Interakcje / Kodeina / Kodeina i mepiramina
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwej nasilonej senności i nie przekraczać zalecanych dawek obu leków.
Stosuj oba leki w zalecanych dawkach, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli czujesz się senny.
Interakcja o niejasnym znaczeniuKodeina+ MepiraminaPołączenie można stosować, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwej nasilonej senności i nie przekraczać zalecanych dawek obu leków.Stosuj oba leki w zalecanych dawkach, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli czujesz się senny.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki w zalecanych dawkach, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, jeśli czujesz się senny.
Ten aerozol do nosa i lek przeciwbólowy z kodeiną można zwykle stosować razem. Oba leki mogą powodować senność, a stosowane razem mogą ją nieco nasilić, choć przy aerozolu do nosa zdarza się to rzadko. Nie pij alkoholu w czasie ich stosowania i nie przekraczaj zalecanych dawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- silne zawroty głowy
- trudności w oddawaniu moczu lub uporczywe zaparcie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwej nasilonej senności i nie przekraczać zalecanych dawek obu leków. Ostrożność jest wskazana u osób starszych, z chorobami układu oddechowego, przyjmujących inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy lub pijących alkohol. Mepiramina w aerozolu do nosa nie powinna być stosowana dłużej, niż zaleca się dla leków obkurczających błonę śluzową nosa, aby nie zwiększać ekspozycji.
Skutek kliniczny
Teoretycznie może wystąpić nasilona senność, zawroty głowy i osłabienie koncentracji, a przy dużej ekspozycji ogólnoustrojowej także zahamowanie oddychania. Przy stosowaniu mepiraminy w aerozolu do nosa w zalecanych dawkach istotne klinicznie nasilenie tych objawów jest mało prawdopodobne. Nie opisano przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Przy miejscowym podaniu mepiraminy do nosa sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy jest możliwe, ale mało prawdopodobne, bo mepiramina wchłania się wtedy do krwi w niewielkim stopniu. Kodeina nasila działanie substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy, w tym leków uspokajających.[1] Mepiramina, jako lek przeciwhistaminowy I generacji, również nasila działanie środków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, takich jak alkohol, leki nasenne i uspokajające.[2] Mepiramina działa ponadto przeciwcholinergicznie, co teoretycznie może sumować się z zaparciem i zatrzymaniem moczu wywoływanymi przez kodeinę.
Monitorować
- nasilenie senności i sprawność psychofizyczna
- częstość i głębokość oddechu u pacjentów z grup ryzyka
- zaparcie i trudności w oddawaniu moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · mepiramina | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym podaniu mepiraminy sumowanie działania sedatywnego i przeciwcholinergicznego z kodeiną jest klinicznie istotne – należy ograniczyć dawki i czas leczenia skojarzonego oraz monitorować sedację i oddech. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większa wrażliwość na działanie sedatywne i przeciwcholinergiczne zwiększa ryzyko upadków, splątania i zatrzymania moczu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Envil katar (1,5 mg + 2,5 mg)/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/envil-katar-100383498/
Alkohol przy tych lekach
Kodeina a alkohol: brak opisu w bazie.
Mepiramina a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 468
Połączenie przeciwwskazaneHydroksymaślan sodu+ KodeinaNie łącz kodeiny z hydroksymaślanem sodu.Nie przyjmuj leków z kodeiną, gdy leczysz się hydroksymaślanem sodu, a na ból zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek, na przykład paracetamol lub ibuprofen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków z kodeiną, gdy leczysz się hydroksymaślanem sodu, a na ból zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek, na przykład paracetamol lub ibuprofen.
