Interakcje / Ketokonazol / Ketokonazol i sertralina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego sertraliną.
Jeśli dostałeś ketokonazol w tabletkach, a przyjmujesz sertralinę, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy i nie odstawiaj sertraliny na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ SertralinaNależy unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego sertraliną.Jeśli dostałeś ketokonazol w tabletkach, a przyjmujesz sertralinę, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy i nie odstawiaj sertraliny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostałeś ketokonazol w tabletkach, a przyjmujesz sertralinę, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy i nie odstawiaj sertraliny na własną rękę.
Ketokonazol w tabletkach może spowolnić usuwanie sertraliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane mogą się nasilić. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Tego połączenia zwykle się unika, ale nie jest ono bezwzględnie zakazane. Krem lub szampon z ketokonazolem nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- silne drżenie rąk lub skurcze mięśni
- pobudzenie, niepokój, splątanie
- gorączka, nadmierne pocenie się
- nudności, wymioty lub biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać doustnego ketokonazolu u pacjenta leczonego sertraliną.[1][2][3] Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć lek przeciwgrzybiczy niehamujący silnie CYP3A4 albo postać miejscową. Gdy połączenia nie da się uniknąć, trzeba obserwować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych sertraliny i objawów serotoninergicznych, a u osób z czynnikami ryzyka arytmii wykonać EKG i skontrolować elektrolity.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie sertraliny może nasilać jej działania niepożądane, takie jak nudności, biegunka, drżenia, bezsenność, pobudzenie, a w skrajnych przypadkach objawy zespołu serotoninowego. Przy jednoczesnym wydłużaniu QT przez oba leki rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z innymi czynnikami ryzyka.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, który uczestniczy w metabolizmie sertraliny, dlatego może zwiększać ekspozycję na sertralinę.[1] Ponieważ sertralina jest metabolizowana kilkoma szlakami, wielkość tego wzrostu nie jest dokładnie znana. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a sertralina zwiększa ryzyko arytmii komorowych w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QTc.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy nasilenia działań niepożądanych sertraliny (nudności, drżenia, pobudzenie, bezsenność)
- objawy zespołu serotoninowego
- EKG (odstęp QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- stężenie potasu i magnezu u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe, dlatego nie należy oczekiwać istotnego hamowania CYP3A4 ani wpływu na QT. |
| Ketokonazol dołączany do stałej dawki sertralinykolejność włączenia · sertralina | inne zalecenie | Przy dołączeniu ketokonazolu do ustalonej dawki sertraliny ryzyko nasilenia działań niepożądanych jest największe w pierwszych dniach skojarzenia, a po odstawieniu ketokonazolu stężenie sertraliny stopniowo wraca do poprzedniego poziomu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Asentra 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/asentra-100110576/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zotral 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zotral-100131087/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaKetokonazola alkoholNa czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas przyjmowania ketokonazolu.
W trakcie leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu. Po jego wypiciu może pojawić się reakcja przypominająca zatrucie. Twarz robi się czerwona, głowa mocno pulsuje, pojawiają się nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Takie objawy mijają zwykle w ciągu kilku godzin. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, którą ten lek też może uszkodzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie twarzy
- pulsujący ból głowy
- nudności i wymioty
- trudności w oddychaniu
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w górnej części brzucha
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia ketokonazolem należy całkowicie wykluczyć alkohol.[1] Przed rozpoczęciem terapii u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie albo z zaburzeniami czynności wątroby trzeba zbadać czynność wątroby.[1] Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy uszkodzenia wątroby, lek należy odstawić i co tydzień kontrolować czynność wątroby przez co najmniej dwa miesiące lub do normalizacji aktywności enzymów.[1]
Skutek kliniczny
Po wypiciu alkoholu w trakcie leczenia mogą wystąpić zaczerwienienie twarzy, pulsujący ból głowy, nudności, wymioty i trudności w oddychaniu. Objawy ustępują samoistnie w czasie kilku godzin.[1] Książka ALKO2 wymienia też wysypkę i obrzęk obwodowy. Alkohol nasila także ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu i chorobach wątroby w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Podczas leczenia ketokonazolem nie należy pić alkoholu, ponieważ może wystąpić reakcja disulfiramowa, a ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.[1] Reakcja disulfiramowa polega na nagromadzeniu się aldehydu octowego po wypiciu alkoholu. Przyjmuje się, że ketokonazol zaburza rozkład etanolu, ChPL nie opisuje jednak dokładnego mechanizmu. Ketokonazol i alkohol działają ponadto hepatotoksycznie, więc ich skutki dla wątroby się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia u osób z chorobą alkoholową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności wątroby
- Objawy hepatotoksyczności, które zwykle pojawiają się po około 28 dniach leczenia, ale sporadycznie także na jego początku
- Przy uszkodzeniu wątroby kontrola czynności wątroby co tydzień przez co najmniej dwa miesiące
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ketokonazolu alkohol silniej nasila ryzyko uszkodzenia wątroby. To ryzyko jest też większe u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaSertralinaa alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.
