Interakcje / Losartan / Losartan i tolwaptan
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia, czynności nerek i elektrolitów, szczególnie po włączeniu tolwaptanu i po zwiększeniu jego dawki.
Pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, wstawaj powoli i regularnie rób badania krwi zlecone przez lekarza.
Niekorzystna interakcjaLosartan+ TolwaptanPołączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia, czynności nerek i elektrolitów, szczególnie po włączeniu tolwaptanu i po zwiększeniu jego dawki.Pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, wstawaj powoli i regularnie rób badania krwi zlecone przez lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, wstawaj powoli i regularnie rób badania krwi zlecone przez lekarza.
Tolwaptan powoduje, że oddajesz dużo moczu i tracisz wodę z organizmu. Losartan obniża ciśnienie krwi. Razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, zwłaszcza przy wstawaniu, a przy odwodnieniu mogą obciążyć nerki i podnieść poziom potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub zamroczenie przy wstawaniu
- omdlenie
- silne pragnienie, suchość w ustach
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- wymioty, biegunka lub gorączka uniemożliwiające picie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia, czynności nerek i elektrolitów, szczególnie po włączeniu tolwaptanu i po zwiększeniu jego dawki. Pacjent musi pić tyle, ile wymaga pragnienie, i mieć stały dostęp do wody. W razie odwodnienia lub pogorszenia czynności nerek należy rozważyć przerwanie lub zmniejszenie dawki tolwaptanu i zwiększenie podaży płynów[1]. Przy objawowym niedociśnieniu warto rozważyć zmniejszenie dawki losartanu. Na czas ostrej choroby z utratą płynów można czasowo wstrzymać oba leki po konsultacji z lekarzem.
Skutek kliniczny
Możliwe są niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, omdlenia, przednerkowe pogorszenie czynności nerek ze wzrostem kreatyniny oraz hiperkaliemia. Ryzyko rośnie przy niedostatecznym piciu, wymiotach, biegunce, gorączce i upale.
Mechanizm
Tolwaptan blokuje receptory wazopresynowe V2 i powoduje wydalanie dużej ilości wody bez elektrolitów, co zmniejsza objętość płynu wewnątrznaczyniowego. Losartan blokuje receptor angiotensyny II, który przy zmniejszonej objętości krwi podtrzymuje ciśnienie tętnicze i przesączanie kłębuszkowe. Przy jednoczesnym stosowaniu nie można wykluczyć hipotonii ortostatycznej z powodu interakcji farmakodynamicznej[1]. Odwodnienie jest czynnikiem ryzyka zaburzenia czynności nerek[1], a sartan osłabia mechanizmy wyrównawcze nerek. Zmniejszenie objętości płynu pozakomórkowego i blokada układu RAA mogą też sumarycznie zwiększać stężenie potasu. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo losartan jest metabolizowany głównie przez CYP2C9[2], a tolwaptan przez CYP3A[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji siedzącej i stojącej
- kreatynina i eGFR
- potas w surowicy
- sód w surowicy
- masa ciała i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR rośnie ryzyko przednerkowego pogorszenia czynności nerek i hiperkaliemii, potrzebne są częstsze kontrole kreatyniny i potasu. |
| Początek leczenia i zwiększanie dawkiczas leczenia · tolwaptan | ryzyko rośnie | Największa utrata płynów i ryzyko hipotonii występują po włączeniu tolwaptanu i po każdym zwiększeniu dawki, wtedy należy ściślej monitorować ciśnienie, kreatyninę i elektrolity. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje osłabione odczuwanie pragnienia i hipotonia ortostatyczna, co zwiększa ryzyko odwodnienia i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLosartana alkoholNie ma bezwzględnego zakazu.Ogranicz alkohol do minimum, wstawaj powoli i nie przerywaj przyjmowania losartanu z powodu picia.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, wstawaj powoli i nie przerywaj przyjmowania losartanu z powodu picia.
Alkohol może nasilać działanie leku obniżające ciśnienie. Po jego wypiciu można czuć zawroty głowy, osłabienie lub nawet zasłabnąć, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Mała ilość zwykle nie szkodzi, ale warto zachować ostrożność. Regularne picie większych ilości alkoholu może też utrudniać kontrolę ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie pustki w głowie po wstaniu
- osłabienie, mroczki przed oczami
- zasłabnięcie lub omdlenie
- szybkie bicie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma bezwzględnego zakazu. Pacjent powinien ograniczyć alkohol do minimum i nie pić go na czczo ani w dniu rozpoczynania leczenia lub zwiększenia dawki. Po alkoholu powinien wstawać powoli, a przy zawrotach głowy usiąść lub położyć się. Osobom starszym, z niskim ciśnieniem wyjściowym lub przyjmującym kilka leków obniżających ciśnienie należy zalecić szczególną ostrożność.