Kodeiny nie wolno łączyć z hydroksymaślanem sodu, czyli lekiem na narkolepsję przyjmowanym na noc. Oba leki spowalniają pracę mózgu i oddychanie, a razem mogą wywołać bardzo głęboki sen, z którego trudno się wybudzić, oraz niebezpieczne spłycenie lub zatrzymanie oddechu. Kodeina jest składnikiem niektórych leków przeciwbólowych sprzedawanych bez recepty, dlatego zawsze czytaj skład.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- sinienie ust lub palców
- splątanie lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kodeiny z hydroksymaślanem sodu.[1][2] U pacjenta leczonego hydroksymaślanem sodu ból łagodź lekami nieopioidowymi. Gdy opioid jest niezbędny, decyzję o przerwaniu leczenia hydroksymaślanem sodu podejmuje lekarz prowadzący leczenie narkolepsji. Przy przypadkowym przyjęciu obu leków obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej senności i zaburzeń oddychania.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nasiloną sennością, głęboką sedacją, depresją oddechową, śpiączką i zgonem. Jednoczesne stosowanie opioidów z lekami o działaniu uspokajającym zwiększa ryzyko sedacji, zahamowania czynności oddechowej, śpiączki i zgonu na skutek addycyjnego działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy.[3] Ryzyko jest szczególnie duże w nocy, bo hydroksymaślan sodu przyjmuje się przed snem i w czasie snu, gdy pacjent nie kontroluje oddychania.
Mechanizm
Hydroksymaślanu sodu nie stosuje się u pacjentów leczonych opioidami, a kodeina jest opioidem.[1][2] Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy i ośrodek oddechowy, więc ich działanie depresyjne się sumuje. Kodeina nasila działanie substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy, w tym leków nasennych i uspokajających.[3] Po pojedynczej dawce 2,25 g hydroksymaślanu sodu z 100 mg tramadolu nie wykazano interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych, ale przy dawkach hydroksymaślanu sodu do 9 g na dobę w połączeniu z większymi dawkami opioidów nie można wykluczyć depresji ośrodkowego układu nerwowego i depresji oddechowej.[1]
Monitorować
- stopień sedacji i świadomość
- częstość i głębokość oddechów
- saturacja krwi tlenem przy podejrzeniu depresji oddechowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 4,5 g na nochydroksymaślan sodu | ryzyko rośnie | Brak interakcji farmakodynamicznej z opioidem wykazano tylko po pojedynczej dawce 2,25 g hydroksymaślanu sodu, a przy dawkach do 9 g na dobę depresji oddechowej nie można wykluczyć. Większe dawki hydroksymaślanu sodu zwiększają ryzyko, ale połączenie pozostaje przeciwwskazane przy każdej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyrem 500 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyrem-100000362/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sodium oxybate Accord 500 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sodium-oxybate-accord-100406696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ LinezolidNie łącz leków zawierających kodeinę z linezolidem.Podczas leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu nie przyjmuj leków z kodeiną, a na ból zapytaj farmaceutę o lek bez kodeiny.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Podczas leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu nie przyjmuj leków z kodeiną, a na ból zapytaj farmaceutę o lek bez kodeiny.
Nie łącz kodeiny z antybiotykiem linezolidem. Razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z gorączką, drżeniem, poceniem się i splątaniem. Dotyczy to wszystkich tabletek przeciwbólowych zawierających kodeinę. Kodeinę możesz przyjąć dopiero 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- splątanie lub dezorientacja
- silny niepokój lub pobudzenie
- drżenie lub skurcze mięśni
- nagłe obfite pocenie się
- bardzo wysoka gorączka
- zaczerwienienie twarzy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz leków zawierających kodeinę z linezolidem.[1] Lek złożony z kodeiną można zastosować nie wcześniej niż po 14 dniach od odstawienia inhibitora MAO.[2] Na czas leczenia linezolidem do leczenia bólu wybierz analgetyk bez kodeiny i ustal z lekarzem dalsze postępowanie, gdy potrzebny jest opioid.
