Interakcje / Iwakaftor / Iwakaftor i sparsentan
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez rutynowej zmiany dawek, ale w pierwszych tygodniach po włączeniu sparsentanu do leczenia iwakaftorem warto obserwować tolerancję iwakaftoru.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie jedz grejpfrutów ani nie pij soku grejpfrutowego i wykonuj zlecone badania wątrobowe, a gdy pojawią się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.
Interakcja o niejasnym znaczeniuIwakaftor+ SparsentanPołączenie można stosować bez rutynowej zmiany dawek, ale w pierwszych tygodniach po włączeniu sparsentanu do leczenia iwakaftorem warto obserwować tolerancję iwakaftoru.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie jedz grejpfrutów ani nie pij soku grejpfrutowego i wykonuj zlecone badania wątrobowe, a gdy pojawią się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie jedz grejpfrutów ani nie pij soku grejpfrutowego i wykonuj zlecone badania wątrobowe, a gdy pojawią się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Na początku leczenia lekiem na nerki (sparsentanem) stężenie leku na mukowiscydozę (iwakaftoru) we krwi może się na krótko zwiększyć, więc jego działania niepożądane mogą być wtedy silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na wątrobę, dlatego ważne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
- nasilony ból głowy lub zawroty głowy
- nudności, ból brzucha lub biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez rutynowej zmiany dawek, ale w pierwszych tygodniach po włączeniu sparsentanu do leczenia iwakaftorem warto obserwować tolerancję iwakaftoru. Przy rozpoczynaniu leczenia sparsentanem u pacjenta stosującego substraty CYP3A4 zaleca się ostrożność[1]. Przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A zaleca się zmniejszenie dawki iwakaftoru[2], jednak wobec zanikania hamowania przy dłuższym stosowaniu sparsentanu rutynowa redukcja nie wydaje się uzasadniona i decyzję należy podjąć indywidualnie. Aktywność aminotransferaz kontroluj zgodnie z harmonogramem obowiązującym dla każdego z leków.
Skutek kliniczny
Na początku leczenia sparsentanem możliwe jest przejściowe zwiększenie stężenia iwakaftoru i nasilenie jego działań niepożądanych. W stanie stacjonarnym istotna zmiana ekspozycji jest mało prawdopodobna. Dodatkowo możliwe jest sumowanie się wpływu obu leków na aktywność enzymów wątrobowych.
Mechanizm
Sparsentan jednocześnie hamuje i indukuje CYP3A4, a jego wypadkowy wpływ zależy od czasu leczenia. Pojedyncza dawka 800 mg sparsentanu zwiększyła AUC midazolamu 1,6-krotnie, natomiast po dawkach wielokrotnych ekspozycja na midazolam nie zmieniła się[1]. Iwakaftor jest wrażliwym substratem CYP3A, a umiarkowany inhibitor CYP3A (flukonazol) zwiększał jego ekspozycję 3-krotnie[2]. Przejściowy wzrost stężenia iwakaftoru jest więc możliwy głównie w pierwszych dniach leczenia sparsentanem i prawdopodobnie zanika po wytworzeniu się indukcji. Iwakaftor tylko słabo hamuje CYP3A (AUC midazolamu wzrosło 1,5-krotnie)[2], a sparsentan jest substratem średnio wrażliwym (silny inhibitor itrakonazol zwiększył jego AUC 2,7-krotnie)[1], dlatego istotny wzrost ekspozycji na sparsentan jest mało prawdopodobny. Oba leki mogą zwiększać aktywność aminotransferaz, co teoretycznie sumuje ryzyko uszkodzenia wątroby.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Iwakaftor – inhibitor CYP2C9[3], sparsentan – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Iwakaftor – słaby inhibitor CYP3A4[5], sparsentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], iwakaftor – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[4], iwakaftor – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Iwakaftor: inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[4], słaby induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- tolerancja iwakaftoru w pierwszych tygodniach po włączeniu sparsentanu (ból głowy, zawroty głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Sparsentan włączany u pacjenta przyjmującego już iwakaftorkolejność włączenia · sparsentan | ryzyko rośnie | Po pierwszych dawkach sparsentanu przeważa hamowanie CYP3A4, co może przejściowo zwiększyć ekspozycję na iwakaftor. Obserwuj tolerancję iwakaftoru w pierwszych tygodniach. |
| Leczenie przewlekłe (stan stacjonarny)czas leczenia · sparsentan | ryzyko maleje | Po wielokrotnym podawaniu sparsentanu nie obserwowano zmiany ekspozycji na wrażliwy substrat CYP3A4, dlatego wpływ na iwakaftor w leczeniu przewlekłym jest prawdopodobnie bez znaczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego KALYDECO 13,4 mg, granulat w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kalydeco. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuIwakaftora alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki iwakaftoru przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, unikaj napojów z grejpfrutem i chodź na zalecone badania wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, unikaj napojów z grejpfrutem i chodź na zalecone badania wątroby.
