Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy, osłabienia, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów. Ryzyko depresji oddechowej rośnie zwłaszcza wtedy, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo opioidy lub pije alkohol, którego ChPL alprazolamu całkowicie zabrania^[1].

Mechanizm

Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i nasenne mogą się sumować. ChPL alprazolamu ostrzega, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdrgawkowymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN^[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ lewetyracetam nie jest w istotnym stopniu metabolizowany przez cytochrom P450, a ChPL lewetyracetamu nie wymienia benzodiazepin wśród leków wpływających na jego stężenie ani leków, na których stężenie on wpływa^[2].

Monitorować

• nasilenie senności i zawrotów głowy
• zaburzenia koordynacji i upadki
• częstość i głębokość oddechu przy współistniejących opioidach lub chorobach układu oddechowego
• kontrola napadów przy zmianach dawki alprazolamu

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, spowolnienia psychoruchowego i osłabienia koncentracji. Lewocetyryzyna działa nasennie słabo, więc ryzyko istotnej depresji oddechowej jest małe, ale rośnie u osób wrażliwych, przy niewydolności nerek i gdy pacjent przyjmuje jeszcze inne leki hamujące OUN lub alkohol.

Mechanizm

Oba leki mogą się sumować w hamowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Fentanyl razem z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym lekami przeciwhistaminowymi o działaniu nasennym, może dawać dodatkowe działanie depresyjne^[1]. Lewocetyryzyna z alkoholem lub innymi substancjami hamującymi czynność OUN może u wrażliwych pacjentów dodatkowo obniżać czujność i zdolność reagowania^[2]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ lewocetyryzyna jest w niewielkim stopniu metabolizowana i nie wpływa istotnie na CYP3A4, przez który rozkładany jest fentanyl.

Monitorować

• stopień senności i sedacji
• częstość i głębokość oddechu
• czujność i zdolność reagowania
• czynność nerek (eGFR)

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynadesloratadyna

Skutek kliniczny

Możliwe jest addycyjne nasilenie senności, zawrotów głowy i spowolnienia psychoruchowego, co zwiększa ryzyko upadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów. Efekt jest najbardziej prawdopodobny na początku leczenia drugim lekiem i po zwiększeniu dawki. Klinicznie warto też pamiętać, że leki przeciwpsychotyczne mogą obniżać próg drgawkowy, a lewetyracetam może wywoływać drażliwość i objawy psychiatryczne, co utrudnia ocenę skuteczności obu terapii.

Mechanizm

Połączenie można stosować, ale trzeba liczyć się z nasileniem senności i zawrotów głowy, bo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. ChPL arypiprazolu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi na OUN, które wywołują podobne działania niepożądane, takie jak sedacja^[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać. Arypiprazol jest metabolizowany przez CYP2D6 i CYP3A4, a istotnie zmieniają jego stężenie silne inhibitory i induktory tych enzymów, do których lewetyracetam nie należy^[1]. ChPL lewetyracetamu podaje, że nie wpływa on na farmakokinetykę innych leków przeciwpadaczkowych, doustnych środków antykoncepcyjnych, digoksyny ani warfaryny^[2].

Monitorować

• nasilenie senności i sedacji
• zawroty głowy i ryzyko upadków
• częstość napadów padaczkowych
• nastrój, drażliwość i zachowanie

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji ze wzrostem ryzyka upadków, zwłaszcza u osób starszych. U pacjentów z padaczką włączenie olanzapiny może teoretycznie pogorszyć kontrolę napadów. Oba leki mogą też wpływać na zachowanie i nastrój, co utrudnia ocenę, który z nich odpowiada za zmiany psychiczne.

Mechanizm

Połączenie wymaga obserwacji, bo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i ich działanie uspokajające się sumuje. ChPL olanzapiny zaleca ostrożność u pacjentów stosujących leki mogące hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego^[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ olanzapina jest metabolizowana przez CYP1A2 i nie hamuje głównych izoenzymów CYP450^[1], a lewetyracetam nie wpływa na stężenia innych leków przeciwpadaczkowych ani warfaryny czy digoksyny^[2]. ChPL lewetyracetamu nie wymienia olanzapiny ani leków przeciwpsychotycznych^[2]. Dodatkowo olanzapina może obniżać próg drgawkowy, co u chorego na padaczkę wymaga oceny kontroli napadów.

Monitorować

• nasilenie senności i zawrotów głowy
• ryzyko upadków u osób starszych
• częstość napadów padaczkowych
• zmiany nastroju i zachowania

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Skutek kliniczny

Przedłużona ekspozycja na metotreksat może osiągnąć poziom potencjalnie toksyczny.^[2] Grozi to objawami toksyczności metotreksatu, takimi jak mielosupresja, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego oraz uszkodzenie wątroby i nerek.

