Karfilzomib – interakcje

21 opisanych interakcji z lekami. Marki: Kyprolis.

Interakcje z innymi lekami 21

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane3

Połączenie przeciwwskazaneKarfilzomib+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaJednoczesne stosowanie selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora proteasomu należy ograniczyć do sytuacji, w których jest niezbędne, i prowadzić pod ścisłą kontrolą morfologii krwi oraz objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i jednocześnie jesteś leczony lekiem na szpiczaka z tej grupy, poinformuj o tym obu lekarzy, wykonuj zlecone badania krwi i przy gorączce lub innych objawach zakażenia niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i jednocześnie jesteś leczony lekiem na szpiczaka z tej grupy, poinformuj o tym obu lekarzy, wykonuj zlecone badania krwi i przy gorączce lub innych objawach zakażenia niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.

Leki obniżające odporność stosowane w chorobach autoimmunologicznych, takie jak leflunomid, fingolimod, tofacytynib czy natalizumab, oraz leki na szpiczaka, takie jak bortezomib, karfilzomib i iksazomib, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć odporność i liczbę krwinek. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, półpaśca, a także krwawień. Lekarz może zdecydować o przerwie w jednym z leków, zalecić leki chroniące przed zakażeniami i częstsze badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
pieczenie w ustach, owrzodzenia jamy ustnej lub ból gardła
nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, osłabienie ręki lub nogi albo zmiana zachowania
drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
zawroty głowy, omdlenie lub wyraźnie wolne bicie serca

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora proteasomu należy ograniczyć do sytuacji, w których jest niezbędne, i prowadzić pod ścisłą kontrolą morfologii krwi oraz objawów zakażenia. Przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem proteasomu warto ocenić z lekarzem prowadzącym chorobę autoimmunologiczną, czy lek z grupy A można odstawić lub zawiesić. Trzeba przy tym pamiętać o długim utrzymywaniu się działania leflunomidu i teriflunomidu, które bez procedury przyspieszonej eliminacji z kolestyraminą lub węglem aktywnym działają jeszcze przez wiele miesięcy po odstawieniu. Także natalizumab, inebilizumab, rawulizumab, abatacept i belatacept działają długo po ostatniej dawce, a po odstawieniu fingolimodu, ozanimodu i ponesimodu liczba limfocytów wraca do normy dopiero po kilku tygodniach. Gdy skojarzenia nie da się uniknąć, należy stosować profilaktykę przeciwwirusową (acyklowir lub walacyklowir) zalecaną przy inhibitorach proteasomu i rozważyć profilaktykę pneumocystozy^[1]. Przed leczeniem trzeba wykonać badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i gruźlicy oraz sprawdzić stan szczepień. Szczepionek żywych nie należy podawać. Przy natalizumabie skojarzenie z lekiem cytotoksycznym jest niewskazane ze względu na ryzyko PML i zwykle wymaga przerwania natalizumabu. Przy rawulizumabie trzeba upewnić się, że pacjent jest zaszczepiony przeciw meningokokom lub otrzymuje profilaktykę antybiotykową. Przy ciężkiej neutropenii, małopłytkowości lub zakażeniu należy wstrzymać lek z grupy A i postępować zgodnie z zasadami modyfikacji dawki inhibitora proteasomu.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym oportunistycznych, takich jak półpasiec, zakażenia wirusem cytomegalii, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, pneumocystozowe zapalenie płuc i postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML), szczególnie przy natalizumabie. Możliwe pogłębienie neutropenii, limfopenii i małopłytkowości z ryzykiem krwawień. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z bortezomibem możliwe nasilenie neuropatii obwodowej, a przy modulatorach receptora S1P z karfilzomibem nasilenie bradykardii i zaburzeń przewodzenia.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z sumowania się działania obu grup na układ odpornościowy. Selektywne leki immunosupresyjne hamują aktywację, proliferację lub migrację limfocytów. Część z nich obniża też liczbę limfocytów we krwi obwodowej (modulatory receptora S1P – fingolimod, ozanimod, ponesimod), zmniejsza stężenie immunoglobulin (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo uszkadza linie komórkowe szpiku (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, immunoglobulina przeciw limfocytom T). Inhibitory proteasomu (bortezomib, karfilzomib, iksazomib) działają cytotoksycznie na komórki plazmatyczne i limfocyty, wywołują małopłytkowość, neutropenię i limfopenię oraz upośledzają odporność komórkową, czego wyrazem jest między innymi reaktywacja wirusa ospy wietrznej i półpaśca^[2]. Łączne działanie pogłębia niedobór odporności i supresję szpiku. Mechanizm dotyczy całej klasy i nie zależy od metabolizmu konkretnych substancji, a jego nasilenie zależy od siły immunosupresji danego leku z grupy A. Istotne interakcje farmakokinetyczne między grupami nie są opisane. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid mogą sumować się z bortezomibem w wywoływaniu neuropatii obwodowej, a modulatory receptora S1P mogą nasilać bradykardię i zaburzenia rytmu, które rzadko występują przy karfilzomibie i bortezomibie.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów, limfocytów i płytek krwi, przed każdym cyklem inhibitora proteasomu
objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne sugerujące półpaśca
nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML), szczególnie przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
aktywność aminotransferaz i bilirubina, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
objawy neuropatii obwodowej przy skojarzeniu bortezomibu z leflunomidem lub teriflunomidem
częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy skojarzeniu modulatorów receptora S1P z karfilzomibem lub bortezomibem
markery wirusowego zapalenia wątroby typu B u nosicieli oraz w razie potrzeby wiremia CMV
stężenie immunoglobulin przy nawracających zakażeniach, szczególnie przy efgartigimodzie alfa i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Okres po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu bez przeprowadzonej procedury przyspieszonej eliminacjiodstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Leflunomid i teriflunomid mają bardzo długi okres eliminacji z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Po samym odstawieniu ich działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy, dlatego ryzyko interakcji trwa mimo zaprzestania przyjmowania leku. Gdy planowane jest leczenie inhibitorem proteasomu, należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji z kolestyraminą lub węglem aktywnym.
Długotrwałe stosowanie natalizumabu, szczególnie u osób z przeciwciałami przeciw wirusowi JC lub po wcześniejszym leczenczas leczenia · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Ryzyko PML przy natalizumabie rośnie z czasem leczenia, przy obecności przeciwciał przeciw wirusowi JC i po wcześniejszej immunosupresji. Skojarzenie z lekiem cytotoksycznym, takim jak inhibitor proteasomu, jest wtedy niewskazane i wymaga przerwania natalizumabu.
Włączenie inhibitora proteasomu u pacjenta z utrzymującą się limfopenią po fingolimodzie, ozanimodzie lub ponesimodziekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Modulatory receptora S1P zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i powodują limfopenię, która po odstawieniu ustępuje stopniowo przez kilka tygodni. Przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem proteasomu należy sprawdzić bezwzględną liczbę limfocytów i, jeśli to możliwe, odczekać do jej poprawy.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują ciężkie zakażenia, półpasiec, cytopenie i neuropatia, a rezerwa szpiku jest mniejsza. Wymagają one częstszej kontroli morfologii i szczególnej czujności w kierunku zakażeń.

Źródła

Sandherr M, Hentrich M, von Lilienfeld-Toal M, Massenkeil G, Neumann S, Penack O, et al. Antiviral prophylaxis in patients with solid tumours and haematological malignancies--update of the Guidelines of the Infectious Diseases Working Party (AGIHO) of the German Society for Hematology and Medical Oncology (DGHO). Ann Hematol. 2015;94(9):1441-50. doi: 10.1007/s00277-015-2447-3. PMID: 26193852.
Zheng G, Guan F, Han X, Yang L, Zhao Y, Yang Y, et al. Efficacy of Intermittent, Oral Famciclovir Prophylaxis for Bortezomib-Induced Herpes Zoster in Multiple Myeloma Patients. Front Oncol. 2022;12:843032. doi: 10.3389/fonc.2022.843032. PMID: 35372089.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKarfilzomib+ KlozapinaNie należy łączyć klozapiny z karfilzomibem, a w szczególności nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego karfilzomib.Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, ale od razu powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, ale od razu powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki.

Klozapina i karfilzomib mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko dużego spadku liczby białych krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami. Lekarze nie powinni łączyć tych leków, a jeśli wyjątkowo jest to konieczne, potrzebne są bardzo częste badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
objawy infekcji, na przykład kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
nagłe silne osłabienie
powrót lub nasilenie objawów choroby psychicznej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z karfilzomibem, a w szczególności nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego karfilzomib.^[1] Jeśli pacjent przewlekle leczony klozapiną wymaga terapii karfilzomibem, decyzję o dalszym postępowaniu powinni wspólnie podjąć onkolog (hematolog) i psychiatra. Należy przy tym rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny o mniejszym działaniu mielosupresyjnym. Gdyby w wyjątkowej sytuacji uznano kontynuację obu leków za niezbędną, wymaga to częstej kontroli morfologii krwi z rozmazem, pilnej oceny każdej gorączki lub infekcji oraz obserwacji stanu psychicznego. W takiej sytuacji pomocne jest też, jeśli to możliwe, oznaczanie stężenia klozapiny.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą, oraz utrudnia ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby krwinek. Przy możliwym zmniejszeniu stężenia klozapiny istnieje też teoretyczne ryzyko nawrotu lub zaostrzenia objawów psychotycznych.

Mechanizm

Głównym mechanizmem jest sumowanie działania hamującego czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a karfilzomib jako lek przeciwnowotworowy (inhibitor proteasomu) często powoduje neutropenię i małopłytkowość. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia w tej grupie środki cytotoksyczne.^[1] Drugi, teoretyczny mechanizm dotyczy metabolizmu klozapiny, która jest metabolizowana głównie przez CYP1A2. ChPL karfilzomibu podaje, że nie wiadomo, czy karfilzomib w stężeniach terapeutycznych indukuje CYP1A2, i zaleca ostrożność przy łączeniu z substratami tego enzymu.^[2] Gdyby taka indukcja wystąpiła, stężenie klozapiny mogłoby się zmniejszyć. Wpływ klozapiny na farmakokinetykę karfilzomibu jest mało prawdopodobny, ponieważ karfilzomib jest metabolizowany głównie przez peptydazę i hydrolazę epoksydową.^[2]

Metabolizm i transportery

Karfilzomib: inhibitor OATP1B1^[3], inhibitor P-gp^[3], inhibitor UGT1A1^[3], substrat P-gp^[3]
Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2^[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19^[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[5], substrat CYP3A4^[5]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem – liczba leukocytów i bezwzględna liczba neutrofili
liczba płytek krwi
temperatura ciała i objawy zakażenia
stan psychiczny – objawy nawrotu psychozy
stężenie klozapiny w osoczu, jeśli jest dostępne

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol rysperydon olanzapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już leczonego karfilzomibemkolejność włączenia · klozapina	interakcja nie dotyczy	ChPL klozapiny w punkcie 4.3 wprost zakazuje rozpoczynania leczenia klozapiną u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, dlatego w tej sytuacji należy wybrać inny lek przeciwpsychotyczny.
Karfilzomib włączany u pacjenta przewlekle leczonego klozapinąkolejność włączenia · klozapina	inne zalecenie	U pacjenta ustabilizowanego na klozapinie decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o wyjątkowej kontynuacji obu leków pod ścisłą kontrolą morfologii krwi i stanu psychicznego powinni wspólnie podjąć onkolog i psychiatra.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKarfilzomib+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaInhibitora proteasomu nie łączy się z modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu.Jeśli masz przyjmować lek na szpiczaka lub chłoniaka z tej grupy razem z lekiem na stwardnienie rozsiane albo zapalenie jelita z tej grupy, nie zaczynaj i nie przerywaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu powiedz o obu lekach hematologowi i lekarzowi, który przepisał drugi lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek na szpiczaka lub chłoniaka z tej grupy razem z lekiem na stwardnienie rozsiane albo zapalenie jelita z tej grupy, nie zaczynaj i nie przerywaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu powiedz o obu lekach hematologowi i lekarzowi, który przepisał drugi lek.

Leki na szpiczaka i niektóre chłoniaki, takie jak bortezomib, karfilzomib i iksazomib, oraz leki na stwardnienie rozsiane i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, takie jak siponimod i etrasymod, osłabiają odporność. Razem mogą ją osłabić tak bardzo, że łatwo dochodzi do groźnych zakażeń, na przykład półpaśca. Oba rodzaje leków mogą też wpływać na pracę serca. Z tego powodu tych leków nie stosuje się razem, a lekarze ustalają, który lek trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze, kaszel albo inne objawy zakażenia
bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
nowe osłabienie kończyn, zaburzenia mowy, widzenia albo myślenia
bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy albo omdlenie
duszność, obrzęki nóg albo nagły spadek wydolności

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Inhibitora proteasomu nie łączy się z modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu. Czynny nowotwór wymagający leczenia bortezomibem, karfilzomibem albo iksazomibem jest przeciwwskazaniem do stosowania siponimodu i etrasymodu, dlatego modulator S1P należy odstawić, a dalsze leczenie choroby podstawowej ustalić z neurologiem albo gastroenterologiem. Działanie modulatora S1P na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, więc przed rozpoczęciem terapii inhibitorem proteasomu warto sprawdzić liczbę limfocytów i rozważyć profilaktykę przeciwwirusową oraz przeciwbakteryjną zgodnie z zasadami onkohematologii. Jeśli skojarzenie zdarzy się mimo to, wymaga ono ścisłego nadzoru hematologicznego i kardiologicznego.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym półpaśca, zakażeń grzybiczych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Możliwe nasilenie bradykardii, zaburzeń przewodzenia i innych powikłań sercowo-naczyniowych. Leczenie onkologiczne może wymagać przerw z powodu powikłań infekcyjnych.