Nie wiadomo, aby alkohol w małej ilości zmieniał działanie tego leku. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak obciążać wątrobę, dlatego regularne picie większych ilości alkoholu może jej zaszkodzić. W czasie leczenia nie jedz grejpfrutów i nie pij napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych z jego dodatkiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i brak apetytu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki iwakaftoru przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie ilości i unikanie upijania się. W trakcie leczenia iwakaftorem należy unikać posiłków i napojów zawierających grejpfruty[1]. Dotyczy to także drinków, piw smakowych i nalewek z dodatkiem grejpfruta. U pacjentów regularnie pijących duże ilości alkoholu lub z chorobą wątroby wskazane jest zalecenie abstynencji i ścisłe przestrzeganie kontroli prób wątrobowych.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków. Przy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie hepatotoksyczności z większym wzrostem aminotransferaz, a u osób z chorobą wątroby w przebiegu mukowiscydozy – pogorszenie jej funkcji. Osobnym, praktycznym problemem są napoje alkoholowe z sokiem grejpfrutowym, które mogą zwiększać ekspozycję na iwakaftor.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji iwakaftoru z etanolem, a ryzyko wynika głównie z możliwego sumowania się obciążenia wątroby. ChPL iwakaftoru wśród przeciwwskazań wymienia tylko nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze i nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1]. Iwakaftor może powodować wzrost aktywności aminotransferaz, a etanol, zwłaszcza spożywany regularnie w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, co u chorych na mukowiscydozę często nakłada się na współistniejącą chorobę wątroby. Iwakaftor jest wrażliwym substratem CYP3A4 i CYP3A5[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może w umiarkowanym stopniu wpływać na aktywność enzymów metabolizujących leki, jednak etanol nie należy do silnych induktorów CYP3A, a ChPL nie zaleca dostosowywania dawki iwakaftoru przy stosowaniu umiarkowanych i słabych induktorów CYP3A[1]. Wszystkie postacie leku – tabletki powlekane i granulat w saszetce – mają taki sam zapis w ChPL, czyli brak wzmianki o alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- objawy uszkodzenia wątroby – żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym spożywaniu dużych ilości etanolu addycyjne działanie hepatotoksyczne staje się klinicznie istotne. Należy zalecić ograniczenie lub zaprzestanie picia i ściśle kontrolować aktywność aminotransferaz. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub współistniejąca choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z chorobą wątroby w przebiegu mukowiscydozy lub z przewlekłym nadużywaniem alkoholu wskazana jest abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych. |
| Poniżej 18 latwiek · pacjent | inne zalecenie | Lek stosuje się także u dzieci i młodzieży, u których spożywanie alkoholu jest niewskazane niezależnie od leczenia. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego KALYDECO 13,4 mg, granulat w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kalydeco. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuSparsentana alkoholNie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić picie najwyżej niewielkich ilości, unikanie upijania się oraz ostrożność przy pierwszym spożyciu alkoholu po rozpoczęciu leczenia lub zwiększeniu dawki sparsentanu.Jeśli pijesz, ogranicz się do małej ilości alkoholu, wstawaj powoli i nie pij dużo naraz.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, ogranicz się do małej ilości alkoholu, wstawaj powoli i nie pij dużo naraz.