Skutek kliniczny
Przemijające obniżenie ciśnienia z zawrotami głowy, osłabieniem, uczuciem pustki w głowie lub omdleniem, zwłaszcza po wstaniu z pozycji siedzącej lub leżącej. Ryzyko upadku jest większe u osób starszych. Przy regularnym, nadmiernym piciu możliwe jest pogorszenie kontroli ciśnienia.
Mechanizm
Alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie tętnicze, a losartan obniża je przez blokadę receptora angiotensyny II. Oba działania mogą się dodawać, co daje większe ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy i omdleń. ChPL nie wymienia alkoholu, ale wskazuje, że substancje mogące powodować niedociśnienie zwiększają ryzyko niedociśnienia podczas stosowania losartanu[1]. Nie ma w kontekście badań ani danych liczbowych, które pozwalałyby ocenić nasilenie tego efektu u konkretnego pacjenta. Przewlekłe, intensywne picie alkoholu może też podnosić ciśnienie tętnicze i osłabiać skuteczność leczenia przeciwnadciśnieniowego, co jest wnioskiem z wiedzy farmakologicznej, a nie z ChPL.
Metabolizm i transportery
- Losartan: wrażliwy substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- Ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej, zwłaszcza po rozpoczęciu leczenia i zmianie dawki
- Zawroty głowy, omdlenia i upadki zgłaszane przez pacjenta
- Ilość i regularność spożywanego alkoholu przy ocenie skuteczności leczenia nadciśnienia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku większe jest ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc zalecaj szczególną ostrożność i unikanie alkoholu. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | W okresie rozpoczynania leczenia i zmiany dawki spadek ciśnienia jest najbardziej prawdopodobny, więc alkohol jest wtedy szczególnie niewskazany. |
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają addycję hipotensyjną, a przewlekłe nadużywanie może pogarszać kontrolę nadciśnienia i skuteczność leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
Niekorzystna interakcjaTolwaptana alkoholNależy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i bezwzględne unikanie upijania się w trakcie leczenia tolwaptanem.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się i zawsze pij wodę, gdy czujesz pragnienie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się i zawsze pij wodę, gdy czujesz pragnienie.
Ten lek powoduje oddawanie dużych ilości moczu, a alkohol dodatkowo odwadnia organizm. Razem mogą prowadzić do odwodnienia, zawrotów głowy i zbyt wysokiego poziomu sodu we krwi. Po alkoholu łatwiej nie zauważyć pragnienia, a przy tym leku regularne picie wody jest bardzo ważne. Alkohol obciąża też wątrobę, na którą ten lek może źle działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- splątanie, nadmierna senność
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, uporczywe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i bezwzględne unikanie upijania się w trakcie leczenia tolwaptanem. Pacjent powinien przy każdym spożyciu alkoholu mieć dostęp do wody i pić według pragnienia, także przed snem i w nocy. Przy wymiotach, biegunce lub braku możliwości przyjmowania płynów po alkoholu należy skontaktować się z lekarzem w sprawie wstrzymania dawki. U chorych z hiponatremią i alkoholizmem stężenie sodu należy korygować wolniej i prowadzić leczenie bardzo ostrożnie[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto omówić z lekarzem częstsze kontrole parametrów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest odwodnienie z hipernatremią, objawiające się silnym pragnieniem, zawrotami głowy, spadkiem ciśnienia przy wstawaniu i splątaniem, a przy znacznym odwodnieniu pogorszeniem czynności nerek. Zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej, hipernatremia oraz niezdolność do odczuwania pragnienia lub reagowania na nie są przeciwwskazaniami do stosowania tolwaptanu[1]. U osób z alkoholizmem leczonych z powodu hiponatremii zbyt szybkie wyrównanie stężenia sodu grozi zespołem osmotycznej demielinizacji[1]. Przewlekłe picie może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i utrudniać ocenę, czy wzrost aktywności aminotransferaz wynika z działania tolwaptanu.
