Interakcje / Ketokonazol / Ketokonazol i prednizon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać łączenia prednizonu z ketokonazolem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy można zmienić lek przeciwgrzybiczy albo jak kontrolować działanie prednizonu.
Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ PrednizonNależy unikać łączenia prednizonu z ketokonazolem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy można zmienić lek przeciwgrzybiczy albo jak kontrolować działanie prednizonu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy można zmienić lek przeciwgrzybiczy albo jak kontrolować działanie prednizonu.
Ketokonazol w tabletkach może sprawić, że prednizon będzie działał silniej i dłużej niż zwykle. Przez to łatwiej o jego działania niepożądane, takie jak wysoki cukier, wyższe ciśnienie, obrzęki czy problemy ze snem. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub twarzy
- duże pragnienie i częste oddawanie moczu
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie
- osłabienie mięśni lub skurcze
- bezsenność, rozdrażnienie lub zmiany nastroju
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia prednizonu z ketokonazolem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta należy obserwować w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[2]. W praktyce warto rozważyć przeciwgrzybiczy lek bez silnego hamowania CYP3A albo postać miejscową ketokonazolu, a przy utrzymaniu połączenia ocenić potrzebę zmniejszenia dawki prednizonu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A, takich jak ketokonazol, zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Należy się liczyć z hiperglikemią, wzrostem ciśnienia tętniczego, zatrzymaniem płynów, hipokaliemią, zaburzeniami nastroju i snu oraz większą podatnością na zakażenia, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A, a ten enzym uczestniczy w metabolizmie prednizolonu – czynnego metabolitu prednizonu. Zahamowanie jego rozkładu zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na glikokortykosteroid. Dane farmakokinetyczne dotyczące samego prednizolonu nie są jednoznaczne, ale ostrzeżenie obejmuje całą grupę silnych inhibitorów CYP3A.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy zakażeń
- nastrój i sen
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania metabolizmu prednizolonu. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałej steroidoterapii skumulowane ryzyko działań niepożądanych jest większe, więc monitorowanie glikemii, ciśnienia i potasu powinno być ścisłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esotkaleno 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esotkaleno-100453877/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetokonazola alkoholNa czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.
W trakcie leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu. Po jego wypiciu może pojawić się reakcja przypominająca zatrucie. Twarz robi się czerwona, głowa mocno pulsuje, pojawiają się nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Takie objawy mijają zwykle w ciągu kilku godzin. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, którą ten lek też może uszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie twarzy
- pulsujący ból głowy
- nudności i wymioty
- trudności w oddychaniu
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w górnej części brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.[1] Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie albo z zaburzeniami czynności wątroby trzeba zbadać czynność wątroby.[1] Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, lek należy odstawić i co tydzień kontrolować czynność wątroby przez co najmniej dwa miesiące lub do normalizacji aktywności enzymów.[1]
Skutek kliniczny
Po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia mogą wystąpić zaczerwienienie twarzy, pulsujący ból głowy, nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Objawy ustępują samoistnie w czasie kilku godzin.[1] Książka ALKO2 wymienia też wysypkę i obrzęk obwodowy. Alkohol nasila także ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i chorobach wątroby w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Podczas leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu, ponieważ może wystąpić reakcja disulfiramowa, a ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.[1] Reakcja disulfiramowa polega na nagromadzeniu się aldehydu octowego po wypiciu alkoholu. Przyjmuje się, że ketokonazol zaburza rozkład etanolu, ChPL nie opisuje jednak dokładnego mechanizmu. Ketokonazol i alkohol działają ponadto hepatotoksycznie, więc ich skutki dla wątroby się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności wątroby
- Objawy hepatotoksyczności, które zwykle pojawiają się po około 28 dniach leczenia, ale sporadycznie także na jego początku
- Przy uszkodzeniu wątroby kontrola czynności wątroby co tydzień przez co najmniej dwa miesiące
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ketokonazolu alkohol silniej nasila ryzyko uszkodzenia wątroby. To ryzyko jest też większe u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPrednizona alkoholNależy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia.W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.