Ten lek obniża ciśnienie krwi, a alkohol może ten efekt wzmocnić. Po wypiciu alkoholu możesz łatwiej poczuć zawroty głowy albo słabość, zwłaszcza gdy szybko wstajesz. Picie dużych ilości alkoholu dodatkowo obciąża wątrobę, którą lekarz kontroluje w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie słabości przy wstawaniu
- omdlenie lub zasłabnięcie
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz, nudności i ból pod prawym łukiem żebrowym
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu po wymiotach lub biegunce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić picie najwyżej niewielkich ilości, unikanie upijania się oraz ostrożność przy pierwszym spożyciu alkoholu po rozpoczęciu leczenia lub zwiększeniu dawki sparsentanu. ChPL sparsentanu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1] Pacjentom regularnie pijącym większe ilości alkoholu warto zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych wykonywanych w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest nasilenie zawrotów głowy i niedociśnienia, szczególnie przy wstawaniu, z ryzykiem omdlenia i upadku. U pacjentów z chorobą nerek odwodnienie po większej ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami, może sprzyjać przejściowemu pogorszeniu czynności nerek podczas blokady receptora angiotensyny. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może utrudniać ocenę hepatotoksyczności sparsentanu.
Mechanizm
Sparsentan łączy antagonizm receptora endoteliny typu A z antagonizmem receptora angiotensyny II typu 1, przez co obniża ciśnienie tętnicze i może wywoływać niedociśnienie. Etanol rozszerza naczynia obwodowe i działa odwadniająco, więc może nasilać spadek ciśnienia, zwłaszcza ortostatyczny. Drugim możliwym punktem styku jest wątroba, ponieważ leki z grupy antagonistów receptora endoteliny, w tym sparsentan, mogą zwiększać aktywność aminotransferaz, a regularne picie większych ilości alkoholu samo obciąża wątrobę i utrudnia interpretację wyników prób wątrobowych. ChPL sparsentanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1] Wymieniony w składzie otoczki alkohol poliwinylowy jest polimerem, a nie etanolem, i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1] Nie wykonano badań interakcji sparsentanu z etanolem, a ocena opiera się na profilach farmakodynamicznych obu substancji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym objawy niedociśnienia ortostatycznego
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
- stężenie kreatyniny po epizodach odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila wazodylatację i odwodnienie, co zwiększa ryzyko istotnego niedociśnienia i przejściowego pogorszenia czynności nerek podczas blokady receptora angiotensyny. |
| Przewlekłe regularne picie większych ilości alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu obciąża wątrobę i utrudnia ocenę zwiększenia aktywności aminotransferaz w trakcie leczenia sparsentanem, dlatego należy zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych i poinformować lekarza prowadzącego. |
| Pierwsze tygodnie leczenia lub okres po zwiększeniu dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Ryzyko niedociśnienia jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki sparsentanu, dlatego w tym okresie warto zalecić szczególną ostrożność z alkoholem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
Inne interakcje tych leków 672
Połączenie przeciwwskazaneAliskiren+ SparsentanNie łącz sparsentanu z aliskirenem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek odstawić – nie przerywaj leczenia samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek odstawić – nie przerywaj leczenia samodzielnie.
Oba leki obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ hormonów w organizmie. Razem mogą za bardzo obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i uszkodzić nerki. Tych leków nie wolno przyjmować jednocześnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- wyraźne osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- znaczne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz sparsentanu z aliskirenem – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Przed włączeniem sparsentanu odstaw aliskiren, a jeśli potrzebne jest dodatkowe obniżenie ciśnienia, sięgnij po lek spoza układu renina-angiotensyna-aldosteron, np. antagonistę wapnia lub diuretyk tiazydopodobny. Aliskiren nie ma zamiennika we własnej grupie, który byłby wolny od tej interakcji.
Skutek kliniczny
Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek[1]. W połączeniach aliskirenu z innymi lekami blokującymi ten układ obserwowano także częstsze udary mózgu[2]. Nie wykazano przy tym dodatkowej korzyści nerkowej ani sercowo-naczyniowej w porównaniu z monoterapią[1].