Podczas leczenia sertraliną lepiej nie pić alkoholu. W badaniach na zdrowych osobach lek nie nasilał działania alkoholu, ale producent mimo to odradza łączenie ich. Alkohol może też pogarszać nastrój i utrudniać leczenie depresji lub lęku. Nie trzeba odstawiać sertraliny po jednorazowym wypiciu alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- pogorszenie nastroju, nasilenie lęku lub myśli samobójcze
- pobudzenie, drżenie lub gorączka po wypiciu alkoholu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, poinformuj go o możliwej senności i pogorszeniu koncentracji. Zalecaj unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, gdy odczuwa takie objawy. Pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lub ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego, bo wymaga on oceny całości leczenia.
Skutek kliniczny
Przy typowym stosowaniu nie wykazano nasilenia działania alkoholu na sprawność psychomotoryczną u zdrowych osób.[1] Alkohol może jednak nasilać toksyczność sertraliny. Zgony po przedawkowaniu sertraliny opisywano zarówno po samym leku, jak i po jego połączeniu z innymi lekami lub alkoholem.[1]
Mechanizm
Sertralina i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc w teorii mogą nasilać wzajemnie senność i pogarszać sprawność psychomotoryczną. W badaniu z udziałem zdrowych osób sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasilała jednak działania alkoholu na funkcje poznawcze ani sprawność psychomotoryczną.[1] Mimo to ChPL odradza picie alkoholu podczas leczenia.[1] Alkohol może też pogarszać przebieg choroby, którą leczy się sertraliną, czyli depresji i zaburzeń lękowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu
- nastrój, nasilenie objawów depresji i lęku
- regularność przyjmowania leku
- wzorzec picia alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko senności i pogorszenia nastroju, a ChPL wiąże zgony po przedawkowaniu sertraliny także z obecnością alkoholu. Pacjenta z ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Inne interakcje tych leków 485
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ SertralinaNie łącz cyzaprydu z sertraliną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.
Cyzapryd i sertralina mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z sertraliną. Cyzapryd jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, odstaw cyzapryd i zastosuj prokinetyk bez wpływu na odstęp QT albo wybierz lek przeciwdepresyjny o możliwie najmniejszym wpływie na QT, sprawdzając jego pozostałe interakcje z cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes i migotaniem komór, które mogą zagrażać życiu[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie się sumuje. Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Sertralina zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii komorowej, gdy łączy się ją z innymi lekami wydłużającymi QTc[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i po zmianie terapii
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawkadawka · sertralina | ryzyko rośnie | Wpływ sertraliny na odstęp QTc nasila się wraz z dawką, co dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii w połączeniu z cyzaprydem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SertralinaDifenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina to lek nasenny i przeciwalergiczny, który razem z sertraliną może zaburzać rytm serca. Sertralina zwiększa też ilość difenhydraminy w organizmie, przez co senność i otępienie mogą być silniejsze i trwać dłużej. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność, także następnego dnia
- splątanie
- suchość w ustach i trudność w oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.[1][2][3] W objawach alergii należy wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy, a w bezsenności skierować pacjenta do lekarza w celu dobrania postępowania bez ryzyka dla rytmu serca. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, difenhydraminę należy odstawić, a przy objawach sercowych wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, kołatania serca i omdleń. Ponadto nasilona i przedłużona senność, spowolnienie psychoruchowe, splątanie (zwłaszcza u osób starszych) oraz objawy przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcia i zatrzymanie moczu.