Prednizon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko wrzodów oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Przy dłuższym leczeniu regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia kości. Ryzyko jest większe, gdy pije się dużo lub często albo gdy jednocześnie bierze się leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen czy aspiryna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w nadbrzuszu
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ból kości lub złamanie po niewielkim urazie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia. Szczególnie ważne jest unikanie alkoholu u pacjentów z chorobą wrzodową lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie, przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, salicylany lub leki przeciwzakrzepowe oraz leczonych długotrwale. Przy leczeniu długotrwałym należy zadbać o profilaktykę osteoporozy, czyli wystarczające spożycie wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub salicylanów.[1] Przy długotrwałym leczeniu i regularnym piciu rośnie ryzyko osteoporozy i złamań.[1] Możliwe są także gorsza kontrola glikemii u chorych na cukrzycę, wahania nastroju i większa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Prednizon i alkohol sumują swoje szkodliwe działanie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy oraz na metabolizm kości. Charakterystyka produktu prednizonu wymienia alkohol wśród substancji, które razem z prednizonem zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.[1] Część charakterystyk prednizonu nie opisuje tej interakcji w punkcie 4.5, ale wymienia nadmierne spożycie alkoholu jako czynnik ryzyka osteoporozy, który przy leczeniu glikokortykosteroidem wymaga szczególnej profilaktyki.[1] Glikokortykosteroidy hamują wytwarzanie prostaglandyn chroniących śluzówkę, zmniejszają kościotworzenie i wchłanianie wapnia, a alkohol bezpośrednio drażni śluzówkę żołądka, zwiększa wydzielanie kwasu solnego i niezależnie uszkadza tkankę kostną. Oba czynniki mogą też nasilać zaburzenia glikemii i osłabiać odporność. Alkohol nie zmienia w istotny klinicznie sposób stężenia prednizonu we krwi.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy dyspeptyczne i objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- glikemia u chorych na cukrzycę
- stan kości przy leczeniu długotrwałym (ocena ryzyka osteoporozy, ewentualnie densytometria)
- jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i salicylanów
Kiedy ocena się zmienia
| Sporadycznie, niewielka ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Sporadyczne spożycie niewielkiej ilości alkoholu przy krótkiej kuracji u pacjenta bez choroby wrzodowej w wywiadzie i bez jednoczesnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych ma niewielkie znaczenie kliniczne. |
| Regularne lub nadmierne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub nadmiernym piciu należy zalecić abstynencję na czas leczenia, rozważyć ochronę żołądka i zwrócić uwagę na profilaktykę osteoporozy. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | Przy długotrwałym leczeniu prednizonem alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko osteoporozy, dlatego należy ograniczyć jego spożycie i zapewnić podaż wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Inne interakcje tych leków 400
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KetokonazolPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i działa znacznie silniej. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych w dłoniach, stopach, sercu lub jelitach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból rąk albo nóg
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha, nudności lub wymioty
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. Jeśli leczenie ketokonazolem doustnym jest konieczne, ergotaminę należy odstawić i zastosować lek przeciwmigrenowy niezależny od CYP3A4. Jeśli konieczna jest ergotamina, zakażenie grzybicze należy leczyć lekiem spoza grupy azoli. Przy przypadkowym połączeniu należy natychmiast odstawić ergotaminę i ocenić pacjenta pod kątem objawów niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Grozi ostre zatrucie sporyszem (ergotyzm) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn aż do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Powikłania niedokrwienne mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm ergotaminy. Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza eliminację alkaloidów sporyszu i prowadzi do nasilenia ich toksyczności[1]. W efekcie rośnie stężenie ergotaminy i nasila się jej działanie obkurczające naczynia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból)
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- ból brzucha, nudności i wymioty jako wczesne objawy ergotyzmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu i nie powinien istotnie hamować metabolizmu ergotaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KetokonazolHydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Hydroksyzyny nie łączy się z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol sprawia, że hydroksyzyna dłużej utrzymuje się w organizmie, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia pracy serca, a także silną senność. Szampon czy krem z ketokonazolem nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny[1]. Należy zamienić jeden z leków – przy świądzie na lek przeciwhistaminowy bez tej interakcji, a przy grzybicy na leczenie miejscowe lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc i skontrolować stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Większe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność, zawroty głowy i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje CYP3A4, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie we krwi rośnie[1]. Ketokonazol podawany doustnie sam wydłuża odstęp QT, podobnie jak hydroksyzyna, dlatego działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a większe stężenie hydroksyzyny dodatkowo to ryzyko zwiększa.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i zawroty głowy
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewocetyryzynacetyryzynaterbinafinaketokonazol w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, skóra głowy)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się w znikomym stopniu, więc nie hamuje istotnie metabolizmu hydroksyzyny i nie wydłuża odstępu QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ KariprazynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku przeciwpsychotycznego kariprazyny. Jej ilość we krwi rośnie i może narastać przez kilka tygodni. To zwiększa ryzyko niepokoju ruchowego, drżenia, sztywności mięśni, senności i zawrotów głowy. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną zastosuj lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4, a w zakażeniach skóry i owłosionej skóry głowy preferuj postać miejscową. Jeśli doustny ketokonazol jest niezbędny (np. w leczeniu zespołu Cushinga), decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity pozostają w organizmie przez kilka tygodni, dlatego włączenie ketokonazolu bezpośrednio po odstawieniu kariprazyny także niesie ryzyko interakcji.
