Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ketokonazol / Ketokonazol i lanzoprazol

Ketokonazol i lanzoprazol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać jednoczesnego stosowania doustnego ketokonazolu i lanzoprazolu.

Zapytaj lekarza, czy możesz na czas leczenia przerwać lanzoprazol, a jeśli musisz brać oba leki, połykaj ketokonazol co najmniej 2 godziny przed lanzoprazolem, najlepiej popijając napojem typu cola.

Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ LanzoprazolNależy unikać jednoczesnego stosowania doustnego ketokonazolu i lanzoprazolu.Zapytaj lekarza, czy możesz na czas leczenia przerwać lanzoprazol, a jeśli musisz brać oba leki, połykaj ketokonazol co najmniej 2 godziny przed lanzoprazolem, najlepiej popijając napojem typu cola.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj lekarza, czy możesz na czas leczenia przerwać lanzoprazol, a jeśli musisz brać oba leki, połykaj ketokonazol co najmniej 2 godziny przed lanzoprazolem, najlepiej popijając napojem typu cola.

Lek na zgagę i wrzody zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Tabletki z ketokonazolem potrzebują tego kwasu, żeby dobrze się wchłonąć, więc przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwgrzybiczy może słabiej działać. Zakażenie grzybicze może wtedy nie ustąpić albo szybko wrócić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Brak poprawy objawów zakażenia grzybiczego mimo leczenia
  • Powrót objawów zakażenia wkrótce po zakończeniu leczenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania doustnego ketokonazolu i lanzoprazolu.[1] Jeśli to możliwe, lanzoprazol odstawia się na czas leczenia przeciwgrzybiczego albo wybiera lek przeciwgrzybiczy, którego wchłanianie nie zależy od pH żołądka. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, ketokonazol podaje się co najmniej 2 godziny przed lanzoprazolem, a u pacjentów z bezkwaśnością z napojem typu cola.[2] Odstęp czasowy nie znosi w pełni interakcji, ponieważ działanie lanzoprazolu na wydzielanie kwasu utrzymuje się przez całą dobę, dlatego trzeba ocenić skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego.

Skutek kliniczny

Stężenie ketokonazolu może spaść poniżej wartości terapeutycznych, co grozi nieskutecznym leczeniem zakażenia grzybiczego, jego nawrotem i sprzyja selekcji opornych szczepów.[1]

Mechanizm

Ketokonazol wchłania się dobrze tylko w kwaśnym środowisku żołądka, a lanzoprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH żołądka, co znacznie zmniejsza wchłanianie ketokonazolu.[1] Zahamowanie wydzielania kwasu prowadzi do subterapeutycznych stężeń ketokonazolu.[3] Dodatkowo ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A4 może znacznie zwiększać stężenie lanzoprazolu w osoczu.[3] Ten drugi efekt ma mniejsze znaczenie kliniczne ze względu na szeroki indeks terapeutyczny lanzoprazolu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[4], lanzoprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]
  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • Skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego – ustępowanie objawów zakażenia
  • Nawrót zakażenia grzybiczego po zakończeniu leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

flukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy nie zależy od wchłaniania z przewodu pokarmowego, więc interakcja z lanzoprazolem nie ma znaczenia.
odstep ≥ 2 h przed lanzoprazolemketokonazolryzyko malejePodanie ketokonazolu co najmniej 2 godziny przed lanzoprazolem, a przy bezkwaśności z napojem typu cola, ogranicza spadek wchłaniania, ale go nie znosi, ponieważ zahamowanie wydzielania kwasu utrzymuje się przez całą dobę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Renazol 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/renazol-100164684/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaKetokonazola alkoholNa czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.

W trakcie leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu. Po jego wypiciu może pojawić się reakcja przypominająca zatrucie. Twarz robi się czerwona, głowa mocno pulsuje, pojawiają się nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Takie objawy mijają zwykle w ciągu kilku godzin. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, którą ten lek też może uszkodzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie twarzy
  • pulsujący ból głowy
  • nudności i wymioty
  • trudności w oddychaniu
  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w górnej części brzucha
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Na czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.[1] Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie albo z zaburzeniami czynności wątroby trzeba zbadać czynność wątroby.[1] Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, lek należy odstawić i co tydzień kontrolować czynność wątroby przez co najmniej dwa miesiące lub do normalizacji aktywności enzymów.[1]