Mechanizm
Sparsentan blokuje receptor endoteliny typu A i receptor angiotensyny II typu 1, czyli częściowo działa jak antagonista receptora angiotensynowego[1]. Aliskiren hamuje reninę na początku tej samej kaskady. Połączenie daje podwójną blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron, a działania obu leków na ciśnienie, potas i przepływ nerkowy sumują się[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], aliskiren – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Sparsentan – słaby inhibitor P-gp[3], aliskiren – wrażliwy substrat P-gp[4]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[3], aliskiren – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Aliskiren: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat P-gp[4]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], słaby induktor CYP2C9[3], induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m2 lub cukrzycy połączenie aliskirenu z lekiem blokującym receptor angiotensynowy jest przeciwwskazane także od strony aliskirenu, a ryzyko hiperkaliemii i ostrego uszkodzenia nerek rośnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasilez. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rasilez-100147757/
Połączenie przeciwwskazaneAmbrisentan+ SparsentanNie łącz ambrisentanu ze sparsentanem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek masz zostawić.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek masz zostawić.
Ambrisentanu i sparsentanu nie wolno przyjmować razem. Oba leki działają w podobny sposób na naczynia krwionośne, więc razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, nasilić obrzęki i zwiększyć ryzyko uszkodzenia wątroby. Często zdarza się to, gdy leki przepisują dwaj różni lekarze, którzy nie wiedzą o sobie nawzajem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- nasilona duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ambrisentanu ze sparsentanem.[1] Lekarz prowadzący musi zdecydować, który z leków pozostawić, w zależności od wskazania (nadciśnienie płucne lub nefropatia IgA). Jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie, należy skontrolować ciśnienie tętnicze, obecność obrzęków, aktywność aminotransferaz i stężenie hemoglobiny.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia działań niepożądanych typowych dla blokady receptorów endoteliny, takich jak niedociśnienie, obrzęki i zatrzymanie płynów, uszkodzenie wątroby oraz niedokrwistość. Oba leki są przeciwwskazane w ciąży ze względu na działanie szkodliwe dla płodu, a ich łączenie nie daje dodatkowej korzyści terapeutycznej uzasadniającej to ryzyko.
Mechanizm
Sparsentan jest podwójnym antagonistą receptora endoteliny typu A i receptora angiotensyny II typu 1, a ambrisentan jest antagonistą receptora endoteliny. Jednoczesne stosowanie powoduje zdublowaną blokadę receptorów endoteliny i sumowanie działań farmakodynamicznych oraz niepożądanych obu leków. Jednoczesne stosowanie sparsentanu z antagonistami receptora endoteliny, w tym z ambrisentanem, jest przeciwwskazane.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], ambrisentan – substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan – słaby inhibitor P-gp[2], ambrisentan – substrat P-gp[3]
- Sparsentan – umiarkowany induktor CYP2C19[2], ambrisentan – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[2], ambrisentan – substrat CYP3A4[3]
- Ambrisentan: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT2B7[3]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], słaby inhibitor P-gp[2], słaby induktor CYP2B6[2], umiarkowany induktor CYP2C19[2], słaby induktor CYP2C9[2], induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- aktywność AlAT i AspAT
- stężenie hemoglobiny
- test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Volibris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/volibris-100192433/
Połączenie przeciwwskazaneBozentan+ SparsentanNie stosuj sparsentanu u pacjenta przyjmującego bozentan ani odwrotnie.Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i od razu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, a żadnego leku nie odstawiaj na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i od razu porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, a żadnego leku nie odstawiaj na własną rękę.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba działają w podobny sposób, więc razem mogą mocno obniżyć ciśnienie, nasilić obrzęki i zaszkodzić wątrobie. Bozentan może też osłabić działanie sparsentanu na nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- nasilona duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nudności, ból brzucha pod prawym żebrem
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj sparsentanu u pacjenta przyjmującego bozentan ani odwrotnie.[1] Przy zmianie terapii odstaw jeden lek przed włączeniem drugiego i uzgodnij kolejność z lekarzem prowadzącym oba schorzenia. Jeśli pacjent wymaga leczenia nadciśnienia płucnego antagonistą receptora endoteliny, sparsentan nie jest właściwym wyborem i nefroprotekcję trzeba zaplanować inaczej.