Skutek kliniczny
Narastające stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, niepokój, senność i spadki ciśnienia. Ze względu na długie półtrwanie metabolitów skutki mogą narastać przez kilka tygodni i utrzymywać się po odstawieniu ketokonazolu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Już po 4 dniach jednoczesnego podawania ketokonazol dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity.[1] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów przy dłuższym łączeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ekspozycji.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i niepokój ruchowy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze, w tym hipotonia ortostatyczna
- objawy uszkodzenia wątroby przy stosowaniu doustnego ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)nystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub owłosioną skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania CYP3A4, dlatego interakcja nie występuje. |
| Ketokonazol włączany wkrótce po odstawieniu kariprazynyodstep · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, dlatego pozostają w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu leku. Włączenie doustnego ketokonazolu w tym okresie wymaga obserwacji pod kątem działań niepożądanych kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]
Skutek kliniczny
Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu. |
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Szczepionka przeciw półpaścowiU pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Prednizon osłabia działanie układu odpornościowego. Przez to szczepionka przeciw półpaścowi może chronić cię nieco słabiej. Szczepionki z żywym, osłabionym wirusem nie podaje się osobom biorącym duże dawki sterydów, bo wirus ze szczepionki mógłby wywołać zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest w tej sytuacji bezpieczna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka utrzymująca się kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie lub objawy zakażenia po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów[1]. Szczepionka żywa może być podana przy kortykosteroidach miejscowych lub wziewnych, małych dawkach ogólnoustrojowych oraz w terapii zastępczej[1]. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej i dużych dawkach prednizonu możliwe jest zakażenie wirusem szczepionkowym, dlatego ChPL żywej szczepionki ujmuje leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, w przeciwwskazaniach[1]. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna, a ChPL tej szczepionki nie wymienia prednizonu ani kortykosteroidów wśród interakcji[2].
Mechanizm
Prednizon w dawkach ogólnoustrojowych hamuje odpowiedź immunologiczną, zwłaszcza komórkową, co może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę przeciw półpaścowi. W przypadku szczepionki żywej osłabienie odporności zwiększa dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc tego ryzyka nie niesie.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- aktualna dawka i czas stosowania prednizonu
- objawy zakażenia lub pęcherzykowej wysypki po szczepionce żywej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionka żywa jest przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów. |
| Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · prednizon | ryzyko maleje | Małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym oraz terapia zastępcza, np. w niewydolności nadnerczy, nie stanowią przeciwwskazania do szczepionki żywej. |
| Miejscowa lub wziewnadroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, a szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem lub przy najmniejszej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Jeżówka purpurowaNie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.