Skutek kliniczny
Ryzyko zespołu serotoninowego z dezorientacją, majaczeniem, niepokojem, drżeniem, zaczerwienieniem twarzy, zwiększoną potliwością i bardzo wysoką gorączką.[3] Przypadki zespołu serotoninowego zgłaszano podczas jednoczesnego stosowania linezolidu i leków serotoninergicznych, w tym opioidów.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, dlatego obejmuje go przeciwwskazanie łączenia kodeiny z inhibitorami MAO.[3] Opioidowe leki przeciwbólowe mogą oddziaływać z inhibitorami MAO i wywołać zespół serotoninowy.[1] Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego, a nie wyłącznie kodeiny.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (dezorientacja, niepokój, drżenie, nadmierna potliwość, wysoka gorączka)
- ciśnienie tętnicze krwi
- stan świadomości i oddech
Bezpieczniejsze alternatywy
paracetamol (lek jednoskładnikowy)ibuprofen (lek jednoskładnikowy)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Lek złożony z kodeiną można zastosować nie wcześniej niż po 14 dniach od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultracod 500 mg + 30 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultracod-100201847/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ MetylotioniniowaKodeiny nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO, a kodeiny nie stosuje się z inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni po ich odstawieniu.Jeśli w ostatnich 2 tygodniach dostałeś w szpitalu błękit metylenowy, nie przyjmuj leków z kodeiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli w ostatnich 2 tygodniach dostałeś w szpitalu błękit metylenowy, nie przyjmuj leków z kodeiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Kodeiny nie łączy się z błękitem metylenowym, niebieskim lekiem podawanym w szpitalu do żyły. Błękit metylenowy wpływa na przekaźniki w mózgu, a razem z kodeiną może wywołać groźną reakcję z pobudzeniem, drżeniem, potami i gorączką. Zakaz dotyczy wszystkich leków złożonych zawierających kodeinę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- silne pocenie się i gorączka
- szybkie bicie serca
- nadmierna senność lub spowolniony oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kodeiny nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO, a kodeiny nie stosuje się z inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni po ich odstawieniu[1][2][3]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego z kodeiną. W stanie nagłym, takim jak methemoglobinemia, leczenie chlorkiem metylotioniniowym ma pierwszeństwo – kodeinę się odstawia, a lek przeciwbólowy bez działania serotoninergicznego dobiera lekarz. Jeśli pacjent przyjął kodeinę niedawno, a podania chlorku metylotioniniowego nie można uniknąć, stosuje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny[4].
Skutek kliniczny
Ryzyko zespołu serotoninowego – pobudzenia, splątania, drżenia, mioklonii, nadmiernej potliwości, tachykardii i gorączki, w ciężkich przypadkach zagrażającego życiu. Kodeina może dodatkowo nasilać objawy ze strony OUN.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy[4]. Opioidowe leki przeciwbólowe, w tym kodeina, mogą oddziaływać z inhibitorami MAO i wywołać zespół serotoninowy[1]. Opioidy mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego, gdy są stosowane z chlorkiem metylotioniniowym[4]. Kodeina działa serotoninergicznie słabiej niż tramadol czy petydyna, dlatego ryzyko wynika głównie z przynależności chlorku metylotioniniowego do inhibitorów MAO. Wpływ chlorku metylotioniniowego na CYP2D6 po pojedynczej dawce nie był klinicznie istotny, więc zmiana przemiany kodeiny w morfinę nie jest oczekiwana[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, potliwość, gorączka) przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
- tętno i ciśnienie tętnicze
- stopień sedacji i częstość oddechów
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki chlorku metylotioniniowegokodeina | ryzyko maleje | Kodeinę można stosować nie wcześniej niż po 14 dniach od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nurofen-plus-100200049/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultracod 500 mg + 30 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultracod-100201847/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ NalbufinaNalbufiny nie łączy się z agonistami receptora µ, do których należy kodeina.Nie łącz tych leków – jeśli podano ci nalbufinę, nie bierz tabletek z kodeiną bez zgody lekarza i zawsze mów personelowi, że przyjmujesz kodeinę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków – jeśli podano ci nalbufinę, nie bierz tabletek z kodeiną bez zgody lekarza i zawsze mów personelowi, że przyjmujesz kodeinę.
Nalbufina to lek przeciwbólowy podawany w zastrzyku, zwykle w szpitalu. Kodeina, obecna w niektórych tabletkach przeciwbólowych i na kaszel, nie działa dobrze razem z nalbufiną – ból może wtedy nie mijać. Oba leki mogą też razem wywołać silną senność i spowolnić oddech. U osób, które długo biorą kodeinę, nalbufina może wywołać objawy odstawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból mimo przyjęcia leków
- silna senność
- płytki lub wolny oddech
- niepokój, pocenie się, dreszcze, biegunka (objawy odstawienia)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nalbufiny nie łączy się z agonistami receptora µ, do których należy kodeina[1]. Po podaniu nalbufiny nie należy włączać leków złożonych z kodeiną, a gdy potrzebne jest dalsze leczenie przeciwbólowe, wybiera się jeden mechanizm działania – albo nalbufinę, albo czysty agonista µ po ustąpieniu działania nalbufiny. U pacjenta przewlekle przyjmującego kodeinę przed podaniem nalbufiny trzeba uwzględnić ryzyko wywołania zespołu odstawienia. Jeśli leki zostały połączone, należy obserwować skuteczność przeciwbólową, stopień sedacji i oddech.
Skutek kliniczny
Połączenie osłabia lub znosi działanie przeciwbólowe kodeiny[1]. U osób przyjmujących kodeinę długotrwale nalbufina może wywołać objawy odstawienia opioidów. Nakładanie się działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko nadmiernej senności i depresji oddechowej, potencjalnie zagrażającej życiu w przypadku przedawkowania[1].
Mechanizm
Kodeina działa przeciwbólowo jako agonista receptora opioidowego µ, głównie przez powstającą z niej morfinę. Nalbufina jest agonistą receptora κ i antagonistą receptora µ, więc kompetycyjnie blokuje receptory µ i osłabia działanie czystych agonistów µ[1]. Jednocześnie oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a pochodne morfiny o działaniu przeciwbólowym i przeciwkaszlowym zwiększają ryzyko depresji oddechowej przy łączeniu z nalbufiną[1]. Kodeina nasila działanie innych substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy, w tym leków znieczulających[2].
Monitorować
- skuteczność przeciwbólowa
- częstość i głębokość oddechów
- stopień sedacji
- objawy odstawienia opioidów
Kiedy ocena się zmienia
| Nalbufina podana pacjentowi przewlekle przyjmującemu kodeinękolejność włączenia · kodeina | ryzyko rośnie | U pacjenta przewlekle stosującego kodeinę nalbufina jako antagonista µ może wywołać zespół odstawienia opioidów i nagłe nasilenie bólu, dlatego przed jej podaniem należy ustalić aktualne przyjmowanie kodeiny. |
| Wstrzyknięciedroga podania · nalbufina | inne zalecenie | Nalbufina jest dostępna wyłącznie we wstrzyknięciach, więc do połączenia dochodzi głównie w szpitalu, na izbie przyjęć lub po wypisie, gdy pacjent wraca do domowych leków z kodeiną – kluczowe jest uzgodnienie leków przy przyjęciu i wypisie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nalpain 10 mg/ml 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nalpain-10-mg-ml-100191043/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ NaltreksonNie łącz kodeiny z naltreksonem – połączenie jest przeciwwskazane, także w przypadku opioidowych leków przeciwkaszlowych.Nie przyjmuj leków z kodeiną, gdy bierzesz naltrekson, a na ból lub kaszel poproś farmaceutę o lek bez opioidu.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków z kodeiną, gdy bierzesz naltrekson, a na ból lub kaszel poproś farmaceutę o lek bez opioidu.
Naltrekson blokuje działanie kodeiny, więc lek z kodeiną nie złagodzi bólu ani kaszlu. Jeśli przyjmujesz kodeinę od dłuższego czasu, naltrekson może wywołać nagłe i bardzo nieprzyjemne objawy odstawienia. Branie większych dawek kodeiny, żeby „przebić” naltrekson, może prowadzić do groźnego zatrucia. Po zakończeniu leczenia naltreksonem nawet zwykłe dawki leków z tej grupy mogą działać silniej niż wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak ulgi w bólu lub kaszlu mimo przyjęcia leku
- nagły niepokój, poty, łzawienie, katar, ziewanie, bóle mięśni, biegunka lub wymioty
- silna senność, trudność w obudzeniu się
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz kodeiny z naltreksonem – połączenie jest przeciwwskazane, także w przypadku opioidowych leków przeciwkaszlowych[1]. U pacjenta leczonego naltreksonem ból leczy się lekami nieopioidowymi, a kaszel nieopioidowymi lekami przeciwkaszlowymi. Gdy konieczny jest opioid, decyzję o przerwaniu naltreksonu i dalszym leczeniu podejmuje lekarz prowadzący, z uwzględnieniem zwiększonej wrażliwości na opioidy po odstawieniu naltreksonu[1]. Naltreksonu nie włącza się u osoby, która nie zaprzestała przyjmowania opioidów[2].
Skutek kliniczny
Kodeina przyjęta w trakcie leczenia naltreksonem nie łagodzi bólu ani kaszlu. U osoby przyjmującej kodeinę przewlekle włączenie naltreksonu może wywołać ostry zespół odstawienny[1]. Próba przełamania blokady dużymi dawkami opioidu grozi depresją oddechową i przedawkowaniem, gdy działanie naltreksonu słabnie. Po zakończeniu leczenia naltreksonem pacjent może być bardziej wrażliwy na leki zawierające opioidy[1].
Mechanizm
Naltrekson jest antagonistą receptorów opioidowych i blokuje miejsce działania kodeiny oraz jej aktywnego metabolitu, morfiny. Naltrekson blokuje działanie terapeutyczne opioidów[3]. Jednoczesne podanie kodeiny z antagonistą opioidowym, takim jak naltrekson, może przyspieszać lub opóźniać działanie kodeiny[4]. U osoby fizycznie zależnej od opioidów wyparcie agonisty z receptorów przez naltrekson wywołuje ostry zespół odstawienny[2].
Monitorować
- skuteczność leczenia bólu lub kaszlu
- objawy zespołu odstawiennego (niepokój, ziewanie, łzawienie, wodnisty katar, poty, rozszerzone źrenice, bóle mięśni, biegunka, wymioty)
- objawy depresji oddechowej i nadmiernej senności, szczególnie po odstawieniu naltreksonu
- samodzielne zwiększanie dawek kodeiny przez pacjenta
Bezpieczniejsze alternatywy
paracetamolibuprofennaproksenmetamizolbutamiratlewodropropizyna
Kiedy ocena się zmienia
| Naltrekson włączany u osoby przyjmującej kodeinę przewleklekolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjenta zależnego od opioidów, który nie zaprzestał ich przyjmowania, naltrekson może wywołać ostry zespół odstawienny. Przed włączeniem naltreksonu należy upewnić się, że pacjent nie przyjmuje opioidów. |
| Po zakończeniu leczenia naltreksonemodstep · naltrekson | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia naltreksonem pacjent może być bardziej wrażliwy na leki zawierające opioidy. Kodeinę włącza się wtedy ostrożnie i obserwuje pacjenta pod kątem nadmiernej senności i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adepend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adepend-100236596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Naltex 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/naltex-100237696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nurofen-plus-100200049/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultracod 500 mg + 30 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultracod-100201847/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ RasagilinaNie stosuj kodeiny u pacjenta leczonego rasagiliną ani w ciągu 14 dni od jej odstawienia.Nie bierz leków z kodeiną, gdy przyjmujesz rasagilinę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub kaszel.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z kodeiną, gdy przyjmujesz rasagilinę, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub kaszel.