Mechanizm

Lewetyracetam zmniejsza klirens metotreksatu, co prowadzi do zwiększonego i dłużej utrzymującego się stężenia metotreksatu we krwi.^[1] Dokładny mechanizm nie został opisany w charakterystykach produktów – oba leki są wydalane głównie przez nerki, dlatego najbardziej prawdopodobne jest zaburzenie nerkowej eliminacji metotreksatu.

Monitorować

• stężenie metotreksatu we krwi
• stężenie lewetyracetamu we krwi
• morfologia krwi z rozmazem
• stężenie kreatyniny i czynność nerek
• aktywność aminotransferaz
• objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

lakozamid

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i spowolnienia psychoruchowego, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. U pacjenta z padaczką paliperydon może teoretycznie sprzyjać nawrotowi napadów, choć nie ma doniesień potwierdzających to w tym konkretnym połączeniu. Należy też pamiętać, że lewetyracetam sam może wywoływać zaburzenia nastroju i zachowania, co utrudnia ocenę stanu psychicznego pacjenta leczonego z powodu psychozy.

Mechanizm

Połączenie wymaga obserwacji, ponieważ oba leki działają ośrodkowo i ich działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy może się sumować. ChPL paliperydonu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi ośrodkowo ze względu na jego zasadniczy wpływ na ośrodkowy układ nerwowy^[1]. ChPL paliperydonu zaleca również ostrożność przy łączeniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy^[1], co wskazuje, że sam paliperydon może wpływać na próg drgawkowy i teoretycznie osłabiać kontrolę napadów u pacjenta leczonego lewetyracetamem. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. ChPL paliperydonu podaje, że nie przewiduje się istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P-450^[1]. Lewetyracetam nie wpływał na stężenia innych badanych leków przeciwpadaczkowych, digoksyny, warfaryny ani doustnych środków antykoncepcyjnych^[2], nie wykazuje więc działania indukującego, które przy karbamazepinie zmniejszało ekspozycję na paliperydon.

Monitorować

• nasilenie senności i zawrotów głowy
• częstość napadów padaczkowych
• stan psychiczny – nastrój, drażliwość, objawy psychotyczne
• ryzyko upadków u osób starszych

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, zwiększające ryzyko upadków i utrudniające prowadzenie pojazdów. U chorych z padaczką możliwe pogorszenie kontroli napadów po włączeniu wenlafaksyny lub zwiększeniu jej dawki. Możliwe nasilenie zaburzeń nastroju i zachowania, w tym drażliwości, pobudzenia i myśli samobójczych.

Mechanizm

Połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji pacjenta z powodu sumowania się działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy. Lewetyracetam i wenlafaksyna mogą wywoływać senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji, a ich działania w tym zakresie się sumują. Wenlafaksyna może obniżać próg drgawkowy, co u chorego z padaczką leczonego lewetyracetamem może osłabiać kontrolę napadów. Oba leki mogą też wpływać na nastrój i zachowanie, w tym nasilać drażliwość, lęk lub myśli samobójcze, szczególnie na początku leczenia. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ lewetyracetam nie jest metabolizowany przez układ cytochromu P450 i nie wpływa na stężenia innych leków. ChPL wenlafaksyny zaleca ostrożność podczas jej stosowania z innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ ryzyko takich skojarzeń nie było systematycznie oceniane.^[1] ChPL lewetyracetamu nie wymienia wenlafaksyny ani leków przeciwdepresyjnych.^[2]

Monitorować

• częstość i charakter napadów padaczkowych
• senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi
• nastrój, drażliwość, pobudzenie i myśli samobójcze

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescitalopram

Skutek kliniczny

Nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji z ryzykiem upadków, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Możliwe jest trudniejsze rozróżnienie, czy pogorszenie nastroju, drażliwość lub pobudzenie wynikają z choroby podstawowej, czy z działania lewetyracetamu. U chorych z padaczką teoretycznie możliwe jest osłabienie kontroli napadów.

Mechanizm

Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne się sumuje. Rysperydon należy łączyć ostrożnie z innymi lekami działającymi ośrodkowo ze względu na zwiększone ryzyko sedacji.^[1] Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a istotne zmiany jego stężenia powodują silne inhibitory lub induktory tych szlaków.^[1] Lewetyracetam nie należy do tej grupy i nie zmienia stężeń innych leków przeciwpadaczkowych ani warfaryny czy digoksyny, dlatego interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje.^[2] Dodatkowo leki przeciwpsychotyczne mogą obniżać próg drgawkowy, a lewetyracetam sam może wywoływać zaburzenia nastroju i zachowania, co nakłada się na objawy choroby psychicznej.

Monitorować

• stopień senności i sprawność psychoruchowa
• zawroty głowy i ryzyko upadków
• częstość napadów padaczkowych
• nastrój, drażliwość, agresja, myśli samobójcze

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol