Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Iwabradyna / Iwabradyna i rysperydon

Iwabradyna i rysperydon

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z przeciwpsychotycznymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.

Niekorzystna interakcjaIwabradyna+ RysperydonNależy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z przeciwpsychotycznymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Iwabradyna zwalnia bicie serca, a rysperydon może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz może zlecić EKG i badania krwi, żeby leczenie było bezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • silne zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z przeciwpsychotycznymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca[1]. Rysperydon łączy się ostrożnie z lekami powodującymi bradykardię lub zaburzenia elektrolitowe[2]. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia warto wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz ograniczyć inne leki wydłużające QT i diuretyki zwiększające wydalanie potasu.

Skutek kliniczny

Nasilone wydłużenie odstępu QT na tle bradykardii zwiększa ryzyko ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie dodatkowo przy hipokaliemii, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT[1].

Mechanizm

Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wydłuża odstęp QT, a ryzyko to rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących bradykardię[2]. Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a zwolnienie rytmu może nasilać wydłużenie odstępu QT wywołane przez inne leki[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ iwabradyna jest bardzo słabym inhibitorem CYP3A4 i nie zmienia stężeń innych substratów tego izoenzymu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], rysperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed skojarzeniem i po jego rozpoczęciu
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuIwabradynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, pij tylko niewielką ilość i nie prowadź pojazdów po jego wypiciu.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, pij tylko niewielką ilość i nie prowadź pojazdów po jego wypiciu.

Producent leku nie podaje informacji o alkoholu, a badań nad tym połączeniem brakuje. Iwabradyna zwalnia pracę serca, a alkohol może obniżać ciśnienie i wywoływać zawroty głowy. Przy większej ilości alkoholu te objawy mogą się nasilić. Jeśli chorujesz na serce, i tak ograniczaj alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia
  • bardzo wolne tętno
  • kołatanie lub nieregularne bicie serca
  • osłabienie lub duszność
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Pacjentowi z chorobą wieńcową lub niewydolnością serca należy zalecić unikanie większych ilości alkoholu, ze względu na chorobę podstawową. Po alkoholu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Jeśli pojawią się zawroty głowy, omdlenie, bardzo wolne tętno lub kołatanie serca, trzeba przerwać picie i skontaktować się z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu istotne klinicznie nasilenie działania jest mało prawdopodobne. Przy większych ilościach alkoholu możliwe są zawroty głowy, spadek ciśnienia, osłabienie, wolna czynność serca oraz kołatanie lub zaburzenia rytmu. Alkohol może też pogarszać koncentrację podczas prowadzenia pojazdów.

Mechanizm

ChPL iwabradyny nie wspomina o alkoholu, a w dostępnym materiale nie ma badań nad tym połączeniem.[1] Interakcja ma więc charakter teoretyczny i farmakodynamiczny. Iwabradyna zwalnia rytm serca i może powodować bradykardię. Alkohol rozszerza naczynia i może obniżać ciśnienie, a w większych ilościach bywa przyczyną zaburzeń rytmu serca. Oba efekty mogą się nakładać, szczególnie przy upojeniu. Iwabradyna jest metabolizowana przez CYP3A4 i nie ma danych, że alkohol istotnie zmienia jej stężenie.

Metabolizm i transportery

  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • tętno spoczynkowe
  • ciśnienie tętnicze
  • zawroty głowy i omdlenia
  • kołatanie serca lub nieregularne bicie serca

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej ilości alkoholu rośnie ryzyko spadku ciśnienia, nasilonej bradykardii i zaburzeń rytmu. Pacjenta należy pouczyć o objawach alarmowych i o nieprowadzeniu pojazdów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRysperydona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.

Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy podczas leczenia rysperydonem. Może też pogarszać koncentrację i koordynację ruchów, a u części osób powodować spadki ciśnienia przy wstawaniu. Dodatkowo alkohol może utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek. Lepiej go unikać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy albo uczucie omdlenia przy wstawaniu
  • zaburzenia równowagi i koordynacji
  • dezorientacja lub wyraźne pogorszenie samopoczucia psychicznego
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć alkoholu z innymi lekami działającymi uspokajająco i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. ChPL wymaga w tym skojarzeniu ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka sedacji[1].

Skutek kliniczny

Nasilona senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, zawroty głowy oraz możliwe spadki ciśnienia przy wstawaniu. Alkohol może też pogarszać stabilność psychiczną i utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Mechanizm

Rysperydon i etanol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty sedacyjne się sumują. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko sedacji przy łącznym stosowaniu z alkoholem[1]. Rysperydon blokuje też receptory alfa-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co może nasilać spadki ciśnienia przy wstawaniu. Etanol jest dodatkowo czynnikiem destabilizującym przebieg choroby psychicznej, w której stosuje się rysperydon.

Metabolizm i transportery

  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
  • zawroty głowy i ortostatyczne spadki ciśnienia
  • stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących leku
  • jednoczesne przyjmowanie innych leków działających ośrodkowo (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe)

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość alkoholu (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość etanolu nasila sedację i ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia, a epizody upijania się zwiększają ryzyko zaburzeń świadomości i upadków. Należy stanowczo odradzać takie picie.
Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych zwykle silniej występują sedacja i spadki ciśnienia, co zwiększa ryzyko upadków. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na inne leki działające ośrodkowo.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia i po zmianie dawki skłonność do sedacji i spadków ciśnienia jest największa, dlatego w tym okresie alkoholu należy unikać bezwzględnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 94

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
  • narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.

Mechanizm

Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.

Monitorować

  • tętno spoczynkowe przy iwabradynie
  • EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
  • objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
  • zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazoleryzyko malejeJednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów.
Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki.
Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercoweinne zalecenieMawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii.
Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieNiewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane.

Źródła

  1. Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
  2. Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.

Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
  • Kołatanie serca
  • Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
  • Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
  • Silne nudności lub zaburzenia widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.

Skutek kliniczny

Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.

Mechanizm

Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.

Monitorować

  • Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
  • Stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
  • Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidyinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną.

Źródła

  1. Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia.Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.

Niektóre leki na HIV, takie jak rytonawir, darunawir czy atazanawir, mocno spowalniają usuwanie z organizmu części leków na serce. Dotyczy to zwłaszcza ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których może wtedy we krwi zrobić się za dużo. Może to spowodować groźne zwolnienie lub zaburzenia rytmu serca, omdlenia albo osłabienie pracy serca. Trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 i preparaty z głogu nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • kołatanie serca lub nierówny rytm
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • błyski lub jasne plamy w polu widzenia
  • duszność, obrzęki nóg lub nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i innymi inhibitorami proteazy HIV, i należy je odstawić lub zastąpić innym lekiem. Mawakamtenu nie należy włączać u pacjenta leczonego wzmacnianym inhibitorem proteazy bez konsultacji kardiologicznej, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2C19 połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to także krótkiej kuracji nirmatrelwirem z rytonawirem w COVID-19, a po jej zakończeniu z ponownym włączeniem ranolazyny lub iwabradyny trzeba odczekać kilka dni[1]. Jeżeli lek nasercowy jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu na niewzmacniany inhibitor integrazy.

Skutek kliniczny

Przy ranolazynie wzrost stężenia grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, zawrotami głowy, nudnościami i omdleniami. Przy iwabradynie grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami widzenia typu fosfenów i arytmią komorową wtórną do bradykardii. Przy mawakamtenie grozi nadmiernym spadkiem frakcji wyrzutowej lewej komory i niewydolnością serca. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów proteazy z listy, ale nie wszystkich leków nasercowych – leki nie zależne od CYP3A4 są wyjątkami.

Mechanizm

Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, a część z nich także glikoproteinę P[2]. Ranolazyna, iwabradyna i mawakamten są metabolizowane w dużej mierze przez CYP3A4, a ranolazyna jest dodatkowo substratem glikoproteiny P, dlatego ich stężenie we krwi wielokrotnie rośnie. Sakwinawir i atazanawir dodatkowo wydłużają odstęp PR lub QT, co sumuje się z wydłużeniem QT po ranolazynie i z bradykardią po iwabradynie. Hamowanie CYP3A4 przez rytonawir utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG z oceną odstępów QTc i PR
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory przy mawakamtenie
  • zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia

Źródła

  1. Casey B, Vernick RC, Bahekar A, Patel D, Ncogo Alene I. Ranolazine Toxicity Secondary to Paxlovid. Cureus. 2023;15(4):e37153. doi: 10.7759/cureus.37153. PMID: 37153311.
  2. Maideen NMP, Kandasamy K, Balasubramanian R. Pharmacokinetic Interactions of Paxlovid Involving CYP3A Enzymes and P-gp Transporter: An Overview of Clinical Data. Curr Drug Metab. 2024;25(9):639-652. doi: 10.2174/0113892002320326250123082112. PMID: 39917926.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ EscytalopramEscytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.

Rysperydon i escytalopram przyjmowane razem mogą wpływać na pracę serca i zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń jego rytmu. Escytalopram może też podnosić ilość rysperydonu we krwi, przez co łatwiej o jego działania niepożądane, na przykład senność czy drżenie mięśni. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy, a o dalszym leczeniu decyduje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
  • nasilona senność
  • sztywność lub drżenie mięśni, mimowolne ruchy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.[1][2][3] U pacjenta, który już przyjmuje oba leki, nie przerywa się leczenia nagle, tylko kieruje się go do lekarza prowadzącego w celu ponownej oceny terapii. Gdy escytalopram jest włączany lub odstawiany u pacjenta leczonego rysperydonem, należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu.[3][4] Przed i w trakcie leczenia trzeba wyrównać ewentualną hipokaliemię i hipomagnezemię.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca.[1] Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane i wymagać zmiany dawki.[3]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[1][4] Escytalopram hamuje CYP2D6, czyli główny szlak metabolizmu rysperydonu, co może zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu.[3][4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6[6]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • działania niepożądane rysperydonu, zwłaszcza sedacja i objawy pozapiramidowe
  • kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub odstawienie escytalopramu u pacjenta leczonego rysperydonemkolejność włączenia · escytalopraminne zaleceniePrzy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania escytalopramu należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu ze względu na hamowanie CYP2D6.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaIwabradyna+ AbirateronPołączenie można stosować tylko pod ścisłą kontrolą czynności serca i stężenia potasu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu i regularnie zleca EKG oraz badanie potasu we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu i regularnie zleca EKG oraz badanie potasu we krwi.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca. Lek na serce zwalnia jego rytm, a lek na raka prostaty może zaburzać przewodzenie w sercu i obniżać poziom potasu we krwi. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Leki można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • kołatanie albo nierówne bicie serca
  • osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować tylko pod ścisłą kontrolą czynności serca i stężenia potasu. Jeżeli skojarzenie jest konieczne, należy ściśle monitorować czynność serca.[1] Przed włączeniem drugiego leku wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz wyrównaj hipokaliemię. Kontroluj potas i EKG okresowo w trakcie leczenia, szczególnie w pierwszych tygodniach, przy biegunce, wymiotach lub stosowaniu diuretyków zwiększających wydalanie potasu. Przy narastającej bradykardii lub wydłużeniu QTc rozważ zmniejszenie dawki albo odstawienie iwabradyny.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko nasilonej bradykardii, wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsades de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy rytmu serca. Terapia supresji androgenowej, której częścią jest abirateron, może wydłużać odstęp QT.[2] Iwabradyna zwalnia czynność serca, a zmniejszenie częstości pracy serca może nasilać wydłużenie odstępu QT, dlatego unika się łączenia jej z lekami wydłużającymi QT.[1] Abirateron przez nadmiar mineralokortykoidów sprzyja hipokaliemii, a jednoczesne wystąpienie hipokaliemii i bradykardii predysponuje do ciężkich arytmii.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać – iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez CYP3A4 i nie wpływa na inne substraty tego izoenzymu[1], a abirateron hamuje CYP2D6 i CYP2C8, nie CYP3A4.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], abirateron – substrat CYP3A4[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Abirateron: słaby inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed skojarzeniem i okresowo w trakcie
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu (i magnezu) w surowicy
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy bradykardii i zaburzeń rytmu (zawroty głowy, omdlenia, kołatanie serca)

Kiedy ocena się zmienia

Abirateron włączany u pacjenta leczonego iwabradynąkolejność włączenia · abirateroninne zaleceniePrzed włączeniem abirateronu u pacjenta przyjmującego iwabradynę wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz oznacz potas. Kontroluj potas i EKG częściej w pierwszych tygodniach leczenia, gdy narasta ryzyko hipokaliemii.
Dodatkowy lek wydłużający QT lub diuretyk zwiększający wydalanie potasukolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieDołączenie innego leku wydłużającego QT albo diuretyku tiazydowego lub pętlowego dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii. Iwabradyny unika się z lekami wydłużającymi QT, a hipokaliemia z bradykardią predysponuje do ciężkich arytmii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abiraterone Sandoz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abiraterone-sandoz-100430230/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ IwabradynaUnikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Lek na serce zwalnia tętno, a lek przeciwdepresyjny może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą rzadko wywołać groźne zaburzenia rytmu. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.[1] Przed włączeniem drugiego leku i po zwiększeniu dawki wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz oznacz stężenie potasu i magnezu. Wyrównaj hipokaliemię i ostrożnie dołączaj kolejne leki wydłużające QT lub nasilające utratę potasu.[1] Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę mirtazapiny.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy bradykardii.[2] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, na przykład podczas stosowania tiazydowych lub pętlowych leków moczopędnych, oraz u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT.[1]

Mechanizm

Mirtazapina może wydłużać odstęp QTc, a łączenie jej z innymi lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2] Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a bradykardia nasila wydłużenie odstępu QT wywołane przez leki, dlatego iwabradyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać – mirtazapina nie hamuje istotnie CYP3A4, a iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych substratów tego izoenzymu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], mirtazapina – substrat CYP3A4[4]
  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po zmianie dawki
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaPaliperydon+ IwabradynaNależy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, a jeśli skojarzenie z paliperydonem jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.