Mechanizm

Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i ma charakter farmakodynamiczny. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i trwale obniżają ich liczbę we krwi. Inhibitory proteasomu działają mielosupresyjnie, wywołują limfopenię, trombocytopenię i neutropenię oraz osłabiają odporność komórkową, co sprzyja między innymi reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Oba efekty sumują się i prowadzą do głębokiej immunosupresji. Leki obu grup wpływają też na układ krążenia. Modulatory S1P zwalniają rytm serca i mogą zaburzać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, szczególnie na początku leczenia. Inhibitory proteasomu, zwłaszcza karfilzomib, mogą wywołać niewydolność serca, zaburzenia rytmu, nadciśnienie albo niedociśnienie. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie opisano. Etrasymod nie odstaje od siponimodu farmakologicznie, więc brak danych dla jego par wynika z braku opisu, a nie z odmiennego działania. Dodatkowo modulatorów S1P nie stosuje się u chorych z czynnym nowotworem złośliwym, a inhibitory proteasomu podaje się właśnie w czynnym szpiczaku plazmocytowym i chłoniakach.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
objawy zakażenia, zwłaszcza półpaśca i zakażeń oportunistycznych
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
tętno i EKG, zwłaszcza przy włączaniu modulatora S1P
ciśnienie tętnicze i objawy niewydolności serca

Kiedy ocena się zmienia

Powrót liczby limfocytów do normy po odstawieniu modulatora S1Podstep · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	ryzyko maleje	Działanie modulatora S1P na limfocyty ustępuje stopniowo po odstawieniu leku. Rozpoczęcie leczenia inhibitorem proteasomu po powrocie limfocytów do normy zmniejsza ryzyko sumowania się immunosupresji, ale nadal wymaga kontroli morfologii i objawów zakażenia.
Włączanie modulatora S1P u pacjenta leczonego albo niedawno leczonego inhibitorem proteasomukolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	ryzyko rośnie	Bradykardia i zaburzenia przewodzenia po modulatorach S1P są najsilniejsze w pierwszych dniach leczenia. U pacjenta z powikłaniami kardiologicznymi po inhibitorze proteasomu, zwłaszcza po karfilzomibie, ryzyko jest większe i wymaga oceny kardiologicznej przed włączeniem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcja18

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteasomu i inhibitora czynnika martwicy nowotworów należy w miarę możliwości unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli w kierunku zakażeń.Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, upewnij się, że lekarz od szpiczaka i lekarz od choroby zapalnej wiedzą o obu lekach, a przy gorączce lub innych objawach zakażenia od razu się z nimi skontaktuj.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, upewnij się, że lekarz od szpiczaka i lekarz od choroby zapalnej wiedzą o obu lekach, a przy gorączce lub innych objawach zakażenia od razu się z nimi skontaktuj.

Leki na szpiczaka, takie jak bortezomib, karfilzomib czy iksazomib, oraz leki biologiczne na choroby zapalne, takie jak adalimumab, etanercept czy infliksymab, osłabiają odporność. Gdy przyjmujesz je razem, łatwiej o poważne zakażenie, półpasiec, a także o uaktywnienie gruźlicy lub żółtaczki zakaźnej typu B przebytej w przeszłości. Zakażenie może zacząć się niewinnie, a potem szybko się nasilić. Dlatego lekarze często decydują o przerwie w jednym z tych leków albo o częstszych kontrolach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, który nie mija, albo duszność
bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
pieczenie przy oddawaniu moczu
nocne poty i niezamierzone chudnięcie
zażółcenie skóry lub oczu
obrzęki nóg i narastająca duszność przy wysiłku

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania inhibitora proteasomu i inhibitora czynnika martwicy nowotworów należy w miarę możliwości unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli w kierunku zakażeń. Decyzję o kontynuacji leku z grupy inhibitorów czynnika martwicy nowotworów w czasie leczenia szpiczaka bortezomibem, karfilzomibem lub iksazomibem powinni podjąć wspólnie hematolog i lekarz prowadzący chorobę zapalną, a często rozważa się jego czasowe odstawienie. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane. Żywych szczepionek nie należy podawać w trakcie leczenia. U chorych otrzymujących inhibitor proteasomu należy zapewnić profilaktykę przeciwwirusową przeciw półpaścowi zgodnie ze standardem leczenia szpiczaka^[1]. Przy karfilzomibie trzeba dodatkowo ocenić wydolność serca, a u chorych z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością serca unikać inhibitorów czynnika martwicy nowotworów, zwłaszcza infliksymabu. Brak pary certolizumabu pegol w bazie interakcji oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, i postępowanie jest takie samo.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, zakażeń oportunistycznych, reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca, reaktywacji gruźlicy utajonej oraz reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B. Zakażenia mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko prowadzić do sepsy. Przy karfilzomibie dochodzi dodatkowo ryzyko nakładania się działania niekorzystnego na serce, ponieważ inhibitory czynnika martwicy nowotworów mogą nasilać niewydolność serca.

Mechanizm

Inhibitory proteasomu upośledzają czynność limfocytów i odpowiedź przeciwwirusową, a często wywołują też limfopenię, neutropenię i małopłytkowość. Inhibitory czynnika martwicy nowotworów blokują cytokinę kluczową dla obrony przed zakażeniami wewnątrzkomórkowymi, w tym przed prątkami gruźlicy, grzybami i wirusami. Oba mechanizmy sumują się i dają addycyjne osłabienie odporności o charakterze farmakodynamicznym. Nie oczekuje się istotnej klinicznie interakcji farmakokinetycznej, ponieważ inhibitory czynnika martwicy nowotworów to przeciwciała lub białka fuzyjne eliminowane drogą katabolizmu białek. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.

Monitorować

objawy zakażenia, w tym gorączka i objawy ze strony układu oddechowego
morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili, limfocytów i płytek krwi
objawy reaktywacji półpaśca
objawy gruźlicy przy dłuższym leczeniu
aktywność aminotransferaz i markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B u osób po przebytym zakażeniu
objawy niewydolności serca przy leczeniu karfilzomibem

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń i ich powikłań przy łącznym osłabieniu odporności jest wyższe, dlatego kontrola powinna być częstsza, a próg do przerwania leku biologicznego niższy.
Okres eliminacji leku biologicznego po ostatniej dawceodstep · inhibitory czynnika martwicy nowotworów	inne zalecenie	Inhibitory czynnika martwicy nowotworów działają długo, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez kilka tygodni po ostatniej dawce i samo odstawienie tuż przed rozpoczęciem inhibitora proteasomu nie znosi go od razu.

Źródła

di Meo N, Bergamo S, Dondas A, Trevisan G. Bortezomib and bilateral herpes zoster. Acta Dermatovenerol Alp Pannonica Adriat. 2012;21(1):21-2. PMID: 22584902.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, asenapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i inhibitora proteasomu należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem oraz ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pionizacji.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i lek na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi, wstawaj powoli i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce lub objawach zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i lek na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi, wstawaj powoli i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce lub objawach zakażenia.

Leki przeciwpsychotyczne, takie jak olanzapina, kwetiapina czy klozapina, przyjmowane razem z lekami na szpiczaka, takimi jak bortezomib, karfilzomib lub iksazomib, mogą razem obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Oba rodzaje leków mogą też obniżać ciśnienie krwi i powodować zawroty głowy przy wstawaniu. Szczególnie ostrożnie trzeba postępować z klozapiną, bo ona najsilniej wpływa na krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
nadmierna senność
duszność, ból w klatce piersiowej lub kołatanie serca

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i inhibitora proteasomu należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem oraz ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pionizacji. Neutropenię i małopłytkowość ocenia się zgodnie z harmonogramem obowiązującym dla bortezomibu, karfilzomibu lub iksazomibu, a przy spadku liczby neutrofili trzeba rozważyć, czy neuroleptyk nie przyczynia się do niego. Klozapiny nie należy łączyć z inhibitorami proteasomu, a jeśli odstawienie jest niemożliwe, wymagana jest wspólna decyzja psychiatry i hematologa oraz ścisłe monitorowanie bezwzględnej liczby neutrofili. Olanzapina bywa celowo stosowana krótkotrwale przeciwwymiotnie w trakcie chemioterapii i w takim schemacie wystarcza standardowe monitorowanie. U osób starszych i z niedociśnieniem warto zaczynać neuroleptyk od małej dawki i zwiększać ją stopniowo.

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko neutropenii i ciężkich zakażeń, a także niedociśnienia ortostatycznego z zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Największe ryzyko hematologiczne dotyczy klozapiny, u której opisano możliwość agranulocytozy. Przy klozapinie i karfilzomibie należy też liczyć się z sumowaniem się ryzyka powikłań sercowych.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu grup. Inhibitory proteasomu hamują czynność szpiku i powodują małopłytkowość oraz neutropenię, a neuroleptyki z tej grupy mogą rzadko wywoływać leukopenię i neutropenię, najsilniej klozapina. Obie grupy mogą też obniżać ciśnienie tętnicze, neuroleptyki przez blokowanie receptorów alfa‑adrenergicznych, a bortezomib przez działanie na autonomiczny układ nerwowy. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ inhibitory proteasomu nie hamują w sposób klinicznie ważny enzymów metabolizujących neuroleptyki, a neuroleptyki nie zmieniają metabolizmu inhibitorów proteasomu.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i płytek krwi
ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka
nadmierna senność i ryzyko upadków
przy klozapinie z karfilzomibem objawy niewydolności serca i zapalenia mięśnia sercowego

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne, sedacja i upadki występują częściej, a rezerwa szpiku jest mniejsza, dlatego potrzebne jest ostrożniejsze dawkowanie neuroleptyku i częstsza kontrola ciśnienia.
Krótkotrwałe stosowanie przeciwwymiotne przez kilka dni cyklu chemioterapiiczas leczenia · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	ryzyko maleje	Krótkotrwałe podawanie olanzapiny w małej dawce jako leku przeciwwymiotnego jest uznanym, celowym postępowaniem i przy standardowym monitorowaniu morfologii nie wymaga dodatkowych działań.
Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawkidawka · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	ryzyko rośnie	Duże dawki neuroleptyku i szybkie ich zwiększanie nasilają niedociśnienie ortostatyczne i sedację, co przy jednoczesnym stosowaniu bortezomibu zwiększa ryzyko omdleń.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję powinien podjąć hematolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunologiczne przy ścisłym monitorowaniu morfologii i objawów zakażenia.Jeśli bierzesz lek na szpiczaka z tej grupy i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, upewnij się, że wie o tym zarówno twój hematolog, jak i lekarz, który przepisał drugi lek, i nie łącz ich bez ich wspólnej zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz lek na szpiczaka z tej grupy i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, upewnij się, że wie o tym zarówno twój hematolog, jak i lekarz, który przepisał drugi lek, i nie łącz ich bez ich wspólnej zgody.

Leki na szpiczaka takie jak bortezomib, karfilzomib czy iksazomib osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek. Leki stosowane w chorobach zapalnych stawów, skóry lub jelit takie jak barycytynib, upadacytynib czy filgotynib też osłabiają odporność. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, w tym półpaśca, oraz spadku liczby krwinek. Dlatego takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarze uznają je za konieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
bolesna wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza po jednej stronie ciała
kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
pieczenie przy oddawaniu moczu
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
duża bladość i osłabienie
obrzęk, ból lub zaczerwienienie łydki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję powinien podjąć hematolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunologiczne przy ścisłym monitorowaniu morfologii i objawów zakażenia. Zwykle rozsądniej jest wstrzymać inhibitor kinaz janusowych na czas leczenia bortezomibem, karfilzomibem lub iksazomibem i zastąpić go lekiem o mniejszym działaniu immunosupresyjnym. Przed ewentualnym połączeniem trzeba wykluczyć czynne zakażenie i gruźlicę, sprawdzić status zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu B i C oraz zapewnić profilaktykę przeciwwirusową w kierunku półpaśca. Nie należy rozpoczynać ani kontynuować inhibitora kinaz janusowych przy neutropenii, limfopenii lub niedokrwistości poniżej progów podanych w ChPL. Przy karfilzomibie należy ocenić ryzyko zakrzepowe i sercowo naczyniowe, zwłaszcza w połączeniu z barycytynibem, upadacytynibem lub filgotynibem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym półpaśca, gruźlicy i zakażeń oportunistycznych, a także pogłębienia neutropenii, limfopenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Pacjenci leczeni inhibitorem proteasomu mają aktywny nowotwór złośliwy, a u chorych z nowotworem w wywiadzie inhibitory kinaz janusowych należy stosować tylko wtedy, gdy nie ma odpowiedniej alternatywy. Przy karfilzomibie dodatkowo może sumować się ryzyko żylnej choroby zakrzepowo zatorowej i zdarzeń sercowo naczyniowych, które są znanym działaniem niepożądanym obu grup.