Leków z kodeiną nie wolno przyjmować razem z rasagiliną, lekiem stosowanym w chorobie Parkinsona. To połączenie może wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, pobudzeniem i kołataniem serca. Zakaz obowiązuje także przez 2 tygodnie po odstawieniu rasagiliny. Dotyczy to wszystkich tabletek, w których kodeina jest połączona z paracetamolem albo ibuprofenem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka i silne pocenie się
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- niepokój, pobudzenie albo splątanie
- szybkie bicie serca lub silny ból głowy
- nadmierna senność lub spłycony oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj kodeiny u pacjenta leczonego rasagiliną ani w ciągu 14 dni od jej odstawienia.[1] Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego z kodeiną, zarówno z paracetamolem, jak i z ibuprofenem.[2] W bólu wybierz lek przeciwbólowy bez kodeiny, a w kaszlu lek przeciwkaszlowy niebędący opioidem i niezawierający dekstrometorfanu, którego z rasagiliną się nie łączy.[3] Jeśli pacjent przyjął już oba leki, odstaw kodeinę i obserwuj objawy zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Możliwy zespół serotoninowy – pobudzenie, splątanie, gorączka, drżenia, wzmożone odruchy, tachykardia i wahania ciśnienia tętniczego. Ciężkie działania niepożądane opisano przy łączeniu inhibitorów MAO, także selektywnych inhibitorów MAO-B, z petydyną.[3]
Mechanizm
Rasagilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO typu B i zwiększa dostępność amin biogennych w ośrodkowym układzie nerwowym. Opioidowe leki przeciwbólowe mogą oddziaływać z inhibitorami MAO i wywołać zespół serotoninowy.[4] Kodeina działa serotoninergicznie słabiej niż petydyna, tramadol czy dekstrometorfan, dlatego ryzyko ma głównie charakter klasowy. Rasagilina nie hamuje CYP2D6 w stężeniach leczniczych, więc nie zmienia przekształcania kodeiny w morfinę.[3]
Metabolizm i transportery
- Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[5]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, sztywność, gorączka, potliwość)
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan świadomości i częstość oddechów
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (lek jednoskładnikowy)naproksenbutamirat (w kaszlu)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilina | interakcja nie dotyczy | Kodeinę można zastosować nie wcześniej niż 14 dni po odstawieniu inhibitora MAO. |
| Lek złożony z kodeiną (z paracetamolem lub ibuprofenem)postać · kodeina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego. W alternatywie wybierz preparat jednoskładnikowy bez kodeiny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultracod 500 mg + 30 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultracod-100201847/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nurofen-plus-100200049/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ SelegilinaKodeiny nie stosuje się u osób przyjmujących selegilinę ani w ciągu 14 dni od jej odstawienia.Jeśli przyjmujesz selegilinę, nie bierz leków z kodeiną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból albo kaszel.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz selegilinę, nie bierz leków z kodeiną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból albo kaszel.
Nie łącz leków z kodeiną z selegiliną. Kodeina jest w niektórych lekach na ból i kaszel. Razem z selegiliną może wywołać groźną reakcję z gorączką, pobudzeniem, drżeniem i skokiem ciśnienia. Leki z kodeiną możesz przyjąć dopiero 2 tygodnie po odstawieniu selegiliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka lub obfite pocenie się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, drgawki lub mimowolne skurcze mięśni
- nagły silny ból głowy lub kołatanie serca
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kodeiny nie stosuje się u osób przyjmujących selegilinę ani w ciągu 14 dni od jej odstawienia[1][2]. Przeciwwskazanie w lekach złożonych z kodeiną z paracetamolem lub ibuprofenem dotyczy całego leku złożonego[3][2]. Po zakończeniu leczenia selegiliną należy zachować co najmniej 14 dni odstępu przed zastosowaniem leku wchodzącego z nią w interakcję[4]. U pacjenta leczonego selegiliną ból lub kaszel leczy się lekiem bez działania opioidowego, a wybór uzgadnia się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Możliwy zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, gorączką, drżeniem, miokloniami, nadciśnieniem tętniczym i drgawkami, a także nasilone działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy z sennością i zawrotami głowy[1][4].
Mechanizm
Selegilina jest inhibitorem monoaminooksydazy (selektywnym wobec MAO-B w zalecanych dawkach, a w dawkach większych traci selektywność), a opioidowe leki przeciwbólowe połączone z inhibitorami MAO mogą wywołać zespół serotoninowy[1]. Dodatkowo kodeina nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a selegiliny należy unikać łącznie z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[4].