Paliperydon (lek przeciwpsychotyczny) i iwabradyna (lek zwalniający pracę serca) przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Iwabradyna spowalnia serce, a wolny rytm ułatwia wystąpienie arytmii, której może sprzyjać paliperydon. Lekarz zwykle zleca wtedy EKG i badanie poziomu potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie bliskiego omdlenia
  • silne zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, a jeśli skojarzenie z paliperydonem jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca[1]. Przed włączeniem drugiego leku wykonaj EKG z oceną QTc i oznacz stężenie potasu oraz magnezu, a niedobory wyrównaj. Zachowaj szczególną ostrożność, gdy pacjent przyjmuje także tiazydowe lub pętlowe leki moczopędne, ponieważ hipokaliemia z bradykardią sprzyja ciężkim arytmiom[1]. Jeśli zmiana jest możliwa, rozważ lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na odstęp QT.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko nasilonego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy współistniejącej hipokaliemii, ponieważ hipokaliemia razem z bradykardią predysponuje do ciężkich arytmii[1].

Mechanizm

Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a bradykardia może nasilać wydłużenie odstępu QT wywołane przez inne leki[1]. Paliperydon należy do leków przeciwpsychotycznych, które wymagają ostrożności przy łączeniu z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT[2]. Interakcja jest wyłącznie farmakodynamiczna – iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych leków[1], a paliperydon nie jest w istotnym stopniu metabolizowany przez CYP3A4 i nie zmienia stężenia iwabradyny[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], paliperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i w trakcie leczenia
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkaryprazynabrekspiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · paliperydoninne zaleceniePo iniekcji o przedłużonym uwalnianiu paliperydon utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni, dlatego ryzyko interakcji trwa także po ostatnim wstrzyknięciu i nie da się go szybko wyeliminować przez odstawienie. Monitorowanie EKG należy kontynuować w tym okresie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ RopinirolNależy unikać łączenia rysperydonu z ropinirolem.Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza, który zna oba twoje leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza, który zna oba twoje leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Rysperydon i ropinirol działają w mózgu w przeciwnych kierunkach, więc mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Objawy choroby Parkinsona lub niespokojnych nóg mogą się nasilić, a rysperydon może słabiej kontrolować objawy, na które go dostajesz. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie i powodować senność, co zwiększa ryzyko zawrotów głowy i upadków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia
  • powrót niespokojnych nóg
  • widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma, niepokój, pobudzenie
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • nagłe zasypianie w ciągu dnia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać łączenia rysperydonu z ropinirolem.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, szczególnie w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki obu leków.[2] U pacjenta z chorobą Parkinsona wymagającego leku przeciwpsychotycznego rozważa się lek o słabszej blokadzie receptorów D2. Przy włączaniu jednego z leków do leczenia drugim należy monitorować objawy ruchowe, stan psychiczny i ciśnienie tętnicze.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie objawów choroby Parkinsona lub zespołu niespokojnych nóg mimo leczenia ropinirolem. Możliwe osłabienie kontroli objawów psychotycznych, w tym pojawienie się lub nasilenie omamów i pobudzenia. Dodatkowo większe ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, senności i upadków.

Mechanizm

Rysperydon blokuje receptory dopaminowe D2, a ropinirol je pobudza, więc oba leki działają na tym samym receptorze w przeciwnych kierunkach. Rysperydon może osłabiać działanie lewodopy i innych agonistów dopaminy.[2] Neuroleptyki i inne ośrodkowo działające antagonisty dopaminy mogą zmniejszać skuteczność ropinirolu.[1] Agonista dopaminy może z kolei osłabiać działanie przeciwpsychotyczne rysperydonu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze i nasilać senność. Ropinirol jest metabolizowany głównie przez CYP1A2, a rysperydon przez CYP2D6 i CYP3A4, dlatego nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej.[1][2]

Metabolizm i transportery

  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Ropinirol: wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • nasilenie objawów ruchowych (sztywność, spowolnienie, drżenie) lub objawów zespołu niespokojnych nóg
  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych (omamy, urojenia, pobudzenie)
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • senność w ciągu dnia i nagłe zasypianie
  • upadki, szczególnie u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

kwetiapinaklozapina

Kiedy ocena się zmienia

Rysperydon dołączony do leczenia ropinirolemkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieDołączenie rysperydonu u pacjenta z chorobą Parkinsona może pogorszyć objawy ruchowe. Należy rozważyć lek przeciwpsychotyczny o słabszej blokadzie D2 i monitorować funkcje ruchowe.
Ropinirol dołączony do leczenia rysperydonemkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieDołączenie ropinirolu może osłabić działanie przeciwpsychotyczne rysperydonu i sprzyjać nawrotowi objawów psychotycznych. Należy monitorować stan psychiczny.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie niedociśnienia ortostatycznego i senności istotnie zwiększa ryzyko upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/requip-100130969/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/requip-100130969/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.