Mechanizm

Inhibitory proteasomu działają cytotoksycznie i mielosupresyjnie, a przy tym upośledzają odporność komórkową, co sprzyja zwłaszcza reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Inhibitory kinaz janusowych hamują przekazywanie sygnału z receptorów wielu cytokin, przez co osłabiają odpowiedź immunologiczną i mogą obniżać liczbę limfocytów, neutrofili oraz stężenie hemoglobiny. Działania obu grup sumują się, co zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz cytopenii. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest dla tej klasy oczekiwana, bo leki obu grup są eliminowane różnymi drogami. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, a jej nasilenie zależy od stopnia immunosupresji i mielosupresji wywoływanej przez konkretny lek. Deukrawacytynib jako selektywny allosteryczny inhibitor TYK2 słabiej wpływa na parametry morfologii, ale również zwiększa podatność na zakażenia.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
liczba płytek krwi
objawy zakażenia, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
aktywność aminotransferaz i markery reaktywacji wirusa zapalenia wątroby typu B
objawy żylnej choroby zakrzepowo zatorowej
objawy niewydolności serca i ciśnienie tętnicze przy karfilzomibie
lipidogram

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób w wieku co najmniej 65 lat inhibitory kinaz janusowych wiążą się z większym ryzykiem ciężkich zakażeń, zdarzeń sercowo naczyniowych, zakrzepicy i nowotworów, co nasila konsekwencje połączenia z inhibitorem proteasomu.
Po zakończeniu leczenia inhibitorem proteasomu i powrocie prawidłowej morfologiiodstep · inhibitory proteasomu	ryzyko maleje	Po zakończeniu leczenia inhibitorem proteasomu i odnowie parametrów morfologii ryzyko sumowania mielosupresji maleje, choć decyzję o włączeniu inhibitora kinaz janusowych nadal ogranicza obecność nowotworu złośliwego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Czynniki krzepnięcia (np. czynnik VIII krzepnięcia krwi ludzki, simoktokog alfa, oktokog alfa) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu czynnika krzepnięcia i inhibitora proteasomu oceń indywidualne ryzyko zakrzepowe pacjenta i monitoruj objawy zakrzepicy oraz mikroangiopatii zakrzepowej.Jeśli dostajesz czynnik krzepnięcia i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym obu lekarzom i natychmiast szukaj pomocy, gdy pojawi się ból lub obrzęk nogi, duszność albo ból w klatce piersiowej.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz czynnik krzepnięcia i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym obu lekarzom i natychmiast szukaj pomocy, gdy pojawi się ból lub obrzęk nogi, duszność albo ból w klatce piersiowej.

Czynniki krzepnięcia, na przykład czynnik VIII, czynnik IX albo eptakog alfa, pomagają krwi krzepnąć. Leki stosowane w szpiczaku, takie jak bortezomib, karfilzomib czy iksazomib, mogą same sprzyjać powstawaniu zakrzepów w naczyniach. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko zakrzepu w żyłach, płucach, sercu albo mózgu. Ryzyko jest największe przy karfilzomibie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub kłujący ból przy oddychaniu
ból lub ucisk w klatce piersiowej
nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy albo widzenia
silne zmęczenie, bladość lub zażółcenie skóry
mniej moczu niż zwykle albo ciemny mocz
drobne wybroczyny na skórze lub krwawienia

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu czynnika krzepnięcia i inhibitora proteasomu oceń indywidualne ryzyko zakrzepowe pacjenta i monitoruj objawy zakrzepicy oraz mikroangiopatii zakrzepowej. Podawaj czynnik krzepnięcia w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy niezbędny czas, zgodnie z zaleceniem ośrodka leczenia hemostazy. Największej ostrożności wymaga połączenie karfilzomibu z eptakogiem alfa (aktywowanym), eptakogiem beta, zespołem czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynnika VIII albo kompleksem protrombiny ludzkiej. Decyzję o profilaktyce przeciwzakrzepowej podejmuj wspólnie z hematologiem prowadzącym leczenie szpiczaka i z ośrodkiem hemostazy, uwzględniając liczbę płytek krwi i ryzyko krwawienia. Przy objawach mikroangiopatii zakrzepowej wstrzymaj inhibitor proteasomu i pilnie skonsultuj pacjenta z hematologiem.

Skutek kliniczny

Możliwe jest zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej, w tym zawału serca i udaru, oraz nasilenia mikroangiopatii zakrzepowej. Ryzyko jest teoretycznie najwyższe przy połączeniu karfilzomibu z lekami omijającymi inhibitor lub z kompleksem protrombiny. Przy bortezomibie i iksazomibie sygnał zakrzepowy jest słabszy. Trombocytopenia wywołana inhibitorem proteasomu może jednocześnie zwiększać ryzyko krwawień, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia czynnikiem krzepnięcia.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy całej klasy. Czynniki krzepnięcia podnoszą zdolność krwi do tworzenia skrzepu. Ryzyko jest największe dla leków omijających inhibitor i dla kompleksu protrombiny, a mniejsze dla substytucji pojedynczego czynnika do poziomu fizjologicznego. Inhibitory proteasomu mogą wywołać mikroangiopatię zakrzepową, która w ChPL bortezomibu, karfilzomibu i iksazomibu jest opisana jako ostrzeżenie. Karfilzomib dodatkowo wiąże się z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, uszkodzeniem śródbłonka i zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. Ryzyko zakrzepowe obu grup może się sumować. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo czynniki krzepnięcia są białkami i nie wpływają na metabolizm inhibitorów proteasomu.

Monitorować

objawy zakrzepicy żylnej i zatorowości płucnej
objawy niedokrwienia serca i ośrodkowego układu nerwowego
morfologia krwi z liczbą płytek
schistocyty w rozmazie krwi, LDH, bilirubina i haptoglobina przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej
kreatynina
D-dimery przy podejrzeniu zakrzepicy
ciśnienie tętnicze przy leczeniu karfilzomibem
aktywność podawanego czynnika krzepnięcia

Kiedy ocena się zmienia

Lek omijający inhibitor (eptakog alfa (aktywowany), eptakog beta, zespół czynników krzepnięcia przeciw inhibitorowi czynpostać · czynniki krzepnięcia	ryzyko rośnie	Leki omijające inhibitor i kompleks protrombiny mają najsilniejsze działanie prozakrzepowe w grupie, więc addycja z inhibitorem proteasomu, zwłaszcza z karfilzomibem, jest najbardziej istotna. Wymagają najmniejszej skutecznej dawki i ścisłej obserwacji.
Karfilzomibpostać · inhibitory proteasomu	ryzyko rośnie	Karfilzomib ma wyraźniejszy niż bortezomib i iksazomib sygnał żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i zdarzeń sercowo-naczyniowych, szczególnie w schematach z lenalidomidem i deksametazonem. Rozważ profilaktykę przeciwzakrzepową po ocenie ryzyka krwawienia.
Wielokrotne dawki lub wlew ciągły, np. w okresie okołooperacyjnymczas leczenia · czynniki krzepnięcia	ryzyko rośnie	Powtarzane dawki lub wlew ciągły czynnika krzepnięcia utrzymują wysoki potencjał prozakrzepowy, co przy równoczesnym leczeniu inhibitorem proteasomu zwiększa ryzyko zakrzepicy. Kontroluj aktywność czynnika i unikaj poziomów ponad docelowe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi) klasaU chorego leczonego inhibitorem proteasomu szczepienie przeciw półpaścowi, ospie wietrznej lub ospie prawdziwej trzeba zaplanować z lekarzem prowadzącym, ponieważ odpowiedź na szczepionkę może być osłabiona, a szczepionek żywych nie wolno podawać.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie szczep się przeciw półpaścowi, ospie wietrznej ani ospie prawdziwej bez wcześniejszego ustalenia rodzaju szczepionki i terminu z hematologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie szczep się przeciw półpaścowi, ospie wietrznej ani ospie prawdziwej bez wcześniejszego ustalenia rodzaju szczepionki i terminu z hematologiem.

Leki na szpiczaka z tej grupy, takie jak bortezomib, karfilzomib i iksazomib, osłabiają odporność. Przez to szczepionka przeciw półpaścowi lub ospie może chronić cię słabiej niż zdrową osobę. Szczepionki zawierające żywego wirusa, na przykład szczepionka przeciw ospie wietrznej, mogą w czasie takiego leczenia wywołać ciężką chorobę i nie wolno ich wtedy przyjmować. Szczepionka przeciw półpaścowi stosowana obecnie w Polsce nie zawiera żywego wirusa i lekarz może ci ją zalecić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

pęcherzykowa wysypka na skórze, szczególnie pasmem po jednej stronie ciała
piekący lub kłujący ból skóry po jednej stronie ciała, nawet bez wysypki
rozległa wysypka z pęcherzykami na całym ciele
gorączka, duszność lub silny ból głowy po szczepieniu
zaczerwienienie lub ból oka, wysypka w okolicy oka lub na czole

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

U chorego leczonego inhibitorem proteasomu szczepienie przeciw półpaścowi, ospie wietrznej lub ospie prawdziwej trzeba zaplanować z lekarzem prowadzącym, ponieważ odpowiedź na szczepionkę może być osłabiona, a szczepionek żywych nie wolno podawać. Najlepiej szczepić przed rozpoczęciem leczenia bortezomibem, karfilzomibem lub iksazomibem albo w okresie najmniejszej immunosupresji. Przeciw półpaścowi należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, którą można podać także w trakcie terapii. Ochrona może być jednak słabsza, dlatego nie zastępuje ona profilaktyki przeciwwirusowej acyklowirem lub walacyklowirem, zalecanej standardowo przy leczeniu inhibitorami proteasomu. Szczepionki przeciw ospie prawdziwej z niereplikującego się wirusa MVA można użyć ze świadomością ograniczonej skuteczności. Żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej nie podaje się w trakcie leczenia ani przez okres ustalony z hematologiem po jego zakończeniu. Jeśli jest wskazana, podaje się ją z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Po narażeniu na ospę wietrzną u nieodpornego chorego należy rozważyć immunoglobulinę przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca lub leczenie przeciwwirusowe zamiast szczepionki.

Skutek kliniczny

W przypadku szczepionek nieżywych, czyli rekombinowanej szczepionki przeciw półpaścowi i niereplikującej szczepionki przeciw ospie prawdziwej, głównym skutkiem jest słabsza i krótsza ochrona poszczepienna. Chory może pozostać podatny na półpasiec lub zakażenie mimo szczepienia. W przypadku szczepionki żywej przeciw ospie wietrznej grozi uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym z zajęciem skóry, płuc, wątroby lub ośrodkowego układu nerwowego. Takie zakażenie może zagrażać życiu.

Mechanizm

Bortezomib, karfilzomib i iksazomib hamują proteasom w komórkach układu odpornościowego. Upośledzają przez to funkcję i liczbę limfocytów T, zwłaszcza CD4, oraz odpowiedź humoralną. Efekt dotyczy całej grupy A w podobnym stopniu, niezależnie od drogi podania. Osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza wytwarzanie przeciwciał i odporności komórkowej po szczepieniu. W przypadku szczepionek żywych dochodzi dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania się wirusa szczepionkowego. Inhibitory proteasomu same w sobie zwiększają ryzyko reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wiąże się ze zmianą stężeń żadnego z leków. W Polsce szczepionka przeciw półpaścowi to szczepionka rekombinowana z adiuwantem, a szczepionka przeciw ospie prawdziwej to szczepionka z niereplikującego się wirusa krowianki (MVA). Obie nie niosą ryzyka zakażenia szczepionkowego, a problemem jest głównie słabsza odpowiedź na szczepienie.

Monitorować

status serologiczny wobec wirusa ospy wietrznej i półpaśca przed rozpoczęciem leczenia
objawy półpaśca lub ospy wietrznej w trakcie leczenia i po szczepieniu
stosowanie profilaktyki przeciwwirusowej (acyklowir lub walacyklowir)
liczba limfocytów i stopień immunosupresji przy planowaniu terminu szczepienia
rodzaj szczepionki – żywa czy nieżywa – przed każdym podaniem

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa, z replikującym się wirusempostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko rośnie	Szczepionki żywe, jak szczepionka przeciw ospie wietrznej, wcześniej stosowana żywa szczepionka przeciw półpaścowi lub replikująca szczepionka krowiankowa przeciw ospie prawdziwej, są przeciwwskazane w trakcie leczenia inhibitorem proteasomu z powodu ryzyka uogólnionego zakażenia szczepionkowego.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem proteasomukolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko maleje	Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed włączeniem inhibitora proteasomu daje lepszą odpowiedź immunologiczną. W przypadku szczepionki żywej jest to jedyny bezpieczny moment jej podania.
Po zakończeniu leczenia inhibitorem proteasomuczas leczenia · inhibitory proteasomu	inne zalecenie	Osłabienie odporności utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu leku. Termin szczepienia, zwłaszcza szczepionką żywą, ustala hematolog na podstawie odbudowy odporności, a nie samego faktu zakończenia terapii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu doustnego chelatora żelaza i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, ściśle kontrolować morfologię krwi z rozmazem i liczbą płytek.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo razem z lekiem na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi i natychmiast zgłoś się do lekarza przy gorączce, bólu gardła albo nietypowych siniakach lub krwawieniach.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo razem z lekiem na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi i natychmiast zgłoś się do lekarza przy gorączce, bólu gardła albo nietypowych siniakach lub krwawieniach.

