienników soli z potasem, innych leków oszczędzających potas, sartanów, NLPZ, trimetoprimu lub heparyny. Jednocześnie połączenie jest celowo stosowane w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową, po zawale serca z dysfunkcją lewej komory oraz – w przypadku finerenonu – w przewlekłej chorobie nerek u chorych na cukrzycę typu 2, gdzie poprawia rokowanie pod warunkiem ścisłego monitorowania[3].
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory konwertazy zmniejszają wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Antagoniści aldosteronu blokują receptor mineralokortykoidowy w kanaliku nerkowym. Oba mechanizmy ograniczają wydalanie potasu przez nerki i sumują się, co prowadzi do retencji potasu. Dodatkowo oba leki zmniejszają ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może pogorszyć czynność nerek i dalej nasilić hiperkaliemię. Nie ma tu udziału metabolizmu ani transportu leków, dlatego różnice w budowie i farmakokinetyce poszczególnych substancji (np. steroidowa budowa spironolaktonu i kanrenonu, niesteroidowa budowa finerenonu, krótki czas działania kaptoprylu) nie znoszą interakcji. Finerenon i eplerenon mogą wiązać się z nieco mniejszym ryzykiem hiperkaliemii niż spironolakton, ale ryzyko to pozostaje klinicznie istotne. Brak części par w bazach danych oznacza brak danych, a nie brak interakcji.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem, w pierwszych tygodniach leczenia, po każdej zmianie dawki i następnie okresowo
- kreatynina i eGFR w tych samych terminach co potas
- ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
- EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii lub zaburzeń rytmu
- stan nawodnienia, zwłaszcza w czasie infekcji przebiegających z wymiotami, biegunką lub gorączką
- przegląd innych przyjmowanych leków i suplementów zwiększających stężenie potasu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkim upośledzeniu czynności nerek ryzyko hiperkaliemii jest bardzo duże, a spironolakton i eplerenon są w tej sytuacji przeciwwskazane w ChPL. Finerenonu nie należy włączać przy znacznie obniżonym eGFR zgodnie z jego ChPL. Decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem aktualnych wartości potasu. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku częściej występuje obniżona czynność nerek, odwodnienie i wielolekowość, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Wskazane jest rozpoczynanie od małych dawek antagonisty aldosteronu i częstsze kontrole potasu oraz kreatyniny. |
| Dołączenie antagonisty aldosteronu do stosowanego inhibitora konwertazykolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Najczęściej antagonistę aldosteronu dołącza się do już stosowanego inhibitora konwertazy. Przed dołączeniem należy ocenić potas i eGFR, odstawić suplementy potasu, a kontrolę laboratoryjną wykonać wcześnie po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki. |
| Ostra choroba z odwodnieniem (wymioty, biegunka, gorączka)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Odwodnienie pogarsza przepływ nerkowy i gwałtownie zwiększa ryzyko hiperkaliemii oraz ostrego uszkodzenia nerek. Należy rozważyć czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy do czasu wyrównania nawodnienia oraz skontrolować potas i kreatyninę. |
Źródła
- Spironolactone in severe heart failure: enhances efficacy of diuretic + ACE inhibitor combinations. Prescrire Int. 2000;9(49):158-9. PMID: 11603418.
- Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.
- Pitt B, Zannad F, Remme WJ, Cody R, Castaigne A, Perez A, et al. The effect of spironolactone on morbidity and mortality in patients with severe heart failure. Randomized Aldactone Evaluation Study Investigators. N Engl J Med. 1999;341(10):709-17. doi: 10.1056/NEJM199909023411001. PMID: 10471456.
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ MetotreksatNależy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.