Skutek kliniczny
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Należy spodziewać się nasilenia działań wspólnych dla leków blokujących receptor endoteliny, takich jak niedociśnienie, zatrzymanie płynów i obrzęki, uszkodzenie wątroby oraz działanie szkodliwe dla płodu. Indukcja CYP3A4 przez bozentan może przy tym nieprzewidywalnie obniżać ekspozycję na sparsentan i osłabiać jego działanie nefroprotekcyjne.
Mechanizm
Sparsentanu nie łączy się z antagonistami receptora endoteliny, w tym z bozentanem.[1] Sparsentan sam blokuje receptor endoteliny, a jednocześnie receptor angiotensyny typu 1, więc dodanie bozentanu daje podwójną blokadę tego samego układu i sumowanie działań. Dodatkowo bozentan indukuje CYP3A4 i obniża stężenie leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2], a sparsentan jest metabolizowany głównie przez CYP3A i umiarkowany induktor CYP3A zmniejszał jego AUC o 62%.[1] Sparsentan z kolei hamuje i indukuje CYP3A4 oraz indukuje CYP2C9[1], czyli izoenzymy, przez które metabolizowany jest bozentan.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bozentan – induktor CYP2C9[3], sparsentan – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Bozentan – umiarkowany induktor CYP3A4[5], sparsentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], bozentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan – słaby induktor CYP2C9[4], bozentan – substrat CYP2C9[3]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[4], bozentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Bozentan: induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[4], słaby induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- AlAT i AspAT
- obrzęki i masa ciała
- stężenie potasu
- kreatynina i eGFR
- hemoglobina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer 62,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIrbesartan+ SparsentanNie stosuj sparsentanu razem z irbesartanem.Nie bierz sparsentanu razem z irbesartanem i jeśli masz w domu oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz sparsentanu razem z irbesartanem i jeśli masz w domu oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz przyjmować.
Sparsentan działa częściowo tak samo jak irbesartan, dlatego tych leków nie bierze się razem. Przyjmowanie obu naraz może za bardzo obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. Sparsentan zwykle zastępuje irbesartan, a nie jest do niego dodawany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- silne osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nasilające się obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj sparsentanu razem z irbesartanem.[1] Sparsentan stosuje się zamiast irbesartanu, a nie jako dodatek do niego, więc przed rozpoczęciem leczenia sparsentanem irbesartan należy odstawić zgodnie z decyzją nefrologa. Jeśli wykryjesz oba leki na jednej recepcie lub w historii wydań, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym przed wydaniem. Po zamianie leków kontroluj ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Grozi objawowe niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia i pogorszenie czynności nerek aż do ostrej niewydolności nerek.[1] Nie uzyskuje się przy tym dodatkowej korzyści, bo sparsentan zastępuje antagonistę receptora angiotensyny II w leczeniu białkomoczu. W badaniu rejestracyjnym sparsentan porównywano z irbesartanem jako alternatywą, a stosowanie innych inhibitorów układu renina–angiotensyna–aldosteron było w nim niedozwolone.[1]
Mechanizm
Sparsentanu nie łączy się z irbesartanem ani z żadnym innym antagonistą receptora angiotensyny II.[1] Sparsentan jest podwójnym antagonistą receptora endoteliny typu A i receptora angiotensyny II typu 1, więc sam blokuje ten sam receptor co irbesartan. Dodanie irbesartanu daje podwójną blokadę układu renina–angiotensyna–aldosteron. Podwójna blokada tego układu wiąże się z częstszym niedociśnieniem, hiperkaliemią i pogorszeniem czynności nerek, w tym ostrą niewydolnością nerek, w porównaniu z monoterapią jednym lekiem blokującym ten układ.[2][1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Irbesartan: słaby inhibitor OATP1B1[4], wrażliwy substrat CYP2C9[4]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], słaby induktor CYP2C9[3], induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana irbesartanu na sparsentankolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy przestawianiu z irbesartanu na sparsentan irbesartan należy odstawić, a nie kontynuować równolegle. W pierwszych tygodniach po zamianie kontroluj ciśnienie tętnicze, potas i czynność nerek. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek ryzyko hiperkaliemii i ostrego uszkodzenia nerek przy podwójnej blokadzie układu renina–angiotensyna–aldosteron jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aprovel 150 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aprovel-100000250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aprovel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aprovel-100000250/