Leki usuwające nadmiar żelaza z organizmu, takie jak deferypron czy deferazyroks, oraz leki stosowane w szpiczaku, takie jak bortezomib, karfilzomib czy iksazomib, mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą mocniej obniżyć liczbę białych krwinek chroniących przed zakażeniami i płytek krwi odpowiadających za krzepnięcie. Najbardziej dotyczy to deferypronu, którego zwykle nie łączy się z tymi lekami. Deferoksamina podawana w zastrzykach lub wlewach nie stwarza takiego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
objawy przypominające grypę
łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
drobne czerwone kropki na skórze
wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu doustnego chelatora żelaza i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, ściśle kontrolować morfologię krwi z rozmazem i liczbą płytek. Deferypronu nie należy łączyć z bortezomibem, karfilzomibem ani iksazomibem, ponieważ ChPL deferypronu wyklucza jednoczesne stosowanie leków wywołujących neutropenię lub agranulocytozę – u chorego leczonego inhibitorem proteasomu wskazana jest zmiana chelatora. Przy deferazyroksie połączenie jest możliwe pod warunkiem regularnej kontroli morfologii oraz kreatyniny i eGFR, szczególnie w skojarzeniu z karfilzomibem, a przy pojawieniu się cytopenii niewyjaśnionej leczeniem przeciwnowotworowym należy rozważyć przerwanie chelatora. Deferoksamina jest preferowanym chelatorem u chorych otrzymujących inhibitor proteasomu. Decyzję o wyborze chelatora warto uzgodnić z hematologiem prowadzącym leczenie przeciwnowotworowe.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z groźnymi zakażeniami oraz ryzyko pogłębienia małopłytkowości z krwawieniami. Połączenie z deferypronem wiąże się z największym ryzykiem, ponieważ agranulocytoza może rozwinąć się nagle, a neutropenia wywołana inhibitorem proteasomu utrudnia jej wczesne rozpoznanie i może opóźnić odstawienie chelatora. Przy deferazyroksie w skojarzeniu zwłaszcza z karfilzomibem istnieje też ryzyko pogorszenia czynności nerek.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się toksyczności hematologicznej obu grup leków. Inhibitory proteasomu (bortezomib, karfilzomib, iksazomib) często powodują małopłytkowość i neutropenię, a doustne chelatory żelaza mogą wywoływać cytopenie – deferypron jest związany z ryzykiem neutropenii i agranulocytozy o nieustalonym, prawdopodobnie idiosynkratycznym mechanizmie, a przy deferazyroksie zgłaszano cytopenie głównie u chorych z wcześniejszą niewydolnością szpiku. Dodatkowo deferazyroks i karfilzomib mogą uszkadzać nerki, co przy łącznym stosowaniu zwiększa ryzyko pogorszenia ich czynności. Interakcja farmakokinetyczna o znaczeniu klinicznym nie jest znana. Interakcja nie jest wspólna dla wszystkich leków grupy A – najsilniej dotyczy deferypronu, w mniejszym stopniu deferazyroksu, a nie dotyczy w istotnym stopniu deferoksaminy. W grupie B dotyczy wszystkich trzech leków.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
liczba płytek krwi
stężenie kreatyniny i eGFR (zwłaszcza deferazyroks z karfilzomibem)
objawy zakażenia, w tym gorączka i ból gardła
objawy skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

Chelator włączany u chorego już leczonego inhibitorem proteasomukolejność włączenia · chelatory żelaza

inne zalecenie

Przed włączeniem doustnego chelatora u chorego w trakcie leczenia inhibitorem proteasomu należy ocenić wyjściową liczbę neutrofili i płytek. U takiego chorego nie należy rozpoczynać leczenia deferypronem, a przy wyborze deferazyroksu konieczna jest także ocena czynności nerek.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, prowadzić je wyłącznie pod nadzorem hematoonkologa z częstą kontrolą morfologii krwi i profilaktyką zakażeń.Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek z jednej z tych grup, a lekarz chce włączyć lek z drugiej, powiedz mu o tym, nie łącz ich bez jego wyraźnej decyzji i regularnie rób zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek z jednej z tych grup, a lekarz chce włączyć lek z drugiej, powiedz mu o tym, nie łącz ich bez jego wyraźnej decyzji i regularnie rób zlecone badania krwi.

Leki z obu tych grup osłabiają szpik kostny i odporność, a przyjmowane razem lub krótko po sobie działają na nie jeszcze silniej. Dotyczy to na przykład kladrybiny, fludarabiny czy merkaptopuryny w połączeniu z bortezomibem, karfilzomibem lub iksazomibem. Może to prowadzić do groźnych zakażeń, krwawień i dużego osłabienia. Działanie kladrybiny i fludarabiny na odporność utrzymuje się wiele miesięcy po zakończeniu leczenia, więc powiedz lekarzowi, jeśli kiedykolwiek je przyjmowałeś.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
kaszel lub duszność
łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
skrajne zmęczenie i bladość
drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
splątanie, senność lub zaburzenia chodu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, prowadzić je wyłącznie pod nadzorem hematoonkologa z częstą kontrolą morfologii krwi i profilaktyką zakażeń. Przed włączeniem inhibitora proteasomu u pacjenta po leczeniu kladrybiną, fludarabiną lub klofarabiną należy sprawdzić, czy liczba limfocytów i neutrofilów wróciła do bezpiecznego poziomu. Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianym jest przeciwwskazana u pacjentów otrzymujących leczenie mielosupresyjne lub immunosupresyjne, więc w tej sytuacji należy wybrać inny lek na stwardnienie rozsiane. Należy rozważyć profilaktykę przeciwwirusową przeciw półpaścowi oraz profilaktykę pneumocystozy zgodnie ze standardami ośrodka. Przy łączeniu nelarabiny lub fludarabiny z bortezomibem trzeba regularnie oceniać objawy neuropatii, a przy karfilzomibie kontrolować czynność nerek. Nie należy podawać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości z krwawieniami, niedokrwistości oraz ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca, zakażeń grzybiczych, pneumocystozowego zapalenia płuc i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Przy nelarabinie i fludarabinie z bortezomibem możliwe jest nasilenie neuropatii i innych objawów neurotoksyczności.

Mechanizm

Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i ma charakter farmakodynamiczny. Analogi puryn uszkadzają szpik kostny i silnie zmniejszają liczbę limfocytów, a inhibitory proteasomu same powodują małopłytkowość, neutropenię i limfopenię oraz osłabiają odporność komórkową. Działania te sumują się, co nasila zahamowanie czynności szpiku i immunosupresję. Limfopenia po kladrybinie, fludarabinie i klofarabinie utrzymuje się wiele miesięcy, dlatego ryzyko dotyczy także stosowania kolejnego, a nie tylko jednoczesnego. Dodatkowo nelarabina i fludarabina są neurotoksyczne, a bortezomib wywołuje neuropatię obwodową, co może nasilać uszkodzenie układu nerwowego. Karfilzomib może powodować ostre uszkodzenie nerek, co teoretycznie zwiększa ekspozycję na analogi puryn wydalane przez nerki (kladrybina, fludarabina, klofarabina). Brak pary z merkaptopuryną w bazie oznacza brak danych, a nie odmienny mechanizm, ponieważ merkaptopuryna również hamuje czynność szpiku.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów, limfocytów i płytek
objawy zakażenia, gorączka, zmiany skórne typowe dla półpaśca
objawy krwawienia
kreatynina i eGFR, zwłaszcza przy karfilzomibie
objawy neuropatii obwodowej i neurotoksyczności ośrodkowej przy nelarabinie i fludarabinie
aktywność aminotransferaz przy merkaptopurynie i tioguaninie

Kiedy ocena się zmienia

Kladrybina w tabletkach stosowana w stwardnieniu rozsianympostać · analogi puryn	ryzyko rośnie	Kladrybina w tabletkach jest przeciwwskazana u pacjentów z obniżoną odpornością, w tym otrzymujących leczenie mielosupresyjne lub immunosupresyjne, do którego należą inhibitory proteasomu. W razie potrzeby leczenia szpiczaka należy zmienić terapię stwardnienia rozsianego.
Do czasu odnowy liczby limfocytów i neutrofilów po kladrybinie, fludarabinie lub klofarabinieodstep · analogi puryn	inne zalecenie	Interakcja dotyczy także leczenia sekwencyjnego. Przed włączeniem inhibitora proteasomu po analogu puryn należy ocenić morfologię i rozważyć profilaktykę zakażeń, jeśli limfopenia się utrzymuje.
Obniżony eGFR lub ostre uszkodzenie nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Upośledzona czynność nerek, także wywołana karfilzomibem, zwiększa ekspozycję na kladrybinę, fludarabinę i klofarabinę oraz ich toksyczność szpikową i neurologiczną. Wymaga to kontroli kreatyniny i dostosowania dawki analogu puryn.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaSzczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się osobie leczonej inhibitorem proteasomu ani w okresie, gdy jej odporność jest jeszcze upośledzona po zakończeniu leczenia.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów proteasomu, nie przyjmuj szczepionki przeciw rotawirusom, a gdy w domu szczepione jest niemowlę, dokładnie myj ręce po kontakcie z jego pieluchami i powiedz lekarzowi o swoim leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów proteasomu, nie przyjmuj szczepionki przeciw rotawirusom, a gdy w domu szczepione jest niemowlę, dokładnie myj ręce po kontakcie z jego pieluchami i powiedz lekarzowi o swoim leczeniu.

Bortezomib, karfilzomib i iksazomib to leki na szpiczaka, które osłabiają odporność. Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy. U osoby z osłabioną odpornością te wirusy mogą wywołać uporczywą biegunkę, a szczepienie może nie zadziałać. Niemowlę zaszczepione przeciw rotawirusom przez kilka tygodni wydala wirusa z kałem, dlatego w domu z osobą leczoną takim lekiem ważna jest higiena.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

biegunka trwająca dłużej niż dobę lub bardzo częste wodniste stolce
wymioty uniemożliwiające picie
objawy odwodnienia – silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy, mało moczu
gorączka

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Szczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się osobie leczonej inhibitorem proteasomu ani w okresie, gdy jej odporność jest jeszcze upośledzona po zakończeniu leczenia. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po odstawieniu bortezomibu, karfilzomibu lub iksazomibu ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności. Niemowlę z otoczenia chorego leczonego inhibitorem proteasomu można zaszczepić zgodnie z kalendarzem szczepień. Domownicy muszą wtedy przestrzegać higieny rąk po zmianie pieluch i bezpiecznie usuwać pieluchy, a chory nie powinien przewijać dziecka w okresie wydalania wirusa szczepionkowego, jeśli da się tego uniknąć.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z przewlekłą lub ciężką biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko przedłużonego wydalania wirusa. Jednocześnie odpowiedź na szczepienie może być słaba lub żadna. Szczepionka jest przeznaczona dla niemowląt, a inhibitory proteasomu stosuje się u dorosłych, więc w praktyce bezpośrednie połączenie u jednej osoby jest wyjątkowo rzadkie. Częstsza sytuacja to kontakt domowy chorego leczonego inhibitorem proteasomu z niedawno zaszczepionym niemowlęciem, które przez kilka tygodni wydala wirusa szczepionkowego z kałem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które namnażają się w jelicie. Inhibitory proteasomu (bortezomib, karfilzomib, iksazomib) hamują czynność limfocytów i odpowiedź immunologiczną. Dzieje się to na tle szpiczaka lub chłoniaka, które same upośledzają odporność. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego i nie wytwarza skutecznej ochrony poszczepiennej. Efekt wynika z działania całej klasy na układ odpornościowy, a nie z właściwości pojedynczej substancji, dlatego dotyczy jednakowo wszystkich trzech leków.