Skutek kliniczny

Po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia mogą wystąpić zaczerwienienie twarzy, pulsujący ból głowy, nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Objawy ustępują samoistnie w czasie kilku godzin.[1] Książka ALKO2 wymienia też wysypkę i obrzęk obwodowy. Alkohol nasila także ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i chorobach wątroby w wywiadzie.[1]

Mechanizm

Podczas leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu, ponieważ może wystąpić reakcja disulfiramowa, a ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.[1] Reakcja disulfiramowa polega na nagromadzeniu się aldehydu octowego po wypiciu alkoholu. Przyjmuje się, że ketokonazol zaburza rozkład etanolu, ChPL nie opisuje jednak dokładnego mechanizmu. Ketokonazol i alkohol działają ponadto hepatotoksycznie, więc ich skutki dla wątroby się sumują.[1]

Metabolizm i transportery

  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]

Monitorować

  • Czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności wątroby
  • Objawy hepatotoksyczności, które zwykle pojawiają się po około 28 dniach leczenia, ale sporadycznie także na jego początku
  • Przy uszkodzeniu wątroby kontrola czynności wątroby co tydzień przez co najmniej dwa miesiące

Kiedy ocena się zmienia

Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzy długotrwałym stosowaniu ketokonazolu alkohol silniej nasila ryzyko uszkodzenia wątroby. To ryzyko jest też większe u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieLanzoprazola alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lanzoprazolu z powodu alkoholu.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale ogranicz alkohol w czasie leczenia i nie pij go przed snem, jeśli masz zgagę w nocy.nieznanybadania kliniczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale ogranicz alkohol w czasie leczenia i nie pij go przed snem, jeśli masz zgagę w nocy.

Lanzoprazol i alkohol nie wchodzą ze sobą w niebezpieczną interakcję. Alkohol nie zmienia działania leku, a lek nie zwiększa działania alkoholu. Sam alkohol drażni jednak żołądek i przełyk, nasila zgagę i może utrudniać gojenie się wrzodów, przez co leczenie może działać słabiej, niż się spodziewasz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zgaga lub ból w nadbrzuszu, które nie ustępują mimo leczenia
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • skurcze mięśni, drżenie lub kołatanie serca przy długim leczeniu i regularnym piciu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lanzoprazolu z powodu alkoholu. Ze względu na leczoną chorobę warto zalecić ograniczenie alkoholu, zwłaszcza w okresie gojenia owrzodzenia lub zapalenia przełyku, oraz unikanie picia przed snem przy objawach nocnego refluksu.

Skutek kliniczny

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu w czasie leczenia lanzoprazolem nie powoduje działań niepożądanych wynikających z interakcji. Regularne lub obfite picie może utrzymywać objawy choroby refluksowej, opóźniać gojenie nadżerek i owrzodzeń oraz zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co pacjent może odebrać jako nieskuteczność leku.

Mechanizm

Między lanzoprazolem a etanolem nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej na poziomie samych substancji. Charakterystyki produktów leczniczych lanzoprazolu nie wymieniają alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedynym przeciwwskazaniem interakcyjnym jest atazanawir.[1] Lanzoprazol jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, a umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia w istotny sposób jego ekspozycji. Inhibitory pompy protonowej, w przeciwieństwie do niektórych leków blokujących receptor H2, nie hamują w klinicznie istotnym stopniu żołądkowej dehydrogenazy alkoholowej i nie zwiększają stężenia alkoholu we krwi. Znaczenie praktyczne ma natomiast działanie samego alkoholu – drażni on błonę śluzową żołądka i przełyku, zmniejsza napięcie dolnego zwieracza przełyku i nasila refluks, przez co działa przeciwnie do celu leczenia, choć nie osłabia samego hamowania wydzielania kwasu przez lanzoprazol.

