Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lapatynib / Lapatynib i lurbinektedyna

Lapatynib i lurbinektedyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie stosuj tylko po ocenie onkologa i przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem lurbinektedyny oraz prób wątrobowych.

Wykonuj zlecone badania krwi i od razu dzwoń do lekarza, jeśli pojawi się gorączka albo silna biegunka.

Niekorzystna interakcjaLapatynib+ LurbinektedynaPołączenie stosuj tylko po ocenie onkologa i przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem lurbinektedyny oraz prób wątrobowych.Wykonuj zlecone badania krwi i od razu dzwoń do lekarza, jeśli pojawi się gorączka albo silna biegunka.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wykonuj zlecone badania krwi i od razu dzwoń do lekarza, jeśli pojawi się gorączka albo silna biegunka.

Oba leki działają silnie na komórki krwi i jelita, a razem mogą bardziej obniżać odporność i nasilać biegunkę. Mogą też obciążać wątrobę. Lekarz będzie częściej sprawdzał twoje wyniki krwi i w razie potrzeby zmieni dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • biegunka częstsza niż zwykle albo trwająca ponad dobę
  • zawroty głowy i suchość w ustach przy biegunce
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • łatwe siniaczenie lub krwawienia
  • nasilone osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie stosuj tylko po ocenie onkologa i przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem lurbinektedyny oraz prób wątrobowych. Przy neutropenii lub ciężkiej biegunce stosuj zasady modyfikacji dawki obu leków i rozważ profilaktykę czynnikami wzrostu granulocytów. Pacjenta należy wcześnie wyposażyć w leki przeciwbiegunkowe i nauczyć zgłaszać gorączkę.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie neutropenii z ryzykiem gorączki neutropenicznej i zakażeń, cięższa biegunka z odwodnieniem oraz większe ryzyko uszkodzenia wątroby. Klinicznie istotny wzrost ekspozycji na lurbinektedynę jest mało prawdopodobny.

Mechanizm

Główne ryzyko połączenia to sumowanie toksyczności hematologicznej i żołądkowo‑jelitowej, a wpływ farmakokinetyczny jest prawdopodobnie niewielki. Lapatynib łączony z cytostatykami zwiększał częstość i ciężkość biegunki oraz neutropenii, także z docetakselem, mimo braku zmian jego ekspozycji[1]. Lurbinektedyna sama wywołuje mielosupresję, zwłaszcza neutropenię, a oba leki mogą uszkadzać wątrobę. Lurbinektedyna jest metabolizowana przez CYP3A, a itrakonazol zwiększył jej ekspozycję około 2,7 raza[2]. Lapatynib hamuje CYP3A4 in vitro, ale zwiększył AUC midazolamu podanego doustnie o 45%, a po podaniu dożylnym nie zmienił jej istotnie[1]. Wskazuje to na słabe, głównie jelitowe hamowanie, mało istotne dla lurbinektedyny podawanej dożylnie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], lurbinektedyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lapatynib – inhibitor P-gp[5], lurbinektedyna – substrat P-gp[4]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi) przed każdym cyklem
  • ALT, AST, bilirubina
  • liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie, elektrolity
  • objawy zakażenia i temperatura ciała

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.

Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długotrwała biegunka
  • silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
  • kołatanie serca lub omdlenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • objawy uszkodzenia wątroby

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Lurbinektedyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 668

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • silna lub długotrwała biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.

Skutek kliniczny

Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.

Mechanizm

Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[4], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ LurbinektedynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.

Lek na usuwanie nadmiaru żelaza (deferypron) i lek przeciwnowotworowy lurbinektedyna mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnej infekcji. Tych leków nie wolno stosować jednocześnie, a lekarz zwykle zamienia lek na żelazo na inny na czas chemioterapii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Na czas leczenia lurbinektedyną należy przerwać deferypron i w porozumieniu z hematologiem zastosować inny lek chelatujący żelazo. Wznowienie deferypronu po zakończeniu chemioterapii wymaga powrotu prawidłowej liczby neutrofili i decyzji lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Sumowanie działania mielosupresyjnego grozi ciężką neutropenią, agranulocytozą i zakażeniami z gorączką neutropeniczną, które mogą zagrażać życiu. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co utrudnia decyzje o dawkowaniu chemioterapii.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i obniżają liczbę neutrofili. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie wolno go łączyć z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, a mielosupresja z neutropenią to jej główna toksyczność ograniczająca dawkę.