Monitorować

Biegunka, wymioty i objawy odwodnienia u chorego leczonego inhibitorem proteasomu, zwłaszcza po kontakcie z niedawno zaszczepionym niemowlęciem
Wywiad szczepienny i stan odporności przed każdym planowanym szczepieniem żywą szczepionką u chorego po leczeniu inhibitorem proteasomu

Kiedy ocena się zmienia

Dorosływiek · pacjent	inne zalecenie	Szczepionka przeciw rotawirusom jest przeznaczona wyłącznie dla niemowląt, więc u dorosłego leczonego inhibitorem proteasomu bezpośrednie połączenie praktycznie nie występuje. Zalecenia dotyczą wtedy kontaktu z zaszczepionym niemowlęciem: higieny rąk, bezpiecznego usuwania pieluch i ograniczenia przewijania przez chorego w okresie wydalania wirusa szczepionkowego.
Czas potrzebny do odbudowy odporności po zakończeniu leczenia, ustalony przez lekarzaodstep · inhibitory proteasomu	ryzyko maleje	Ryzyko maleje po zakończeniu leczenia inhibitorem proteasomu i odbudowie odporności. Decyzję o szczepieniu żywą szczepionką podejmuje lekarz prowadzący po ocenie stanu immunologicznego, z uwzględnieniem choroby podstawowej i innych leków immunosupresyjnych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i selektywnego modulatora receptora estrogenowego oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe przed włączeniem lub kontynuacją SERM i w miarę możliwości zastąp SERM lekiem bez działania prozakrzepowego.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu oraz raloksyfen, bazedoksyfen lub ospemifen, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym cyklem leczenia i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu oraz raloksyfen, bazedoksyfen lub ospemifen, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym cyklem leczenia i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.

Niektóre leki na szpiczaka, zwłaszcza karfilzomib, a także leki takie jak raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen, mogą zwiększać skłonność krwi do tworzenia zakrzepów. Raloksyfen i bazedoksyfen stosuje się na osteoporozę, a ospemifen na suchość pochwy po menopauzie. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększać ryzyko zakrzepu w żyłach nóg lub w płucach. Przy bortezomibie i iksazomibie to ryzyko jest mniejsze, ale sama choroba i inne leki na szpiczaka też sprzyjają zakrzepom. Często można wybrać inny lek na osteoporozę lub suchość pochwy, który nie zwiększa tego ryzyka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból, obrzęk, ucieplenie lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
nagła duszność lub przyspieszony oddech
ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu
kaszel z krwią
nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy albo widzenia

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i selektywnego modulatora receptora estrogenowego oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe przed włączeniem lub kontynuacją SERM i w miarę możliwości zastąp SERM lekiem bez działania prozakrzepowego. Najwięcej uwagi wymaga karfilzomib, przy którym zaleca się unikanie raloksyfenu, bazedoksyfenu i ospemifenu, zwłaszcza w schematach z deksametazonem, lenalidomidem lub pomalidomidem. Jeżeli SERM jest niezbędny, rozważ farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową zgodnie z oceną ryzyka hematologa. Pacjent i opiekunowie powinni znać objawy zakrzepicy i zatorowości. Przy bortezomibie i iksazomibie addycja jest słabsza, ale u pacjenta ze szpiczakiem ryzyko zakrzepowe pozostaje wysokie z powodu choroby i leków towarzyszących. W razie wystąpienia zakrzepicy lub zatorowości SERM należy odstawić na stałe. SERM odstawia się też na czas dłuższego unieruchomienia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Możliwy jest też udar niedokrwienny, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Do takich czynników należą unieruchomienie, przebyty epizod zakrzepowy, otyłość, zabieg operacyjny lub równoczesne stosowanie deksametazonu, lenalidomidu albo pomalidomidu.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania prozakrzepowego. Wszystkie trzy SERM (raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) działają agonistycznie na receptor estrogenowy w wątrobie. Zmieniają przez to syntezę czynników krzepnięcia i inhibitorów krzepnięcia, co zwiększa ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Karfilzomib sam wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnych i tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych. Do tego dochodzi wysokie ryzyko wynikające z samego szpiczaka i częstego leczenia skojarzonego z deksametazonem i lekami immunomodulującymi. Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej. Karfilzomib jest rozkładany głównie przez peptydazy i hydrolizę epoksydu, a nie przez cytochrom P450. Raloksyfen i bazedoksyfen są metabolizowane przez glukuronidację, a ospemifen nie hamuje w istotny klinicznie sposób metabolizmu inhibitorów proteasomu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy inhibitorów proteasomu. Dotyczy przede wszystkim karfilzomibu, natomiast wszystkie trzy SERM zachowują się w niej podobnie.

Monitorować

ocena czynników ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej przed włączeniem SERM
objawy zakrzepicy żył głębokich (jednostronny ból, obrzęk, zaczerwienienie kończyny)
objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, tachykardia, krwioplucie)
objawy udaru i niedokrwienia tętniczego
stosowanie i przestrzeganie profilaktyki przeciwzakrzepowej zaleconej przez hematologa
okresy unieruchomienia, planowane zabiegi i hospitalizacje

Kiedy ocena się zmienia

SERM włączany w trakcie leczenia karfilzomibemkolejność włączenia · selektywne modulatory receptora estrogenowego

inne zalecenie

Nie zaczynaj leczenia SERM u pacjenta w trakcie terapii karfilzomibem. W pierwszej kolejności wybierz bisfosfonian lub denozumab, a w atrofii pochwy leczenie miejscowe. Najwyższe ryzyko zakrzepowe przypada na pierwsze miesiące stosowania SERM, co nakłada się na okres intensywnego leczenia szpiczaka.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Antyestrogeny (np. tamoksyfen, toremifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego modulatora receptora estrogenowego i karfilzomibu oceń ryzyko zakrzepowe chorego i rozważ profilaktykę przeciwzakrzepową oraz ścisłe monitorowanie objawów zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz tamoksyfen lub toremifen razem z karfilzomibem, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą, nie odstawiaj leków samodzielnie i od razu zgłoś się do lekarza przy objawach zakrzepicy.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz tamoksyfen lub toremifen razem z karfilzomibem, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą, nie odstawiaj leków samodzielnie i od razu zgłoś się do lekarza przy objawach zakrzepicy.

Tamoksyfen i toremifen, stosowane w leczeniu raka piersi, mogą zwiększać skłonność do tworzenia się zakrzepów w żyłach. Karfilzomib, lek stosowany w szpiczaku, ma podobne działanie, więc razem to ryzyko rośnie. Nie dotyczy to w takim stopniu fulwestrantu, elacestrantu, bortezomibu ani iksazomibu. Lekarz może zalecić lek przeciwzakrzepowy albo zmienić jeden z leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
kaszel z krwią
kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
nagłe osłabienie jednej strony ciała lub zaburzenia mowy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego modulatora receptora estrogenowego i karfilzomibu oceń ryzyko zakrzepowe chorego i rozważ profilaktykę przeciwzakrzepową oraz ścisłe monitorowanie objawów zakrzepicy. Jeśli to możliwe, rozważ zamianę tamoksyfenu lub toremifenu na lek hormonalny o mniejszym ryzyku zakrzepowym, np. inhibitor aromatazy u kobiet po menopauzie lub fulwestrant, po konsultacji z onkologiem. Alternatywnie rozważ inhibitor proteasomu o mniejszym działaniu prozakrzepowym, np. bortezomib, jeśli pozwala na to schemat leczenia szpiczaka. Przy toremifenie wykonaj EKG przed leczeniem i w jego trakcie oraz koryguj zaburzenia potasu i magnezu. Fulwestrant, elacestrant, bortezomib i iksazomib nie wykazują tej interakcji w istotnym stopniu.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i innych powikłań zakrzepowo-zatorowych, szczególnie u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak unieruchomienie, przebyta zakrzepica, zabieg operacyjny czy jednoczesne stosowanie deksametazonu lub lenalidomidu. Przy toremifenie możliwe jest także nasilenie zaburzeń rytmu serca u chorych z kardiotoksycznością związaną z karfilzomibem.

Mechanizm

Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy i dotyczy połączenia selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (tamoksyfen, toremifen) z karfilzomibem. Tamoksyfen i toremifen działają estrogenopodobnie na wątrobę, zmieniając syntezę czynników krzepnięcia i obniżając stężenie naturalnych inhibitorów krzepnięcia, co zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej. Karfilzomib sam zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz działa kardiotoksycznie, a efekty prozakrzepowe obu leków się sumują. Toremifen wydłuża dodatkowo odstęp QT, co przy kardiotoksyczności karfilzomibu może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
ocena indywidualnego ryzyka zakrzepowego przed włączeniem i w trakcie leczenia
EKG z oceną odstępu QT przy stosowaniu toremifenu
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy niewydolności serca i zaburzeń rytmu

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Steroidy anaboliczne – pochodne androstanu (np. dehydroepiandrosteron, prasteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i prasteronu (DHEA) należy unikać ogólnoustrojowego podawania prasteronu i ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe chorego.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj suplementów z DHEA bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz mu o wszystkich preparatach hormonalnych, których używasz.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj suplementów z DHEA bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz mu o wszystkich preparatach hormonalnych, których używasz.

Niektóre leki na szpiczaka, takie jak karfilzomib i iksazomib, zwiększają ryzyko powstawania zakrzepów krwi. DHEA (prasteron), dostępny jako suplement diety, zamienia się w organizmie w hormony płciowe i może to ryzyko jeszcze podnieść. Globulki dopochwowe z prasteronem działają głównie miejscowo i są znacznie mniej ryzykowne. Bortezomib nie zwiększa ryzyka zakrzepów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub przyspieszony oddech
ból w klatce piersiowej, zwłaszcza nasilający się przy wdechu
kaszel z krwią
nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała albo zaburzenia mowy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i prasteronu (DHEA) należy unikać ogólnoustrojowego podawania prasteronu i ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe chorego. Doustne suplementy DHEA warto odstawić na czas leczenia karfilzomibem lub iksazomibem, ponieważ nie mają udokumentowanej korzyści, która uzasadniałaby dodatkowe ryzyko. Prasteron w globulkach dopochwowych daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową i można go rozważyć po ocenie ryzyka przez lekarza prowadzącego, przy zachowanej tromboprofilaktyce. Należy upewnić się, że chory przyjmuje zaleconą profilaktykę przeciwzakrzepową, zwłaszcza w schematach z lekami immunomodulującymi i deksametazonem. Przy bortezomibie interakcja nie ma istotnego znaczenia.

Skutek kliniczny

Możliwy wzrost ryzyka zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i rzadziej zakrzepicy tętniczej u chorych na szpiczaka mnogiego, którzy już z racji choroby i leczenia skojarzonego należą do grupy wysokiego ryzyka zakrzepowego.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy sumowania ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Karfilzomib zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zwłaszcza w skojarzeniu z deksametazonem i lenalidomidem lub pomalidomidem. Prasteron (dehydroepiandrosteron) jest prohormonem przekształcanym w tkankach do androgenów i estrogenów, które mogą nasilać prozakrzepowe zmiany w układzie krzepnięcia. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej – oba leki nie zmieniają wzajemnie swoich stężeń. Ryzyko dotyczy głównie ogólnoustrojowej ekspozycji na prasteron, czyli doustnych suplementów DHEA. Dla iksazomibu sygnał zakrzepowy jest słabszy, ale lek stosuje się zwykle z lenalidomidem i deksametazonem, więc ostrożność obowiązuje także przy nim. Bortezomib nie ma działania prozakrzepowego.

Monitorować

objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie łydki)
objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią)
przestrzeganie tromboprofilaktyki zaleconej w schemacie leczenia szpiczaka
przyjmowanie suplementów hormonalnych, w tym DHEA, zgłaszane w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · steroidy anaboliczne – pochodne androstanu	ryzyko maleje	Prasteron w globulkach dopochwowych działa głównie miejscowo, a jego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka. Sumowanie ryzyka zakrzepowego jest mało prawdopodobne, ale u chorych z wysokim ryzykiem decyzję warto uzgodnić z hematologiem.
Skojarzenie z lenalidomidem lub pomalidomidem i deksametazonemkolejność włączenia · pacjent	ryzyko rośnie	Leki immunomodulujące i deksametazon same zwiększają ryzyko zakrzepowe, więc dołączenie ogólnoustrojowego prasteronu w takim schemacie jest szczególnie niewskazane. Należy bezwzględnie zachować zaleconą tromboprofilaktykę.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Preparaty fibrynogenu (np. fibrynogen ludzki) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i koncentratu fibrynogenu podawaj fibrynogen tylko przy udokumentowanym niedoborze lub krwawieniu i dawkuj go do docelowego stężenia fibrynogenu, a nie ponad nie.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu i dostajesz fibrynogen, nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz objawy zakrzepu lub krwawienia.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu i dostajesz fibrynogen, nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz objawy zakrzepu lub krwawienia.