Metabolizm i transportery

  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • utrzymywanie się zgagi i bólu w nadbrzuszu mimo leczenia
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego u osób pijących regularnie lub obficie
  • stężenie magnezu u osób nadużywających alkoholu i przyjmujących lanzoprazol długotrwale

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub obfite picieilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub obfite picie alkoholu utrzymuje uszkodzenie błony śluzowej i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co zmniejsza skuteczność leczenia choroby refluksowej i wrzodowej, choć nie wynika z interakcji z lanzoprazolem.
czas leczenia ≥ 3 miesiącealkoholinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu i przyjmujących lanzoprazol długotrwale sumuje się ryzyko hipomagnezemii i niedoboru witaminy B12, dlatego warto rozważyć kontrolę stężenia magnezu i witaminy B12.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 321

Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KetokonazolPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i działa znacznie silniej. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych w dłoniach, stopach, sercu lub jelitach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
  • drętwienie, mrowienie lub ból rąk albo nóg
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • silny ból brzucha, nudności lub wymioty
  • nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. Jeśli leczenie ketokonazolem doustnym jest konieczne, ergotaminę należy odstawić i zastosować lek przeciwmigrenowy niezależny od CYP3A4. Jeśli konieczna jest ergotamina, zakażenie grzybicze należy leczyć lekiem spoza grupy azoli. Przy przypadkowym połączeniu należy natychmiast odstawić ergotaminę i ocenić pacjenta pod kątem objawów niedokrwienia.

Skutek kliniczny

Grozi ostre zatrucie sporyszem (ergotyzm) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn aż do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Powikłania niedokrwienne mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Ketokonazol silnie hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm ergotaminy. Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza eliminację alkaloidów sporyszu i prowadzi do nasilenia ich toksyczności[1]. W efekcie rośnie stężenie ergotaminy i nasila się jej działanie obkurczające naczynia.

Metabolizm i transportery

  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia kończyn (ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból)
  • ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
  • ciśnienie tętnicze
  • ból brzucha, nudności i wymioty jako wczesne objawy ergotyzmu

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinasumatryptanryzatryptan

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazolryzyko malejeKetokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu i nie powinien istotnie hamować metabolizmu ergotaminy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KetokonazolHydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.

Hydroksyzyny nie łączy się z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol sprawia, że hydroksyzyna dłużej utrzymuje się w organizmie, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia pracy serca, a także silną senność. Szampon czy krem z ketokonazolem nie stanowi takiego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • bardzo silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Hydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny[1]. Należy zamienić jeden z leków – przy świądzie na lek przeciwhistaminowy bez tej interakcji, a przy grzybicy na leczenie miejscowe lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc i skontrolować stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Większe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność, zawroty głowy i działanie przeciwcholinergiczne.

Mechanizm

Ketokonazol silnie hamuje CYP3A4, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie we krwi rośnie[1]. Ketokonazol podawany doustnie sam wydłuża odstęp QT, podobnie jak hydroksyzyna, dlatego działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a większe stężenie hydroksyzyny dodatkowo to ryzyko zwiększa.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • nadmierna senność i zawroty głowy
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

lewocetyryzynacetyryzynaterbinafinaketokonazol w postaci miejscowej

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, skóra głowy)droga podania · ketokonazolryzyko malejeKetokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się w znikomym stopniu, więc nie hamuje istotnie metabolizmu hydroksyzyny i nie wydłuża odstępu QT.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.

Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
  • spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
  • nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].

Mechanizm

Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
  • liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
  • samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
  • przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazyryzyko rośnieAtazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach.
Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowejryzyko rośnieIm silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowejinne zalecenieGdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV.

Źródła

  1. Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
  2. Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ KariprazynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.

Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku przeciwpsychotycznego kariprazyny. Jej ilość we krwi rośnie i może narastać przez kilka tygodni. To zwiększa ryzyko niepokoju ruchowego, drżenia, sztywności mięśni, senności i zawrotów głowy. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
  • drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną zastosuj lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4, a w zakażeniach skóry i owłosionej skóry głowy preferuj postać miejscową. Jeśli doustny ketokonazol jest niezbędny (np. w leczeniu zespołu Cushinga), decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity pozostają w organizmie przez kilka tygodni, dlatego włączenie ketokonazolu bezpośrednio po odstawieniu kariprazyny także niesie ryzyko interakcji.

Skutek kliniczny

Narastające stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, niepokój, senność i spadki ciśnienia. Ze względu na długie półtrwanie metabolitów skutki mogą narastać przez kilka tygodni i utrzymywać się po odstawieniu ketokonazolu.