Ibuprofen może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Wtedy we krwi zostaje więcej metotreksatu i łatwiej o jego groźne działania niepożądane, takie jak spadek liczby krwinek, owrzodzenia w jamie ustnej czy uszkodzenie żołądka i jelit. Ryzyko jest największe, gdy weźmiesz ibuprofen w ciągu doby przed lub po dawce metotreksatu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- czarne stolce lub krew w wymiotach
- uporczywa biegunka lub silny ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[2] Przy małych dawkach metotreksatu połączenie jest dopuszczalne z zachowaniem ostrożności i z kontrolą stężenia metotreksatu w surowicy.[2][3] Do doraźnego leczenia bólu lub gorączki lepiej wybrać paracetamol.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest nasilenie toksyczności metotreksatu, zwłaszcza szpikowej i żołądkowo-jelitowej. Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne.[1] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[2]
Mechanizm
Ibuprofen, podobnie jak inne NLPZ, zmniejsza kanalikowe wydzielanie metotreksatu w nerkach, co zwiększa jego stężenie i nasila działanie toksyczne.[2] Hamowanie syntezy prostaglandyn nerkowych może dodatkowo zmniejszać przepływ nerkowy i opóźniać eliminację metotreksatu. Oba leki mogą też uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działania niepożądane w tym zakresie się sumują.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach lub zaburzeniach czynności nerek
- objawy zapalenia jamy ustnej i dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h od dawki metotreksatuibuprofen | ryzyko rośnie | Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne. |
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Ciężkie działania niepożądane, w tym zgony, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii, dlatego w takich schematach NLPZ należy unikać. |
| Graniczna czynność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. |
| Na skórędroga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko klinicznie istotnego wpływu na wydalanie metotreksatu jest małe, choć przy stosowaniu na duże powierzchnie nie można go wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKwas acetylosalicylowy+ IbuprofenPrzy jednorazowym przyjęciu ibuprofenu kwas acetylosalicylowy o natychmiastowym uwalnianiu należy przyjąć co najmniej 30 minut przed ibuprofenem albo ibuprofen co najmniej 8 godzin przed kwasem acetylosalicylowym.Wybierz paracetamol na ból, a ibuprofen bierz najwcześniej 30 minut po tabletce na serce.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Wybierz paracetamol na ból, a ibuprofen bierz najwcześniej 30 minut po tabletce na serce.
Ibuprofen przyjęty przed małą dawką kwasu acetylosalicylowego, stosowanego na serce, może zablokować jego działanie zapobiegające zakrzepom. Wtedy lek gorzej chroni przed zawałem i udarem. Oba leki razem zwiększają też ryzyko krwawienia z żołądka. Przy bólu lepszy jest paracetamol, a jeśli ibuprofen jest potrzebny jednorazowo, przyjmuje się go co najmniej pół godziny po kwasie acetylosalicylowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne stolce
- wymioty z krwią
- ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednorazowym przyjęciu ibuprofenu kwas acetylosalicylowy o natychmiastowym uwalnianiu należy przyjąć co najmniej 30 minut przed ibuprofenem albo ibuprofen co najmniej 8 godzin przed kwasem acetylosalicylowym. U pacjenta, który przyjmuje kwas acetylosalicylowy w prewencji sercowo-naczyniowej i potrzebuje leku przeciwbólowego przez kilka dni, lepszym wyborem jest paracetamol[1]. Dla tabletek dojelitowych bezpiecznego odstępu nie ustalono, bo wchłaniają się z opóźnieniem, więc przy nich ibuprofenu należy unikać[1]. Pacjent nie powinien odstawiać kwasu acetylosalicylowego z powodu bólu.
Skutek kliniczny
Regularne przyjmowanie ibuprofenu przed dawką kwasu acetylosalicylowego może znosić jego działanie przeciwpłytkowe i osłabiać ochronę przed zawałem i udarem u pacjentów w prewencji sercowo-naczyniowej[1]. Wpływ na agregację płytek potwierdziły badania farmakodynamiczne, a dane z badań obserwacyjnych o zdarzeniach klinicznych są niejednoznaczne. Połączenie zwiększa też ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Kwas acetylosalicylowy nieodwracalnie acetyluje serynę 529 w COX-1 płytek i blokuje syntezę tromboksanu A2 na cały okres życia płytki, około 7–10 dni. Ibuprofen wiąże się odwracalnie w tym samym kanale enzymu i, gdy jest obecny wcześniej, nie dopuszcza kwasu acetylosalicylowego do miejsca acetylacji[2]. Po wyeliminowaniu ibuprofenu enzym odzyskuje aktywność, a płytki pozostają bez ochrony do kolejnej dawki. Oba leki sumują też ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- regularność stosowania ibuprofenu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tabletka dojelitowapostać · kwas acetylosalicylowy | inne zalecenie | Dla postaci dojelitowej odstępu 30 minut nie zweryfikowano, bo wchłanianie jest opóźnione, więc należy unikać ibuprofenu. |
| Kilka dni z rzęduczas leczenia · ibuprofen | ryzyko rośnie | Przy regularnym dawkowaniu ibuprofenu blokada miejsca acetylacji powtarza się przed każdą dawką kwasu acetylosalicylowego. |
| dawka ≥ 500 mgkwas acetylosalicylowy | inne zalecenie | W dawkach przeciwbólowych kwas acetylosalicylowy i ibuprofen to dwa NLPZ, których nie łączy się z powodu sumowania działań niepożądanych. |
Źródła
- Catella-Lawson F, Reilly MP, Kapoor SC, Cucchiara AJ, DeMarco S, Tournier B, et al. Cyclooxygenase inhibitors and the antiplatelet effects of aspirin. N Engl J Med. 2001;345(25):1809-17. doi: 10.1056/NEJMoa003199. PMID: 11752357.