Leki na szpiczaka z tej grupy, takie jak bortezomib, karfilzomib i iksazomib, mogą u niektórych osób sprzyjać powstawaniu zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Fibrynogen ludzki to lek z krwi, który pomaga krwi krzepnąć i jest podawany w szpitalu przy krwawieniu lub braku fibrynogenu. Razem mogą zwiększać ryzyko zakrzepów, dlatego lekarz podaje fibrynogen tylko wtedy, gdy jest naprawdę potrzebny, i kontroluje wyniki badań krwi. Ryzyko jest największe przy karfilzomibie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ciemny lub czerwony mocz albo znacznie mniej moczu niż zwykle
drobne czerwone kropki na skórze lub siniaki bez powodu
nagłe osłabienie, splątanie, zaburzenia mowy lub widzenia
zażółcenie skóry lub oczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i koncentratu fibrynogenu podawaj fibrynogen tylko przy udokumentowanym niedoborze lub krwawieniu i dawkuj go do docelowego stężenia fibrynogenu, a nie ponad nie. Przed podaniem oceń ryzyko zakrzepowe chorego, w tym przebytą zakrzepicę, unieruchomienie, równoczesne leczenie lenalidomidem, pomalidomidem lub talidomidem i deksametazonem oraz stosowaną profilaktykę przeciwzakrzepową. Przed podaniem fibrynogenu wyklucz mikroangiopatię zakrzepową jako przyczynę małopłytkowości i zaburzeń krzepnięcia, bo w tej sytuacji uzupełnianie fibrynogenu może pogorszyć stan chorego. Przy karfilzomibie zachowaj szczególną ostrożność. Przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej wstrzymaj inhibitor proteasomu i skonsultuj chorego z hematologiem. Zmiana inhibitora proteasomu z powodu jednorazowego lub krótkotrwałego podania fibrynogenu zwykle nie jest potrzebna.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka zakrzepicy żylnej, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej oraz nasilenie lub ujawnienie mikroangiopatii zakrzepowej z ostrym uszkodzeniem nerek. Największe ryzyko dotyczy karfilzomibu oraz chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepowego.

Mechanizm

Inhibitory proteasomu mogą uszkadzać śródbłonek naczyń i wywoływać mikroangiopatię zakrzepową, czyli tworzenie się drobnych zakrzepów w małych naczyniach z rozpadem krwinek czerwonych i spadkiem liczby płytek krwi. Karfilzomib dodatkowo zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz zdarzeń sercowo-naczyniowych. Fibrynogen ludzki uzupełnia substrat do tworzenia skrzepu i przy podaniu ponad potrzebę lub u chorego z innymi czynnikami ryzyka sprzyja zakrzepicy. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, a efekty prozakrzepowe obu grup sumują się. Żaden z leków nie zmienia stężenia drugiego. Szpiczak plazmocytowy sam w sobie, a także leczenie skojarzone z lekami immunomodulującymi i deksametazonem, dodatkowo zwiększają ryzyko zakrzepowe. Ryzyko mikroangiopatii zakrzepowej dotyczy wszystkich trzech inhibitorów proteasomu, a ryzyko zakrzepicy żylnej jest największe przy karfilzomibie. Bortezomib nieco hamuje agregację płytek i w mniejszym stopniu sprzyja zakrzepicy żylnej, ale nie znosi ryzyka mikroangiopatii.

Monitorować

stężenie fibrynogenu przed podaniem i po podaniu koncentratu
morfologia z liczbą płytek krwi
rozmaz krwi obwodowej w kierunku schistocytów przy spadku płytek
LDH, bilirubina, haptoglobina przy podejrzeniu hemolizy
kreatynina i diureza
objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
ciśnienie tętnicze i objawy niewydolności serca przy karfilzomibie

Kiedy ocena się zmienia

Dawki powtarzane lub przekraczające uzupełnienie do docelowego stężenia fibrynogenudawka · preparaty fibrynogenu

ryzyko rośnie

Powtarzane podawanie koncentratu fibrynogenu lub uzupełnianie ponad stężenie docelowe zwiększa ryzyko zakrzepowe u chorego leczonego inhibitorem proteasomu, zwłaszcza karfilzomibem. Dawkuj według oznaczonego stężenia fibrynogenu i kontroluj je po podaniu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Progestageny – pochodne estrenu (np. linestrenol, noretysteron) klasaPodczas leczenia karfilzomibem należy unikać progestagenów pochodnych estrenu i hormonalnych metod antykoncepcji niosących ryzyko zakrzepicy, a gdy ich stosowanie jest konieczne, trzeba ocenić ryzyko zakrzepowe i rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową.Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów proteasomu i tabletki z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz o tym hematologowi i nie zaczynaj ani nie odstawiaj hormonów bez jego zgody.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów proteasomu i tabletki z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz o tym hematologowi i nie zaczynaj ani nie odstawiaj hormonów bez jego zgody.

Karfilzomib, lek stosowany w leczeniu szpiczaka, może zwiększać ryzyko powstania zakrzepów w żyłach. Podobne działanie mają tabletki hormonalne z noretysteronem lub linestrenolem, stosowane np. przy zaburzeniach miesiączkowania lub jako antykoncepcja. Razem ryzyko zakrzepów jest większe niż przy każdym z tych leków osobno. Inne leki z tej grupy, takie jak bortezomib i iksazomib, same nie zwiększają wyraźnie tego ryzyka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
kaszel z krwią
nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia karfilzomibem należy unikać progestagenów pochodnych estrenu i hormonalnych metod antykoncepcji niosących ryzyko zakrzepicy, a gdy ich stosowanie jest konieczne, trzeba ocenić ryzyko zakrzepowe i rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową. U kobiet w wieku rozrodczym leczonych karfilzomibem należy wybrać skuteczną metodę antykoncepcji bez istotnego działania prozakrzepowego, np. wkładkę miedzianą lub system wewnątrzmaciczny z lewonorgestrelem. Noretysteron bywa stosowany do zahamowania krwawień miesiączkowych u chorych z małopłytkowością i w takiej sytuacji decyzję o jego użyciu trzeba podjąć razem z hematologiem, ważąc ryzyko krwawienia i zakrzepicy. Przy bortezomibie i iksazomibie sam inhibitor proteasomu nie wymaga zmiany postępowania, ale należy uwzględnić ryzyko zakrzepowe innych leków ze schematu.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, szczególnie u chorych na szpiczaka, którzy mają już podwyższone ryzyko zakrzepowe z powodu choroby, unieruchomienia lub jednoczesnego stosowania lenalidomidu, pomalidomidu lub deksametazonu.

Mechanizm

Karfilzomib zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, prawdopodobnie przez wpływ na śródbłonek naczyń i czynność płytek krwi. Noretysteron, a także linestrenol, który jest w organizmie przekształcany do noretysteronu, w dawkach terapeutycznych również zwiększa ryzyko zakrzepicy, częściowo przez przemianę niewielkiej części noretysteronu do etynyloestradiolu. Działania prozakrzepowe obu leków się sumują. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo karfilzomib jest rozkładany głównie przez peptydazy i hydrolazy, a nie przez cytochrom P450. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy inhibitorów proteasomu – dotyczy przede wszystkim karfilzomibu, a po stronie progestagenów obu leków z grupy w podobnym stopniu.

Monitorować

objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyny)
objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, przyspieszone tętno)
ocena czynników ryzyka zakrzepicy przed włączeniem progestagenu
stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej zgodnie ze schematem leczenia szpiczaka

Kiedy ocena się zmienia

Dawki terapeutyczne (wyższe niż antykoncepcyjne)dawka · progestageny – pochodne estrenu

ryzyko rośnie

W dawkach stosowanych w leczeniu krwawień i zaburzeń miesiączkowania noretysteron w większym stopniu przekształca się do etynyloestradiolu, co nasila działanie prozakrzepowe i zwiększa znaczenie interakcji z karfilzomibem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Androgeny (np. testosteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu androgenu i inhibitora proteasomu oceń ryzyko zakrzepowo-zatorowe i sercowo-naczyniowe chorego oraz zastanów się, czy leczenie androgenem jest w tym okresie niezbędne.Jeśli przyjmujesz testosteron i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz testosteron i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Testosteron i niektóre leki na szpiczaka, zwłaszcza karfilzomib, mogą zagęszczać krew i zwiększać ryzyko powstania zakrzepów. Oba leki mogą też podnosić ciśnienie krwi i obciążać serce. Gdy przyjmujesz je razem, te działania mogą się nasilać. Bortezomib i iksazomib działają w ten sposób w znacznie mniejszym stopniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
szybkie przybieranie na wadze i obrzęki kostek
silny ból głowy lub zawroty głowy przy wysokim ciśnieniu
kaszel z krwią

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu androgenu i inhibitora proteasomu oceń ryzyko zakrzepowo-zatorowe i sercowo-naczyniowe chorego oraz zastanów się, czy leczenie androgenem jest w tym okresie niezbędne. Dotyczy to przede wszystkim karfilzomibu. Jeśli testosteron jest konieczny, ustal z hematologiem profilaktykę przeciwzakrzepową i regularnie kontroluj hematokryt oraz ciśnienie tętnicze. Gdy hematokryt wyraźnie rośnie albo pojawia się trudne do opanowania nadciśnienie lub objawy niewydolności serca, rozważ zmniejszenie dawki lub przerwanie testosteronu. U chorych z przebytą zakrzepicą lub chorobą serca rozważ odstawienie androgenu na czas leczenia karfilzomibem. Przy bortezomibie i iksazomibie wystarczy zwykła kontrola stosowana przy leczeniu testosteronem.

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Może też nasilać nadciśnienie tętnicze, obrzęki i objawy niewydolności serca. Ryzyko rośnie u chorych na szpiczaka, którzy już z powodu choroby mają skłonność do zakrzepicy. Rośnie też, gdy karfilzomib podaje się razem z deksametazonem lub lekami immunomodulującymi, przy unieruchomieniu i przebytej zakrzepicy.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu leków na krew i układ krążenia. Testosteron zwiększa hematokryt i lepkość krwi, sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody oraz może podnosić ciśnienie tętnicze. Zwiększa też ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Karfilzomib sam zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej i może wywołać nadciśnienie, niewydolność serca i niedokrwienie mięśnia sercowego. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ testosteron nie zmienia w istotny sposób metabolizmu inhibitorów proteasomu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy inhibitorów proteasomu. Dotyczy głównie karfilzomibu, a bortezomib i iksazomib nie mają takiego profilu działań na układ krążenia i krzepnięcie.

Monitorować

hematokryt i stężenie hemoglobiny
ciśnienie tętnicze
objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
masa ciała, obrzęki i duszność jako objawy niewydolności serca
stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowadroga podania · androgeny	ryzyko rośnie	Testosteron we wstrzyknięciach domięśniowych częściej i silniej podnosi hematokryt niż postacie przezskórne, co zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowych przy jednoczesnym stosowaniu karfilzomibu.
Żel przezskórnypostać · androgeny	ryzyko maleje	Postacie przezskórne testosteronu dają bardziej wyrównane stężenia i słabiej podnoszą hematokryt, ale nadal wymagają kontroli krwi i ciśnienia przy leczeniu karfilzomibem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Erytropoetyny (np. epoetyna alfa, epoetyna teta, darbepoetyna alfa) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i leku pobudzającego wytwarzanie krwinek czerwonych stosuj najmniejszą dawkę leku z grupy erytropoetyn wystarczającą do uniknięcia przetoczeń, regularnie kontroluj stężenie hemoglobiny i ciśnienie tętnicze oraz oceń ryzyko zakrzepowe i potrzebę profilaktyki przeciwzakrzepowej.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z tej grupy razem z lekiem zwiększającym liczbę czerwonych krwinek, regularnie mierz ciśnienie, chodź na zlecone badania krwi i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwzakrzepowego, jeśli lekarz go zalecił.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z tej grupy razem z lekiem zwiększającym liczbę czerwonych krwinek, regularnie mierz ciśnienie, chodź na zlecone badania krwi i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwzakrzepowego, jeśli lekarz go zalecił.