Mechanizm

Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Już po 4 dniach jednoczesnego podawania ketokonazol dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity.[1] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów przy dłuższym łączeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ekspozycji.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[2], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • akatyzja i niepokój ruchowy
  • objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
  • nadmierna senność
  • ciśnienie tętnicze, w tym hipotonia ortostatyczna
  • objawy uszkodzenia wątroby przy stosowaniu doustnego ketokonazolu

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinaketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)nystatyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub owłosioną skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania CYP3A4, dlatego interakcja nie występuje.
Ketokonazol włączany wkrótce po odstawieniu kariprazynyodstep · kariprazynainne zalecenieCzynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, dlatego pozostają w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu leku. Włączenie doustnego ketokonazolu w tym okresie wymaga obserwacji pod kątem działań niepożądanych kariprazyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]

Skutek kliniczny

Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]

Mechanizm

Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[2], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Ketokonazol – inhibitor P-gp[2], lefamulina – substrat P-gp[3]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinaamoksycylinadoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · lefamulinainne zaleceniePrzy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu.
Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLanzoprazol+ RylpiwirynaNie łącz lanzoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym lanzoprazol, w przeciwwskazaniach.Nie przyjmuj lanzoprazolu razem z rylpiwiryną w tabletkach i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV, czym bezpiecznie leczyć zgagę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lanzoprazolu razem z rylpiwiryną w tabletkach i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV, czym bezpiecznie leczyć zgagę.

Lanzoprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku, a rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przyjmowane razem mogą sprawić, że lek na HIV przestanie działać i wirus stanie się na niego oporny. Dotyczy to także innych leków z tej samej grupy co lanzoprazol, również tych kupowanych bez recepty.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • potrzebujesz leku na zgagę, nadkwasotę lub refluks
  • lekarz informuje cię o wzroście ilości wirusa we krwi
  • przyjąłeś lanzoprazol razem z rylpiwiryną przez kilka dni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz lanzoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym lanzoprazol, w przeciwwskazaniach[1]. Zamiana na inny inhibitor pompy protonowej nie rozwiązuje problemu, bo przeciwwskazanie obejmuje całą grupę[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia zmniejszającego wydzielanie kwasu, decyzję o innym leku i o odstępach czasowych należy podjąć z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zgodnie z zaleceniami ChPL rylpiwiryny. ChPL rylpiwiryny w postaci wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach[2].

Skutek kliniczny

Stężenie rylpiwiryny w osoczu może się znacznie zmniejszyć, co grozi utratą skuteczności leczenia przeciwretrowirusowego, niepowodzeniem wirusologicznym i rozwojem oporności HIV. Dla omeprazolu w dawce 20 mg raz na dobę AUC rylpiwiryny zmniejszało się o 40%, Cmin o 33%, a Cmax o 40%, natomiast dla lanzoprazolu interakcji nie badano, ale spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny[1].

Mechanizm

Lanzoprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku, a wchłanianie doustnej rylpiwiryny zależy od kwaśnego środowiska żołądka. ChPL rylpiwiryny podaje, że inhibitory pompy protonowej zmniejszają wchłanianie rylpiwiryny z powodu zwiększenia pH w żołądku[1]. ChPL lanzoprazolu ostrzega ogólnie, że lanzoprazol może zaburzać wchłanianie leków, których dostępność biologiczna zależy od pH soku żołądkowego[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lanzoprazol – inhibitor CYP3A4[4], rylpiwiryna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Rylpiwiryna: inhibitor MATE2-K[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • miano RNA HIV (wiremia) w razie przypadkowego jednoczesnego stosowania
  • przestrzeganie schematu przyjmowania rylpiwiryny

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwirynainne zalecenieRylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc mechanizm zależny od pH w żołądku nie ma zastosowania, a ChPL postaci we wstrzykiwaniach nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie nadal obowiązuje w okresie przyjmowania rylpiwiryny w tabletkach, na przykład przed rozpoczęciem wstrzyknięć albo przy ich zastępowaniu tabletkami.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego REKAMBYS 600 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rekambys-100445800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ KetokonazolPołączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.

Ketokonazol w tabletkach spowalnia usuwanie buprenorfiny z organizmu, więc jej ilość we krwi rośnie. Może to nasilić senność, zawroty głowy i spowolnić oddech. Ketokonazol w szamponie lub kremie nie wywołuje tej interakcji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność, trudność z wybudzeniem
  • wolny lub płytki oddech
  • zawroty głowy, uczucie oszołomienia
  • splątanie
  • bardzo wąskie źrenice
  • po zakończeniu kuracji – powrót bólu, niepokój, poty, dreszcze
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie kontrolować i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę buprenorfiny.[2] Po zakończeniu kuracji ketokonazolem należy ocenić, czy nie wraca ból lub objawy odstawienne, i wrócić do wcześniejszej dawki buprenorfiny.