Metabolizm i transportery

  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • bezwzględna liczba neutrofili i morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i między cyklami
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksaminadeferazyroks

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LapatynibNie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego lapatynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz lapatynib. Fenylobutazon może osłabiać pracę szpiku kostnego, który wytwarza krwinki, a leczenie przeciwnowotworowe też może zmniejszać liczbę krwinek. Razem mogą zwiększać ryzyko zakażeń i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • częste infekcje, ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny lub krwawienie z dziąseł albo nosa
  • czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
  • nietypowe zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego lapatynibem.[1] Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę i uzgodnij go z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią i zwiększonym ryzykiem zakażeń oraz krwawień u pacjenta onkologicznego. Glikokortykosteroidy, często stosowane w onkologii, dodatkowo zwiększają ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego związanych z fenylobutazonem.[1]

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a lapatynib jest lekiem przeciwnowotworowym należącym do tej grupy.[1] Fenylobutazon może uszkadzać szpik kostny, a w leczeniu skojarzonym z lapatynibem obserwowano częstsze i cięższe neutropenie.[2] Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi), jeśli połączenie już zastosowano
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Glikokortykosteroid stosowany równocześniepostać · pacjentryzyko rośnieJednoczesne leczenie glikokortykosteroidami zwiększa ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego związanych z fenylobutazonem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LurbinektedynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną.Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.

Maści z fenylobutazonem nie stosuj, gdy dostajesz chemioterapię lurbinektedyną. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści, zwłaszcza używanej dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne stolce lub krew w moczu
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną[1]. Należy odstawić maść i zastąpić ją lekiem przeciwbólowym miejscowym bez działania mielotoksycznego, po uzgodnieniu z onkologiem. Jeśli pacjent już stosował maść, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy poinformować zespół onkologiczny i ocenić morfologię krwi przed kolejnym cyklem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Działanie niesteroidowego leku przeciwzapalnego dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia przy małopłytkowości wywołanej chemioterapią.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, który hamuje czynność szpiku. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, a jego działania mielotoksyczne sumują się z działaniem chemioterapii. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Interakcji farmakokinetycznej przez CYP3A nie należy oczekiwać, bo fenylobutazon nie jest istotnym inhibitorem ani silnym induktorem tego enzymu.

Metabolizm i transportery

  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia – gorączka
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni możliwe są interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ LurbinektedynaFingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.

Fingolimod na stwardnienie rozsiane i lurbinektedyna stosowana w leczeniu nowotworu nie mogą być stosowane razem. Oba leki osłabiają odporność, więc razem bardzo zwiększają ryzyko groźnych zakażeń. Gdy potrzebna jest chemioterapia, lekarze zwykle zmieniają leczenie stwardnienia rozsianego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność, ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • opryszczka lub półpasiec
  • nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, siły mięśni lub myślenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną. Przy rozpoznaniu nowotworu wymagającego lurbinektedyny fingolimod należy odstawić, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem[1]. Wpływ fingolimodu na odporność utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, dlatego chemioterapię rozpoczyna się z uwzględnieniem tego okresu i przy kontroli morfologii. Po odstawieniu fingolimodu trzeba obserwować pacjenta pod kątem zaostrzenia stwardnienia rozsianego.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń oraz zakażeń z neutropenią. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą nowotworową oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1][2][3].

Mechanizm

Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a lurbinektedyna jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku, głównie powodując neutropenię. Oba leki sumują działanie hamujące układ immunologiczny, dlatego leków przeciwnowotworowych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4, a lurbinektedyna jest metabolizowana przez CYP3A[1][4].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdym cyklem
  • objawy zakażenia, w tym gorączka w okresie neutropenii
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (rzut stwardnienia rozsianego, podejrzenie PML)
  • aktywność aminotransferaz

Kiedy ocena się zmienia

Fingolimod niedawno odstawiony przed rozpoczęciem lurbinektedynykolejność włączenia · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ immunologiczny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego przy rozpoczynaniu lurbinektedyny wymagana jest ścisła kontrola morfologii i objawów zakażenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ LapatynibNie łącz hydroksyzyny z lapatynibem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lapatynibem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lapatynibem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.

Hydroksyzyna i lapatynib mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się nasila. Może to prowadzić do groźnych arytmii, w tym do utraty przytomności. Tych leków nie należy przyjmować razem. Są inne leki na świąd, alergię czy niepokój, które są bezpieczniejsze przy twoim leczeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub utrata przytomności
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z lapatynibem[1]. U pacjenta leczonego lapatynibem zastąp hydroksyzynę lekiem przeciwhistaminowym lub przeciwlękowym, który nie wydłuża odstępu QT. Jeśli hydroksyzyna była już podana, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy dalszych lekach wydłużających QT[1].