Leki na szpiczaka z tej grupy (karfilzomib, bortezomib, iksazomib) i leki zwiększające liczbę czerwonych krwinek (np. epoetyna alfa, darbepoetyna alfa, roksadustat) mogą razem zwiększać ryzyko zakrzepów krwi i podnosić ciśnienie. Dotyczy to szczególnie karfilzomibu, który sam może podnosić ciśnienie i obciążać serce. Lekarz może stosować te leki razem, ale będzie częściej sprawdzał morfologię krwi i ciśnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

ból, obrzęk, zaczerwienienie lub ucieplenie jednej nogi
nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
silny ból głowy, zaburzenia widzenia, bardzo wysokie ciśnienie
nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy
narastająca duszność, obrzęki nóg, szybki przyrost masy ciała
drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i leku pobudzającego wytwarzanie krwinek czerwonych stosuj najmniejszą dawkę leku z grupy erytropoetyn wystarczającą do uniknięcia przetoczeń, regularnie kontroluj stężenie hemoglobiny i ciśnienie tętnicze oraz oceń ryzyko zakrzepowe i potrzebę profilaktyki przeciwzakrzepowej. Szczególną ostrożność zachowaj przy karfilzomibie – przed włączeniem leku z grupy erytropoetyn wyrównaj ciśnienie tętnicze i oceń wydolność serca. Nie dąż do stężenia hemoglobiny wyższego niż zalecane w niedokrwistości u chorych na nowotwór i przerwij lub zmniejsz dawkę leku z grupy erytropoetyn przy szybkim wzroście hemoglobiny. W schematach z lenalidomidem, pomalidomidem lub talidomidem stosuj profilaktykę przeciwzakrzepową zgodnie z oceną ryzyka i rozważ, czy korzyść z leku z grupy erytropoetyn przeważa ryzyko. Roksadustat i wadadustat są przeznaczone do leczenia niedokrwistości w przewlekłej chorobie nerek, a luspatercept do niedokrwistości w zespołach mielodysplastycznych i talasemii – u chorego na szpiczaka sprawdź, czy wskazanie jest właściwe.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej, nadciśnienia tętniczego, w tym przełomu nadciśnieniowego, oraz zaostrzenia niewydolności serca. Ryzyko jest największe przy karfilzomibie, przy szybkim wzroście lub wysokim stężeniu hemoglobiny oraz w schematach z lenalidomidem, pomalidomidem, talidomidem lub deksametazonem. U chorych na nowotwór leki pobudzające erytropoezę mogą ponadto niekorzystnie wpływać na przeżycie, co ogranicza ich stosowanie do niedokrwistości wywołanej chemioterapią.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Leki pobudzające wytwarzanie krwinek czerwonych (epoetyny, darbepoetyna, metoksypolietylenoglikol-epoetyna beta, a także inhibitory prolilohydroksylazy HIF – roksadustat i wadadustat) zwiększają masę erytrocytów i lepkość krwi, podnoszą ciśnienie tętnicze i zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz incydentów sercowo-naczyniowych. Luspatercept działa innym mechanizmem (wiąże ligandy z rodziny TGF-β i przyspiesza dojrzewanie erytroblastów), ale również wiąże się z ryzykiem zakrzepicy i nadciśnienia. Karfilzomib niezależnie powoduje nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, mikroangiopatię zakrzepową i żylną chorobę zakrzepowo-zatorową. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – leki nie wpływają wzajemnie na swoje stężenia.

Monitorować

stężenie hemoglobiny i hematokryt – regularnie, częściej na początku leczenia i po zmianie dawki
ciśnienie tętnicze – przed każdym podaniem karfilzomibu i regularnie w trakcie leczenia lekiem z grupy erytropoetyn
objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
objawy niewydolności serca (duszność, obrzęki, przyrost masy ciała)
liczba płytek krwi, kreatynina i LDH przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej (karfilzomib)
gospodarka żelazem (ferrytyna, wysycenie transferyny) przed i w trakcie stosowania leku z grupy erytropoetyn

Kiedy ocena się zmienia

Dawka powodująca szybki wzrost hemoglobiny lub stężenie hemoglobiny powyżej zalecanego w niedokrwistości u chorych na nodawka · erytropoetyny	ryzyko rośnie	Szybki wzrost hemoglobiny i dążenie do jej wysokich wartości wyraźnie zwiększają ryzyko zakrzepicy i nadciśnienia. Należy zmniejszyć dawkę lub wstrzymać lek z grupy erytropoetyn.
wiek ≥ 75 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych, zwłaszcza leczonych karfilzomibem, częściej występują niewydolność serca i powikłania zakrzepowe. Wymagana jest ściślejsza kontrola ciśnienia, wydolności serca i objawów zakrzepicy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Leki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i inhibitora proteasomu podawaj kwas traneksamowy ogólnie tylko przy wyraźnym wskazaniu, możliwie krótko i po ocenie ryzyka zakrzepowo-zatorowego.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj kwasu traneksamowego w tabletkach ani zastrzykach bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie szpiczaka i przyjmuj go tylko przez zalecony czas.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj kwasu traneksamowego w tabletkach ani zastrzykach bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie szpiczaka i przyjmuj go tylko przez zalecony czas.

Kwas traneksamowy pomaga zatrzymać krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Leki stosowane w leczeniu szpiczaka, takie jak karfilzomib, bortezomib czy iksazomib, mogą same zwiększać skłonność do tworzenia zakrzepów, najbardziej karfilzomib. Przyjmowane razem mogą zwiększyć ryzyko zakrzepicy w żyłach nóg, płucach lub drobnych naczyniach nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
kaszel z krwią
znaczne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub ciemny mocz
nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
drobne wybroczyny na skórze z silnym zmęczeniem i bladością

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i inhibitora proteasomu podawaj kwas traneksamowy ogólnie tylko przy wyraźnym wskazaniu, możliwie krótko i po ocenie ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Szczególną ostrożność zachowaj u chorych leczonych karfilzomibem oraz u otrzymujących równocześnie lenalidomid, pomalidomid lub duże dawki deksametazonu. U pacjentów z przebytą zakrzepicą, czynną chorobą zakrzepowo-zatorową lub objawami mikroangiopatii zakrzepowej unikaj ogólnoustrojowego podawania kwasu traneksamowego. Gdy wystarcza działanie miejscowe, preferuj miejscowe postacie kwasu traneksamowego lub miejscowe środki hemostatyczne. Przy niewydolności nerek zmniejsz dawkę kwasu traneksamowego zgodnie z eGFR, bo lek wydala się przez nerki i kumuluje się. Utrzymaj zalecaną dla danego schematu profilaktykę przeciwzakrzepową, o ile stan krwawienia na to pozwala.

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej oraz mikroangiopatii zakrzepowej z ostrym uszkodzeniem nerek. Skutek jest najbardziej prawdopodobny przy ogólnoustrojowym, wielodniowym podawaniu kwasu traneksamowego u chorego na szpiczaka leczonego karfilzomibem w skojarzeniu z lekiem immunomodulującym i deksametazonem.

Mechanizm

Kwas traneksamowy hamuje przekształcanie plazminogenu w plazminę i w ten sposób zmniejsza rozpuszczanie skrzepów fibrynowych. Inhibitory proteasomu, zwłaszcza karfilzomib, mogą uszkadzać śródbłonek naczyń i sprzyjać mikroangiopatii zakrzepowej oraz żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej. Ryzyko dodatkowo zwiększają szpiczak plazmocytowy, unieruchomienie oraz leki towarzyszące w schematach z inhibitorami proteasomu (lenalidomid, pomalidomid, deksametazon). Zahamowanie fibrynolizy może sumować się z tym działaniem prozakrzepowym. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, a stężenia leków się nie zmieniają. Interakcja dotyczy całej klasy, ale jest najsilniej wyrażona dla karfilzomibu, który częściej niż bortezomib i iksazomib wywołuje powikłania zakrzepowe i mikroangiopatię zakrzepową.

Monitorować

objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyny)
objawy zatorowości płucnej (duszność, ból w klatce piersiowej, tachykardia)
morfologia krwi z liczbą płytek krwi
kreatynina i eGFR
LDH, bilirubina, haptoglobina i schistocyty w rozmazie przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej
ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (płukanie jamy ustnej, aplikacja na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne	ryzyko maleje	Miejscowe zastosowanie kwasu traneksamowego daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania działania prozakrzepowego z inhibitorem proteasomu jest małe.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent	ryzyko rośnie	Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki i kumuluje się przy upośledzonej ich czynności, co nasila hamowanie fibrynolizy. Karfilzomib może dodatkowo pogarszać czynność nerek, także w przebiegu mikroangiopatii zakrzepowej. Wymagane jest zmniejszenie dawki kwasu traneksamowego i kontrola kreatyniny.
Leczenie wielodnioweczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne	ryzyko rośnie	Ryzyko powikłań zakrzepowych rośnie wraz z czasem ogólnoustrojowego podawania kwasu traneksamowego. Pojedyncze lub krótkie podanie okołozabiegowe niesie mniejsze ryzyko niż wielodniowe leczenie doustne.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Estrogeny naturalne i półsyntetyczne (np. estriol, estradiol, estetrol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i inhibitora proteasomu należy w miarę możliwości odstawić estrogen lub zastąpić go metodą bez estrogenu, a gdy jest to niemożliwe – ocenić ryzyko zakrzepowe, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową i obserwować objawy zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz lek z estrogenem i leczysz się lekiem na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie, bo może być potrzebna zmiana antykoncepcji lub terapii hormonalnej.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek z estrogenem i leczysz się lekiem na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie, bo może być potrzebna zmiana antykoncepcji lub terapii hormonalnej.

Leki z estrogenem, takie jak estradiol, estetrol czy estriol w tabletkach, mogą sprzyjać powstawaniu zakrzepów. Niektóre leki na szpiczaka, zwłaszcza karfilzomib, też zwiększają to ryzyko. Razem mogą bardziej narazić cię na zakrzepicę w nogach lub zator w płucach. Estriol stosowany miejscowo do pochwy w małej dawce ma tu niewielkie znaczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
nagła duszność lub przyspieszony oddech
ból w klatce piersiowej
kaszel z krwią
nagłe osłabienie jednej strony ciała lub zaburzenia mowy
silny ból głowy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i inhibitora proteasomu należy w miarę możliwości odstawić estrogen lub zastąpić go metodą bez estrogenu, a gdy jest to niemożliwe – ocenić ryzyko zakrzepowe, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową i obserwować objawy zakrzepicy. Najważniejsze jest to przy karfilzomibie – pacjentki stosujące złożoną antykoncepcję hormonalną powinny przejść na skuteczną metodę antykoncepcji niezwiązaną z ryzykiem zakrzepicy. Przy bortezomibie i iksazomibie zalecenie wynika przede wszystkim z leków towarzyszących w schemacie, takich jak lenalidomid, pomalidomid lub deksametazon. Miejscowy dopochwowy estriol w małej dawce ma znikome działanie ogólnoustrojowe i zwykle może być kontynuowany.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz zdarzeń zakrzepowych tętniczych u pacjentek przyjmujących estrogen razem z karfilzomibem, szczególnie w schematach z lenalidomidem, pomalidomidem lub deksametazonem. Możliwe także nasilenie nadciśnienia tętniczego.

Mechanizm

Estrogeny zwiększają wątrobową syntezę czynników krzepnięcia i zmniejszają aktywność naturalnych inhibitorów krzepnięcia, co podnosi ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Karfilzomib sam wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy żylnej i tętniczej oraz z nadciśnieniem i powikłaniami sercowo-naczyniowymi, a szpiczak plazmocytowy jest dodatkowym czynnikiem prozakrzepowym. Ryzyko obu leków sumuje się. Interakcja nie ma znaczącego składnika farmakokinetycznego. Nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich inhibitorów proteasomu – bortezomib i iksazomib nie mają własnego wyraźnego działania prozakrzepowego.

Monitorować

objawy zakrzepicy żył głębokich (jednostronny obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyny)
objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią)
ciśnienie tętnicze
czynniki ryzyka zakrzepicy (unieruchomienie, zabieg, przebyte epizody zakrzepowe, otyłość, palenie)

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowa (estriol w małej dawce)droga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne	ryzyko maleje	Dopochwowy estriol w małej dawce daje znikome stężenia ogólnoustrojowe i praktycznie nie zwiększa ryzyka zakrzepowego, dlatego zwykle może być kontynuowany.
Przezskórna (estradiol w plastrze lub żelu)droga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne	ryzyko maleje	Estradiol przezskórny w mniejszym stopniu wpływa na wątrobową syntezę czynników krzepnięcia niż postacie doustne, więc ryzyko jest mniejsze, ale przy karfilzomibie nadal wymaga indywidualnej oceny.
Złożona antykoncepcja hormonalnapostać · estrogeny naturalne i półsyntetyczne	ryzyko rośnie	Złożona antykoncepcja hormonalna wiąże się z największym ryzykiem zakrzepowym spośród zastosowań estrogenów, dlatego u pacjentek leczonych karfilzomibem należy ją zastąpić metodą niezwiązaną z ryzykiem zakrzepicy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKarfilzomib+ Progestagenne środki antykoncepcyjne (np. dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu progestagennego środka antykoncepcyjnego i inhibitora proteasomu nie należy polegać wyłącznie na tabletce lub implancie hormonalnym – trzeba zapewnić dodatkową albo alternatywną, wysoce skuteczną metodę zapobiegania ciąży przez cały okres leczenia i po jego zakończeniu przez czas zalecony przez hematologa.Jeśli stosujesz progestagenną antykoncepcję i leczysz się inhibitorem proteasomu, używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza, czy nie lepiej przejść na wkładkę wewnątrzmaciczną.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli stosujesz progestagenną antykoncepcję i leczysz się inhibitorem proteasomu, używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza, czy nie lepiej przejść na wkładkę wewnątrzmaciczną.