Mechanizm
Tolwaptan i alkohol zwiększają utratę wody przez nerki różnymi drogami, przez co sumuje się ryzyko odwodnienia i hipernatremii. Tolwaptan blokuje receptory V2 wazopresyny w kanalikach zbiorczych i wywołuje akwarezę, czyli wydalanie wolnej wody. Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny z tylnego płata przysadki i w ten sposób również zwiększa wydalanie wolnej wody. Upojenie alkoholowe osłabia też odczuwanie pragnienia i reagowanie na nie, a bezpieczeństwo leczenia tolwaptanem zależy od swobodnego uzupełniania płynów. Tolwaptan może powodować idiosynkratyczne uszkodzenie wątroby, więc przewlekłe picie dokłada drugi czynnik obciążający wątrobę, choć połączenia tego nie oceniono w badaniach. ChPL tolwaptanu stosowanego w ADPKD podaje, że dane o spożywaniu alkoholu są zbyt ograniczone, aby ocenić jego wpływ na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia[1]. ChPL tolwaptanu stosowanego w hiponatremii wymienia alkoholizm jako czynnik zwiększający ryzyko zespołów demielinizacyjnych i zaleca u takich chorych wolniejsze korygowanie stężenia sodu oraz bardzo ostrożne leczenie[1]. Produkty różnią się więc zapisem – w ADPKD charakterystyka nie formułuje zalecenia, a w hiponatremii wymaga ostrożności u osób nadużywających alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy
- objawy odwodnienia i masa ciała
- kreatynina w surowicy
- aminotransferazy i bilirubina
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe silnie hamuje wydzielanie wazopresyny i osłabia reakcję na pragnienie, co przy akwarezie wywołanej tolwaptanem znacząco zwiększa ryzyko ciężkiego odwodnienia i hipernatremii. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Alkoholizm zwiększa ryzyko zespołu osmotycznej demielinizacji przy korygowaniu hiponatremii, dlatego tempo wyrównywania sodu powinno być wolniejsze. Przewlekłe picie dodatkowo obciąża wątrobę u pacjentów narażonych na hepatotoksyczność tolwaptanu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 166
Połączenie przeciwwskazaneTolwaptan+ KolchicynaPołączenie można stosować tylko przy zachowanej czynności nerek i wątroby, w najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i z monitorowaniem objawów jej toksyczności.Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, a przy biegunce, wymiotach lub bólu mięśni przerwij kolchicynę i od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, a przy biegunce, wymiotach lub bólu mięśni przerwij kolchicynę i od razu skontaktuj się z lekarzem.
Tolwaptan może zwiększać ilość kolchicyny we krwi, a to nasila jej działania niepożądane, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Oba leki mogą też prowadzić do odwodnienia – tolwaptan przez obfite oddawanie moczu, a kolchicyna przez biegunkę i wymioty. Odwodnienie obciąża nerki i jeszcze bardziej zwiększa ryzyko zatrucia kolchicyną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka
- nudności lub wymioty
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny mocz
- silne pragnienie lub suchość w ustach
- zawroty głowy
- mniejsza ilość oddawanego moczu
- mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
- gorączka, ból gardła lub łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko przy zachowanej czynności nerek i wątroby, w najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i z monitorowaniem objawów jej toksyczności. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, w tym z tolwaptanem[1]. Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od tolwaptanu[2]. Substraty glikoproteiny P o wąskim zakresie terapeutycznym łączy się z tolwaptanem ostrożnie i ocenia pacjenta pod kątem nasilenia ich działania[3]. Przy biegunce lub wymiotach z cechami odwodnienia należy wstrzymać kolchicynę i ocenić potrzebę przerwania tolwaptanu, ponieważ zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej wyklucza jego stosowanie[3].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia kolchicyny i nasilenie jej toksyczności – biegunka, wymioty, miopatia, rabdomioliza, toksyczność nerwowo-mięśniowa i zaburzenia hematologiczne – szczególnie przy upośledzonej czynności nerek lub wątroby. Odwodnienie wywołane sumą działań obu leków może prowadzić do pogorszenia czynności nerek i hipernatremii.
Mechanizm
Tolwaptan jest konkurencyjnym inhibitorem glikoproteiny P i przy dawce 60 mg raz na dobę zwiększał AUC digoksyny 1,2-krotnie, a jej Cmax 1,3-krotnie[3]. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P i CYP3A4, a hamowanie glikoproteiny P z dużym prawdopodobieństwem zwiększa jej stężenie[2]. Tolwaptan zwiększał też 1,3–1,5-krotnie stężenie lowastatyny, co wskazuje na możliwy słaby wpływ na inne substraty CYP3A4[3]. Dodatkowo silna akwareza wywołana tolwaptanem oraz biegunka i wymioty wywołane kolchicyną sumują ryzyko odwodnienia, które pogarsza czynność nerek i zmniejsza wydalanie kolchicyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy toksyczności kolchicyny – biegunka, nudności, wymioty
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, CK przy objawach
- morfologia krwi
- kreatynina i eGFR
- stężenie sodu w surowicy
- stan nawodnienia i masa ciała
- aktywność enzymów wątrobowych
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 49pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana, a u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek nie łączy się jej z inhibitorami glikoproteiny P, w tym z tolwaptanem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneSartany (np. telmisartan, kandesartan cyleksetyl, walsartan)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.
Leki z grupy sartanów, np. losartan, walsartan czy telmisartan, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą za bardzo obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. Szczególnie niebezpieczne jest to u osób z cukrzycą lub chorymi nerkami. Dotyczy to każdego leku z grupy sartanów, a nie tylko wybranych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- osłabienie mięśni, mrowienie lub drętwienie rąk i nóg
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- nietypowe zmęczenie, nudności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane. Zakaz dotyczy wszystkich sartanów, także kandesartanu cyleksetylu, olmesartanu medoksomilu i azylsartanu medoksomilu, dla których brak wpisu w części baz interakcji nie oznacza bezpieczeństwa. Jeśli potrzebne jest dodatkowe obniżenie ciśnienia, zwykle pozostawia się sartan i odstawia aliskiren, dołączając lek z innej grupy. U pacjenta bez cukrzycy i z prawidłową czynnością nerek, u którego lekarz świadomie utrzymuje połączenie, należy regularnie kontrolować potas, kreatyninę i ciśnienie tętnicze oraz unikać innych leków zwiększających stężenie potasu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie sartanu i aliskirenu zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia z zawrotami głowy i omdleniami oraz ostrego uszkodzenia nerek, nie przynosząc dodatkowej korzyści w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym i nerkowym. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, u osób z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz u przyjmujących inne leki zwiększające stężenie potasu. U chorych na cukrzycę z zaburzeniami czynności nerek obserwowano w dużym badaniu klinicznym więcej udarów, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek przy dodaniu aliskirenu do leczenia blokującego układ renina–angiotensyna.
Mechanizm
Sartany blokują receptor AT1 dla angiotensyny II, a aliskiren hamuje reninę i zmniejsza wytwarzanie angiotensyny już na początku kaskady. Połączenie daje podwójną blokadę układu renina–angiotensyna–aldosteron, czyli dwa leki o tym samym kierunku działania. Nasila to spadek ciśnienia tętniczego, zmniejsza wydzielanie aldosteronu i przez to wydalanie potasu oraz obniża ciśnienie filtracyjne w kłębuszkach nerkowych. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich sartanów, niezależnie od ich metabolizmu i wydalania.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i ilość oddawanego moczu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≥ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko maleje | U pacjenta z eGFR co najmniej 60 ml/min/1,73 m², który nie choruje na cukrzycę, połączenie nie jest formalnie przeciwwskazane, ale nadal nie jest zalecane i wymaga ścisłej kontroli potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego. Przy cukrzycy połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od eGFR. |
Niekorzystna interakcjaDesmopresyna+ TolwaptanNie łącz tolwaptanu z desmopresyną ani innymi analogami wazopresyny.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz tolwaptan, zanim zaczniesz brać desmopresynę lub przed planowanym zabiegiem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz tolwaptan, zanim zaczniesz brać desmopresynę lub przed planowanym zabiegiem.
Desmopresyna i tolwaptan działają w organizmie przeciwnie – jeden lek zatrzymuje wodę, a drugi zwiększa jej wydalanie z moczem. Przyjmowane razem słabiej działają oba, a desmopresyna podawana przed zabiegiem może gorzej chronić przed krwawieniem. Gdy przestaniesz brać tolwaptan, a nadal przyjmujesz desmopresynę, organizm może zatrzymać za dużo wody i obniżyć się poziom sodu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przedłużające się krwawienie lub łatwe powstawanie siniaków
- nawrót częstego oddawania moczu, moczenia nocnego albo nasilone pragnienie
- ból głowy, nudności lub wymioty
- splątanie, nadmierna senność albo drgawki
- obrzęki lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz tolwaptanu z desmopresyną ani innymi analogami wazopresyny[1][2]. Gdy u pacjenta leczonego tolwaptanem potrzebna jest desmopresyna w celu hemostazy, np. przed zabiegiem, lekarz prowadzący razem z hematologiem powinien uwzględnić osłabioną skuteczność desmopresyny i rozważyć inne metody zabezpieczenia hemostatycznego albo czasowe wstrzymanie tolwaptanu. Gdy desmopresyna jest stosowana w moczówce prostej, moczeniu nocnym lub nokturii, połączenie nie ma sensu terapeutycznego i należy wybrać jeden z leków po ponownej ocenie wskazania.