Połączenie przeciwwskazaneIwakaftor+ KolchicynaKolchicynę z iwakaftorem stosuj tylko po ocenie korzyści i ryzyka, w najmniejszej skutecznej dawce i przy ścisłym monitorowaniu objawów toksyczności.Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie iwakaftorem, nie jedz grejpfrutów i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie iwakaftorem, nie jedz grejpfrutów i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Iwakaftor może zwiększać ilość kolchicyny w organizmie. Kolchicyna w zbyt dużym stężeniu jest groźna – może uszkadzać mięśnie, nerwy i szpik kostny. Ryzyko jest szczególnie duże, gdy masz chore nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, nudności lub wymioty
- ból albo osłabienie mięśni
- ciemny mocz
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kolchicynę z iwakaftorem stosuj tylko po ocenie korzyści i ryzyka, w najmniejszej skutecznej dawce i przy ścisłym monitorowaniu objawów toksyczności. Przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym należy zachować ostrożność i odpowiednio monitorować pacjenta[1]. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami P-gp[2]. Przy podejrzeniu toksyczności kolchicyny należy niezwłocznie zbadać pacjenta i rozważyć przerwanie lub odstawienie kolchicyny[3].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia kolchicyny, leku o wąskim indeksie terapeutycznym, z ryzykiem jej toksyczności – zaburzeń żołądkowo-jelitowych, miopatii i rabdomiolizy, neuropatii oraz zahamowania czynności szpiku. Ryzyko jest największe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, u których kumulacja kolchicyny następuje łatwiej.
Mechanizm
Iwakaftor słabo hamuje glikoproteinę P i CYP3A, a kolchicyna jest substratem obu tych szlaków, więc jej stężenie w osoczu może wzrosnąć. Iwakaftor zwiększał ekspozycję na digoksynę, wrażliwy substrat P-gp, 1,3-krotnie, a na doustny midazolam, czuły substrat CYP3A, 1,5-krotnie[1]. Kolchicyna jest substratem P-gp i jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, dlatego leki hamujące P-gp z dużym prawdopodobieństwem zwiększają jej stężenie[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- ból, tkliwość i osłabienie mięśni, aktywność CK
- morfologia krwi
- czynność nerek (eGFR)
- czynność wątroby
- objawy neuropatii obwodowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek kolchicyny nie łączy się z inhibitorami P-gp. Przy eGFR < 50 ml/min sama kolchicyna jest przeciwwskazana. To samo dotyczy pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. |
| Dawki wysokie, np. leczenie napadu dnydawka · kolchicyna | ryzyko rośnie | Ryzyko toksyczności rośnie wraz z dawką kolchicyny, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu z iwakaftorem należy używać najmniejszej skutecznej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego KALYDECO 13,4 mg, granulat w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kalydeco. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneIwakaftor+ LonafarnibPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy włączać iwakaftoru u pacjenta leczonego lonafarnibem ani odwrotnie.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając leków samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, nie odstawiając leków samodzielnie.
Tych dwóch leków nie powinno się przyjmować razem. Lonafarnib mocno spowalnia usuwanie iwakaftoru z organizmu, przez co iwakaftor może się kumulować i częściej wywoływać działania niepożądane. Iwakaftor może też w niewielkim stopniu zwiększać ilość lonafarnibu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- kołatanie serca lub omdlenie
- nasilone wymioty lub biegunka
- wysypka
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy włączać iwakaftoru u pacjenta leczonego lonafarnibem ani odwrotnie.[1] Jeśli specjalista uzna, że obu leków nie da się zastąpić, dawkę iwakaftoru zmniejsza się według zasad stosowanych przy silnych inhibitorach CYP3A.[2] Gdy przy jednoczesnym słabym inhibitorze CYP3A utrzymują się objawy toksyczności lonafarnibu, jego dawkę zmniejsza się o 50% i monitoruje odstęp QTc.[1] Inne modulatory CFTR również zawierają iwakaftor lub są metabolizowane przez CYP3A, więc nie stanowią bezpiecznej zamiany.