Mechanizm
Difenhydramina i sertralina wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje.[1][4] Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Sertralina hamuje CYP2D6 w stopniu zależnym od dawki, co może zwiększać stężenie difenhydraminy i nasilać jej działanie wydłużające QT, uspokajające i przeciwmuskarynowe. Difenhydramina nasila też działanie innych leków hamujących OUN.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy objawach sercowych lub czynnikach ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, zasłabnięcia, omdlenia
- nadmierna senność i splątanie
- zatrzymanie moczu i zaparcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Nie dotyczy to stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KetokonazolPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, którym lekiem zastąpić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i działa znacznie silniej. Może to spowodować groźne zwężenie naczyń krwionośnych w dłoniach, stopach, sercu lub jelitach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból rąk albo nóg
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha, nudności lub wymioty
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. Jeśli leczenie ketokonazolem doustnym jest konieczne, ergotaminę należy odstawić i zastosować lek przeciwmigrenowy niezależny od CYP3A4. Jeśli konieczna jest ergotamina, zakażenie grzybicze należy leczyć lekiem spoza grupy azoli. Przy przypadkowym połączeniu należy natychmiast odstawić ergotaminę i ocenić pacjenta pod kątem objawów niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Grozi ostre zatrucie sporyszem (ergotyzm) z silnym skurczem naczyń obwodowych, niedokrwieniem kończyn aż do martwicy, a także niedokrwieniem mięśnia sercowego, mózgu lub jelit. Ergotaminy nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Powikłania niedokrwienne mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm ergotaminy. Zahamowanie cytochromu P-450 zaburza eliminację alkaloidów sporyszu i prowadzi do nasilenia ich toksyczności[1]. W efekcie rośnie stężenie ergotaminy i nasila się jej działanie obkurczające naczynia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (ochłodzenie, bladość lub sinica palców, drętwienie, ból)
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- ciśnienie tętnicze
- ból brzucha, nudności i wymioty jako wczesne objawy ergotyzmu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, szampon)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się do krążenia w minimalnym stopniu i nie powinien istotnie hamować metabolizmu ergotaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KetokonazolHydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem, który zamieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Hydroksyzyny nie łączy się z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol sprawia, że hydroksyzyna dłużej utrzymuje się w organizmie, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia pracy serca, a także silną senność. Szampon czy krem z ketokonazolem nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie należy łączyć z ketokonazolem podawanym doustnie. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Przy silnych inhibitorach CYP3A4 należy spodziewać się zwiększenia stężenia hydroksyzyny[1]. Należy zamienić jeden z leków – przy świądzie na lek przeciwhistaminowy bez tej interakcji, a przy grzybicy na leczenie miejscowe lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc i skontrolować stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Większe stężenie hydroksyzyny może też nasilać senność, zawroty głowy i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Ketokonazol silnie hamuje CYP3A4, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie we krwi rośnie[1]. Ketokonazol podawany doustnie sam wydłuża odstęp QT, podobnie jak hydroksyzyna, dlatego działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a większe stężenie hydroksyzyny dodatkowo to ryzyko zwiększa.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i zawroty głowy
- kołatanie serca, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewocetyryzynacetyryzynaterbinafinaketokonazol w postaci miejscowej
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, skóra głowy)droga podania · ketokonazol | ryzyko maleje | Ketokonazol stosowany na skórę lub w szamponie wchłania się w znikomym stopniu, więc nie hamuje istotnie metabolizmu hydroksyzyny i nie wydłuża odstępu QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ KariprazynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować ketokonazolu w tabletkach, jeśli bierzesz kariprazynę – zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwgrzybiczy.
Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku przeciwpsychotycznego kariprazyny. Jej ilość we krwi rośnie i może narastać przez kilka tygodni. To zwiększa ryzyko niepokoju ruchowego, drżenia, sztywności mięśni, senności i zawrotów głowy. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wewnętrzny niepokój i trudność w usiedzeniu w miejscu
- drżenie, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną zastosuj lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4, a w zakażeniach skóry i owłosionej skóry głowy preferuj postać miejscową. Jeśli doustny ketokonazol jest niezbędny (np. w leczeniu zespołu Cushinga), decyzję o zmianie leczenia przeciwpsychotycznego podejmuje lekarz prowadzący. Po odstawieniu kariprazyny jej czynne metabolity pozostają w organizmie przez kilka tygodni, dlatego włączenie ketokonazolu bezpośrednio po odstawieniu kariprazyny także niesie ryzyko interakcji.
Skutek kliniczny
Narastające stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, niepokój, senność i spadki ciśnienia. Ze względu na długie półtrwanie metabolitów skutki mogą narastać przez kilka tygodni i utrzymywać się po odstawieniu ketokonazolu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Już po 4 dniach jednoczesnego podawania ketokonazol dwukrotnie zwiększał całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity.[1] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów przy dłuższym łączeniu należy oczekiwać dalszego wzrostu ekspozycji.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i niepokój ruchowy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, spowolnienie ruchowe)
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze, w tym hipotonia ortostatyczna
- objawy uszkodzenia wątroby przy stosowaniu doustnego ketokonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
terbinafinaketokonazol w postaci miejscowej (krem, szampon)nystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub owłosioną skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych wystarczających do zahamowania CYP3A4, dlatego interakcja nie występuje. |
| Ketokonazol włączany wkrótce po odstawieniu kariprazynyodstep · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, dlatego pozostają w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu leku. Włączenie doustnego ketokonazolu w tym okresie wymaga obserwacji pod kątem działań niepożądanych kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]
Skutek kliniczny
Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu. |
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.