Leki na szpiczaka z tej grupy, takie jak karfilzomib, bortezomib czy iksazomib, oraz podawany razem z nimi deksametazon mogą sprawić, że tabletka antykoncepcyjna z dezogestrelem lub drospirenonem albo implant z etonogestrelem będą chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. W czasie tego leczenia ciąża jest bardzo niebezpieczna dla dziecka. Tabletki zawierające także estrogen mogą dodatkowo zwiększać ryzyko zakrzepów, które przy tym leczeniu i tak jest wyższe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

nieregularne krwawienia lub plamienia między miesiączkami
spóźniona miesiączka
obrzęk, ból lub zaczerwienienie łydki
nagła duszność albo ból w klatce piersiowej

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu progestagennego środka antykoncepcyjnego i inhibitora proteasomu nie należy polegać wyłącznie na tabletce lub implancie hormonalnym – trzeba zapewnić dodatkową albo alternatywną, wysoce skuteczną metodę zapobiegania ciąży przez cały okres leczenia i po jego zakończeniu przez czas zalecony przez hematologa. Najbardziej uzasadnione jest to przy karfilzomibie oraz przy każdym schemacie zawierającym deksametazon. U kobiet leczonych także lenalidomidem, pomalidomidem albo talidomidem obowiązują zasady programu zapobiegania ciąży, w tym regularne testy ciążowe. Preparatów złożonych z estrogenem (np. drospirenon lub etonogestrel z etynyloestradiolem) należy unikać ze względu na sumowanie ryzyka zakrzepowego, a czysto progestagenne metody nie zwiększają go istotnie. Dobrym wyborem jest wkładka wewnątrzmaciczna, której skuteczność nie zależy od metabolizmu wątrobowego.

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcji hormonalnej i niezamierzona ciąża w trakcie leczenia lekami silnie uszkadzającymi płód. Przy preparatach złożonych z estrogenem dodatkowo wzrasta ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.

Mechanizm

Progestageny stosowane w antykoncepcji (dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a ich skuteczność zależy od utrzymania stałego stężenia we krwi. Karfilzomib w badaniach in vitro wykazywał zdolność indukcji kilku enzymów CYP i nie wiadomo, czy w dawkach leczniczych obniża stężenie leków metabolizowanych przez te enzymy, w tym hormonów antykoncepcyjnych. Wszystkie inhibitory proteasomu są w praktyce podawane w schematach z deksametazonem, który indukuje CYP3A4 i może przyspieszać metabolizm progestagenów, a w szpiczaku często także z lekami immunomodulującymi (lenalidomid, pomalidomid, talidomid), które są teratogenne. Drugim elementem jest zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej przy leczeniu inhibitorem proteasomu, zwłaszcza karfilzomibem w skojarzeniu z lenalidomidem i deksametazonem, które sumuje się z ryzykiem zakrzepowym antykoncepcji zawierającej estrogen. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, najlepiej udokumentowana dla karfilzomibu, a dla bortezomibu i iksazomibu wynika głównie ze skojarzonego leczenia i ogólnych zasad zapobiegania ciąży.

Monitorować

krwawienia śródcykliczne i plamienia jako możliwy sygnał spadku stężenia progestagenu
testy ciążowe zgodnie ze schematem leczenia, zwłaszcza przy skojarzeniu z lekami immunomodulującymi
objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
stosowana profilaktyka przeciwzakrzepowa i rodzaj antykoncepcji (czy zawiera estrogen)

Kiedy ocena się zmienia

Preparat złożony z estrogenempostać · progestagenne środki antykoncepcyjne	ryzyko rośnie	W preparatach złożonych z etynyloestradiolem do możliwego spadku skuteczności dochodzi sumowanie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej z ryzykiem związanym z leczeniem inhibitorem proteasomu, dlatego takich preparatów należy unikać.
Wewnątrzmacicznadroga podania · progestagenne środki antykoncepcyjne	interakcja nie dotyczy	System wewnątrzmaciczny z progestagenem działa głównie miejscowo i jego skuteczność nie zależy istotnie od indukcji enzymów wątrobowych, dlatego interakcja nie ma znaczenia praktycznego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kyprolis 60 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kyprolis-100359181/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.

Metabolizm i transportery

Enzymy i transportery, przez które ten lek wchodzi w interakcje farmakokinetyczne. Inhibitor zwiększa, a induktor zmniejsza stężenie leków, które są substratami tego samego enzymu albo transportera.

Enzym lub transporter	Rola	Źródło
OATP1B1	inhibitor	ChPL
P-gp	inhibitor	ChPL
UGT1A1	inhibitor	ChPL
P-gp	substrat	ChPL

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Interakcje lekuOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 11 października 2026

Karfilzomib

Leki zawierające tę substancję, m.in.: Kyprolis.

Interakcje z innymi lekami

Ocena	Z lekiem	Zalecenie
Przeciwwskazane	karfilzomib + selektywne leki immunosupresyjne	Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i jednocześnie jesteś leczony lekiem na szpiczaka z tej grupy, poinformuj o tym obu lekarzy, wykonuj zlecone badania krwi i przy gorączce lub innych objawach zakażenia niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.Jednoczesne stosowanie selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora proteasomu należy ograniczyć do sytuacji, w których jest niezbędne, i prowadzić pod ścisłą kontrolą morfologii krwi oraz objawów zakażenia.
Przeciwwskazane	karfilzomib + klozapina	Nie odstawiaj klozapiny na własną rękę, ale od razu powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki.Nie należy łączyć klozapiny z karfilzomibem, a w szczególności nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego karfilzomib.
Przeciwwskazane	karfilzomib + modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	Jeśli masz przyjmować lek na szpiczaka lub chłoniaka z tej grupy razem z lekiem na stwardnienie rozsiane albo zapalenie jelita z tej grupy, nie zaczynaj i nie przerywaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu powiedz o obu lekach hematologowi i lekarzowi, który przepisał drugi lek.Inhibitora proteasomu nie łączy się z modulatorem receptora sfingozyno-1-fosforanu.
Niekorzystne	karfilzomib + inhibitory czynnika martwicy nowotworów	Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, upewnij się, że lekarz od szpiczaka i lekarz od choroby zapalnej wiedzą o obu lekach, a przy gorączce lub innych objawach zakażenia od razu się z nimi skontaktuj.Jednoczesnego stosowania inhibitora proteasomu i inhibitora czynnika martwicy nowotworów należy w miarę możliwości unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli w kierunku zakażeń.
Niekorzystne	karfilzomib + neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i lek na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi, wstawaj powoli i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce lub objawach zakażenia.Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i inhibitora proteasomu należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem oraz ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pionizacji.
Niekorzystne	karfilzomib + inhibitory kinaz janusowych	Jeśli bierzesz lek na szpiczaka z tej grupy i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, upewnij się, że wie o tym zarówno twój hematolog, jak i lekarz, który przepisał drugi lek, i nie łącz ich bez ich wspólnej zgody.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję powinien podjąć hematolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunologiczne przy ścisłym monitorowaniu morfologii i objawów zakażenia.
Niekorzystne	karfilzomib + czynniki krzepnięcia	Jeśli dostajesz czynnik krzepnięcia i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym obu lekarzom i natychmiast szukaj pomocy, gdy pojawi się ból lub obrzęk nogi, duszność albo ból w klatce piersiowej.Przy jednoczesnym stosowaniu czynnika krzepnięcia i inhibitora proteasomu oceń indywidualne ryzyko zakrzepowe pacjenta i monitoruj objawy zakrzepicy oraz mikroangiopatii zakrzepowej.
Niekorzystne	karfilzomib + szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie szczep się przeciw półpaścowi, ospie wietrznej ani ospie prawdziwej bez wcześniejszego ustalenia rodzaju szczepionki i terminu z hematologiem.U chorego leczonego inhibitorem proteasomu szczepienie przeciw półpaścowi, ospie wietrznej lub ospie prawdziwej trzeba zaplanować z lekarzem prowadzącym, ponieważ odpowiedź na szczepionkę może być osłabiona, a szczepionek żywych nie wolno podawać.
Niekorzystne	karfilzomib + chelatory żelaza	Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo razem z lekiem na szpiczaka, regularnie rób zlecone badania krwi i natychmiast zgłoś się do lekarza przy gorączce, bólu gardła albo nietypowych siniakach lub krwawieniach.Przy jednoczesnym stosowaniu doustnego chelatora żelaza i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, ściśle kontrolować morfologię krwi z rozmazem i liczbą płytek.
Niekorzystne	karfilzomib + analogi puryn	Jeśli przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś lek z jednej z tych grup, a lekarz chce włączyć lek z drugiej, powiedz mu o tym, nie łącz ich bez jego wyraźnej decyzji i regularnie rób zlecone badania krwi.Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora proteasomu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, prowadzić je wyłącznie pod nadzorem hematoonkologa z częstą kontrolą morfologii krwi i profilaktyką zakażeń.
Niekorzystne	karfilzomib + szczepionki przeciw rotawirusom	Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów proteasomu, nie przyjmuj szczepionki przeciw rotawirusom, a gdy w domu szczepione jest niemowlę, dokładnie myj ręce po kontakcie z jego pieluchami i powiedz lekarzowi o swoim leczeniu.Szczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się osobie leczonej inhibitorem proteasomu ani w okresie, gdy jej odporność jest jeszcze upośledzona po zakończeniu leczenia.
Niekorzystne	karfilzomib + selektywne modulatory receptora estrogenowego	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu oraz raloksyfen, bazedoksyfen lub ospemifen, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym cyklem leczenia i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i selektywnego modulatora receptora estrogenowego oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe przed włączeniem lub kontynuacją SERM i w miarę możliwości zastąp SERM lekiem bez działania prozakrzepowego.
Niekorzystne	karfilzomib + antyestrogeny	Jeśli przyjmujesz tamoksyfen lub toremifen razem z karfilzomibem, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą, nie odstawiaj leków samodzielnie i od razu zgłoś się do lekarza przy objawach zakrzepicy.Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego modulatora receptora estrogenowego i karfilzomibu oceń ryzyko zakrzepowe chorego i rozważ profilaktykę przeciwzakrzepową oraz ścisłe monitorowanie objawów zakrzepicy.
Niekorzystne	karfilzomib + steroidy anaboliczne – pochodne androstanu	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj suplementów z DHEA bez zgody lekarza prowadzącego i powiedz mu o wszystkich preparatach hormonalnych, których używasz.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i prasteronu (DHEA) należy unikać ogólnoustrojowego podawania prasteronu i ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe chorego.
Niekorzystne	karfilzomib + preparaty fibrynogenu	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu i dostajesz fibrynogen, nie przerywaj leczenia na własną rękę, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz objawy zakrzepu lub krwawienia.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i koncentratu fibrynogenu podawaj fibrynogen tylko przy udokumentowanym niedoborze lub krwawieniu i dawkuj go do docelowego stężenia fibrynogenu, a nie ponad nie.
Niekorzystne	karfilzomib + progestageny – pochodne estrenu	Jeśli przyjmujesz lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów proteasomu i tabletki z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz o tym hematologowi i nie zaczynaj ani nie odstawiaj hormonów bez jego zgody.Podczas leczenia karfilzomibem należy unikać progestagenów pochodnych estrenu i hormonalnych metod antykoncepcji niosących ryzyko zakrzepicy, a gdy ich stosowanie jest konieczne, trzeba ocenić ryzyko zakrzepowe i rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową.
Niekorzystne	karfilzomib + androgeny	Jeśli przyjmujesz testosteron i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.Przy jednoczesnym stosowaniu androgenu i inhibitora proteasomu oceń ryzyko zakrzepowo-zatorowe i sercowo-naczyniowe chorego oraz zastanów się, czy leczenie androgenem jest w tym okresie niezbędne.
Niekorzystne	karfilzomib + erytropoetyny	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z tej grupy razem z lekiem zwiększającym liczbę czerwonych krwinek, regularnie mierz ciśnienie, chodź na zlecone badania krwi i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwzakrzepowego, jeśli lekarz go zalecił.Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i leku pobudzającego wytwarzanie krwinek czerwonych stosuj najmniejszą dawkę leku z grupy erytropoetyn wystarczającą do uniknięcia przetoczeń, regularnie kontroluj stężenie hemoglobiny i ciśnienie tętnicze oraz oceń ryzyko zakrzepowe i potrzebę profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Niekorzystne	karfilzomib + leki przeciwfibrynolityczne	Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj kwasu traneksamowego w tabletkach ani zastrzykach bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie szpiczaka i przyjmuj go tylko przez zalecony czas.Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i inhibitora proteasomu podawaj kwas traneksamowy ogólnie tylko przy wyraźnym wskazaniu, możliwie krótko i po ocenie ryzyka zakrzepowo-zatorowego.
Niekorzystne	karfilzomib + estrogeny naturalne i półsyntetyczne	Jeśli przyjmujesz lek z estrogenem i leczysz się lekiem na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie, bo może być potrzebna zmiana antykoncepcji lub terapii hormonalnej.Przy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i inhibitora proteasomu należy w miarę możliwości odstawić estrogen lub zastąpić go metodą bez estrogenu, a gdy jest to niemożliwe – ocenić ryzyko zakrzepowe, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową i obserwować objawy zakrzepicy.
Niekorzystne	karfilzomib + progestagenne środki antykoncepcyjne	Jeśli stosujesz progestagenną antykoncepcję i leczysz się inhibitorem proteasomu, używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza, czy nie lepiej przejść na wkładkę wewnątrzmaciczną.Przy jednoczesnym stosowaniu progestagennego środka antykoncepcyjnego i inhibitora proteasomu nie należy polegać wyłącznie na tabletce lub implancie hormonalnym – trzeba zapewnić dodatkową albo alternatywną, wysoce skuteczną metodę zapobiegania ciąży przez cały okres leczenia i po jego zakończeniu przez czas zalecony przez hematologa.