- Mackenzie IS, Coughtrie MW, MacDonald TM, Wei L. Antiplatelet drug interactions. J Intern Med. 2010;268(6):516-29. doi: 10.1111/j.1365-2796.2010.02299.x. PMID: 21073556.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaSpironolakton+ RamiprylSpironolaktonu nie rozpoczyna się, gdy potas przekracza 5,0 mmol/l albo eGFR jest poniżej 30 ml/min/1,73 m².Zrób badanie potasu w terminie wyznaczonym przez lekarza i unikaj soli z potasem.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Zrób badanie potasu w terminie wyznaczonym przez lekarza i unikaj soli z potasem.
Ramipryl i spironolakton zatrzymują potas w organizmie, więc razem mogą podnieść jego poziom we krwi do niebezpiecznego. Zbyt dużo potasu może zaburzyć pracę serca. Lekarze łączą te leki celowo, na przykład w niewydolności serca, ale takie leczenie wymaga regularnych badań krwi. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, biegunce, chorobie nerek oraz przy stosowaniu soli z potasem lub leków przeciwbólowych typu ibuprofen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni, mrowienie
- kołatanie serca lub wolne tętno
- nudności
- zasłabnięcie
- zmniejszona ilość moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Spironolaktonu nie rozpoczyna się, gdy potas przekracza 5,0 mmol/l albo eGFR jest poniżej 30 ml/min/1,73 m². Potas i kreatyninę oznacza się przed włączeniem, po 1 i 4 tygodniach, a później okresowo. Przy potasie powyżej 5,5 mmol/l dawkę spironolaktonu zmniejsza się o połowę, a powyżej 6,0 mmol/l lek się odstawia. Pacjent nie powinien przyjmować suplementów potasu, soli z potasem ani NLPZ, a przy biegunce, wymiotach lub odwodnieniu powinien skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u osób starszych, z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek, przy odwodnieniu i po dołączeniu NLPZ lub suplementów potasu[1]. Po opublikowaniu wyników dużego badania z randomizacją w niewydolności serca liczba hospitalizacji z powodu hiperkaliemii u pacjentów leczonych tym połączeniem wyraźnie wzrosła[2].
Mechanizm
Ramipryl zmniejsza wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Spironolakton blokuje receptor mineralokortykoidowy w kanaliku zbiorczym. Oba leki zmniejszają wydalanie potasu przez nerki na dwóch etapach tej samej osi, a ramipryl dodatkowo obniża filtrację kłębuszkową przy odwodnieniu.
Monitorować
- potas
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Poniżej 30 ml/min/1,73 m²eGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m² ryzyko ciężkiej hiperkaliemii jest zbyt duże i spironolaktonu w tym połączeniu się nie stosuje. |
| Spironolakton dołączony do inhibitora ACE w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutowąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | W tym wskazaniu połączenie jest zalecane w wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, z kontrolą potasu i kreatyniny. |
| dawka ≥ 50 mg spironolaktonu na dobęspironolakton | ryzyko rośnie | Ryzyko hiperkaliemii rośnie z dawką spironolaktonu, a w niewydolności serca nie przekracza się 50 mg na dobę. |
Źródła
- Nürnberger J, Daul A, Philipp T. [A patient with severe hyperkalaemia -- an emergency after RALES]. Dtsch Med Wochenschr. 2005;130(36):2008-11. doi: 10.1055/s-2005-872620. PMID: 16143930.
- Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.