Skutek kliniczny
Działanie desmopresyny stosowanej w zapobieganiu lub ograniczaniu krwawienia może być osłabione u pacjentów przyjmujących jednocześnie tolwaptan[1][2][3]. Wzajemne znoszenie się działania w nerkach zmniejsza skuteczność obu leków – desmopresyna słabiej ogranicza diurezę, a tolwaptan słabiej zwiększa wydalanie wolnej wody. Po odstawieniu tolwaptanu przy kontynuowanej desmopresynie działanie przeciwdiuretyczne może się nagle nasilić, co grozi zatrzymaniem wody i hiponatremią.
Mechanizm
Desmopresyna pobudza receptory V2 wazopresyny, a tolwaptan je wybiórczo blokuje, więc oba leki działają przeciwstawnie na ten sam receptor. Tolwaptan blokuje receptory V2 w nerkach, przez co powoduje utratę wody, a także naczyniowe receptory V2 uczestniczące w uwalnianiu czynników krzepnięcia, np. czynnika von Willebranda, z komórek śródbłonka[1][2]. W ten sposób znosi zarówno działanie przeciwdiuretyczne, jak i hemostatyczne desmopresyny, a desmopresyna przeciwdziała działaniu akwaretycznemu tolwaptanu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy, szczególnie po odstawieniu lub zmianie dawki tolwaptanu
- bilans płynów, diureza i masa ciała
- skuteczność hemostatyczna desmopresyny (aktywność czynnika VIII i czynnika von Willebranda, objawy krwawienia)
- objawy hiponatremii i hipernatremii
- kontrola objawów, dla których stosowana jest desmopresyna (diureza, moczenie nocne, nokturia)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie, podskórnie lub donosowo w celu hemostazydroga podania · desmopresyna | ryzyko rośnie | Gdy desmopresyna ma zapobiegać krwawieniu lub je ograniczać, osłabienie jej działania przez tolwaptan może mieć poważne skutki kliniczne. Należy zaplanować inne metody zabezpieczenia hemostatycznego. |
| eGFR ≤ 49 ml/min (klirens kreatyniny)pacjent | interakcja nie dotyczy | Desmopresyna jest przeciwwskazana przy klirensie kreatyniny poniżej 50 ml/min, co dotyczy części chorych z wielotorbielowatością nerek leczonych tolwaptanem. |
| Odstawienie tolwaptanu przy kontynuowanej desmopresyniekolejność włączenia · tolwaptan | inne zalecenie | Po odstawieniu tolwaptanu ustępuje blokada receptorów V2 i działanie przeciwdiuretyczne desmopresyny może się nagle nasilić. W tym okresie należy kontrolować stężenie sodu, bilans płynów i masę ciała oraz ograniczyć podaż płynów zgodnie z zaleceniami dla desmopresyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tolvaptan Sandoz 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tolvaptan-sandoz-100523104/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Samsca 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/samsca-100316415/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ TolwaptanNależy unikać jednoczesnego stosowania tolwaptanu z zielem dziurawca.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci podczas leczenia tolwaptanem, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przed odstawieniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci podczas leczenia tolwaptanem, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przed odstawieniem.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie tolwaptanu z organizmu, przez co lek może działać słabiej. Dotyczy to herbatek, kropli i tabletek z dziurawcem przyjmowanych regularnie. Nagłe odstawienie dziurawca w trakcie leczenia również może zmienić działanie tolwaptanu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub osłabienie
- splątanie lub nietypowa senność
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania tolwaptanu z zielem dziurawca.[1] Pacjent przyjmujący dziurawiec powinien go odstawić przed rozpoczęciem leczenia tolwaptanem. Jeśli dziurawiec odstawiono w trakcie leczenia tolwaptanem, trzeba liczyć się ze stopniowym wzrostem narażenia na tolwaptan i kontrolować natremię, nawodnienie oraz tolerancję leku.
Skutek kliniczny
Zmniejszone narażenie na tolwaptan obniża jego skuteczność.[1] W leczeniu autosomalnie dominującej wielotorbielowatości nerek grozi to słabszym hamowaniem postępu choroby, a w leczeniu hiponatremii – niewystarczającym wyrównaniem stężenia sodu. Po odstawieniu dziurawca w trakcie leczenia indukcja stopniowo wygasa, a narażenie na tolwaptan rośnie, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, w tym zbyt szybkiego wzrostu natremii i odwodnienia.
Mechanizm
Tolwaptanu nie łączy się z dzirawcem. Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A, a tolwaptan jest metabolizowany przez CYP3A, więc dziurawiec przyspiesza jego rozkład i zmniejsza narażenie na lek.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i może osłabiać działanie innych leków.[2] Inny silny induktor CYP3A, ryfampicyna, zmniejsza Cmax i AUC tolwaptanu o około 85%.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy
- objawy odwodnienia i bilans płynów
- czynność nerek
- aktywność enzymów wątrobowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie systematyczne (codzienne)czas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko osłabienia działania tolwaptanu dotyczy głównie stosowania regularnego. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia tolwaptanemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa i narażenie na tolwaptan rośnie, dlatego należy kontrolować natremię, nawodnienie i tolerancję leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
Niekorzystna interakcjaEnoksaparyna+ LosartanJeśli połączenie jest konieczne, oznacz stężenie potasu i kreatyniny przed włączeniem enoksaparyny i kontroluj je regularnie w trakcie leczenia.Nie przerywaj leków na własną rękę, regularnie badaj poziom potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj leków na własną rękę, regularnie badaj poziom potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.
Oba leki mogą podnosić poziom potasu we krwi, a razem robią to silniej. Zbyt dużo potasu może osłabiać mięśnie i zaburzać pracę serca. Ryzyko jest większe przy chorobach nerek, cukrzycy i w starszym wieku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- spowolnione tętno
- nudności
- nietypowe zmęczenie
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jeśli połączenie jest konieczne, oznacz stężenie potasu i kreatyniny przed włączeniem enoksaparyny i kontroluj je regularnie w trakcie leczenia. Leki podnoszące potas można stosować z enoksaparyną tylko pod warunkiem ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych[1]. Łączenia losartanu z lekami zwiększającymi stężenie potasu, w tym z heparyną, się nie zaleca[2]. Unikaj dodatkowo suplementów potasu, zamienników soli zawierających potas i leków moczopędnych oszczędzających potas[2]. Przy narastającej hiperkaliemii rozważ odstawienie lub czasowe wstrzymanie losartanu albo zmianę leczenia przeciwzakrzepowego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest największe u osób z zaburzeniami czynności nerek, cukrzycą, kwasicą metaboliczną, w podeszłym wieku oraz przyjmujących inne leki lub suplementy podnoszące stężenie potasu.
Mechanizm
Oba leki niezależnie podnoszą stężenie potasu w surowicy, więc ich działania się sumują. Losartan blokuje działanie angiotensyny II, co zmniejsza wydzielanie aldosteronu i ogranicza wydalanie potasu przez nerki[2]. Heparyny, w tym heparyny drobnocząsteczkowe, hamują wytwarzanie aldosteronu w nadnerczach i również mogą powodować hiperkaliemię[1].
Metabolizm i transportery
- Losartan: wrażliwy substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (zaburzenia czynności nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy zaburzeniach czynności nerek ryzyko hiperkaliemii wyraźnie rośnie, kontroluj potas i kreatyninę częściej. |
| Leczenie dłuższe niż kilka dniczas leczenia · enoksaparyna | ryzyko rośnie | Hiperkaliemia związana z heparynami narasta stopniowo, więc ryzyko rośnie przy dłuższym stosowaniu enoksaparyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inhixa 2000 j.m. (20 mg), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inhixa-100377581/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
Niekorzystna interakcjaHeparyna+ LosartanNie zaleca się łączenia losartanu z heparyną podawaną ogólnoustrojowo.Jeśli dostajesz heparynę w zastrzykach i przyjmujesz losartan, zrób badanie potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz heparynę w zastrzykach i przyjmujesz losartan, zrób badanie potasu we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.
Heparyna w zastrzykach i losartan mogą razem podnieść poziom potasu we krwi. Zbyt wysoki potas bywa groźny dla serca. Ryzyko jest większe, gdy masz chore nerki, cukrzycę albo jesteś osobą starszą. Heparyna w żelu na skórę nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- mrowienie dłoni, stóp lub wokół ust
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nietypowe zmęczenie
- nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie zaleca się łączenia losartanu z heparyną podawaną ogólnoustrojowo[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, na przykład w okresowej profilaktyce przeciwzakrzepowej, oznacz stężenie potasu i kreatyniny przed włączeniem heparyny i kontroluj je regularnie w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka. Odstaw suplementy potasu i substytuty soli z potasem oraz oceń pozostałe leki zatrzymujące potas. Przy narastającej kaliemii rozważ czasowe wstrzymanie losartanu albo zmianę leku przeciwzakrzepowego. Heparyna w żelu stosowana miejscowo nie wymaga żadnych działań.
Skutek kliniczny
Ryzyko hiperkaliemii, która może prowadzić do osłabienia mięśni, zaburzeń przewodzenia i groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest największe u osób z przewlekłą chorobą nerek, z cukrzycą, w podeszłym wieku, przy odwodnieniu oraz gdy pacjent przyjmuje jeszcze inne leki zatrzymujące potas, suplementy potasu albo substytuty soli z potasem.
Mechanizm
Heparyna podawana ogólnoustrojowo, zarówno niefrakcjonowana, jak i drobnocząsteczkowa, hamuje wytwarzanie aldosteronu w warstwie kłębkowatej kory nadnerczy. Losartan blokuje receptor AT1 i zmniejsza zależne od angiotensyny II wydzielanie aldosteronu. Oba leki ograniczają w ten sposób nerkowe wydalanie potasu, a ich działania się sumują. Losartan, podobnie jak inne leki blokujące angiotensynę II, w połączeniu z lekami zwiększającymi stężenie potasu, w tym z heparyną, może powodować zwiększenie stężenia potasu w surowicy[1]. Heparyna stosowana miejscowo w postaci żelu wchłania się do krwiobiegu tylko nieznacznie, dlatego ten mechanizm jej nie dotyczy[2].
Metabolizm i transportery
- Losartan: wrażliwy substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel na skórę)droga podania · heparyna | interakcja nie dotyczy | Heparyna w żelu wchłania się do krwiobiegu tylko nieznacznie, a jej stężenie w osoczu jest zbyt małe, by wpływać na wydzielanie aldosteronu. Połączenie z losartanem nie wymaga działań. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Zaburzenia czynności nerek wyraźnie zwiększają ryzyko hiperkaliemii przy heparynie podawanej ogólnoustrojowo i losartanie. Kontroluj potas i kreatyninę częściej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Heparin-Hasco 250 j.m./g, żel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/heparin-hasco-100106385/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
Niekorzystna interakcjaLosartan+ Jodek potasuDawki jodu stosowane w suplementacji nie wymagają żadnych zmian w leczeniu losartanem.Jeśli lekarz zaleci ci duże dawki jodku potasu, powiedz mu, że bierzesz losartan, i zrób badanie potasu we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli lekarz zaleci ci duże dawki jodku potasu, powiedz mu, że bierzesz losartan, i zrób badanie potasu we krwi.
Tabletki z jodem w zwykłych dawkach możesz spokojnie łączyć z losartanem. Losartan sprawia, że organizm wolniej pozbywa się potasu, a jodek potasu zawiera potas. W tabletkach z jodem stosowanych na tarczycę potasu jest bardzo mało i nie ma to znaczenia. Problem może się pojawić dopiero przy dużych dawkach jodku potasu przyjmowanych przez dłuższy czas – wtedy potasu we krwi może być za dużo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk i nóg
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dawki jodu stosowane w suplementacji nie wymagają żadnych zmian w leczeniu losartanem. Duże dawki jodku potasu u pacjenta przyjmującego losartan należy stosować tylko przy wyraźnym wskazaniu, z oznaczeniem stężenia potasu i kreatyniny w surowicy przed rozpoczęciem i okresowo w trakcie leczenia skojarzonego. ChPL losartanu nie zaleca łączenia go z suplementami potasu[1]. Krótkotrwałego przyjęcia jodku potasu w dawce blokującej tarczycę przy skażeniu promieniotwórczym nie należy odkładać z powodu leczenia losartanem.
Skutek kliniczny
Przy dużych dawkach jodku potasu przyjmowanych dłużej możliwa jest hiperkaliemia z osłabieniem mięśni, parestezjami i zaburzeniami rytmu serca. Ryzyko rośnie przy upośledzonej czynności nerek, cukrzycy, w podeszłym wieku, przy odwodnieniu oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków zatrzymujących potas lub NLPZ. Dawki jodu stosowane w suplementacji i profilaktyce chorób tarczycy nie wnoszą istotnej ilości potasu.
Mechanizm
Oba leki przesuwają bilans potasu w tę samą stronę, więc przy dużych dawkach jodku potasu sumuje się ryzyko hiperkaliemii. Losartan blokuje receptor angiotensyny II, zmniejsza wydzielanie aldosteronu i ogranicza wydalanie potasu przez nerki. ChPL losartanu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z suplementami potasu może zwiększać stężenie potasu w surowicy i nie zaleca takiego leczenia skojarzonego[1]. Jodek potasu dostarcza jony potasu, których ilość w dawkach suplementacyjnych jodu jest znikoma, ale przy dużych dawkach staje się istotna. ChPL jodku potasu podaje, że duże dawki jodku potasu w połączeniu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas mogą prowadzić do hiperkaliemii[2]. Losartan nie należy do tej grupy, lecz działa na wydalanie potasu w podobnym kierunku, dlatego ostrzeżenie przenosi się na niego przez analogię.
Metabolizm i transportery
- Losartan: wrażliwy substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 150 mikrogramów jodu na dobęjodek potasu | ryzyko maleje | Dawki jodu stosowane w suplementacji i profilaktyce wnoszą znikomą ilość potasu i nie wpływają klinicznie na kaliemię u pacjenta leczonego losartanem. |
| Jednorazowo lub krótkotrwale przy skażeniu promieniotwórczymczas leczenia · jodek potasu | ryzyko maleje | Krótkotrwała blokada tarczycy jodkiem potasu nie dostarcza ilości potasu zdolnej istotnie podnieść kaliemię, a korzyść z profilaktyki przeważa, więc leczenia nie należy odkładać. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ryzyko hiperkaliemii przy dużych dawkach jodku potasu łączonych z losartanem, dlatego potas i kreatyninę należy kontrolować częściej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jodid 100 100 mcg jodu, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jodid-100-100032570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
Niekorzystna interakcjaLosartan+ CyklosporynaPołączenie można stosować tylko pod kontrolą stężenia potasu i kreatyniny.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, rób zlecone badania potasu i kreatyniny i nie stosuj bez konsultacji leków przeciwbólowych typu ibuprofen, suplementów potasu ani soli z potasem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, rób zlecone badania potasu i kreatyniny i nie stosuj bez konsultacji leków przeciwbólowych typu ibuprofen, suplementów potasu ani soli z potasem.
Oba leki mogą podnosić poziom potasu we krwi i obciążać nerki, a razem robią to silniej. Lekarze często łączą te leki, zwłaszcza po przeszczepie, ale wymaga to regularnych badań krwi. Zbyt wysoki potas może zaburzać pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni lub mrowienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg
- zawroty głowy przy wstawaniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko pod kontrolą stężenia potasu i kreatyniny. Oznacz je przed włączeniem drugiego leku, w pierwszych tygodniach skojarzenia i po każdej zmianie dawki. Antagonistów receptora angiotensyny II nie zaleca się łączyć z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu, suplementami potasu ani solą z potasem[1]. Przy istotnym pogorszeniu czynności nerek zmniejsz dawkę leku dodanego albo rozważ inne leczenie[2]. U biorców przeszczepu decyzję o włączeniu lub odstawieniu losartanu podejmuje lub zatwierdza ośrodek transplantacyjny. Pacjent nie powinien sięgać po NLPZ bez konsultacji i powinien dbać o nawodnienie.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to hiperkaliemia oraz zwiększenie stężenia kreatyniny aż do ostrego pogorszenia czynności nerek. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, upośledzonej czynności nerek, u osób starszych oraz przy dodatkowych lekach zatrzymujących potas lub NLPZ. Możliwe jest też nasilenie spadku ciśnienia.
Mechanizm
Oba leki zwiększają stężenie potasu i oba mogą obniżać przesączanie kłębuszkowe, a ich działania się sumują. Losartan blokuje działanie angiotensyny II, co zmniejsza wydzielanie aldosteronu i ogranicza wydalanie potasu, a także rozszerza tętniczkę odprowadzającą kłębuszka i obniża ciśnienie filtracyjne. Cyklosporyna obkurcza tętniczkę doprowadzającą, działa nefrotoksycznie i sama sprzyja hiperkaliemii przez upośledzenie wydalania potasu w cewkach. Antagonistów receptora angiotensyny II nie łączy się z lekami, które mogą zwiększać stężenie potasu[1]. Cyklosporyny nie stosuje się bez ścisłej kontroli czynności nerek razem z lekami, które mogą synergicznie działać toksycznie na nerki[2]. Losartan nie jest substratem, którego zwiększone stężenie wymagałoby wykluczenia połączenia z powodu hamowania transporterów przez cyklosporynę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m2 ryzyko hiperkaliemii i dalszego pogorszenia czynności nerek jest wyraźnie większe. Kontroluj potas i kreatyninę częściej. |
| Losartan dołączany do trwającego leczenia cyklosporynąkolejność włączenia · losartan | inne zalecenie | Przy dołączaniu losartanu u pacjenta leczonego cyklosporyną oznacz potas i kreatyninę przed włączeniem i w pierwszych tygodniach terapii. U biorców przeszczepu uzgodnij to z ośrodkiem transplantacyjnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cozaar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cozaar-100113936/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.