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać wielokrotnego wzrostu stężenia iwakaftoru, który może prowadzić do nasilenia i wydłużenia jego działań niepożądanych.[2] Słabe hamowanie CYP3A przez iwakaftor może dodatkowo nasilać toxyczność lonafarnibu, w tym wpływ na odstęp QTc.[1]
Mechanizm
Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 – iwakaftor należy do tej grupy jako wrażliwy substrat CYP3A4 i CYP3A5.[1] Lonafarnib in vivo działa jak silny inhibitor CYP3A oparty na mechanizmie działania i zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie.[1] Silne zahamowanie CYP3A zwiększało ekspozycję na iwakaftor 8,5-krotnie (ketokonazol), a umiarkowane – 3-krotnie (flukonazol).[2] W mniejszym stopniu interakcja działa też w drugą stronę, bo iwakaftor jest słabym inhibitorem CYP3A i może nieznacznie zwiększać stężenie lonafarnibu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Iwakaftor – słaby inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Iwakaftor – słaby inhibitor P-gp[5], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], iwakaftor – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Iwakaftor: inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
- EKG z oceną odstępu QTc
- objawy działań niepożądanych iwakaftoru (ból głowy, zawroty głowy, wysypka, dolegliwości brzuszne)
- objawy toksyczności lonafarnibu (wymioty, biegunka)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego KALYDECO 13,4 mg, granulat w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kalydeco. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kalydeco-100311211/
Połączenie przeciwwskazaneLomitapid+ SparsentanLomitapidu nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy sparsentan.Nie zaczynaj brać tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.
Sparsentan spowalnia rozkładanie lomitapidu w organizmie, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia. Lomitapid może się wtedy gromadzić w organizmie i uszkadzać wątrobę. Oba leki mogą też obciążać wątrobę, więc ryzyko się sumuje. Tych leków zwykle nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silne nudności lub wymioty
- nasilona biegunka
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lomitapidu nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy sparsentan[1]. Jeśli leczenie sparsentanem jest konieczne, lomitapid należy na ten czas odstawić[1]. Decyzję o wyborze terapii nefrologicznej lub hipolipemizującej powinni podjąć wspólnie lekarze prowadzący. Gdy mimo to lekarz zdecyduje o skojarzeniu, trzeba ściśle kontrolować aminotransferazy, bilirubinę i LDL-C, szczególnie w pierwszych tygodniach po włączeniu sparsentanu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lomitapidu, zwłaszcza po włączeniu sparsentanu, zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, stłuszczenia wątroby i działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Przy dłuższym leczeniu indukcja CYP3A4 może z kolei zmniejszać skuteczność lomitapidu i podnosić LDL-C.
Mechanizm
Lomitapid jest wrażliwym substratem CYP3A4, a jego narażenie bardzo silnie zależy od aktywności tego enzymu – ketokonazol zwiększył AUC lomitapidu około 27-krotnie, a dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 przewiduje się zwiększenie narażenia 4–10 razy[1]. Sparsentan jest jednocześnie umiarkowanym inhibitorem i induktorem CYP3A4 – pojedyncza dawka 800 mg zwiększyła AUC midazolamu 1,6-krotnie, a po dawkach wielokrotnych nie zmieniała ogólnoustrojowej ekspozycji na midazolam[2]. W początkowym okresie leczenia sparsentanem przeważa więc hamowanie metabolizmu lomitapidu, a później efekt netto może być bliski zeru albo przesunąć się w stronę indukcji i osłabienia działania lomitapidu. Dochodzi do tego możliwe sumowanie działania hepatotoksycznego obu leków.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[3], sparsentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan – słaby induktor CYP2B6[4], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5]
- Sparsentan – umiarkowany induktor CYP2C19[4], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[4], słaby induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- ALT i AST
- bilirubina
- LDL-C
- objawy żołądkowo-jelitowe
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie sparsentanu u osoby leczonej lomitapidemkolejność włączenia · sparsentan | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez sparsentan dominuje po pierwszych dawkach, przed rozwinięciem indukcji, więc ryzyko wzrostu stężenia lomitapidu jest największe na początku skojarzenia. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · sparsentan | inne zalecenie | Po dawkach wielokrotnych sparsentan nie zmienia ekspozycji na wzorcowy substrat CYP3A4, a indukcja może osłabiać działanie lomitapidu. Jeśli skojarzenie trwa, potrzebne są częstsze kontrole LDL-C oprócz prób wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneLonafarnib+ SparsentanNie łącz lonafarnibu ze sparsentanem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, czym zastąpić sparsentan.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, czym zastąpić sparsentan.