Jeżówka purpurowa pobudza odporność, a prednizon ją wycisza, więc te leki działają przeciwko sobie. Jeżówka może osłabić efekt leczenia prednizonem, a przy chorobach, w których odporność atakuje własny organizm, może je zaostrzyć. Nie ochroni cię też przed infekcjami, na które prednizon cię naraża.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie objawów choroby, na którą bierzesz prednizon
- gorączka lub infekcja, która nie mija albo się nasila
- wysypka, swędzenie lub duszność po przyjęciu jeżówki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana[1]. Przy krótkiej kuracji prednizonem z innego wskazania, np. w zaostrzeniu astmy lub reakcji alergicznej, odradzaj jeżówkę jako bezcelową i doradź leczenie objawowe przeziębienia. Jeżówka należy do roślin astrowatych, więc u pacjentów z alergią na te rośliny jest przeciwwskazana niezależnie od prednizonu[1].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe osłabienie działania immunosupresyjnego prednizonu i zaostrzenie choroby autoimmunologicznej lub zwiększenie ryzyka odrzucenia przeszczepu. Jednocześnie stymulacja odporności przez jeżówkę jest u pacjenta w immunosupresji bezcelowa i nie chroni przed zakażeniami, na które podatność zwiększa prednizon[2]. Brak udokumentowanych przypadków klinicznych tej interakcji.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a prednizon jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną i zapalną, więc oba leki działają na układ odpornościowy w przeciwnych kierunkach. Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji, chorobach autoimmunologicznych, w tym stwardnieniu rozsianym i kolagenozach, ani po przeszczepieniu narządów lub szpiku[1]. Są to typowe sytuacje, w których prednizon podaje się długotrwale.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby podstawowej leczonej prednizonem
- objawy zakażenia (gorączka, nasilenie infekcji)
- u pacjentów po przeszczepieniu – parametry funkcji przeszczepionego narządu wg zaleceń ośrodka
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałe (przewlekła immunosupresja)czas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie prednizonu oznacza stan immunosupresji, w którym jeżówka purpurowa jest przeciwwskazana. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z chorobą autoimmunologiczną i po przeszczepieniu. |
| Krótka kuracjaczas leczenia · prednizon | inne zalecenie | Przy krótkiej kuracji prednizonem u pacjenta bez choroby autoimmunologicznej ryzyko klinicznie istotnego antagonizmu jest małe, ale jeżówka pozostaje bezcelowa. Zalecaj leczenie objawowe zamiast jeżówki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ KetokonazolPołączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz przyjmować ketokonazol w tabletkach razem z buprenorfiną, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, nie pij alkoholu i obserwuj, czy nie jesteś nadmiernie senny lub senna.
Ketokonazol w tabletkach spowalnia usuwanie buprenorfiny z organizmu, więc jej ilość we krwi rośnie. Może to nasilić senność, zawroty głowy i spowolnić oddech. Ketokonazol w szamponie lub kremie nie wywołuje tej interakcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność, trudność z wybudzeniem
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy, uczucie oszołomienia
- splątanie
- bardzo wąskie źrenice
- po zakończeniu kuracji – powrót bólu, niepokój, poty, dreszcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenia buprenorfiny z ketokonazolem podawanym ogólnie najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwgrzybiczy bez silnego hamowania CYP3A4.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie kontrolować i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę buprenorfiny.[2] Po zakończeniu kuracji ketokonazolem należy ocenić, czy nie wraca ból lub objawy odstawienne, i wrócić do wcześniejszej dawki buprenorfiny.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie buprenorfiny może nasilać jej działania niepożądane, przede wszystkim sedację i depresję oddechową, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje też inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub pije alkohol.[1] Po odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada, co może osłabić jej działanie.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a buprenorfina jest metabolizowana przez ten izoenzym, dlatego ketokonazol hamuje jej metabolizm.[1] Przy jednoczesnym podaniu Cmax buprenorfiny zwiększa się o około 70%, a AUC o około 50%, w mniejszym stopniu rośnie też ekspozycja na norbuprenorfinę.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze
- objawy przedawkowania opioidu (zwężone źrenice, splątanie)
- skuteczność przeciwbólowa lub objawy odstawienne po odstawieniu ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinanystatynamorfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (szampon, krem, żel)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu buprenorfiny. |
| Odstawienie ketokonazolu u pacjenta na ustalonej dawce buprenorfinykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po odstawieniu ketokonazolu stężenie buprenorfiny spada – jeśli wcześniej zmniejszono dawkę, należy ocenić skuteczność i ewentualnie wrócić do dawki wyjściowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunorfin 2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunorfin-100239502/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.