Skutek kliniczny

Wyższe stężenie buprenorfiny może nasilać jej działania niepożądane, przede wszystkim sedację i depresję oddechową, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub pije alkohol.[1] Po odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada, co może osłabić jej działanie.

Mechanizm

Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a buprenorfina jest metabolizowana przez ten izoenzym, dlatego ketokonazol hamuje jej metabolizm.[1] Przy jednoczesnym podaniu Cmax buprenorfiny zwiększa się o około 70%, a AUC o około 50%, w mniejszym stopniu rośnie też ekspozycja na norbuprenorfinę.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[3], buprenorfina – substrat CYP3A4[4]
  • Buprenorfina: substrat CYP3A4[4]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • częstość i głębokość oddechu
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy przedawkowania opioidu (zwężone źrenice, splątanie)
  • skuteczność przeciwbólowa lub objawy odstawienne po odstawieniu ketokonazolu

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinanystatynamorfinahydromorfon

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (szampon, krem, żel)droga podania · ketokonazolryzyko malejeKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu buprenorfiny.
Odstawienie ketokonazolu u pacjenta na ustalonej dawce buprenorfinykolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePo odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada – jeśli wcześniej zmniejszono dawkę, należy ocenić skuteczność i ewentualnie wrócić do dawki wyjściowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunorfin 2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunorfin-100239502/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaGlin+ KetokonazolKetokonazol należy przyjmować co najmniej 2 godziny przed lekiem zobojętniającym zawierającym glin.Połknij tabletkę ketokonazolu co najmniej 2 godziny przed żelem z glinem i zapytaj farmaceutę, jak ułożyć godziny przyjmowania.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Połknij tabletkę ketokonazolu co najmniej 2 godziny przed żelem z glinem i zapytaj farmaceutę, jak ułożyć godziny przyjmowania.

Żel z glinem na zgagę zmniejsza kwaśność żołądka. Ketokonazol w tabletkach potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Jeśli weźmiesz oba leki razem, ketokonazol może słabiej działać i zakażenie grzybicze może się nie wyleczyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • objawy zakażenia grzybiczego nie ustępują mimo leczenia
  • objawy wracają wkrótce po zakończeniu kuracji
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Ketokonazol należy przyjmować co najmniej 2 godziny przed lekiem zobojętniającym zawierającym glin.[1] Jeśli zachowanie odstępu jest trudne, warto rozważyć lek przeciwgrzybiczy, którego wchłanianie nie zależy od kwaśności żołądka, albo ograniczyć stosowanie leku zobojętniającego na czas terapii.

Skutek kliniczny

Mniejsze stężenie ketokonazolu we krwi może prowadzić do nieskuteczności leczenia przeciwgrzybiczego i nawrotu zakażenia. Lek zobojętniający zawierający glin nie powinien być przyjmowany razem z ketokonazolem.[2]

Mechanizm

Ketokonazol do rozpuszczenia i wchłonięcia z przewodu pokarmowego wymaga kwaśnego środowiska żołądka. Fosforan glinu zobojętnia kwas solny, podnosi pH soku żołądkowego i może znacznie zmniejszyć wchłanianie ketokonazolu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]

Monitorować

  • skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego (ustępowanie objawów zakażenia)
  • przestrzeganie odstępu między dawkami

Bezpieczniejsze alternatywy

flukonazol

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 2 h przed lekiem z glinemketokonazolryzyko malejePrzyjęcie ketokonazolu co najmniej 2 godziny przed lekiem zobojętniającym ogranicza wpływ na jego wchłanianie.
Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy nie wymaga wchłaniania z przewodu pokarmowego, więc lek zobojętniający nie wpływa na jego działanie.
Na skórę (octanowinian glinu)droga podania · glininterakcja nie dotyczyOctanowinian glinu stosowany zewnętrznie nie zmienia pH żołądka i nie wpływa na wchłanianie ketokonazolu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gelatum-aluminii-phosphorici-aflofarm-100026172/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.