Lonafarnib silnie spowalnia rozkładanie sparsentanu w organizmie, przez co sparsentanu może być we krwi kilka razy więcej niż zwykle. Może to spowodować zbyt niskie ciśnienie, za wysoki potas we krwi, obrzęki i pogorszenie pracy nerek. Sparsentan może też zmieniać ilość lonafarnibu we krwi, przez co lonafarnib może działać słabiej albo silniej. Tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- osłabienie mięśni, mrowienie, kołatanie lub nierówne bicie serca
- obrzęki nóg, stóp lub twarzy
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lonafarnibu ze sparsentanem.[1] Jeśli pacjent musi przyjmować lonafarnib, sparsentan należy odstawić i można go wznowić po zakończeniu leczenia silnym inhibitorem CYP3A.[2] Do nefroprotekcji w miejsce sparsentanu lekarz może rozważyć inhibitor ACE albo sartan, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, ale nigdy razem ze sparsentanem.[2]
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest kilkukrotny wzrost ekspozycji na sparsentan i nasilenie jego działań zależnych od dawki – niedociśnienia, hiperkaliemii, obrzęków i pogorszenia czynności nerek.[2] Dodatkowo na początku leczenia sparsentanem może przejściowo wzrosnąć ekspozycja na lonafarnib, a w dalszym okresie nie można wykluczyć jej spadku na skutek indukcji CYP3A i utraty skuteczności lonafarnibu.
Mechanizm
Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, a sparsentan jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1][2] Lonafarnib w warunkach in vivo działa jak silny inhibitor CYP3A oparty na mechanizmie działania i w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie.[1] Silny inhibitor CYP3A (itrakonazol) zwiększał Cmax sparsentanu 1,3-krotnie, a AUC 2,7-krotnie.[2] W drugą stronę sparsentan jest jednocześnie umiarkowanym inhibitorem i induktorem CYP3A4 – po pojedynczej dawce zwiększał AUC midazolamu 1,6-krotnie, a po dawkach wielokrotnych nie zmieniał jego ekspozycji.[2] Lonafarnib jest wrażliwym substratem CYP3A, a jego skuteczność może się zmniejszać nawet przy słabej indukcji CYP3A.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], sparsentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Sparsentan – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Sparsentan – słaby inhibitor P-gp[4], lonafarnib – substrat P-gp[3]
- Sparsentan – induktor CYP3A4[4], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Sparsentan: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[4], słaby induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- obrzęki
- działania niepożądane lonafarnibu i jego skuteczność przy zmianie terapii
Bezpieczniejsze alternatywy
enalapryllizynoprylramiprylwalsartankandesartantelmisartanirbesartan
Kiedy ocena się zmienia
| Lonafarnib odstawionykolejność włączenia · sparsentan | inne zalecenie | Sparsentan można wznowić po odstawieniu silnego inhibitora CYP3A, przy czym lonafarnib hamuje CYP3A nieodwracalnie, więc po jego odstawieniu warto nadal kontrolować ciśnienie, potas i czynność nerek. |
| Lonafarnib dołączany do sparsentanukolejność włączenia · lonafarnib | inne zalecenie | Gdy lonafarnib ma być włączony u pacjenta leczonego sparsentanem, sparsentan należy odstawić przed rozpoczęciem lonafarnibu, a nie równolegle obserwować pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/filspari-100502048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Filspari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/filspari-100502048/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.