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, gorączka, drżenie, mioklonie, nadmierna potliwość)
- ciśnienie tętnicze
- nadmierna senność i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilina | interakcja nie dotyczy | Kodeinę można zastosować nie wcześniej niż po 14 dniach od odstawienia selegiliny. |
| kolejność włączenia ≥ 5 okresów półtrwania kodeiny od jej odstawieniakodeina | inne zalecenie | Leczenia selegiliną nie rozpoczyna się, zanim od odstawienia leku wchodzącego z nią w interakcję nie upłynie czas równy 5 okresom półtrwania. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Selegilina w dawkach większych niż zalecane traci selektywność wobec MAO-B i może wywołać poważne działania niepożądane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Antidol 15 500 mg + 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/antidol-15-100198335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultracod 500 mg + 30 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultracod-100201847/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nurofen-plus-100200049/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
Połączenie przeciwwskazaneKodeina+ MaworyksaforPołączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leków z kodeiną w trakcie leczenia maworyksaforem i przez miesiąc po jego zakończeniu, a na ból wybierz z farmaceutą lub lekarzem lek bez kodeiny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków z kodeiną w trakcie leczenia maworyksaforem i przez miesiąc po jego zakończeniu, a na ból wybierz z farmaceutą lub lekarzem lek bez kodeiny.
Maworyksafor blokuje w organizmie przemianę kodeiny w jej działającą formę. Lek z kodeiną może wtedy w ogóle nie łagodzić bólu ani kaszlu, a tych leków nie wolno łączyć. Działanie maworyksaforu utrzymuje się jeszcze około miesiąca po jego odstawieniu. Dotyczy to wszystkich leków z kodeiną, także tabletek przeciwbólowych bez recepty z paracetamolem lub ibuprofenem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból nie słabnie mimo przyjęcia leku z kodeiną
- kaszel nie ustępuje po syropie lub tabletkach z kodeiną
- chęć przyjęcia większej dawki niż zalecana, bo lek nie działa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Kodeiny nie stosuje się w trakcie leczenia maworyksaforem ani przez około 30 dni po jego odstawieniu.[1] Przeciwwskazanie dotyczy składnika kodeiny, ale wyklucza cały lek złożony z kodeiną. W bólu wybierz lek przeciwbólowy niezależny od CYP2D6, a przy wyborze opioidu metabolizowanego przez CYP3A4 uwzględnij, że maworyksafor hamuje także ten enzym i należy częściej monitorować działania niepożądane substratu.[1]
Skutek kliniczny
Spodziewana jest utrata lub istotne osłabienie działania przeciwbólowego i przeciwkaszlowego kodeiny przy wyższym stężeniu samej kodeiny. Brak efektu może skłaniać pacjenta do zwiększania dawki leku złożonego, co w przypadku preparatów z paracetamolem lub ibuprofenem grozi przedawkowaniem drugiego składnika.
Mechanizm
Maworyksafor jest inhibitorem CYP2D6 i zwiększa ekspozycję na substraty tego enzymu – AUC dekstrometorfanu wzrosło 9-krotnie (90% CI 6,5–12,3), a Cmax 6,5-krotnie (90% CI 5,1–8,3).[1] Kodeina jest prolekiem, który CYP2D6 przekształca w morfinę odpowiedzialną za działanie przeciwbólowe. Zahamowanie CYP2D6 ogranicza powstawanie morfiny i zwiększa stężenie niezmienionej kodeiny. Działanie hamujące maworyksaforu na CYP2D6 utrzymuje się po jego odstawieniu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwbólowego po zamianie leku
- przy opioidach metabolizowanych przez CYP3A4 – sedacja i częstość oddechów
- samodzielne zwiększanie dawek leków złożonych z paracetamolem lub ibuprofenem
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinatapentadolhydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 30 dni od odstawienia maworyksaforukodeina | inne zalecenie | Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się po odstawieniu maworyksaforu – przed włączeniem kodeiny należy uwzględnić okres wypłukiwania około 30 dni, w tym czasie przeciwwskazanie obowiązuje nadal. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xolremdi 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xolremdi-100539336/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xolremdi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xolremdi-100539336/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.