Mechanizm

Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują zaburzenia rytmu typu torsade de pointes[1]. Lapatynib należy do leków wydłużających odstęp QT, więc oba leki sumują wpływ na repolaryzację komór.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[2], lapatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[2], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[2]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynadesloratadyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ LapatynibNie stosuj jeżówki w trakcie leczenia lapatynibem.Nie przyjmuj jeżówki podczas leczenia lapatynibem, a jeśli już ją bierzesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj jeżówki podczas leczenia lapatynibem, a jeśli już ją bierzesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Jeżówki nie łączy się z lekiem przeciwnowotworowym lapatynibem. Jeżówka może zmieniać ilość leku we krwi – przez to lek może działać słabiej albo dawać więcej działań niepożądanych. Oba preparaty mogą też obciążać wątrobę. W czasie leczenia onkologicznego preparaty pobudzające odporność nie są zalecane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona biegunka
  • gorączka lub dreszcze
  • nietypowe zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj jeżówki w trakcie leczenia lapatynibem. Jeśli pacjent już ją przyjmuje, odstaw ją i poinformuj lekarza prowadzącego, który oceni potrzebę kontroli prób wątrobowych. Objawowe leczenie przeziębienia uzgodnij z onkologiem.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie skuteczności lapatynibu przy spadku jego stężenia albo nasilenie działań niepożądanych przy jego wzroście. Możliwe addycyjne uszkodzenie wątroby. Działanie immunostymulujące jeżówki jest niepożądane u chorego leczonego onkologicznie, zwłaszcza przy schematach skojarzonych z chemioterapią, w których występuje neutropenia.

Mechanizm

Jeżówki nie stosuje się w trakcie leczenia onkologicznego ani w stanach obniżonej odporności po terapii przeciwnowotworowej.[1] Przeciwwskazaniem jest również terapia cytostatykami w onkologii.[2] Jeżówkę wyklucza też immunosupresja i choroby układu białokrwinkowego.[3] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem Pgp i BCRP, a induktory tych szlaków wyraźnie zmniejszają jego ekspozycję.[4] Jeżówka w różnych badaniach hamowała albo indukowała CYP3A, więc kierunek i siła jej wpływu na stężenie lapatynibu są nieprzewidywalne. Dodatkowo jeżówka w skojarzeniu z innymi lekami obciążającymi wątrobę może sprzyjać jej uszkodzeniu[1], a lapatynib sam jest lekiem hepatotoksycznym.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i bilirubina
  • morfologia z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
  • objawy nieskuteczności leczenia przeciwnowotworowego
  • nasilenie działań niepożądanych lapatynibu, w tym biegunki

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · jeżówka purpurowaryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu jeżówki na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko zmiany ekspozycji na lapatynib i addycyjnej hepatotoksyczności jest niewielkie. Zastrzeżenia dotyczące immunostymulacji u chorego onkologicznego pozostają, dlatego decyzję warto uzgodnić z onkologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ LurbinektedynaNie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego lurbinektedynę ani u pacjenta z aktywnym nowotworem.Nie zaczynaj kolejnego kursu tabletek z kladrybiną i powiedz neurologowi oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj kolejnego kursu tabletek z kladrybiną i powiedz neurologowi oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.

Oba leki osłabiają odporność i szpik, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub jeden po drugim mogą mocno obniżyć liczbę krwinek i narazić cię na ciężkie zakażenia lub krwawienia. Tabletek z kladrybiną nie zaczyna się w czasie leczenia nowotworu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego lurbinektedynę ani u pacjenta z aktywnym nowotworem[1]. Jeśli lurbinektedynę włącza się u pacjenta po wcześniejszym kursie kladrybiny, kolejnych kursów kladrybiny się nie podaje, a parametry hematologiczne trzeba ściśle obserwować[1]. Leczenie stwardnienia rozsianego w okresie chemioterapii ustala neurolog wspólnie z onkologiem.

Skutek kliniczny

Grozi głęboka limfopenia, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem ciężkich, także oportunistycznych zakażeń oraz krwawień. Przy wcześniejszym lub jednoczesnym podawaniu kladrybiny z lekami wpływającymi na profil hematologiczny należy oczekiwać addytywnych działań niepożądanych na krew i układ chłonny[1].

Mechanizm

Kladrybina trwale zmniejsza liczbę limfocytów, a lurbinektedyna jako lek cytotoksyczny działa mielosupresyjnie. Ich działania na szpik i układ odpornościowy sumują się. Rozpoczęcie leczenia kladrybiną u pacjenta otrzymującego leczenie mielosupresyjne jest przeciwwskazane z powodu addytywnego działania na układ immunologiczny[1]. Przeciwwskazaniem do kladrybiny jest też aktywna choroba nowotworowa, która jest wskazaniem do stosowania lurbinektedyny[1].

Metabolizm i transportery

  • Kladrybina: substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat P-gp[2]
  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem lurbinektedyny
  • bezwzględna liczba limfocytów
  • liczba neutrofilów i płytek krwi
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych i półpaśca

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Lurbinektedyna włączona po zakończonym wcześniejszym kursie kladrybinykolejność włączenia · kladrybinainne zaleceniePo wcześniejszym podaniu kladrybiny należy oczekiwać addytywnych działań hematologicznych i zalecana jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych. Kolejnych kursów kladrybiny przy aktywnym nowotworze się nie podaje.
Pozajelitowa (wskazania hematoonkologiczne)droga podania · kladrybinainne zalecenieWpis dotyczy kladrybiny doustnej w stwardnieniu rozsianym. Kladrybinę pozajelitową w nowotworach krwi ocenia się osobno, a połączenie z lurbinektedyną nadal oznacza sumowanie mielosupresji i wymaga decyzji onkologa oraz ścisłej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.